(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Arbeidsongeschiktheid Ziekte en Letsel"

Verzekerd? 

Wat u kunt verwachten ingeval van 

Arbeidsongeschiktheid, Ziekte en Letsel 



Vierentwintigste druk 
12 september 2012 



H.M. Walker 



Verzekeraars Niemand hield ons tegen ... 

Artsen We vertrouwden op onze zelfreiniging ... 

Justitie Klokkenluiders heb je overal ... 

_ . . Met plaatsvervangers en nevenfuncties 
midden in de maatschappij ... 

Politici We stonden erbij ... 

Media Delicate relaties ... 

Onderwijs We wilden altijd óók de cultuur doorgeven 
Europese Commissie voor de 



rechten van de mens 



Jaren op onze tafel blijven liggen 



Hoewel bij het tot stand komen van dit 
rapport de grootst mogelijke zorgvuldigheid 
is betracht, aanvaardt de uitgever en auteur 
geen enkele verantwoordelijkheid voor 
eventuele fouten of onnauwkeurigheden in 
deze uitgave 

Gebruik van (delen van) dit rapport is 
uitsluitend toegestaan met bronvermelding 



www.werkgroepl 970.nl/ 



Arbeidsongeschiktheid, Ziekte en Letsel 



NUR 740 
ISBN 90-9010511-5 



Hoewel bij het tot stand komen van dit rapport de grootst mogelijke zorgvuldigheid is betracht 

aanvaardt de uitgever en auteur geen enkele verantwoordelijkheid 

voor eventuele fouten of onnauwkeurigheden in deze uitgave 

Gebruik van (delen van) dit rapport is uitsluitend toegestaan 
met bronvermelding 



www.werkgroep1970.nl/ 



Eerste druk 

Tweede geheel herziene druk 

Derde herziene druk 

Vierde geheel herziene druk 

Vijfde herziene en uitgebreide druk 

Zesde geheel herziene en uitgebreide druk 

Zevende herziene druk 

Achtste herziene druk 

Negende herziene druk 

Tiende herziene druk 

Elfde herziene druk 

Twaalfde herziene druk 

Dertiende herziene druk 

Veertiende herziene druk 

Vijftiende herziene druk 

Zestiende herziene druk 

Zeventiende herziene druk 

Achttiende herziene druk 

Negentiende herziene druk 

Twintigste herziene druk 

Eenentwintigste herziene druk 

Tweeëntwintigste herziene druk 

Drieëntwintigste herziene druk 

Vierentwintigste herziene druk 



2 


november 1995 


28 


november 1995 


11 


december 1995 


10 


april 1996 


16 


juli 1996 


20 


20 november 1996 


26 


november 1996 


4 


december 1996 


12 


december 1996 


24 


februari 1997 


21 


juli 1997 


12 


maart 1998 


4 


maart 1999 


2 


november 1999 


24 


juli 2000 


9 


februari 2001 


1 


februari 2003 


8 


april 2004 


2 


november 2005 


12 


januari 2006 


7 


juli 2008 


5 


januari 2009 


5 


augustus 2011 


12 


September 201 2 



This survey presents the dealing with claims for monetary compensation by insurance companies 
in case of lost earning power during the last 46 years. Correct payment of claims for monetary 
compensation due to lost earning power on account of illness or injury generally appeared to be extremely 
low. A great difference was found between the coverage promised (or sold) and the compensation actually 
paid. There are hardly any individuals who feel treated fairly (fewer than 20% of all cases). Some of the 
reasons are misrepresentation at the time of sales of the insurance, bureaucracy, poor legal protection of 
victims, errors and partial expertise. The law and regulations failed to correct this overall situation and 
previous evidence in literature was covered up, but not removed. Now this evidence is presented again and 
in full, actual detail. Brought together by the steadily growing number of victims, and by experts speaking up 
in the media. Until now victims have been shown mainly as exceptions with bad luck. Their insurance 
companies encourage them to seek protection and rulings by code committees or the courts. However, the 
laws and obscure procedures in fact help the insurance companies to pay out as little as possible. In this way 
victims and their families are often traumatized during a period of 15 years on an average. Hundreds of 
thousands of highly skilied workers are directly involved in the present procedures. They hardly realize the 
destructive effect of their work on society as a whole. This tremendous economie force can, however, be 
turned around in a positive way ... As a result of this survey everyone involved is encouraged not to pay the 
insurance premiums anymore but rather to start saving for themselves. Public and motor traffic insurance, 
however, are obliged by the law. This document is intended for healthy people and victims. It also tells its 
readers in detail what to do and what not. As all possible means up to the European Court have been 
exhausted the author has started to publish the names of surveyors involved. Fortunately, more and more 
people are becoming aware of the growing discussion about and around these victims. Insurance companies 
and politicians have problems bringing new concepts. Who will pay? This survey discloses all the details and 
presents the solution. 

Diese Studie Arbeidsongeschiktheid, ziekte en letsel prasentiert die Praxis der Versicherer im 
Fall der Erwerbsunfahigkeit in den letzten 46 Jahren. Die Entschadigung von Verdienstverlust wegen 
Krankheit oder Verletzung erweist sich aufêerordentlich dürftig. Der Unterschied zwischen der offerierten und 
den bezahlten Deckung hat sich als extrem hoch erwiesen. Man findet kaum Menschen, die richtig behandelt 
wurden. Es sind unter 20%. Das ist das Resultat von einem 'betrügerischem Angebot', Bürokratie und einer 
dürftigen Beschützung für die Verletzten, Fehler und parteiliche Gutachten. Gesetze und Kontroll-Organe 
könnten diese Praxis nicht korrigieren. Ehemalige Beweise in der Literatur wurden zugedeckt aber nicht 
vertuscht. Jetzt werden alle Beweise neu prasentiert, im aktuellen Detail: erhoben von der standig 
wachsenden Zahl von 'Sprechenden Opfern' und von Experten in allen Medien. Bis heute werden Opfer 
hauptsachlich dargestellt als Ausnahmen mit viel Pech. Sie werden von ihren Versicherer herzlich eingeladen 
zur Kontrolle oder direkt zum Gericht. Diese Prozeduren und Gesetze gehen meistens in die 'Tasche der 
Versicherer'. So werden Opfer durch einen Termin für durchschnittlich 15 Jahre für immer traumatisiert, mit 
Ihren Familien. Hunderttausende hochqualifizierte Fachkrafte beschaftigen sich mit den heutigen Prozeduren. 
Aber sie sind sich kaum bewuGt von dem destruktiven Effekt ihres Beitrages an der Volkswirtschaft. Diese 
bedeutende Volkswirtschaft könnte im positiven Sinne umgewandelt werden! Resultat dieser Studie ist der 
Rat des Betroffenen: die Versicherungspramien nicht zu zahlen und anstatt dessen selbst zu sparen. Die 
öffentliche und die Kraftwagenverkehrsversicherung sind aber gesetzliche Pflicht. Diese Studie prasentiert 
detaillierte Anweisungen für den Betroffenen: was könnte man noch unternehmen und was ist zu 
unterlassen. Sie gibt auch Ratschlage für gesunde Menschen, die sich noch sicher fühlen. Weil alle nationalen 
Wege bis zum Europaischen Hof anscheinend fehlen hat der Schriftsteller damit begonnen die Namen von 
einbezogen Experten zu veröffentlichen. Immer mehr Menschen kennen die zunehmenden Diskussionen in 
der Öffentlichkeit über diese betroffene Praxis. Versicherer und Politiker haben Probleme mit der Erarbeitung 
neuer Konzepte. Wer soll bezahlen? Diese Studie entwirrt alle Faden und gibt die Lösung. 

Cette recherche présente la pratique de la compensation monetaire par les compagnies 
d'assurances en cas d'incapacité de travail pendant les 46 dernières années. Le dédommagement 
de perdu aptitude a gagner suite d'une maladie ou a un accident s'avère être extrêmes pauvres. Or il existe 
une difference énorme entre la couverture d'un risque et l'indemnité versée par les compagnies 
d'assurances. Le nombre de personnes traitées de facon équitable ne dépasse pas un pourcentage de 20. 
C'est dü au démarches frauduleuses, a la bureaucratie, aux erreurs et a l'expertise partiale et a l'insuffisance 
de régies qui visent a protéger l'intérêt des assurés. Les lois et les organismes de controle sont incapables de 
dévoiler cette pratique. Les preuves qui attestent eet état de faits ont été dissimulées mais elles ne sont pas 
effacées. La recherche présente les preuves sous un jour nouveau. Elles sont puisées dans le nombre 
croissant de victimes et dans les témoignages d'experts dans les médias. Jusqu'a présent les victimes ont 
été considérées comme des exceptions malchanceuses. Elles sont cordialement invitées a ce présenter 
devant les organismes de controle ou bien a comparattre devant les tribunaux. Les lois et les procédures 
peux claires permettent aux assureurs de payer le moins possible. De cette facon bien dés victimes et leurs 
families sont traumatisées après une période de 15 années en moyenne. Des centaines de milliers de 
travailleurs hautement qualifiés sont actuellement impliqués directement dans le traitement des victimes. lis 
ne se rendent pas compte de l'effet destructif social par leurs occupations. Leurs force économique peut être 
orientée dans un sens positif! Une des conclusions de la recherche consiste a conseiller a tout le monde de 
ne plus payer les primes et de commencer a faire soi-même des épargnes jusqu'a présent. Toutefois les 
assurances publique et du trafic des automobiles sont un devoir légal. La recherche donne aussi des conseils 
détaillés: ce qu'il faut faire et ce qu'il ne faut pas faire destiné a ceux qui sont encore en bonne santé et a 
ceux qui sont victimes. Comme tous les moyens aussi au niveau national qu'au niveau europeen se sont 
avérés inefficaces, l'auteur a commencé a publier les noms des experts impliqués dans cette affaire. Le 
nombre de personnes qui prend connaissance du progrès des discussions auteur de ces victimes s'accroit 
toujours. Les compagnies d'assurances et les politiciens fonts de grands efforts pour trouver des concepts 
nouveaux. Qui va payer? La recherche révèle tous les détails et presents la solution. 



De serie publicaties in Vrij Nederland over de praktijken van Nederlandse verzekeraars in 1978, die later wordt 
gebundeld in het boek 'Uw geld en uw leven' doet veel stof opwaaien. Zoveel dat de verzekeraars er zelfs de 
Rechter bijhalen. Die kan niet anders dan concluderen, dat niet meer dan de waarheid is gesproken. Vooral de 
gedetailleerd beschreven weerzinwekkende afscheeppraktijken waardoor een aantal ongevalslachtoffers zeer 
ernstig gedupeerd werd zijn ongelooflijk. Als de verzekeraars over de stellingname tegen de praktijken in dat 
boek worden uitgenodigd tot weerwoord antwoorden ze dat ze zich willen beraden. Vervolgens laten ze zonder 
nader bericht vele maanden niets meer van zich horen. Op enkele exemplaren na verdwijnt het boek in 
Nederland. Daarna bleef alles stil. Er zou tot de dag vandaag niets veranderen. 

In 1995 slaagt voor het eerst een verzekeringslachtoffer er zelf in zijn verhaal in DOSSIER 1850 op schrift te 
stellen en op eigen kosten te publiceren. Hij kwam eerder in de publiciteit en kreeg talrijke reacties. Hij 
beschrijft daarin de overeenkomstige trieste praktijk die andere zieken en ongevalslachtoffers aan hem 
meldden. Daaruit bleek dat verzekeraars nog onverminderd identiek handelen. Of het nu gaat om ziekte of 
ongeval. 

Er volgt opnieuw publiciteit, waarbij velen hem nieuwe feiten en documenten aandragen. En ook zelf voor de 
media gaan getuigen. De auteur benut zijn 25-jarige ervaring als onderzoeker in een groot aantal sectoren in 
binnen- en buitenland. Hij legt de onophoudelijke stroom gebeurtenissen, documenten en bewijzen in een 
Logboek en op andere manieren vast. Zo ontrafelt hij de achterliggende systematiek in de stroom van 
vergelijkbare verhalen van andere gedupeerden die jaar in jaar uit naar buiten komen. Aan de hand van 
beschikbare literatuur, mediaberichten, bewijsstukken en getuigenissen beschrijft hij in dit rapport de 
mechanismen achter de gewraakte praktijk. Hij presenteert dit gedocumenteerd aan enkele media. Radiobericht 
volgt. Overige berichtgeving blijft uit. Het wordt opnieuw stil. 

De stroom nieuwe informatie hield daarmee niet op. Dit rapport gaat daar ook op in. Opnieuw vele 
persoonlijke verklaringen van slachtoffers. Frequent bevestigd door onderzoeken van vooraanstaande 
deskundigen. Het beschrijft afscheeppraktijk van een aantal verzekeraars met door hen eenzijdig wélgekozen 
aangewezen keurders en anderen. Die bij gebrek aan standaarden in willekeur werken. En waarvan een te groot 
aantal ongecorrigeerd hun medische eed blijkt te schenden onder de dekmantel van de afwezigheid van een 
arts-patiëntrelatie. Onder het oog van machteloze controle- en quasi-rechterlijke organen binnen de eigen 
branche- en beroepsgroep. Zoals die van de Schadeverzekeraars, toezichtorgaan op medici en op andere 
beroepsgroepen. En beschrijft hoe verweer tegen betwistbare handelingen en uitkomsten voor bijna iedere 
gedupeerde een hopeloze opgave wordt. Met zwijgend toeziende of geleidelijk ontkrachte 
belangenverenigingen. Hij geeft ook inzicht in de gevolgschade aan gedupeerde verzekerden, de huisgenoten 
van de slachtoffers, en aan de bedrijvigheid en economie. Schetst hoe ondanks openbare kritiek deze 
ongewenste invloed en intimidatie blijven bestaan en blijkbaar geen enkele goedwillende partij ongemoeid 
laten. Geeft een verbijsterend beeld van fraude-hetze tegen verzekerden en massale fraude door grote 
marktpartijen. En van de mechanismen die het handelen van onbevangen (keurings)artsen programmeren en 
hen doen afglijden. Ten nadele van diagnostiek en therapie. Verklaart waarom zoveel gedupeerden zwijgen en 
geen aangifte doen. En geeft ramingen van de omvang in slachtoffers en geld. 

De auteur beschrijft hoe slachtoffers die zich verweren vogelvrij worden. En afglijden naar de minima en met 
de minima. Stelt vraagtekens bij familiedodingen en zelfdodingen. 

Hij citeert de eerder uitgelekte verzekeraarslobby. En signaleert hij hoe langs deze weg óók vanouds bekende 
ziekten en letsels gezond gepraat worden. Maakt melding van klachten over lat-relaties van rechtsbij stand- 
verzekeraars en met Zorg- en Uitvoeringsorganen. Legt het systeem bloot in de treurige verhalen van laakbaar 
handelen van te veel juristen. En van de onmogelijke rechtsgang met de Hoge Raad als eindstation. Maakt 
zichtbaar waarom Justitie en de Politiek medeverantwoordelijk zijn. En geeft aan hoe mensenrechten worden 
geschonden. Hij beschrijft het paaien of monddood maken van gedupeerden die zich verzetten, en de illusie 
van vrijheid van media-uiting. En wat er vrijwel steeds gebeurt met wie zich verzet of verenigt. 
De uitgave geeft ook uitgebreide aanwijzingen voor verzekerden en gedupeerden. 
Het rapport eindigt met een overzicht van gewenste maatregelen en te verwachten effecten. 

VOOR WIE BESTEMD? 

Voor Verzekerden die zich veilig wanen - Verzekeringsgedupeerden en groeperingen - Voor wie namen en 
werkwijzen wil kennen van voor verzekeraars werkende personen - Werkenden die een verzekering zoeken - 
Werkenden die hun ongevallen- of arbeidsongeschiktheidspolis willen beoordelen - Werkgevers - Zelfstandig 
ondernemers - Accountants - Artsen - Therapeuten - Patiëntenverenigingen - Maatschappelijk werkers - SOS- 
hulpdiensten - Zorginstellingen en zorgverleners - Politici - WAO-/WIA-hulpverleners - Verzekeraars - 
Assurantie-tussenpersonen - Ondernemers die een verzekeringsmaatschappij of vertegenwoordiging willen 
oprichten - Politiefunctionarissen - Juristen, Advocaten en Rechters - Journalisten - Scholen en 
Opleidingsinstituten - Studenten - Bibliotheken. 



WAT DEED STICHTING WERKGROEP 1970? EN DAARNA? 

Ontstaan Slachtoffers van langdurige ziekte of blijvend letsel worden vaak dubbel gedupeerd. Omdat ze nul 

op het rekest krijgen van hun verzekering. Na een onzuivere behandeling van hun schade. Een aantal 

gedupeerden ging samenwerken. Zij hebben zelf ervaren hoe het in zijn werk gaat en wat het betekent voor hun 

verdere leven. En dat van de huisgenoten. Zij gingen informatie verstrekken. Eerst rechtstreeks aan al de 

mogelijke instanties die verzekeringsmisstanden zouden moeten bestrijden. Dat leverde niets op. Daarom 

werden praktijken en personen bekend gemaakt. Om verzekerden en mensen die zich aanvullend willen 

verzekeren te waarschuwen. 

Zo ontstond in 1970 de Werkgroep 1970. In 1981 werd het een stichting. 

In 1997 kreeg deze een eigen website. In 2008 werd de stichting wegens overlijden opgeheven. 

H.M. Walker heeft deze website op 11 juli 2007 voortgezet en sindsdien geactualiseerd. Dit omvat: 

Informatieverschaffing teneinde: 

• schade van misleiding door verzekeraars te voorkomen 

• verdere schade aan gedupeerde verzekerden te beperken 

• bij te dragen aan inzicht en condities voor genoegdoening 

door bewijsbare (medische) malversaties van verzekeraars, (verzekerings)medici en anderen bij schade- 
behandeling openbaar te maken en argeloze (aspirant) verzekerden te waarschuwen. 

De gewraakte praktijk is zeer schadelijk: ze leidt tot ziek(er) makende uitputting en tot traumatisering van 
claimgerechtigden, terwijl mede daardoor bovendien adequate medische zorg en uitkering van schade geheel of 
gedeeltelijk achterwege blijft. 

Werkwijze Om voor geïnteresseerden en gedupeerden onnodige aanschafkosten, telefoneren, corresponderen 
en reizen te besparen is de beschikbare kennis gratis op het internet openbaar gemaakt: In het boek Dossier 
1850 en in het periodiek geactualiseerde rapport Verzekerd? Wat u kunt verwachten ingeval van 
Arbeidsongeschiktheid, Ziekte en Letsel. In het rapport worden ook uitgebreide tips en oplossingen gegeven. 
Zodat deze praktijken kunnen worden gestopt en gedupeerden werkelijk kunnen worden geholpen. 

Website www.werkgroepl970.nl 

Zorgvuldigheid Het rapport baseert zich op gegevens uit dossierstukken, controleerbare bronnen en 
correspondentie. En op talloze gedeelde ervaringen. Naast verklaringen van gedupeerden worden vele 
onderzoeken en deskundigen geciteerd. 

Bij met naam genoemde personen worden slechts feiten en citaten vermeld. Waar nodig werd wederhoor 
toegepast. Onbekende gedupeerden worden niet zonder uitdrukkelijke toestemming met naam vermeld. Om 
herkenning te vermijden zijn gegevens, woonplaats, beroep of branche soms weggelaten of versluierd. 
Eerdere exemplaren werden gedrukt en de ontvangers zijn bekend. BIJLAGE 2 toont de ontvangers van die 
rapporten. Nieuwe drukken zijn verschenen. Op basis van recente informatie, ontvangen tips en kritiek. Om 
veiligheidsredenen zijn voorzieningen getroffen door de manuscripten, bronnen en bewijsstukken die aan dit 
rapport en de website ten grondslag liggen geografisch gespreid in Nederland te bewaren. 

Onafhankelijkheid staat voorop. Er zijn dus geen sponsors. 

Verzekeraars, de Medische sector, Inspectie Gezondheidszorg, Politiek, Justitie en de Media zijn door de 
Stichting Werkgroep 1970 en anderen gedurende tientallen jaren frequent geïnformeerd in de vorm van 
documenten, gesprekken en interviews. Door selectieve respons, vertekende weergave of volledig stilzwijgen 
zijn de Nederlanders over de volle omvang van deze praktijken onwetend gebleven. De roep om echte 
maatregelen in plaats van quasi-correcties neemt toe. 

Mediacontacten De Media zijn door de Stichting en door anderen gedurende tientallen jaren gedetailleerd 
geïnformeerd. In de vorm van gesprekken, en door het gratis verstrekken van boeken en rapporten. Meestal 
echter staan de media te dicht bij de uitvoerders van de gewraakte praktijken. Daarom worden in het belang 
van gedupeerden geen interviews meer gegeven. Na lezing van Dossier 1850 en van Arbeidsongeschiktheid, 
Ziekte en Letsel schriftelijk gestelde journalistieke vragen worden wél beantwoord. 



Contact Alle inspanningen blijven mensenwerk. Ziet u ondanks de voorzorgen onvolkomenheden of heeft u 
informatie ter verbetering? Wilt u de auteur dan per E-mail h.m.walker@hccnet.nl informeren? 

Disclaimer De informatie in dit rapport wordt met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Toch 
blijft het mogelijk dat deze informatie onvolledig is en/of onjuistheden bevat. De uitgever en auteur aanvaardt 
geen enkele aansprakelijkheid voor eventuele fouten of onnauwkeurigheden, directe of indirecte schade, 
voortvloeiend uit het gebruik van de website en het rapport, van welke aard dan ook 

WAT IS HET OPMERKELIJKE VAN DIT RAPPORT? 

Eerste Nederlandse integrale analyse van alle geledingen en facetten van verzekeraarafmaakpraktijk tegen 
zowel langdurig zieken als mensen met blijvend letsel - Als eerste ook: Namen van betrokken functionarissen - 
Inzicht in invloed op politici, universiteiten en de media - Onderbouwde schattingen van de omvang van de 
praktijk - Bevestigende uitspraken en documenten van auteurs, deskundigen en gedupeerden - Bewijsmateriaal 
voor advocaten en Rechters - Database met analyse van honderden wél sprekende slachtoffers: Ervaringen, 
klachten en gevolgen, met statistiek - Samenhang in mechanismen, die leiden tot uitschakeling van patiënten 
en belangengroepen - Analyse van de claimbehandelingsprocedures - Cijfers over verkochte en geleverde 
dekking, destructief werkzame arbeidsplaatsen en geld - De bijdrage van sommige politici en teveel Rechters - 
Voorgestelde maatregelen - Economische effecten - Aanwijzingen voor verplicht en vrijwillig verzekerden, 
gedupeerden en groepen - Hoe de escalerende praktijk voor ieder zichtbaar begint te worden - Do's en don'ts 
voor gedupeerden die openbaar willen maken - Uitgebreide literatuur- en bronnenoverzichten - Ook gebruikt 
voor opleidingsdoeleinden. 



OPMERKING VOORAF 



Dit rapport zou ten onrechte de indruk kunnen geven, dat geen van de betrokken organisaties of personen van 
goede wil zou zijn. Of dat er geen dingen goed zouden verlopen. Ook zou ten onrechte het beeld van een 
persoonlijke aanval op tekort schietende betrokkenen kunnen ontstaan. Het oproepen van dat beeld is 
geenszins de intentie van deze uitgave. Het is echter onvermijdelijk dat, bij de beschrijving van op zó grote 
schaal falende of gecorrumpeerde systemen, vooral de negatieve zaken aandacht krijgen. Er is daarom slechts 
zeer beperkt aandacht gegeven aan zaken die wél goed verlopen. Dit rapport en de website anders een 
onwerkbare omvang zouden hebben. 
De auteur hecht eraan te onderstrepen: 
Het gaat om de praktijk die niet deugt en hoe die beter kan. 



Ze kende mijn verhaal. Uit de krant. 30 jaar geleden werd ze hoofd van de typekamer 
bij een verzekeringsbedrijf. 'Ik vond het maar raar' vertelt ze nu. 'De dingen die ik daar 
zag. Zo werden ziekte-meldingen van vrouwen, die zwanger waren, alle onder de 
categorie zwangerschap geschreven. Ik heb er niet lang gewerkt.' 

Een vrouw over 1965 



Hij had net 5 maanden consulting achter de rug. Automatisering was de bedoeling. 
Dat was het vak van hem en van zijn mensen. Hij was blij dat het voorbij was. Hij 
walgde ervan. Hoewel het niet hun opdracht was werden ze betrokken bij het 
opstellen van polisvoorwaarden voor polissen, die al verkocht waren. Zonder dat er 
voorwaarden bestonden. De juridische afdeling bestond uit juristen, vers van de 
universiteit, dus zonder enige ervaring. "Wij als consultants, zonder verzekerings- 
ervaring, werden gevraagd de antwoordbrieven op te stellen bij schades. De 
maatschappij waar wij gedetacheerd waren, bestond bijna geheel uit een juridische 
afdeling. Om de verzekerden bij claims met een stroom van juridische brieven op het 
verkeerde been te zetten. 'Dossiervorming' heet dat in verzekeringsjargon. Zo wordt 
de zaak 'juridisch dichtgetimmerd', zegt men hier in het vak. " 

Automatiseringsdeskundige, 23 oktober 1994 



'Traineren, negeren, slachtoffers murw maken. Geen voorschotten beschikbaar 
stellen. Regelmatig slachtoffers voor controle naar huisartsen sturen. Snel komen 
met een schikkingsbod dat eigenlijk veel te laag is. Verzekeraars hebben een 
arsenaal aan middelen om schade-claims te beperken. ' 

Volkskrant, 11 november 1995 



INHOUD 

1 INLEIDING 11 

1.1 AANLEIDING 12 

1.2 SLACHTOFFERS 12 

1.3 DOOFPOT? 13 

1.4 GEBRUIK VAN DOSSIER 1850 13 

1.5 WAAROM NIET ALGEMEEN BEKEND? 13 

1.6 DAT IS TOCH ALLANG VOORBIJ? 14 

1.7 AANWIJZINGEN VOOR DE LEZER 14 

2 KLACHTEN 15 

2.1 AFSCHUDDEN 15 

2.2 HOOPGEVENDE COULANCE 15 

2.3 PRATEN NAAFWIJZING? 16 

2.4 WEERZINWEKKENDE SCHADEBEHANDELING 16 

2.5 ONTSLAG EN REÏNTEGRATIE 17 

2.6 EINDE FUNCTIE, WERK OF BEROEP IS EINDE UITKERING. .19 

2.7 CHAOTISCHE REGELINGEN 19 

2.8 GEVOLGEN 21 

2.9 VERHAALSACTIES? 21 

3 WAT GEBEURDE NA DOSSIER 1850 23 

3.1 HET LOGBOEK 23 

3.2 BIJ JUSTITIE OPTAFEL 23 

3.3 GEEN TWEEDE AANGIFTE? 24 

3.4 ONGEÏNTERESSEERDE POLITIEK? 24 

3.5 PERSCONFERENTIES 24 

3.6 WELKE MENSENRECHTEN ZIJN IN HET GEDING? 25 

3.7 NIEUWE FEITEN 27 

3.7.1 ONREGELMATIGHEDEN IN HET MEDISCH DOSSIER 27 

3.7.2 NAME AND SHAME VOOR WIE ZICH VERGRIJPEN 27 

3.7.3 DU IN KERKE EN ANDERE MACABERE ARTSEN 28 

3.8 BIJ DEFENSIE IS HET NIET BETER 29 

3.9 ARTSEN EN THERAPEUTEN EVENMIN VEILIG 30 

3.10 ETALAGE-PUBLICITEIT ZONDER EFFECT 31 

3.11 ACHMEA-RABOBANK-INTERPOLIS 31 

4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT 32 

4.1 VERSCHILLEN EN WIJZIGINGEN 32 

4.2 KLEINE LETTERTJES EN VERKOOPFRAUDE 33 

4.3 QUASI-SOLIDARITEIT EN UITSLUITINGEN 34 

4.3.1 QUASI-SOLIDARITEITSBEGINSEL 34 

4.3.2 LUCRATIEVE UITSLUITINGEN 34 

4.4 BUREAUCRATIE VERHULT DUISTER SYSTEEM 35 

4.5 BELOFTES NIET NAKOMEN 35 

4.6 FEITEN VERDRAAIEN EN LIEGEN 35 

4.7 ACHTERKAMER-, PRIVÉ-PRAKTIJKEN EN KLINIEKEN 35 

4.7.1 VRIJ SPEL MET MARGINAAL PRAKTISERENDEN 35 

4.7.2 OBSCUUR MET PRIVÉ-FIRMA'S 35 

4.7.3 LUCRATIEVE PRIVÉ-PRAKTIJKEN EN KLINIEKEN 36 

4.8 WAT GEBEURT MET SLACHTOFFERS DIE ZICH VERWEREN 
36 

4.9 ANDRAGOGISCH WETENSCHAPPELIJK AFSCHUDDEN 37 

4.10 INTIMIDATIE 37 

4.11 VER EN LANGDURIG KEUREN 39 

4.12 STABIELE SITUATIE VOORUITSCHUIVEN 39 

4.13 FYSIEK, PSYCHISCH EN MATERIEEL UITPUTTEN 39 

4.14 ONVERMINDERDE FRAUDE-HETZE 40 

4.15 OVERSPANNING EN BURNOUT ONDERBELICHT 40 

4.16 POSTTRAUMATISCH STRESS-SYNDROOM (PTSS)? 41 

4.17 CAUSAAL VERBAND ALLEEN VOOR "OUDE" KWALEN. ...42 

4.18 HET VERLEDEN TEN GUNSTE VAN DE VERZEKERAAR. ...44 

4.18.1 DE MEETLAT BIJ TOELATING 44 

4.18.2 DE MEETLAT BIJ SCHADE 44 

4.18.3 DE CLAIMGERECHTIGDE VOOR EN NA DE SCHADE. 44 

4.19 ONTKENNING VAN LETSELS EN AANDOENINGEN 44 

4.19.1 BEDROG BIJ INTERPRETATIE VAN LETSELS 45 

4.19.2 NIET OBJECTIVEERBAAR VERKLAREN 45 

4.19.3 ONTKENNEN WHIPLASH, OPS, BURNOUT EN ME 45 

4.19.4 PIJN EN ZIEKTE TABOE VERKLAARD 47 

4.19.5 CENTRALE RAAD VAN BEROEP ALS ACHTERVANGER 
47 

4.20 COLLEGA'S EN WERKGEVERS OP AFSTAND 48 

4.21 GOOCHELEN MET KORTINGTRUCS 48 

4.22 ZOGENAAMDE BEHARTIGERS EN RECHTSPREKERS 49 

4.23 OBSCURE SCHADEREGELING EN REÏNTEGRATIE 49 

4.24 ZIEK(ER)MAKENDE OMSTANDIGHEDEN 50 

5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK 51 

5.1 MEDISCH ZUIVER OORDEEL IN DE KNEL 52 

5.1.1 APPARATENGENEESKUNDE NIET VOLDOENDE 53 

5.1.2 ZWIJGDIAGNOSE LEVERT FOUTE THERAPIE 54 

5.1.3 HIATEN IN KENNIS EN METINGEN 54 

5.1.4 CONSPIRACY OF SILENCE: 8 OF 20 DODEN PER DAG? 
55 

5.1.5 HERSENLETSEL 'MILD' VERTALEN 56 

5.2 KLACHTEN NIET DUIDBAAR? 56 

5.3 BEROEPSZIEKTEN, Q-KOORTS EN GEKNOEI MET 
IMPLANTATEN 57 

5.3.1 BEROEPSZIEKTEN 57 

5.3.2 Q-KOORTS 58 

5.3.3 GEKNOEI MET IMPLANTATEN 58 



5.4 ARBODIENSTEN ONDER COMMERCIËLE DRUK 60 

5.5 KANS OP CORRECTE (HER)BEOORDELING? 62 

5.5.1 PROTOCOLLEN OF NORMEN: KEURINGSWILLEKEUR. . .63 

5.5.2 RESULTAATGERICHT KEUREN VOOR DE WAO/WIA 63 

5.5.3 CORRUPTE PRIVATE KEURINGEN 64 

5.5.4 MEDISCH KEUREN IN EEN DAG GELEERD 65 

5.5.5 HANDELINGEN DIE HET DAGLICHT NIET VERDRAGEN 65 

5.5.6 'UITSMIJTERS' 67 

5.5.7 'HERGEBRUIK' VAN OMSTREDEN ARTSEN 67 

5.6 BEVESTIGING UIT OPENBARE BRONNEN 68 

5.7 OOK DOKTERS ALS PATIËNT KANSLOOS 69 

5.8 PSYCHISCH/MEDISCHE DIAGNOSTIEK EN THERAPIE? 69 

5.8.1 RIAGGS IN DISKREDIET 70 

5.9 FARMACEUTISCHE, VERZEKERAAR- SCHADEREGELAAR- 
PRIKKELS 71 

5.10 SCHENDINGEN VAN DE MEDISCHE LEER IN OPLEIDINGEN 
73 

5.11 GEVOLGEN VOOR ARTSEN DIE ZICH VERZETTEN 74 

5.12 MEDISCH TOEZICHT EN TUCHTRECHTSPRAAK? 74 

5.13 INZAGE VAN DOSSIERS LEIDT STEEVAST TOT VERBAZING 
75 

5.14 OBSCURE ROL VAN MEDISCH ADVISEURS 77 

5.15 GEVOLGSCHADE 78 

5.16 HOE LUIDEN DE MEDISCH-ETHISCHE PRINCIPES? 78 

5.17 MEDISCH DAKLOZEN 78 

5.18 REGISTRATIE ARTSEN EN (VERZEKERINGS)KLACHTEN. .79 

6 HET SCHADEPROCES: CIJFERS CLAIMTOEWIJZING.80 

6.1 HET SCHADEPROCES: OMVANG CLAIMTOEWIJZING 81 

6.2 HET SCHADEPROCES: UIT BRONNEN 84 

6.2.1 PERSOONLIJKE UITSPRAKEN 84 

6.2.2 GEGEVENS OVER CHRONISCHE ZIEKTE EN LETSEL.. . .85 

6.3 HET SCHADEPROCES: DATABASE SLACHTOFFERS 85 

6.4 CIJFERS PARTICULIERE AOV-POLIS 89 

6.5 CIJFERS PRIVAAT EN PARTICULIER LIEGEN NIET 90 

6.6 KOSTEN CLAIMBEHANDELING VERSUS UITKERINGSBEDRAG 
91 

7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG 92 

7.1 BELANGENBEHARTIGING? 94 

7.1.1 DE VERZEKERINGSTUSSENPERSOON 94 

7.1.2 MKB-NEDERLAND 95 

7.1.3 KAMER VAN KOOPHANDEL 95 

7.1.4 BRANCHE-ORGANISATIES 95 

7.1.5 CONSUMENTENVERTEGENWOORDIGERS 95 

7.1.6 VAKBONDEN 96 

7.1.7 PATIËNTEN-ORGANISATIES, EN 'INFILTRANTEN' 97 

7.1.8 SLACHTOFFERHULP EN DE REGIONALE BUREAUS 97 

7.1.9 REMT STICHTING DE OMBUDSMAN NIET TE EVIDENT? 
98 

7.1.10 POLITIEK EN BESTUURSRECHT 99 

7.1.11 DE KERKEN 100 

7.2 TWIJFELS AAN WETTEN, REGELS; FALENDE HANDHAVING 
101 

7.2.1 DE WET BIG 101 

7.2.2 TUCHTRECHTSPRAAK 101 

7.2.3 RECLAME-CODE COMMISSIE IN DE ETALAGE 102 

7.2.4 TUCHTRECHT BIJ PSYCHOLOGEN 102 

7.2.5 GEDRAGSREGELS VAN ARTSEN 102 

7.2.6 MEDISCHE TUCHTRECHTSPRAAK: JURIDISCHE 
FOLKLORE" 103 

7.2.7 INSPECTIE VOLKSGEZONDHEID EN HET MINISTERIE 105 

7.2.8 BEROEPSCODE MEDISCH ADVISEURS 107 

7.2.9 GEDRAGSREGELS VOOR ARBEIDSDESKUNDIGEN 108 

7.3 VERZEKERAARSKLACHTEN-UITPUTTINGSDOOLHOF 109 

7.3.1 STICHTING KIFID 109 

7.3.2 OMBUDSMAN FINANCIËLE DIENSTVERLENING 110 

7.3.3 KLACHTENCOMMISSIE FINANCIËLE DIENSTVERLENING 
111 

7.3.4 TUCHTRAAD FINANCIËLE DIENSTVERLENING 112 

7.3.5 RECHTOP BEMIDDELING 112 

7.3.6 GEDRAGSCODE BEHANDELING LETSELSCHADE 113 

7.3.7 BEHANDELING DOOR DE NATIONALE OMBUDSMAN 113 

7.3.8 RECHT IN DE ADVOCATUUR: DE DEKEN OPGELICHT 
114 

7.4 RECHTSGANG 114 

7.4.1 POLITIE EN ARBEIDSINSPECTIE 114 

7.4.2 RECHTSBIJSTANDVERZEKERAARS 116 

7.4.3 SCHADEREGELING 117 

7.4.4 ADVOCATEN 118 

7.4.5 NO WIN NO FEE-EXPERIMENT BIJ LETSELSCHADE 120 

7.4.6 MEDIATION 120 

7.4.7 EXPERTISEBUREAUS 121 

7.4.8 INFORMATIE-ZRECHERCHE-BURO'S 121 

7.4.9 FISH EN 'PRIVATE JUSTICE' 122 

7.4.10 ZWIJGGELD 123 

7.4.11 FISCALE VERZEKERAARSFRAUDE? 124 

7.5 BEZWAARPROCEDURE BIJ HET UWV 124 

7.6 AFSCHUDDEN VAN PATIËNTEN TOELAATBAAR? 125 



7.7 DE RECHTBANK 125 

7.7.1 POLITIONELE / JUSTITIËLE ONMACHT? 125 

7.7.2 NIET VERVOLGEN VAN STRAFBARE FEITEN 126 

7.7.3 TERUGHOUDENDHEID OF PASSIVITEIT? 126 

7.7.4 MISSTANDEN? 127 

7.7.5 IMMUNITEIT 127 

7.8 DE RECHTERLIJKE MACHT 127 

7.8.1 ONVOLLEDIGE MELDING NEVENFUNCTIES 129 

7.8.2 VERSCHONING EN WRAKING UITZONDERLIJK 129 

7.9 RECHTSPRAAK 130 

7.9.1 SLACHTOFFERVRIENDELIJK? 130 

7.9.2 ZITTING? 130 

7.9.3 RECHTSGEVOEL 131 

7.10 LETSELSCHADESLACHTOFFER ALS SPEELBAL 131 

7.11 RECHT OP UITKERING? DAN BEGINT HET PAS 132 

8 VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE. .. .133 

8.1 MEDIAPRODUCTIE; TOEGANG TOT DE MEDIA 135 

8.2 SPONSORING 135 

8.3 OPINIELEIDERS DOOR ASSURADEUREN BETAALD? 136 

8.4 AFLEIDEN MET SMARTENGELD 137 

8.5 MEDIA HOUDEN MISSTANDEN IN STAND 137 

8.5.1 COMPLEXE MATERIE DUUR EN RISKANT? 137 

8.5.2 GENIEPIGE LOBBY 137 

8.5.3 NALATEN VAN WEERWOORD 138 

8.5.4 WEGLATEN EN OPKLEUREN 138 

8.5.5 VERDRAAIEN EN VERVALSEN 138 

8.5.6 AANKONDIGING EN TIJD 139 

8.5.7 WEGHALEN 139 

8.5.8 'DAT MOETEN JULLIE NIET MEER DOEN' 139 

8.5.9 VERBOD OP UITZENDING 139 

8.5.10 VALSE BERICHTEN 140 

8.5.11 HET LAATSTE WOORD 140 

8.5.12 SUGGESTIEVE BERICHTENSTROOM 140 

8.5.13 VERDWIJNEN VAN STUKKEN 141 

8.5.14 ONEERLIJKE SUGGESTIES 141 

8.5.15 OMBUDSMANNEN 142 

8.6 FEITEN BEVESTIGD 142 

8.7 BOEKDISTRIBUTIE: FRUSTRATIE DOOR INTERPOLIS? 142 

8.7.1 DIRECTE VERKOOP BANCAIR VERSTOORD 142 

8.7.2 LEVERING AAN BIBLIOTHEKEN GEHINDERD 143 

8.7.3 BESTELLINGEN VIA BOEKHANDELS GEDWARSBOOMD 
144 

8.7.4 GRATIS DISTRIBUTIE AAN IEDEREEN 144 

9 HOE GEDUPEERDEN WORDEN UITGESCHAKELD. .145 

9.1 WAAROM DE MEESTE GEDUPEERDEN ZWIJGEN 145 

9.2 WIE SPREEKT IS VERDACHT 146 

9.3 HOE GEGEVENS VAN SLACHTOFFERS VERDWIJNEN 146 

9.4 AFSCHUDDEN VAN GEDUPEERDEN 146 

9.5 PSYCHISCHE GEVOLGEN 148 



9.6 KLOKKENLUIDERS 148 

9.7 COGNITIEVE DISSONANTIE 149 

9.8 VERSTRENGELING EN COLLUSIE 149 

10 FRAUDE 151 

10.1 VISIE VAN DE VERZEKERAARS 151 

10.2 FRAUDE EN MISBRUIK BIJ WERKGEVERS 152 

10.3 FRAUDE BINNEN DE VERZEKERINGSBRANCHE 152 

10.3.1 TUSSENPERSONEN 152 

10.3.2 VERZEKERAARS 152 

10.4 FRAUDE-MOGELIJKHEDEN DOOR VERZEKERDEN 154 

10.4.1 ONGEVALSCHADE 154 

10.4.2 SCHADE DOOR ZIEKTE 154 

10.5 FRAUDE-HETZE 155 

11 ZELFDODINGEN, FAMILIEDODINGEN: GENOCIDE? 
156 

12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN. .158 

12.1 KIEZEN UIT TWEE KWADEN 158 

12.2 VERZEKERD EN GEZOND 158 

12.3 VERZEKERD EN ZIEKTE OF LETSEL 159 

12.3.1 U WORDT ZIEK OF LOOPT LETSEL OP 159 

12.3.2 ALS HET LANGER GAAT DUREN 161 

12.3.3 ALS ER VREEMDE DINGEN GEBEUREN 163 

12.3.4 DE SITUATIE WORDT ONHOUDBAAR 166 

12.3.5 (VOORLOPIGE) UITKERING 168 

12.4 DAGVERSLAG 169 

12.5 (ON)ZUIVER MEDISCH RAPPORT 169 

12.6 MACHT UITOEFENEN 169 

12.6.1 OPENBAAR GETUIGEN 169 

12.6.2 PUBLICEREN 170 

12.6.3 NAMEN NOEMEN NA HOOR EN WEDERHOOR 171 

12.6.4 ZWAAIEN MET PORTEFEUILLE 173 

12.7 SCHIKKING? 174 

13 WAT ZOU ER MOETEN GEBEUREN? DE OPLOSSING 
175 

13.1 EERDERE POGINGEN 175 

13.2 PAS OP VOOR REPUTATIE EN CARRIÈRE 175 

13.3 WAAROM EEN DOORBRAAK? 176 

13.4 WAT TE DOEN? 177 

13.4.1 IN AFWACHTING VAN EEN DOORBRAAK: 177 

13.4.2 NA DE DOORBRAAK: AFSCHAFFING 177 

13.4.3 NA DE DOORBRAAK: STIMULERING EN PREVENTIE 177 

13.5 ACUTE HULP 178 

13.6 VOORDELEN: ECONOMISCH POSITIEF SALDO 178 

14 BESLUIT 179 

14.1 DISCLAIMER 179 

14.2 VERZOEK 179 

14.3 VERBREIDING 179 

14.4 DANK 179 



BIJLAGE 


1 


BIJLAGE 


2 


BIJLAGE 


3 


BIJLAGE 


4 


BIJLAGE 


5 


BIJLAGE 


6 


BIJLAGE 


7 


BIJLAGE 


8 


BIJLAGE 


9 


BIJLAGE 


10 


BIJLAGE 


11 


BIJLAGE 


12 


BIJLAGE 


13 


BIJLAGE 


14 


BIJLAGE 


15 


BIJLAGE 


16 


BIJLAGE 


17 


BIJLAGE 


18 


BIJLAGE 


19 


BIJLAGE 


20 


BIJLAGE 


21 


BIJLAGE 


22 


BIJLAGE 


23 


BIJLAGE 


24 


BIJLAGE 


25 


BIJLAGE 


26 



ENIGE GEGEVENS VAN DOSSIER 1850 180 

ONTVANGERS VAN INFORMATIE 181 

GERAADPLEEGDE BRONNEN 183 

LOGBOEK 191 

TALLOZEN OVER ONZUIVERE BEHANDELING 199 

TALLOZEN OVER ONEERLIJKE SUGGESTIES 201 

TALLOZEN OVER VERTRAGINGSACTIES 204 

GETUIGEN 206 

GEDUPEERDEN EN ONREGELMATIGHEDEN 207 

ENIGE PUNTEN UIT HET IRM-RAPPORT 214 

ONVERWACHTE BRIEF 216 

BEWUSTWORDING BIJ SLACHTOFFERS 217 

SLACHTOFFERS ZWIJGEN LIEVER 218 

SUGGESTIES OVER WHIPLASH 219 

REGISTRATIE ARTSEN EN KLACHTEN 220 

SCHADE- EN REÏNTEGRATIEBUREAUS 221 

KLACHT- EN BELANGENORGANEN 222 

INTERNE PR UIT DE NOTA UIT 1973 223 

HET VERBODEN TV-INTERVIEW 224 

VOORBEELD SCHADE-ELEMENTEN 229 

TAXATIE VAN ECONOMISCHE EFFECTEN 230 

WERKERS AAN CLAIMS EN DE LOONSOM 231 

STAPPEN EN DOORLOOPTIJD VAN CLAIMS 232 

KANS OP BILLIJKE CLAIMBEHANDELING 233 

BEDRAGEN ZIEKTE ONGEVALLEN 234 

LIJST VAN GECITEERDE PERSONEN 235 



1 INLEIDING 

"... In de tweeëntwintig jaar dat ik werk heb ik nog nooit een geval meegemaakt waarvan ik 
kan zeggen, hier zijn de belangen van de partijen in een redelijk normaal patroon 
uitgekomen. Nog niet één geval waarvan je na afloop zegt de partijen zijn naar tevredenheid 
uit elkaar gegaan binnen een afzienbare tijd. " 

(Hans Gijsberts, fysiotherapeut over letselschadeslachtoffers) 

"Tijdens de vergadering van 27 september 1995 heeft de commissie besloten Uw brief voor 
kennisgeving aan te nemen, hetgeen inhoudt dat de commissie als zodanig op uw brief 
geen actie zal ondernemen en het aan haar individuele leden overlaat te handelen zoals het 
hun goed dunkt. " 

(Mr. D.S. Nava, waarnemend griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Tweede 
Kamer, 5 oktober 1995, na de brief aan de Minister met verzoek om aandacht over de in dit rapport genoemde 

praktijken) 



Veel meer dan 100.000 letselslachtoffers en arbeidsongeschiktheidsverzekerden met blijvende schade door 
aandoeningen zijn er terecht van overtuigd dat zij door hun verzekeraar zijn afgescheept. 

Dit blijkt uit 46 jaar onderzoek door de Stichting Werkgroep 1970. Uit honderden dossiers en duizenden 
verklaringen, waaronder die van vele andere deskundigen. Over afscheepgedrag van verzekeraars, 46 jaar 
waarschuwingen daartegen, en een 46 jaar afzijdige overheid. 
Dit rapport geeft daarvan resultaten: feiten, bewijzen, samenhang, achtergronden en de oplossing. 

Dit rapport toont aan hoe talloze verzekerden, die ziek werden, of letsel opliepen en langdurig 
arbeidsvermogen verloren, onbillijk tot oneerlijk behandeld worden door verzekeraars. Elke dag opnieuw. 
Vaak deden deze gedupeerden niet alleen hun verhaal, maar overlegden daarbij ook hun dossiers. Dan bleek 
nog sterker hoe er in de meeste gevallen inderdaad sprake is van onregelmatigheden. Bijvoorbeeld door 
onduidelijke aanmeldingsformulieren en polissen, frequente wijzigingen, bureaucratie, ontbrekende 
standaarden, frauduleuze keuringen, slordigheden en nalatigheid. Vergissingen en óók bewijsbare opzettelijke 
manipulaties blijken aan de orde van de dag te zijn. Waarvan de gevolgen vrijwel nooit volledig hersteld 
worden. Alle schakels bij de afhandeling van ziekte of ongeval dragen daaraan onbewust, maar te vaak zelfs 
doelbewust bij, zoals: de huisarts, de specialist, de politiefunctionaris, de laboratorium-arts, de 
arbeidsdeskundige, de psycholoog, de psychiater, de keurend arts, de verzekeringsgeneeskundige, de 
controlerend arts, de binnendienstmedewerker, de dossierbeheerder. Assuradeuren en de voor hen werkzame 
deskundigen werken met aantekeningen in het dossier van hun cliënten. Over vermeende fouten van, of 
vraagpunten over de verzekerden. Zonder deze direct daarover te informeren of opheldering te vragen. 
Geraffineerde gesprekken, brieven, vertragingsacties, ontkenning van letsels en ziektes, eenzijdige sancties, 
gemarchandeer met de interpretatie van definitie van vanouds bekende ziektebeelden, en andere 
merkwaardigheden zijn aan de orde van de dag. De verzekerde die voor langere tijd arbeidsvermogen verliest 
krijgt bijvoorbeeld te maken met een - achteraf eenzijdige - uitleg van de polis en een vernederende, 
stroperige, oneerlijke (klachten)behandeling. Laat zich vaak verleiden tot kostbare, slepende en slopende 
(juridische) klachtenprocedures. Met of zonder erkend verlies van arbeidsvermogen volgt veelal ontslag. Wie 
merkt hoe het spel gespeeld wordt en zich daartegen verzet wordt vrijwel nooit recht gedaan, en blijft zonder 
rechtmatige uitkering. Najaren van verweer heeft men ook psychische schade opgelopen. 

Reïntegratiepogingen van en voor arbeidsongeschikten leiden meestal tot een verlengde lijdensweg in 
kafkaiaanse processen. In het beste geval volgt een langdurig onderbetaald dienstverband. Vaak wordt de 
uitkeringsgerechtigde zieker, glijdt af en wordt afhankelijk van de partner of de bijstand. Want de partner 
draagt mee aan de schade. Als een echtscheiding volgt mag de deskundige, die zich ervoor leent, eigen schuld 
suggereren. Met een nog onbekend aantal van hen loopt het slechter af. 

Dit rapport beschrijft de wederwaardigheden van talrijke patiënten. Hoe die in een vroeg stadium in de 
verdachtenbank worden gezet en geïntimideerd. En hoe ook de huisgenoten gefrustreerd raken. Of zij nu wel 
of niet met de directe slachtoffers aanvoelen dat zij ten koste van het herstel te worden bedrogen en geschaad. 
Machteloos. Veel patiënten worden murw en leggen zich erbij neer. Anderen, toont het rapport aan, maken 
bezwaar en raken verstrikt in een juridische uitputtingsstrijd. Die, voor wie het volhoudt, al te vaak blijkt op te 
lopen tot vér boven de tien jaar. Waarbij vrijwel nooit recht wordt gedaan. 

Wie erover spreekt wordt niet geloofd. Of als bizarre uitzondering gebrandmerkt. De overgrote meerderheid 
van de gedupeerden blijkt er levenslang het zwijgen toe te doen. 



1 INLEIDING -12- 

De praktijken worden al jaren bevestigd door kritische waarschuwingen van experts. Ze werden al die tijd voor 
kennisgeving aangenomen. Inmiddels treden sommige deskundigen duidelijker naar buiten. Evenals voorheen 
gebeurt daar tot vandaag niets wezenlijks mee. Want wie gezond is, is daarin niet geïnteresseerd. Alsof wat niet 
interessant is niet bestaat. Zo lijkt het tot het te laat is. Maar er is meer. 

Uit onderzoek blijkt dat belangenverenigingen en politici al tientallen jaren op de hoogte zijn. En zich wat de 
kern van de problematiek betreft, afzijdig houden. Vaak zelfs bijdroegen aan het in standhouden ervan door 
dubieuze wet- en regelgeving. 

Het rapport becijfert de directe inkomensschade van patiënten al op miljarden euro per jaar. In dit bedrag is dan 
geen rekening gehouden met de veel ernstiger persoonlijke gevolgschade en die in de thuissituatie. En evenmin 
met de schade aan de volksgezondheid en aan de nationale economie, voor een minstens zo groot bedrag. 

1.1 AANLEIDING 

Arbeidsongeschikt worden, je gezondheid, je werk en je bedrijf verliezen. Het is niet nodig, maar het gebeurt. 

Verzekerd zijn, het UWV keert uit, maar je particuliere verzekeraar niet. Niemand die er iets van begrijpt. Hoe 

dat in zijn werk gaat en hoe je voor het leven wordt toegetakeld. Doordat teveel schakels in het 

schadebehandelingsproces een beetje over de schreef gaan. 

Jammer dan, je bent een uitzondering. Dat denkt iedereen die dit voor het eerst hoort of van nabij meemaakt. 

Maar nee hoor! Dit blijkt bijna de normale gang van zaken. Zeer vele anderen vergaat het zo. Elke dag 

opnieuw. Terwijl slechts weinigen praten. 

Daarover schreef de auteur het boek 'DOSSIER 1850 antwoordt niet meer'. Zie BIJLAGE 1. Gratis op 

www.werkgroepl970.nl 

Het boek geeft ook het verhaal van twintig andere slachtoffers. Na het verschijnen kwam er veel over de auteur 
heen. Velen meldden hem dezelfde treurige ervaringen. 

Daarmee ging een put open. Hij hield een logboek bij. Van dag tot dag registreerde hij de gebeurtenissen. En 
besloot die uit naam van alle andere gedupeerden te publiceren. Zodat hun verhalen niet meer in de doofpot 
zouden gaan. Geen nieuwe slachtoffers zouden volgen. Zo ontstond dit rapport. Op basis van wat de auteur 
hoorde, zag en las. Wat anderen toonden en toezonden. En wat de media en anderen wél publiceerden. 

1.2 SLACHTOFFERS 

Velen meldden zich. Vooral telefonisch. Zoveel dat de auteur na tientallen gedupeerden gehoord te hebben 

veronderstelde dat er wel snel een doorbraak zou komen. En het bijhouden van een lijst een tijdje onderbrak. 

Maar er gebeurde niets ! 

Verbazingwekkend. Omdat het niet alleen arbeidsongeschikte zelfstandigen, maar ook vrijwel alle ernstige 

ongevalslachtoffers betrof. En ook talrijke arbeidsongeschikten, die zich al vele jaren in loondienst particulier 

hadden bijverzekerd. Voor een uitkering boven de wettelijke dekking, het zogenaamde WIA-gat. 

Meestal afgescheept zonder uitkering. Soms met een fooi. Velen, ook heel onverwacht uit onze directe 

omgeving, zelfs meerderen uit onze eigen straat, vaak al jaren vergeefs worstelend, of die de strijd al hadden 

opgegeven. Alle met gelijke ervaringen. Terwijl de Uitvoeringsinstelling bij dezelfde patiënt - ondanks de steeds 

strengere normen - vaak wél of hoger uitkeerde. 

Totdat Dossier 1850 verscheen dacht de auteur een uniek slachtoffer te zijn. Een zeldzame uitzondering. Maar 
na publiciteit over zijn wederwaardigheden meldden zich opvallend veel gedupeerden met gelijke 
wederwaardigheden. Tot op de dag van vandaag. Het boek 'Uw geld en uw leven' had wonderlijk genoeg 
dezelfde praktijk al veel eerder beschreven. Ook dat trok veel aandacht, maar er veranderde niets. Het beschreef 
haarscherp gruwelijke afscheepmechanismen. Inclusief bewijzen. De praktijk, waar die slachtoffers mee te 
maken kregen bleek exact gelijk: Zie de vergelijking tussen de praktijk van toen en die van nu in Dossier 1850 
op pagina 149 tot en met 155. 
Beide boeken bleven onweersproken. 
Was er dan al die tijd echt niets veranderd? 

1.3 DOOFPOT? 

Wie door ziekte of ongeval arbeidsongeschikt wordt, is uiterst kwetsbaar in de carrousel van functionarissen en 
handelingen binnen en buiten de aangesproken verzekeraar(s). Onwetendheid, bureaucratie, onwil, te vaak zelfs 



1 INLEIDING -13- 

kwade opzet van verzekeraars zijn al vele jaren bekend uit de media, de literatuur en rechtsprocedures van 

slachtoffers. Alle geledingen van het maatschappelijk verkeer doen, bewust of argeloos, mee aan een stelsel, 

waarbij alle schakels bij de behandeling van gezondheidsschades een beetje over de schreef gaan. 

Met materiële, en veelal fysieke en geestelijke gevolgschade aan de gedupeerden en de van hen afhankelijken . 

Dat ook de klachtinstituten en de openbare rechtsgang steeds vaker onderwerp van kritiek zijn wordt niet 

weersproken. Er wordt eenvoudig gezwegen. Het zou verbazing moeten wekken, dat deze zaken, die steeds weer 

dezelfde schadelijke kenmerken dragen, zonder ooit enig onderzoek steeds weer de doofpot ingaan. Het wordt 

steeds duidelijker dat de Politiek en zelfs Justitie passief zijn gebleven. In elk geval heeft de óók de auteur het 

Openbaar Ministerie en de Politiek al in 1995 uitvoerig gedocumenteerd geïnformeerd. Met onverwacht 

resultaat: Men liet het liggen! Zie Hoofdstuk 3.2. Andere gedupeerden die hiervoor in het verleden de aandacht 

vroegen hebben dezelfde ervaringen. 

Aanpak is echter dringend gewenst, omdat elke dag nieuwe slachtoffers eist. En ook opdat de nu nog massaal 

zwijgende gedupeerden zich zonder vrees kunnen uiten. 

Het zou niet moeten duren tot de omvang zo groot wordt, dat het publiek zich op grote schaal gaat roeren. 

1.4 GEBRUIK VAN DOSSIER 1850 

Dossier 1850 werd in handen genomen door vertegenwoordigers van de media en anderen die het gratis 

ontvingen. Verder door hen, die het kochten of via bibliotheken lazen. Gedupeerden, familie, vrienden en 

relaties. En ook artsen, verzekeraars, tussenpersonen, werkgevers, belangengroepen, deskundigen en andere 

geïnteresseerden. 

Ondanks grove tegenwerking heeft een honderdtal bibliotheken Dossier 1850 opgenomen. Uit de meeste ervan 

is het intussen verwijderd. Daarom is het goed te weten dat het gratis op www.werkgroepl970.nl kan worden 

gedownload. 

De meeste lezers vertelden het boek in een ruk te hebben uitgelezen. Sommige slachtoffers en mensen, die ons 
kenden, raakten zo geëmotioneerd dat zij het boek in etappes moesten lezen. Een aantal van hen heeft ook dat 
niet gekund. 

Sommigen blijken het laatste deel niet te hebben gelezen. Dat bevatte gebeurtenissen op gespannen voet met de 
menselijkheid, met medische normen, en met de gedragscode van medisch adviseurs en andere deskundigen. 
Die, zoals in dit rapport zal worden aangetoond, meestal voorkomen. Dit deel geeft bovendien meer inzicht in de 
mechanismen, waarmee iedereen te maken krijgt die langer voor het werk wordt uitgeschakeld. Zowel bij 
mensen in loondienst bij ziekte als bij ongevalslachtoffers. Later werd dit bevestigd in honderden verklaringen 
en mediaberichten, en in literatuur en dossiers over gedupeerden. Zie onder meer BIJLAGEN 3 en 9. 
Bij sommige lezers ligt het boek na lezing in de kast. Dat is jammer. Want de inhoud van Dossier 1850 moet van 
hand tot hand en van hoofd tot hoofd gaan. Tot de beschreven schadelijke praktijk in volle omvang aan iedereen 
bekend is. En men zich heeft kunnen uitspreken over de vraag of deze praktijk, waaraan bijna geen enkele 
langdurig uitkeringsgerechtigde blijkt te ontsnappen, moet blijven bestaan. 

Sommige exemplaren zijn stukgelezen en vervangen. Enkele mensen vertelden het boek te hebben ingebracht bij 
gesprekken met hun verzekeraar of met artsen. Binnen een concern is men Dossier 1850 intern in het 
personeelsbeleid gaan gebruiken. Men bleek ook verrast door onbegrijpelijke rechtspraak voor het eigen 
personeel door de Raad van Beroep bij arbeidsongeschiktheid. Niet uitzonderlijk, naar later bleek. 

1.5 WAAROM NIET ALGEMEEN BEKEND? 

Waarom bleef dit alles alleen bij insiders en gedupeerden bekend? Waarom verscheen er niet eerder een verhaal 
door een slachtoffer zélf in boekvorm? Waarom nooit een allesomvattende beschrijving in de vorm van dit 
rapport? Lezing maakt dat duidelijk. Een slachtoffer moet wel heel veel lef hebben, heel veel kracht en hulp 
krijgen om die opgave ondanks zijn beperkingen te volbrengen. De angst voor de ontmoediging door een aantal 
verzekeraars en deskundigen, de afzijdigheid van domme of besmette politici, en de tegenkrachten naar 
uitgevers, redacties en journalisten zijn enorm. 

1.6 DAT IS TOCH ALLANG VOORBIJ? 

Veel van het hier te besproken materiaal is toch oud nieuws? Dat is toch allang voorbij? Helaas is dat niet zo. 
Onverminderd melden zich nieuwe gedupeerden met vergelijkbare ervaringen en bewijzen. Daarom is de 
database (BIJLAGE 9) van de eerste ons bekende 412 gedupeerden sedert het jaar 2000 niet uitgebreid met de 
informatie van duizenden nieuwe ons bekend geworden slachtoffers tot heden. Het beeld is tot op de dag van 



1 INLEIDING -14- 

vandaag ongewijzigd. Ook zijn de voorbeelden in de tekst niet alle vervangen door nieuwe, recent gedateerde. 
Want: Er bleek geen verschil toen en nu! 

1.7 AANWIJZINGEN VOOR DE LEZER 

Wie eerst Dossier 1 850 leest zal de hierna te bespreken praktijken en achtergronden sneller kunnen doorzien. Ze 
liggen namelijk in het verlengde van wat het boek beschrijft. 

Dit rapport geeft gebeurtenissen en feiten die bekend werden na het verschijnen van Dossier 1850. De notities in 
logboekvorm zijn toegevoegd in het Logboek in BIJLAGE 4 en geven achtergrondinformatie. Ook informatie 
over de herkomst van bron- en bewijsmateriaal. Gebeurtenissen en feiten na het Logboek, die tot aanvullende 
inzichten hebben geleid, zijn opgenomen in de hoofdtekst van het rapport. 

De registraties en uitspraken in dit rapport zijn ontleend aan getuigenissen en een groot aantal medische dossiers. 
En ook gebaseerd op boeken, vele andere studies en publicaties, en een groot aantal tv- en radio-uitzendingen. 
Zie BIJLAGE 3. In de tekst is voor de leesbaarheid niet altijd verwezen naar die bronnen. 

Nieuwe versies van dit rapport zullen eveneens gratis verschijnen op www.werkgroepl970.nl/. 



2 KLACHTEN 

"Van Rabobank-lnterpolis hoorde hij niets meer, evenmin als voorheen. Of eigenlijk wel. Op 
18 december 1995 zond Rabobank-lnterpolis hem een polismantel met creditnota voor de 
onder protest betaalde premies van dat jaar. Daarop stond vermeld: "Verzekering 
beëindigd". Opvallend is dat eerdere eveneens door hem onder protest gedane betalingen 
niet werden gecrediteerd. Het betrof kennelijk een eenzijdige beëindiging, dus zonder 
overleg en zonder verwerking van eerdere schademeldingen. En zonder de laatste medische 
conclusies en zijn laatste brieven daarover te gebruiken. Restte hem niet anders dan deze 
polismantel retour te zenden aan Drs. H.H.F. Wijffels, fungerend Voorzitter van de 
Hoofddirectie van Rabobank-lnterpolis, met het opschrift: "Retour afzender, beëindiging 
niet akkoord!" 
Waarop geen reactie volgde. " 

(Dossier 1850) 

Elk verhaal van een gedupeerd slachtoffer ziet er op het eerste gezicht anders uit. Dat maakt het voor de 
argeloze leek lastig om de steeds terugkerende kern te doorzien. Daarom als voorbeeld hier eerst twee 
voorbeelden van 21 september 1996. Dan volgt het ontrafelen van herkenbare elementen bij alle gedupeerden. 



"Ik werkte in de huishouding Mijn rug gaf ernstige problemen. Eerst kreeg ik een hernia. Later werd scoliose 
geconstateerd. Ik kreeg geruime tijd uitkering door de Bedrijfsvereniging en werd tenslotte voor 100% afgekeurd. Dat werd 
officieel schriftelijk bevestigd. Kort daarop verscheen tot onze verbazing de arbeidsdeskundige. Hij vertelde dat het 
vanwege het mooie huis waarin wij woonden wel wat kon lijden. En legde uit dat ik volgens hem wel in staat was om te 
werken. Bijvoorbeeld aan de lopende band. En hij noemde ook andere beroepen. Ik was door deze misselijkmakende 
gang van zaken ontzettend boos geworden en zei: 'Ik kan niet werken, en zal het niet doen ook. Als ik een geweer had 
schoot ik u dood.' Hij vertrok. Mijn uitkering was ik kwijt. Mijn huisarts (noemt dokter 2 uit... Dossier 1850) zei daarover: 
'Ga niet naar de Raad van Beroep, want ze houden je daar 3 jaar bezig, maken je kapot en je bereikt niets.' Mijn partner 
was bij al die gesprekken." 

"Twee jaar geleden kregen wij een aanrijding. De tegenpartij, bleek een hoge ambtenaar van het Ministerie van 
Volksgezondheid, en was officieel en erkend schuldig. 

Ik meldde mij met zware hoofd- en nekpijn bij de ongevallenpoli. Bovendien hadden wij beiden knieletsel. Ze hebben geen 
foto's gemaakt. Omdat de klachten heel erg waren ging ik naar dokter 2. Die vond dat de nekklachten het gevolg waren 
van de spanning in de spieren. Een paar weken later was het nog niet over. Toen constateerde hij whiplash en moest ik 
een nekkraag dragen. Onze rechtsbijstandverzekering sprak de tegenpartij (het Ministerie) aan. Ér gebeurden vreemde 
dingen. Wij kregen te horen dat het Departement niet verzekerd was. Wij werden door diverse artsen gezien. De 
neuroloog wees mij op de foto en zei: 'Die haarscheurtjes daar in wervel ..4 en ..5 dat wordt nooit meer goed. Maar (met 
de toppen van zijn vingers naar zijn slapen wijzend) u moet goed onthouden, het heeft alles te maken met het feit dat u er 
niet in bent geslaagd om een normale relatie te verwerven. Waardoor u denkt dat u niets meer kan (verwijzend naar mijn 
lesbische partner). Onze rechtsbijstandverzekeraar en de schaderegelaar voor het Ministerie slaagden er niet in 
tegelijkertijd bij ons te komen voor de afwikkeling. De schaderegelaar begon met te vertellen dat mijn nekproblemen het 
gevolg waren van mijn scoliose. 'Om de dooie dood niet' zei ik. 'Ik heb nog nooit één klacht aan mijn nek gehad!' 
Kort daarop kreeg de man van onze rechtsbijstandverzekering een andere baan. 'U kunt mij altijd nog bellen' zei hij. Zijn 
opvolger hebben wij nooit gezien. Van onze verzekeraar hebben wij nu al een jaar niets meer gehoord. 
Mijn partner en ik zitten nog steeds met knieproblemen, ikzelf heb altijd nek- en hoofdpijn, met onder andere uitstraling in 
de arm. Zonder tabletten kan ik door de pijn niet slapen. Ik ben levenslang financieel afhankelijk." 

2.1 AFSCHUDDEN 

Geleidelijk trekken gebeurtenissen de aandacht. Zoals het verhaal van mensen die zich goed verzekerd 
waanden tegen arbeidsongeschiktheid. Totdat bijvoorbeeld rond het 50-ste levensjaar bij verzekerden soms 
een brief van hun verzekeraar in de bus valt. Waarin te lezen staat dat in verband met de toegenomen risico's 
de premie drastisch - tot zo'n 50% - is verhoogd. Erg frustrerend. Want dat is ze bij de aankoop van de polis 
niet in het vooruitzicht gesteld. De meesten aarzelen niet lang. En zeggen de verzekering op. En dat was 
precies de bedoeling. 

2.2 HOOPGEVENDE COULANCE 

Wie na zwaar letsel of bij langerdurende ziekte een beroep op de verzekeraar doet krijgt in het begin vaak een 
coulante behandeling. Een invalide verkeerslachtoffer krijgt bijvoorbeeld aanvankelijk de huishoudelijke hulp 
betaald, zelfs een voorschot op de schade. Daarna gaat het in zaken met een grote schade geleidelijk stroever. 
Wie een beroep op de assuradeur doet wegens langere uitschakeling door ziekte wordt aanvankelijk evenmin 
iets in de weg gelegd. Ook voor hen gaat het geleidelijk stroever. 



2 KLACHTEN -16- 

2.3 PRATEN NAAFWIJZING? 

Het kost slachtoffers erg veel moeite om naar voren te komen met hun relaas. De meesten zullen levenslang 

zwijgen. Dat komt niet alleen, omdat het privé-zaken betreft waarmee men niet graag naar buiten komt. Uit de 

verhalen blijkt steeds weer dat het gaat om ongelooflijke dingen. Weerzinwekkend. Al gauw ook gecompliceerd. 

Velen hebben na wat hen overkwam al moeite om een eenvoudig normaal verhaal goed onder woorden te 

brengen. Het risico is daarom te groot, dat het vertellen mislukt. Voor wie het begint te vertellen: de toehoorder 

blijft vanwege het ongelooflijke van de gebeurtenissen weinig anders dan te denken dat het bij het slachtoffer 

niet goed zit. En wat is er erger dan dat je voor gek versleten wordt. Er zijn ook andere redenen. In de 

Hoofdstukken 8 en 9 gaan we daar nader op in. 

Wie langerdurende problemen krijgt met de gezondheid, ziet dat deze van invloed zijn op de werkkring of de 

eigen zaak. Langere uitschakeling leidt vaak tot onbegrip waardoor de pogingen tot herstel worden doorkruist. 

Hierna te bespreken mechanismen dragen daartoe bij. De kans is zeer groot, dat gedupeerden geleidelijk aan de 

rand van de samenleving belanden. Of erger. 

Een vicieuze cirkel, met (medische) gevolgschade, ook voor de huisgenoten. 

In de beschermde omgeving van medeslachtoffers willen gedupeerden wel praten. Zo deden velen ook bij de 

Stichting Werkgroep 1970, bij de auteur, of aan anderen hun relaas. 

2.4 WEERZINWEKKENDE SCHADEBEHANDELING 

Welke klachten hebben slachtoffers en hun belangenbehartigers bij het behandelen van een schadeclaim? Meer 
hierover in BIJLAGE 5, 6, 7 en 9: 

Onduidelijkheden en misleiding voorafgaand aan het moment van polisverkoop en daarna. Soms is er sprake van 
frauduleuze verkooptactiek. Al in 1995 klaagde de zelfbenoemde Ombudsman Schadeverzekering over 
misleiding in de reclame van een aantal verzekeraars. Onduidelijkheid over de rechten van de verzekerde en de 
te volgen procedures bij schade. Oneerlijke, ongecontroleerde, ontmoedigende suggesties en verdachtmakingen 
in gesprekken en rapporten, aan de patiënt of aan diens begeleiders (BIJLAGE 6). Het door een aantal 
verzekeraars traineren of negeren van onwelgevallige rapporten en onderzoeksresultaten. Voor wie zijn ziekte of 
gebrek moet leren aanvaarden een psychische last die het mogelijk herstel doorkruist. Het verzwijgen of 
frustreren van keuze-inbreng van verzekerden bij het aanwijzen van keuringsartsen. Het in politierapport en in 
medische rapporten vergeten, weglaten, foutief of frauduleus vastleggen van gemelde of waargenomen toedracht 
of evident letsel. Het bewust negeren, verkeerd interpreteren of verdraaien van feiten. Processen verbaal die voor 
meer dan een uitleg vatbaar zijn. Het frequent oproepen voor (verre) keuringen en controles, met soms een 
buitenproportionele omvang, ook wel 'expertise-hetze' genoemd. Behandelend medici niet serieus nemen, 
geïrriteerd afwijzen. De behandeling van de patiënt op andere wijze nadelig beïnvloeden of doorkruisen. 
Keuringsgedragsregels overtreden. Het bewust en ongecontroleerd inschakelen van gepensioneerde, 
tuchtrechtelijk meermalen berispte, geschorste, of uit het ambt gezette, artsen en psychiaters. Rapporteren over 
een patiënt, zonder deze gezien te hebben (onder meer door artsen Bausch en Knepper). Het niet in dossier 
opnemen, eruit doen verdwijnen of vernietigen van gegevens. Onzuivere vragen over de levenssfeer aan de 
gedupeerde stellen. Antwoorden uit het verband rukken. Verdraaien van persoonlijke mededelingen. Foutieve, 
oneerlijke, niet ter zake doende suggesties in woord en geschrift uiten over vroegere ziektes, opvoeding, leef- en 
werkomstandigheden, voorvallen, en karakter- of persoonlijkheidsstructuur. Soms zonder daarover 
controlevragen te hebben gesteld. Onder andere psychiater Drs. S.J. Duinkerke werd onder meer daarvoor 
berucht: tegen hem werden 17 tuchtklachten ingediend, leidend tot 14 tuchtstraffen. Het onzuiver functioneren 
van zeer veel belangenbehartigers, interne klachten- en controle-organen, rechtsbij stand-verzekeringen, 
advocaten en Rechters. Voor de gedupeerde leidend tot groot tijdverlies, zware spanningen, hoge kosten en 
veelvuldig medische, psychische en andere gevolgschade. Intimidatie door bij de schade- en klachtafhandeling 
betrokken functionarissen. Het bedrieglijk voortdurend creëren van nieuwe klachtorganencombinaties, en 
wijzigen van klachtprocedures. Het gebruik (en tussentijds eenzijdig dan wel nauwelijks oncontroleerbaar 
wijzigen) van polisvoorwaarden, die zelfs voor juristen nauwelijks te doorgronden zijn, en die achteraf ten 
gunste van de verzekeraar uitleggen. Traagheid met uitbetalen of stoppen met de betaling van voorschotten. 
Walgelijke pressie door subtiele verwijzing naar gevolgen voor pensioen, hypotheek en/of bedrij f sfinanciering, 
en gezin. Eenzijdige en door ontoegankelijke procedures oncontroleerbare schadebeoordeling. Formele starheid, 
lange wachttijden, en het uitblijven van antwoord. Verzekeraars die onderling het jojo-effect nastreven (Dossier 
1850 pag. 118). Gedupeerden ervaren steeds weer dat het gaat over juridisch/financiële dossiers, niet over 
mensen, cliënten, uitkeringsgerechtigden of patiënten. 



KLACHTEN - 17 



Medici en juristen zelf spreken en schrijven al jaren over de medisch/psychische gevolgschade door deze 

praktijken. 

Steeds weer blijkt dat een aantal assuradeuren de 'behandelingen' en suggesties uit BIJLAGE 5 en 6 hanteren. 

En zo mensen met arbeidsongeschiktheid kopschuw maken en van zich af schudden. De redelijkheid en 

billijkheid uit het Nieuw Burgerlijk Wetboek zijn hier kennelijk niet van toepassing: 

• Gegeven 'het grote geld' zal de verzekeraar achteraf de regel zo toepassen dat er niet hoeft te worden 
uitgekeerd (gedupeerde voormalig tussenpersoon CA. Reuter op 23 februari 1996); 

• Zie de slachtoffervoorbeelden in Dossier 1850; 

• Zie de bronnen in dit rapport in BIJLAGE 3 en 9. 

Het aantal gevallen, waarbij de Rechter op onbegrijpelijke wijze de zijde van de assuradeur kiest, of 
ongebreideld getraineer toelaat, of de rechtsgang met halve uitspraken voor gedupeerden nog ondraaglijk langer 
maakt, roept veel vragen op. Zie Hoofdstuk 7. 

Medici zitten niet op zware letselslachtoffers te wachten. Zeker als het om een verdoezelde diagnose gaat. Een 
arts kan er weinig mee en maakt zich bij de frauderende collega en de schade- en zorgverzekeraar niet populair. 
Revalidatie is om die reden vaak pappen en nathouden. Die letselpatiënt verliest tijdens een schadeprocedure 
eigenlijk altijd. Komt het namelijk snel tot een schikking dan is het bedrag veel te laag, met het risico van zich 
later uitende niet ingecalculeerde gevolgen. Duurt het echter lang dan dreigt gevolgschade door de stress van de 
slepende procedure. Bovendien kan wil men de gedupeerde dan graag gaan verwijten te streven naar 
ziektewinst. 

Het beeld dat na gedegen bestudering van dossiers en de overvloedige publiciteit over de schadebehandeling 
ontstaat is dat van een grootschalig gecorrumpeerd systeem, waarbij alle bij de schadebehandeling betrokken 
partijen in een veelheid van mogelijke handelingen worden betrokken. Het meest treurige is misschien dat een 
herhaling van het onderzoek naar de integriteit van de rechterlijke macht - als dat al zou worden mogelijk 
gemaakt - niet de minste verbetering zal tonen (zie BIJLAGE 10). 

2.5 ONTSLAG EN REÏNTEGRATIE 

Van langdurige patiënten, die in loondienst werkten, zijn er de verhalen van dubieus ontslag. Te vaak wordt de 
kiem daarvoor in een vroeg stadium al gelegd in een onjuiste visie door een arts of arbeidsdeskundige. 
Voorbeelden zijn slechte arbeidsomstandigheden (oorzaak werkgever). Die worden geïnterpreteerd als 
arbeidsconflict (schuld werknemer). Chronische ziekte, of letselschade na ongeval, kan over het hoofd worden 
gezien, genegeerd, of opgevat als verkeerde beroepskeuze. Dit kan dan tijdens het eerste ziektejaar al tot 
onredelijke ontslagkwesties leiden. Als ontslaggrond wordt dan bijvoorbeeld werkweigering aangevoerd. Men 
kan dit aanvechten bij de kantonrechter. Zeker als een andere arts de werknemer niet tot werken in staat achtte. 
De vraag is echter of de medicus dat bij toetsing door de Rechter wel staande houdt. Behandelend artsen geven 
op straffe van een tuchtmaatregel geen oordeel meer over het werkvermogen. En zeker niet op papier. 
Bovendien beperken Arbo-_en verzekeringsartsen zich meestal tot hun eigen visie. 

Uitkeringsgerechtigden die al langer erkend ziek waren, klagen over fragmentarische of geheel ontbrekende 
follow-up door de Uitvoeringsinstelling. Er zijn voorbeelden bekend van goedwillende en kwaadwillende 
werkgevers. Soms wordt er vervangend werk aangeboden. Als herstel langere tijd op zich laat wachten, of als 
het slachtoffer een stapje terug moet, liggen vervolgens conflictsituaties voor het grijpen. Of bleken soms te 
worden uitgelokt. Een lang afwezige werknemer is bij terugkeer niet populair, om over plagerij te zwijgen. 
De meeste slachtoffers zijn zich van de kwetsbaarheid van hun positie bewust. En proberen zich ten koste van 
hun gezondheid juist zo veel mogelijk te blijven beheersen. Toch ligt een ontslaggrond in die situaties voor het 
oprapen. En deze ontslagaanvragen worden vervolgens meestal door het verminderd weerbare slachtoffer of 
door de Kantonrechter geaccepteerd. Deze kan moeilijk anders, zeker zodra het begrip 'onwerkbare situatie' is 
opgevoerd. Verschillende verklaringen meldden dat de betreffende vakbond in dat soort zaken na verzoek om 
hulp afzijdig bleef. 



2 KLACHTEN -18- 

In die situaties betekent ontslag een psychische klap, terwijl de uitkeringsgerechtigde niet of niet volledig is 
hersteld. Naast het loon vallen ook de secundaire materiële voordelen weg, terwijl de huishoudelijke kosten er 
niet lager op worden. Vaak is er ook nog een pensioenbreuk. 

Werkgevers zijn niet ongelukkig met deze situaties. Het resterende arbeidspotentieel wordt er gezonder op, 
waardoor het arbeidsrendement van de organisatie toeneemt. Prettig voor de werkgever is ook dat langs deze 
weg de premietoeslag, boete of malus wordt omzeild: er volgde immers geen langdurige arbeidsongeschiktheid, 
wél ontslag. 

De Wet op de Medische Keuringen van 1998 verbiedt de werkgever om in de sollicitatiefase te vragen naar de 
gezondheid en het ziekteverzuim van de sollicitant. Aanstellingskeuringen werden daarmee verboden, met 
uitzondering van zeer specifieke beroepseisen aan iemands gezondheid (voorbeeld: brandweerman). Alleen dan 
mag een medische keuring verlangd worden. De arts mag dan alleen maar Goed- of Afgekeurd doorgeven aan 
het bedrijf, medische gegevens blijven tussen de gekeurde en de keuringsarts. Bij een sollicitatie mogen er geen 
vragen gesteld worden over de gezondheid. 

De praktijk is anders. Arbeidsgeschikten worden nog steeds verondersteld bij sollicitaties desgevraagd hun 
hiaten in arbeidsverleden toe te lichten. Door te zwijgen zullen ze niet worden aangenomen. Liegen ze over 
medisch verzuim, dan kunnen ze, zodra dit blijkt, ontslagen worden zonder recht op WW. Ze zijn kansarm. 

20% van de artsen durfde openlijk te zeggen dat zij te grote druk van buiten ervaren op hun medisch oordeel 
over patiënten. Bedrijfsartsen en de Arbodiensten zouden door directies zwaar onder druk worden gezet om het 
verzuimpercentage te drukken. In 2001 zeggen bedrijfsartsen gewend te zijn aan alle vormen van geweld, zeker 
ook door werkgevers. Arbodiensten zijn grote administratiekantoren geworden, gelieerd met Uitvoerings- 
instellingen en verzekeringsmaatschappijen. 

Sommige werknemers verzwijgen gezondheidsproblemen uit angst voor hun baan. Zij doen dit door ziek of niet 
hersteld op het werk te komen. Of door snipperdagen te nemen voor hun doktersbezoek. En het woord ziek of 
dokter uit hun woordenboek te schrappen. Werknemers voor wie het jaar na de ziektewet afloopt proberen uit 
alle macht het jaar weer werkend vol te maken. Daarmee denken ze het risico op definitief verlies van hun 
arbeidsgeschiktheid en van hun baan en te verkleinen. 

22 september 1996. Marjanne Molendijk is al jarenlang secretaresse in loondienst bij de Utrechtse Sociale Werk- 
voorziening. Wegens ernstige rugproblemen wordt ze door de Uitvoeringsinstelling gekeurd en ... gezond verklaard. Ze gaat 
daartegen in beroep. Nog voordat er een uitspraak is wordt ze, omdat ze vanwege haar rugproblemen veel verzuimt, 
ontslagen. Ze heeft nu een uitkering en mag terugkeren... als vrijwilligster. 
Kort daarop wordt een Brabantse vrijwilligster gedwongen naar betaald werk te solliciteren. 
Het aandeel gehandicapten in loondienst is 2 %. 

De klachten zijn toegenomen door het nieuwe WIA die in 2006 is ingevoerd. Mensen die minder dan 35 procent 
arbeidsongeschikt worden verklaard, hebben formeel geen arbeidshandicap, vallen onder het normale 
arbeidsrecht en hebben evenmin recht meer op een uitkering of bijzondere bescherming. Voor hen is reïntegratie 
en een aangepaste werkplek in commerciële organisaties bijna een utopie. 

Ook voor werkgevers, vooral in het in MKB, is reïntegratie een vrijwel onmogelijke opgave. Ze lopen vast op 
het bureaucratische UWV. Veel ondernemers schrikken terug voor het financiële risico als zij een werknemer 
'met een vlekje' aan het werk helpen. 

Bijgevolg: 

Wie vaker naar de dokter moet, wie traag herstelt van ziekte of letsel, wie chronisch ziek of invalide wordt, komt 
vaak zonder werk. Die patiënt komt niet altijd als arbeidsgehandicapte in de zin van de Wet REA uit de 
keuringsmallemolen. En moet dus ook de last van sollicitaties gaan dragen. Tegen de stroom in van ongehinderd 
selecterende werkgevers, te vaak zwijgende vakbonden en de Politiek. Met weinig kans op succes. Terwijl de 
gezondheid er niet beter op wordt. Langdurige werkloosheid dreigt. In plaats van een passende werklast. 
Erger is het gesteld met degenen die op advies van hun arts vanwege een arbeidshandicap hun bedrijf staakten of 
verlieten. En korte tijd later ontdekten dat deze deskundige met zijn visie 'als een blad aan de boom' is 
omgedraaid. Of dat de verzekeraar dat medisch oordeel niet wilde horen. En naast zich neerlegt. In dit geval is 
het: Einde uitkering. Dat geldt ook te vaak voor patiënten in loondienst. En wel als volgt: 



2 KLACHTEN - 19 - 

2.6 EINDE FUNCTIE, WERK OF BEROEP IS EINDE UITKERING 

Mensen die werken hebben vaak een WAO-AVIA-gat verzekering afgesloten. Men veronderstelt dan bij 

langdurige of blijvende arbeidsongeschiktheid afdoende gedekt te zijn tegen de gevolgen van grote permanente 

inkomensdaling. Men denkt juist daarvoor premie te betalen. Uit de klachten van verzekerden sinds 1993 blijkt 

echter, dat verzekeraars bij het afsluiten van polissen niet duidelijk hebben gemaakt dat dat niet zo is. 

Er worden namelijk onverminderd problemen gemeld door verzekerden die vanwege ziekte of ongeval 

arbeidsongeschikt zijn verklaard. Ongeschikt voor het beroep of het werk. Aanvankelijk wordt er dan netjes 

uitgekeerd. Maar als het langer gaat duren en het dienstverband moet worden gestaakt of gewijzigd raakt men 

namelijk vaak de aanvullende WAO-AVIA-gatuitkering kwijt. Omdat het verzekeringscontract dan ... als 

beëindigd wordt beschouwd. 

De verzekeraar beroept zich in dat geval namelijk op polisvoorwaarden als: ontbreken van een verzekerbaar 

belang, vanwege wijziging of beëindiging van het beroep, ontslag uit het dienstverband. Of men gebruikt een 

andere uitleg van de polis. 

De polis wordt dan daarmee meestal simpelweg eenzijdig opgezegd. De dekking houdt dan veelal na een of twee 

jaar op, terwijl die uitkering bij blijvende arbeidsvermogens- en inkomensbeperkingen dan juist nodig is. Ofwel: 

beschermd tegen regen, totdat de regen langer valt! 

Hetzelfde geldt voor wie vervolgens ander gangbaar werk vond, waarna de aandoening verergert. Dat overkomt 

duizenden werknemers per jaar. In het ergste geval verklaart de Uitvoeringsinstelling u dan volledig 

arbeidsongeschikt voor alle arbeid. De nieuwe aanvullende WAO-AVIA-gatverzekering van de nieuwe 

werkgever keert de schadetoename vaak niet uit. Die schade was immers al vóór het nieuwe contract ontstaan. 

De nieuwe Wet Medische Keuringen verbiedt die weigering. Toch wordt deze wet massaal met voeten getreden! 

Hetzelfde komt voor bij zelfstandig of in loondienst werkzame verzekerden die direct volledig arbeidsongeschikt 

raken: de verzekeraar wijst meestal op de kleine lettertjes en stelt dan doodleuk geen verzekerbaar belang meer 

vanwege einde werkkring/beroep: einde verzekering. Ook hier: beschermd tegen regen, totdat de regen langer 

valt! 

Veel werkgevers denken te goeder trouw alles netjes te hebben geregeld en juist tegen het blijvende 

inkomensverlies van een werknemer hun premieaandeel te betalen. Te vaak is echter juist dat risico niet gedektl 

De Ombudsman voor de Schadeverzekeraars weet daar al sedert 1993 alles van. En klaagt over deze praktijk. Jaar in, ... 

jaar uit. Geduldig, blijkbaar wachtend op: wat ... niet gebeurt. Spreekt achtereenvolgens over:"... onbillijke situaties" (verslag 

over 1993) "... schrijnend" (idem 1994), "... geen verbetering" (idem 1995), "... onderzoek verheldering polisvoorwaarden" 

(idem 1997), "... gecompliceerde materie" en "... gewenst protocol" (verslag over 1998). Hij verwijst sedert het verslag over 

1996 eveneens doodleuk naar "commissies" waaruit precies ... nooit iets is voortgekomen. ... Deze Ombudsman 

veroordeelde blijkbaar nooit deze onfrisse massale afscheepmethode... Met behulp van kleine, achteraf zo blijkt ... prima 

ten voordele van verzekeraars uit te leggen, lettertjes. Hij suggereerde in 1997 in strijd met de waarheid die talrijke 

gedupeerde verzekerden moesten ervaren: dat de bestaande uitkeringsrechten niet zouden worden aangetast. Slechts 

een toename van arbeidsongeschiktheid zou volgens hem niet uitgekeerd worden. En spreekt wél over het op andere wijze 

gemarchandeer met contracten, onwettige keuringen en acceptatievoorwaarden bij wisseling van werkgever en collectief 

aanvullend WAO-/WIA-contract. 

Ook de Helpdesk Gezondheid, werk en Verzekeringen heeft deze verhalen gehoord, genoteerd en zou daarover graag 

blijven publiceren. 

Beide organen zochten bij wanhopige gedupeerden eerst naar de betreffende polisvoorwaarde. En bevestigden 

vervolgens te vrezen, dat er geen onrechtmatigheden hadden plaats gevonden. Zij hadden geen oplossing, met 

de bewering dat de beslissingen van de verzekeraar conform de polisvoorwaarden zouden zijn. 

Inmiddels zijn de verzekeraarsondersteunende Ombudsman en Helpdesk opgelost. Op het internet is een 

groeiend aantal beweerd vervangende gelijksoortige kennis-, informatie-, klacht- en voorlichtingsorganen te 

vinden. 

Het einde van deze weerzinwekkende praktijk van verzekeraars laat daarom nog lang op zich wachten. 

Een aantal verzekeraars heeft het zich eenvoudiger gemaakt: Men spreekt nu bijvoorbeeld van 
Reïntegratiepolissen. Zodra na uitval van een verzekerde de verzekeraar van mening is dat de reïntegratie is 
voltooid kan de uitkering worden stopgezet. Terwijl de premiebetalingsplicht doorgaat of wordt hervat. 

2.7 CHAOTISCHE REGELINGEN 

Verzekerden die eerst uitkeringsgerechtigde en vervolgens verzekeringslachtoffer worden, raken geleidelijk 
aangewezen op de partner, of de bijstand. De materiële neergang die in het beste geval met een aanvulling tot het 
minimumloonniveau eindigt, is een nieuwe psychische slag. Zeker als ze het productief werkzame leven moeten 
opgeven. En er niet meer bijhoren. 



2 KLACHTEN - 20 - 

De minimum- en reïntegratieregelingen zijn onsamenhangend, verwarrend en de uitvoering door het UWV is al 
jaren een chaos (www.werkgroepl970.nl). Voor arbeidsongeschikten is de uitwerking daardoor veelal 
inhumaan, en zeer schadelijk voor de economie: 

• Talrijke wijzigingen leveren zelfs voor deskundigen problemen op, en versterken willekeur. Dit verstoort de 
psychische rust, het zelfrespect en de herstelkans van arbeidsongeschikten; 

• UWV en Reïntegratiebureaus blijken een ongecontroleerd bureaucratisch geheel; 

• De hetze tegen uitkerings- en bijstandsgerechtigden: Media suggereren dat veel uitkeringsgerechtigden 
frauderen. In werkelijkheid blijkt dat nog niet 1% van de uitkeringsgerechtigden grof fraudeert, en dat een 
grotere minderheid klein kluswerk niet opgeven. Maar in de hoofden van de Nederlanders heeft zich de fictie 
vastgezet. Dank zij deze 'voorlichting' door de overheid en de media is een hele bevolkingsgroep 
gestigmatiseerd; 

• Sommige medewerkers van Sociale Diensten hebben de dienst verlaten, omdat zij zich niet langer konden 
verenigen met de wat zij noemden 'Gestapo-methoden ' ; 

• Wie door ziekte of ongeval langdurig wordt getroffen is in het begin niet in staat goed om zich heen te kijken 
om hulp, zoals bijvoorbeeld psychisch advies te vragen; 

• Wie de schaamte overwint en zich naïef leent voor een 'financiële striptease' voor goedbetaalde, te vaak 
onverschillige voyeur-deskundigen aan uitkeringsloketten. Die wordt meestal teleurgesteld en keert zich af 
van bureaucraten en hulpverleners, die hoor of zie je niet meer tot het te laat is; 

• Te vaak ontvangen arbeidsongeschikten jarenlang geen wettelijke aanvulling tot het minimumloon. Oorzaak 
is gebrekkige voorlichting. De Rechter kan blijkbaar achteraf niet anders, dan de niet ontvangen uitkering met 
terugwerkende kracht afwijzen, omdat "iedere Nederlander wordt geacht de wet te kennen"; 

• Wie zijn Bedrijfspensioenfonds bij volledige arbeidsongeschiktheid niet zélf inlicht verliest het recht op 
premievrije pensioenstortingen; 

• De minimumuitkeringen lopen steeds verder achter bij de werkelijke kostenontwikkeling; 

• Arbeidsongeschikten kunnen nauwelijks redelijk betaald werk vinden. Honderdduizenden arbeids- 
ongeschikten, die kunnen en willen werken, liepen en lopen tegen bureaucratische muren op. Of worden bij 
sollicitatie-succes veelal in functie en inkomen achtergesteld. Zonder reëel uitzicht op een latere verbetering 
die past bij hun mogelijkheden en prestaties; 

• Ook arbeidsgehandicapte vrijwilligerswerkers hebben vaak slechtere, discriminerende secundaire 
voorzieningen, en worden soms tot sollicitatie naar betaald werk gedwongen; 

• De meeste werkgevers nemen niet deel aan het met subsidie aanstellen van arbeidsongeschikten; 

• Zelfstandigen twijfelen aan de mogelijke steun door hun belangenorganisaties. Zij durven op hen vaak geen 
beroep te doen: uit schaamte of vanwege de angst voor hun privacy en bijgevolg verlies van hun klandizie. 
Zijn meer dan andere slachtoffergroepen kwetsbaar en worden gediscrimineerd door onbegrip bij een aantal 
verzekeraars en andere instanties; 

• Minimumuitkeringstrekkers en hun kinderen hebben een groeiende materiële achterstand, en raken daardoor 
mede in een sociaal isolement. Dit leidt tot achterstanden in hun gezondheid, vorming en loopbaankansen, 
met kans op criminalisatie; 

• Ook Rechters hebben geen succesvolle signalen afgegeven om foute uitvoeringspraktijken te doorbreken; 

• Slachtoffers kunnen blijkbaar in Nederland nergens effectief met hun klachten terecht; 

• Medische kosten voor deze groepen gedupeerden worden onnodig hoog; Omdat zij voor basisvoorzieningen 
zelf moeten gaan betalen dreigt voor hen onvoldoende gebruik van medische zorg; 

• De Nederlandse economie ondervindt groot nadeel, door onnodig verlies aan werkvermogen, onnodig 
openstaande vacatures, ziektekosten en stijgende criminaliteitskosten; 

• De feitelijke toepassing van gemeentelijke versnipperde regelingen voor minima houdt inkomensverschillen 
in stand. De klaagzang van politici dat het toch zo vreemd is dat deze regelingen niet volledig worden benut, 
blijft. De vernedering van de minima neemt intussen toe, bijvoorbeeld in de manier waarop rechthebbenden 
hun uitgaven moeten tonen. Een bestuurslid van een Patiëntenvereniging stelde al in 1998: "We kunnen 
onderhand beter met een ster op gaan lopen"; 

• Wie een beroep moet doen op rechtshulp stuit op tijdgebrek of ongeïnteresseerdheid, terwijl een toevoeging, 
na de beperkingen ervan, nog maar voor weinigen is weggelegd, als het nog effect zou kunnen hebben. 

Wie van de minima- en gehandicaptenregelingen gebruik wil maken wordt op mensonwaardige wijze 
'gemangeld 7 'uitgekleed' in de spreekkamer van de uitvoerders: Er ontstaan kafkaiaanse drama's, aldus Yolan 
Koster van de . . . opgeheven Nationale Commissie Chronisch Zieken. Over de oprichting zegt ze: We hadden 



2 KLACHTEN - 21 - 

het gevoel als een soort van aangeklede etalage naar voren te worden geschoven, om wat aan die arme 
chronisch zieken te doen (25 mei 1999). Het zelfbeeld van deze patiënten wordt door bejegening van politici, 
journalistiek, uitkeringsmedewerkers en publiek aangetast. Werkgevers en collega-werknemers willen geen 
mede door deze etikettering verminderd inzetbare collega. 

2.8 GEVOLGEN 

Uit de slachtofferverhalen blijkt steeds weer dat de gebrekkige steun en informatie de lijdensweg, ook voor de 
huisgenoten, ondraaglijk zwaar maakt. Patiënten raken vrij snel het zicht op de door hen te nemen stappen en op 
hun rechtspositie kwijt. In een jungle van deskundigen en instanties, die allemaal langs elkaar heen blijken te 
werken, en waarvan sommigen achteraf niet alleen commercieel, maar ook nog dubieus of zelfs ronduit 
crimineel blijken te opereren 

Uit literatuur en uit gesprekken met verzekeringsgedupeerden na ongeval of ziekte komt steeds naar voren: de 
onnodige verdere schade aan hun herstelvermogen, waardoor het uitschakelingsproces onomkeerbaar wordt. 
Patiënten verliezen het vertrouwen als hun verzekeraars en/of behandelaars over de schreef gaan. Naast hun 
ziekte of letsel staan ze machteloos alleen. Zij komen zo niet toe aan de noodzakelijke verliesverwerking van 
hun ontkende gezondheidsbeperking. Velen gaan gebukt onder een jarenlange kostbare juridische strijd met een 
onzekere, meestal negatieve afloop, en door fysiek-materieel-sociaal isolement. Dan dreigen levenslange 
psychische klachten. Bij een groot deel van de slachtoffers in zo ernstige mate, dat psychische behandeling 
nodig wordt. Terwijl er aanvankelijk uitsluitend fysieke klachten waren. De meesten houden er spoedig mee op 
er openlijk over te praten. Het is te ongelooflijk. Men probeert erover te spreken, maar wordt met one-liner 
ontkennende reacties geconfronteerd. Gevolgschade voor partner, gezin of bedrijf is in de eigen omgeving nog 
minder bespreekbaar. De meeste gedupeerden moeten hun studie afbreken, verliezen hun baan, of zijn 
gedwongen hun bedrijf te sluiten of te verlaten. Vrijwel allen raken de meeste sociale contacten kwijt. Terugkeer 
in het arbeidsproces wordt bijna onmogelijk of is gedoemd te mislukken. Velen raken in de bijstand en kunnen 
zich geen normaal leven, en zeker geen toekomstplannen meer veroorloven. Gezinsleden worden eveneens in 
hun normale leven geschaad met gevaar voor hun gezondheid. Er volgen veel echtscheidingen. Omdat de partner 
niet wil opdraaien voor de beperkingen. En ook door verschil van mening. De een wil met het verzet tegen 
onrechtvaardige behandeling doorgaan, terwijl de partner het niet meer aan kan. En het onrecht en de ontkenning 
en de financiële malaise maar liever wil accepteren. Een schijnoplossing, want deskundigen wijzen op later 
opduikende ernstige psychische en somatische klachten. Die een direct gevolg zijn van het onderdrukken van 
terechte gevoelens van oneerlijke behandeling. Zonder dat er ooit erkenning volgt Dan is er de op de kinderen 
doorwerkende schade, waarover nog in het geheel niets bekend is. Zeker voor nog thuiswonende kinderen, die 
alles jarenlang van nabij moesten meemaken. Zonder het te kunnen begrijpen, zonder enige begrijpende 
uitlaatklep, maar wel met de denigrerende reacties uit de omgeving, lijken levenslange effecten onvermijdelijk. 
Tenslotte zijn er de naar oorzaak onbekende zelfdodingen, en familiedodingen. Of andere gevolgen van 
materiële, emotionele en psychische ontreddering, en een toenemend aantal levensbeëindigingsverzoeken. 
Hoofdstuk 1 1 gaat daarop in. 

2.9 VERHAALSACTIES? 

Tot vandaag wordt langdurige directe (verkeers)letselschade bijna nooit op de betreffende verzekeraars 
verhaald. De onnodige gevolgschade al helemaal niet. Niet door de uitvoeringsorganen van WW, WAJong, 
WAO, WIA en evenmin door de Ziektekostenverzekeraars, de AWBZ, en de Bijstandswet. Uiterst vreemd 
omdat dit 'regresrecht' of verhaalsrecht voor verkeerslachtoffers zelfs uitdrukkelijk in de WAM (Wet 
Aansprakelijkheid Motorvoertuigen) van 1965 was opgenomen! 

De dossiers van de Stichting Werkgroep 1970 wezen uit dat verhaalsacties soms wel degelijk door de 
uitvoeringsinstellingen werden gestart. Totdat (hooggeleerde) medisch specialisten in hun expertises te vaak op 
onfrisse wijze de causaliteit met het ongeval ontkenden. Of - als dat te lastig was - de ernst van de letselschade 
bagatelliseerden. Als bij toverslag werden die verhaalsacties dan gestaakt. Van het weerspreken van onfrisse 
medische en andere vermeldingen en conclusies uit die rapporten door collega-deskundigen is nooit een spoor 
gevonden. 

De debacle van het sociale verzekeringsstelsel valt daarom voor een belangrijk deel te verklaren door een grote 
groep letselslachtoffers, die wel degelijk ernstige blijvende arbeidsbeperkingen hebben. Na medische en 
verzekeraarmalversaties gaan zij als tot solliciteren opgejaagde werklozen naar de rand van de samenleving. 
Zelfs als men de onmenselijke aspecten en de schade voor de huisgenoten terzijde laat: De onnodige, enorme 



2 KLACHTEN - 22 - 

schade aan de volksgezondheid en de economie - in feite een multiplier-effect van kanslozen - is niet te 
ontkennen. 

Deze gevolgen dragen bij aan de grote kostenstijgingen in de gezondheidszorg. En: onnodig extra verlies van 
arbeids- en ondernemingsvermogen betekent omvangrijke schade aan de Nederlandse economie. 

Prof. Ir. J. de Kroes, Voorzitter van de Vereniging voor Verkeersslachtoffers verwijst naar een rapportage van de 
Europese Federatie, en zegt het alleen al voor de verkeersslachtoffers op 25 oktober 1996 als volgt: 

"Wat het rapport wel boven tafel brengt is de totale ontwrichting van hele huishoudens. Schrikbarend hoge percentages aan 
banenverlies, psychische en lichamelijke klachten, gedwongen verhuizingen, juridische verwikkelingen met onwillige 
verzekeringsmaatschappijen, niet geïnteresseerde rechtbanken." 

Het is uiterst opmerkelijk dat aanpak van deze zaken nooit hoogste prioriteit kreeg. 



3 WAT GEBEURDE NA DOSSIER 1850 

Op 5 juli 1995 werd de auteur opgebeld. Hij kreeg een man aan de lijn. "U spreekt met Nout 
Linkels uit Goirle" zei hij. Hij vertelde dat hij tot 1995 bij Interpolis werkzaam was en zei 
onder meer: "Ik vind het verschrikkelijk wat er met u gebeurd is. Ik zat tegenover de mensen 
die uw dossier behandelden. Ik hoorde wat er over u gezegd is en zag wat er met uw dossier 
gebeurde. Ik weet dat u bent beoordeeld door uitsmijters. " In een adem vervolgde hij met de 
toelichting: "Dat zijn artsen die door Interpolis worden ingeschakeld voor keuring met als 
doel, dat de verzekerde die gezondheidsschade meldde, gezond zal worden verklaard. " 

Na Dossier 1850 volgde publiciteit. De auteur ontving informatie, die hij niet voor mogelijk hield. Een mens 

zou het niet kunnen verzinnen! Hij ontdekte met deskundige hulp nog andere onregelmatigheden in zijn casus 

dan die hij al in het boek had beschreven. En ontving ook steeds meer berichten van en over anderen. En 

bemerkte dat binnen Defensie dezelfde dingen gebeuren. 

Hij legde dat in de vorm van notities vast. Dit leverde het materiaal voor de tweede persconferentie en een tv- 

interview die de media onvermeld lieten. 

Hij ging de nieuwe gegevens onderzoeken en in rapportvorm vastleggen. Met advies van velen. Jarenlang 

werd dit rapport verder uitgebreid en geactualiseerd. 

Gaandeweg realiseerde hij zich dat bij de omstreden schade-afhandeling van een aantal verzekeraars 

mensenrechten in het geding waren. En deed opnieuw gedocumenteerde meldingen aan Justitie. Ook naar de 

Politiek. 

Toen hij in 1998 als eerste de namen van betrokkenen en zogenaamde dossierbehandelaars onthulde (zie 

BIJLAGE 15) volgde een kettingreactie. Hij ontdekte dat zeer omstreden handelen van (medisch) experts niet 

wordt aangepakt. En ook dat artsen en therapeuten, die langdurig patiënt worden, even gemakkelijk werden 

afgescheept. En dat dat óók geldt voor verzekerden van andere verzekeraars dan Interpolis en Movir. 

Intussen hield de publiciteit over vergelijkbare gedupeerden niet op. 

In tegenstelling tot de 100% GAK-uitkering keerde Interpolis hem vanaf 1993 niet uit. 

3.1 HET LOGBOEK 

Met de publiciteit rond het verschijnen van Dossier 1850 volgden gebeurtenissen elkaar snel op. Wij werden 
opgebeld door velen die vertelden met soortgelijke praktijken te zijn afgescheept. De auteur heeft direct van 
alles wat gebeurde aantekeningen gemaakt. Hij noteerde wie hem belden of spraken. Waarover het ging, 
welke berichten er verschenen, binnengekomen brieven, knipsels, documenten, boeken, mediaberichtgeving 
en rapporten, die hij alle heeft bewaard. In dit logboek (BIJLAGE 4) heeft hij de voornaamste gebeurtenissen 
daaruit tot eind maart 1996 kort weergegeven. Illustratief, leerzaam en verbijsterend feitenmateriaal. Latere 
belangrijke feiten werden rechtstreeks in dit rapport opgenomen. De Sommige slachtofferverhalen heeft hij 
kort vastgelegd. Om het geheel leesbaar te houden zijn de meeste ervan weggelaten. BIJLAGE 9 geeft over de 
eerste honderden van hen nadere informatie. 

3.2 BIJ JUSTITIE OP TAFEL 

In twee fasen heeft de auteur dossiers met belastend feitenmateriaal aangeboden aan het Openbaar Ministerie: 
Op 22 maart 1995 en later uitgebreider op 16 augustus 1995. De informatiepakketten omvatten: het manuscript, later 
Dossier 1850, gedetailleerde informatie over de slachtoffers, en details over wat hen overkwam. Voorts gegevens van de 
identiteit van de betrokken functionarissen, en de mensen die zich bereid hadden verklaard om te getuigen (BIJLAGE 8). 
En ook een lijst van op dat moment 22 nieuwsberichten en literatuurbronnen, die later is uitgegroeid tot BIJLAGE 3. 
Op 25 september 1995 bleken zijn dossiers bij Justitie ... zoek te zijn. Na vele telefoontjes met allerlei functionarissen 
daar bleken de stukken op 4 oktober eindelijk terecht. Men vertelde op dat moment er spoed achter te zullen zetten. 

Op 30 oktober schreef Mr. M.E.F.H. van Erve, fungerend Hoofdofficier van Justitie, waarnemend hoofd van het 
arrondissementsparket te 's-Hertogenbosch in de bronnen ... geen strafbare feiten te zien. Of de auteur anders maar ... 
aangifte wilde doen\ Alsof dit geen gedetailleerde aangifte was! Hij ontving het op het oog ongeopende exemplaar 
Dossier 1850 retour. De aanbiedingsbrieven, met de lijst met gegevens van een aantal bij de laakbare praktijk betrokken 
functionarissen werden evenwel niet geretourneerd. Ook bleek, dat de heer van Erve een ... ander onderwerp 
vermeldde, dan dat van de aangeboden klachtendossiers en brieven! En kennelijk was geen van de 10 genoemde 
getuigen gehoord. 

Het is daarom de vraag, of de onderliggende stukken op de juiste wijze zijn beoordeeld. 
Zie voor alle details BIJLAGE 4 



3 WAT GEBEURDE NA DOSSIER 1 850 - 24 - 

3.3 GEEN TWEEDE AANGIFTE? 

Klagen over het terzijdeschuiven van de dossiers door Justitie leek weinig zinvol. BIJLAGE 10 geeft aan 
waarom. Nog steeds is er weinig reden om te denken dat het nu beter zal zijn. 
Er werd geen tweede aangifte gedaan. Waarom? 

• Een nieuwe (collectieve) aangifte zou te veel inspanning vergen. 

• Na de 'behandeling' van de gezonden dossiers bij Justitie kon de dienstdoende Politie-ambtenaar op het 
wijkbureau toch niet het volgende aangifte- adres zijn? 

• Vanwege de uitkomsten van de IRT-affaire, de ongunstige resultaten in gepubliceerde onderzoeken over het 
functioneren van Politie in 1995, 1996, 1997 en daarna. 

• Zou de Politie een tweede aangifte al serieus behandelen, grote kans dat die vervolgens zou 'smoren' in de 
hiërarchie Politie-Justitie. Dat werd later bevestigd. Zie Hoofdstuk 7. 

In het beste geval zouden dagenlange en voor de buitenwereld oncontroleerbare verhoren volgen. Niet goed 
voor de gezondheid! Terwijl er steeds nieuwe aanwijzingen en bewijzen op tafel kwamen van een vermoede 
doofpotcultuur bij Justitie (Hoofdstuk 7) wilde de auteur zich die nieuwe frustratie besparen. 

3.4 ONGEÏNTERESSEERDE POLITIEK? 

Waarom informeer je de Politiek niet? Hoorde de auteur al jaren geleden. Hij meende beter te weten. Zijn gevoel 
zei hem steeds weer, dat dat zinloos was. Zijn verstand zei het ook: De parlementaire enquêtes, de steeds weer 
opduikende corruptieschandalen op alle bestuurlijke niveaus. Het veel eerdere boek 'Uw geld en uw leven' over 
de media en de Politiek 'aan de leiband' van de verzekeraars had de twijfel bij hem weggenomen. Maar hij 
wilde ook tegen zijn particuliere raadgevers kunnen zeggen wat hun advies had opgeleverd. Maar hij wilde in 
zijn verdere leven óók kunnen zeggen dat hij alles heeft gedaan wat hij kon om de put te laten uitscheppen. 

Daarom heeft hij twee kamerfracties Dossier 1850 geschonken. Hij Heeft hij drie andere kamerfracties op de persconferentie 
augustus 1995 uitgenodigd. Om hen nadere informatie te verstrekken. Er volgde zelfs geen reactie. 

Tenslotte schreef de auteur op 13 september 1995 aan alle Ministers, alle Staatssecretarissen. En ook aan alle Tweede 
Kamerfracties. Met een overzicht van de problematiek. Verwijzend naar Dossier 1850 en de mogelijkheid tot uitgebreide 
nadere informatie. Niemand reageerde. Zelfs geen bevestiging van ontvangst. Wél een brief. Van de Vaste commissie voor 
Volksgezondheid, Welzijn en Sport: 'Brief voor kennisgeving aangenomen.' 

Later zal blijken dat het hier diepgewortelde misstanden betreft waarvoor de politiek slechts incidenteel en 
veelal niet meer dan een cosmetische belangstelling toont. 

3.5 PERSCONFERENTIES 

Bij de presentatie van Dossier 1850 op 23 juni 1995 gaf de auteur een persconferentie. Met twee andere 
gedupeerden hebben wij de aanwezige vertegenwoordigers van de pers die dag, ook in persoonlijke gesprekken 
geïnformeerd over wat ons overkwam. 
Dat leidde tot enkele uitvoerige krantenpublicaties en radio-interviews. Zie BIJLAGE 3. 

Op 29 augustus 1995 nodigde de auteur de media uit voor een tweede persconferentie. Aanleiding waren de reacties op 

Dossier 1850, en gedocumenteerde nieuwe onthullingen over verzekeraarpraktijk met bewijzen. Zie BIJLAGE 4. Radio LTv3 

had deze persconferentie vooraf aangekondigd. 

Hij overhandigde daarin een uitgebreid gedocumenteerd overzicht van de gewraakte verzekeraarpraktijk met voorstellen tot 

onderzoek en maatregelen. 

Onderdeel van deze hand-out was een klachtentabel. Met daarin de spontaan genoemde omstreden handelingen die door 

tot dat moment 42 slachtoffers over hun verzekeraars, artsen, advocaten, klachtorganen en belangenbehartigers waren 

gemeld. Het was een samenvatting van vele (telefoon)gesprekken en schriftelijke informatie van slachtoffers over hun 

lijdensweg. Ook werd een lijst van gedupeerden verstrekt, met hun klachten en de duur van hun martelgang. Deze lijst was 

in het jaar 2000 uitgegroeid tot de database in BIJLAGE 9. 

Uit deze lijst bleek dat de lijdensweg voor hen gemiddeld al ruim 7 jaar duurde. Terwijl een deel van hen nog bezig was met 

een juridische procedure, of deze zelfs nog wenste te beginnen. Later zou blijken dat het allemaal nog veel erger was. 

Op deze tweede persconferentie was ook de heer O Bousardt aanwezig om te getuigen. Hij is ook verzekeringslachtoffer en 
Voorzitter van de Stichting Werkgroep 1970 voor Verkeers- en Ongevallenslachtoffers. De auteur kende hem niet totdat hij 
zich meldde naar aanleiding van de publiciteit. In een aan de aanwezige verslaggevers uitgereikte schriftelijke verklaring 
bevestigde de heer Bousardt de juistheid van de slachtofferverhalen en de praktijk (BIJLAGE 11). Hij wees op de toen 29- 
jarige strijd tegen de regelmatige schending van de principes van de medische leer. En op de gevolgen daarvan, die zelfs tot 



3 WAT GEBEURDE NA DOSSIER 1850 -25- 

de vernietiging van de patiënt kunnen lijden. Hij sprak over de honderden vergelijkbare trieste dossiers die hem in die 
periode werden toevertrouwd. En gaf daarbij de vertegenwoordigers van de pers inzage in schriftelijke bewijsstukken. 
Hij wees er onder meer op, dat in die dossiers regelmatig dezelfde 'beruchte' keuringsartsen voorkomen. 

Over 'beruchte keuringsartsen' werd al heel lang gesproken en geschreven. Bijvoorbeeld op 4 april 1986 in het 
AD, door Mr. P. Ruisendaal van de Stichting De Ombudsman, naar later bleek een verlengstuk van de 
verzekeraars. Met de mening 'dat er weinig tegen te beginnen valt' , die kennelijk nog steeds klakkeloos 
geaccepteerd wordt. 

Sommige omstreden artsen worden in de media met naam genoemd: Zo schrijft op 11 november 1995 de 
Volkskrant over 'Handelaars in leed' en noemt daarbij als voorbeeld de door drie met naam genoemde partijen 
omstreden geachte neuroloog van Wijngaarden uit Amsterdam. Zie de lijst in BIJLAGE 15. 

De heer C. Bousardt van Stichting Werkgroep 1970 en de auteur hebben de aanwezige vertegenwoordigers van de media 
aan de hand van persoonlijke ervaringen en bewijsmateriaal ingelicht. En aangetoond waarom deze feiten schendingen van 
mensenrechten inhouden. Volgens vele documenten al heel lang bestaand. Waartegen in ons land niet werd opgetreden. 
Ondanks jarenlang herhaalde meldingen aan de autoriteiten met verzoeken om onderzoek, is nooit serieuze actie tegen 
deze praktijken gezien. Reden waarom wij bij die gelegenheid het voorstel deden deze schending van de mensenrechten 
Internationaal, respectievelijk op Europees justitieel niveau aan de orde te stellen. Met ook een oproep aan de Nederlandse 
advocatuur om belangeloze bijstand bij het indienen van deze klachten. Wegens gebrek aan eigen deskundigheid en 
middelen. Daarover later meer. 

Drie van de uitgenodigde Haagse fracties hadden vooraf verklaard op deze persconferentie verhinderd te zijn. 
Zij lieten weten daarop later terug te zullen komen. Dat deden ze niet. Het bleef stil. Later zou de Politiek 
opnieuw persoonlijk gezonden brieven hierover onbeantwoord laten. 

3.6 WELKE MENSENRECHTEN ZIJN IN HET GEDING? 

Dit rapport geeft talrijke voorbeelden van betwiste ziekte- of letselschadebehandeling door diverse 
functionarissen. De gevolgen daarvan zijn des te ernstiger, 

waar het vrijwel altijd gaat om een patiënt die een afhankelijkheidsrelatie heeft tot zijn arts en zijn verzekeraar, 
bij een verzwakte weerbaarheid. De manipulaties met behulp van de andragogische wetenschap onder regie 
van een aantal verzekeraars (bron: Pieter Storms) hebben ook het karakter van het opzettelijk in hulpeloze 
toestand laten of brengen van patiënt-medemensen. De inzet daarbij is geld, dat niet zou mogen prevaleren 
boven de zuivere beoordeling en behandeling van de patiënt. Met als inzet ook de toekomstige gezondheid van 
de verzekerde. En voor het maatschappelijk perspectief op het werk, privé en aan degenen, waarvoor de 
gedupeerde de zorg heeft. 

De afhankelijke en niet (meer geheel) weerbare mens zal in de schadebehandeling bezwaar uiten tegen 
oneerlijkheid. Tegen overtredingen van algemeen menselijke en beroepsnormen. Als er in antwoord daarop 
intimidaties of sancties volgen, is de schade vergelijkbaar met die van mishandeling, geestelijke kwelling of 
misbruik. Na het jarenlang ondergaan, en horen en lezen van anderen valt niet anders dan concluderen, dat deze 
handelingen een vorm van geestelijke verkrachting zijn van mensen. Gaandeweg leidend tot levenslange schade. 

Een slachtoffer van deze praktijk is vrijwel kansloos om erkenning en recht te krijgen. Het door materiële 
prikkels sluipend normverval leidt tot excessen. Moeilijk aantoonbaar. Niemand zal ze aanvankelijk kunnen en 
willen geloven. De zware bewijslast en de slopende, eenzijdige rechtspraktijk dragen daar ook aan bij. De weg 
naar en binnen Politie en Justitie is vrijwel onbegaanbaar. Zie Hoofdstuk 7. 

Tot heden is de suggestie van publiciteit steeds dezelfde geweest. 'Tragisch voor de patiënt. Het moet een 
uitzondering zijn. Overal worden fouten gemaakt' zijn de gemakkelijke one-liners, die het stelselmatige karakter 
van deze praktijken in de publiciteit buiten beeld brengen. 

Het zoeken van openbaarheid lijkt de enige uitweg in de hoop op erkenning. Die weg is vooral heel zwaar en 
frustrerend voor slachtoffers. Zie Hoofdstuk 8. 

Tekenend voorbeeld is wat oud-KUB-docent psychologie Jan Boelhouwer stelde op 2 maart 1996: 

over de wanhopige publieke aanklacht tegen handelingen, waarvan jarenlang seksueel misbruik van minderjarigen toen nog 
niet bewezen was. Hij vond onder meer 'dat de topjudoka's naar Justitie hadden moeten gaan'. Hij noemde het zoeken naar 
rechtstreekse publiciteit door de slachtoffers 'karaktermoord' en 'vernietiging van persoonlijkheid zonder dat sprake is van 
schuld'. Daarbij ging deze expert voorbij aan de sportbond, waar door gedupeerden een klacht was ingediend. En die 



3 WAT GEBEURDE NA DOSSIER 1850 -26- 

Justitie kennelijk niet waarschuwde, of als dit wel het geval is geweest, daar geen zichtbare actie op nam. Hij ging ook 
voorbij aan de slopende en onzekere rechtsgang voor de persoonlijke slachtoffers. Hij leek als psychologie-expert niet in 
staat tot invoeling van de slachtoffers. 

Inderdaad een vaak vergeten facet: veel schendingen van de persoonlijke integriteit blijken nauwelijks aan te 
voelen als je niet zelf iets dergelijks hebt meegemaakt. Dit verklaart misschien waarom veel 'deskundige' 
hulpverleners zich beperken tot vereenvoudiging en symptoombestrijding zonder wezenlijk resultaat. 

Gedupeerden, die het verlies niet abrupt kunnen nemen volgt geen erkend verwerkbaar verlies van gezondheid. 
Omdat de verwerking niet begint. Als de erkenning van de gezondheids- en arbeidsvermogenschade uitblijft, is 
het voor de patiënt als voor iemand van wie een dierbare is vermist: steeds wachtend op bevestiging van het 
verlies voordat er sprake kan zijn van afscheid en rouwverwerking . 

Wie miskend slachtoffer is en steeds nieuwe oneerlijk behandelde gedupeerden ziet, er steeds aan herinnerd 
wordt, zonder iets te kunnen doen, heeft levenslang. 

Voor wie zelf wil beoordelen of bij de in dit rapport behandelde praktijk mensenrechten in het geding zijn: Hier 
voor elke paragraaf daaruit een citaat: 

art. 2 ' ... rechten ... zonder enig onderscheid', art.3 '... recht op ... onschendbaarheid van zijn persoon', art. 5 
'Niemand zal onderworpen worden aan ... onterende behandeling ...', art. 6 '... recht als persoon erkend te 
worden voor de wet', art. 7 '... zonder onderscheid aanspraak op gelijke bescherming door de wet. Allen 
hebben aanspraak op gelijke bescherming tegen ... iedere ophitsing tot een dergelijke achterstelling', art. 10 
Een ieder heeft ... recht op een eerlijke ... behandeling van zijn zaak, art. 12 'Niemand zal onderworpen 
worden aan willekeurige inmenging in zijn persoonlijke aangelegenheden ... ', art. 17 '... niemand mag 
willekeurig van zijn eigendom worden beroofd', art. 22 'Een ieder heeft recht op maatschappelijke 
zekerheid ... ', art. 24 'Een ieder heeft recht op rust en op eigen vrije tijd ... en op periodieke vakanties ... ', art. 
25 'Een ieder heeft recht op een levensstandaard, die hoog genoeg is voor ... Moeder en kind hebben recht op 
bijzondere zorg en bijstand. 

Dit rapport gaat over elementaire rechten van de mens. Die al heel lang met voeten worden getreden. Toch is er 
geen spoor te bekennen van serieus justitieel onderzoek naar de steeds weer terugkerende aanklachten van 
gedupeerden. 

Naar verluidt kunnen klagers, als een land misstanden laat voortbestaan, alleen via of na de Nederlandse 
rechtsgang op Internationaal/Europees niveau een klacht indienen. Op eigen kosten. De auteur was daartoe niet 
in staat. Daarom deed hij tijdens de tweede persconferentie een oproep aan een of meer juristen: Wie wil 
belangeloos kijken welke internationale/Europese regels eventueel geschonden worden en in dat geval 
belangeloos helpen deze zaak daar naar voren te brengen? De oproep is niet gepubliceerd. Hij wist toen niet dat 
die aanklacht al was ingediend! Wat is daarvan geworden? 

Eerst eind 1998 raakten wij bekend met de acties van de heer J.P. van den Wittenboer, voorzitter van de 
Stichting Intermediary Foundation of the Universal Declaration of Human Rights, op 21 januari 1994, en daarna: 
Op die dag liet hij een aanklacht tegen de Nederlandse Staat, vergezeld van een aantal bewijsstukken, notarieel vastleggen. 
Hij meldde daarin dat er sprake is van corruptie, zwendel, valse verklaringen en misstappen in de medische wereld, de 
politiek, de advocatuur en de orde van advocaten. Hij deed dit nadat eerder de Inspectie Volksgezondheid, de 
Staatssecretarissen Volksgezondheid en Justitie, de Nationale Ombudsman en vele andere vooraanstaande Nederlanders 
de door hem gemelde misstanden niet serieus namen. Of naar andere gremia verwezen. Herhaling van zetten. In de 
aanhechtingen van stukken bij de notariële akte o.a. ook de brief van de geneeskundig inspecteur van de volksgezondheid 
voor Noord-Holland, dr. P. Lens aan J.P. van den Wittenboer, datum 30 november 1993, kenmerk MN/MN/93/1075, inzake 
ontwikkeling in de gezondheidssector. Op 13 april 1994 verzocht hij de Officier van Justitie van het O.M. Den Haag om de 
Nederlandse Staat om strafbare feiten te vervolgen. Met als getuigen de Nederlandse Orde van Advocaten, de Koninklijke 
Notariële Broederschap en de Raad van Discipline. Dan heeft Panorama inzage in het dossier. Vervolgens blijkt hem dat de 
Hoofdofficier van Justitie de collega's een hart onder de riem steekt en de zaak op zijn beloop laat. Op 6 juli 1994 legt hij de 
Hoofdofficier van Justitie van het O.M. in Den Haag de eed op (akte notarieel) met Panorama als getuige. Panorama weigert 
vervolgens te publiceren. Daarmee had hij alle rechtsmiddelen binnen de Nederlandse Rechtsorde beproefd. Kort daarop 
heeft van den Wittenboer zijn aanklacht tegen de Nederlandse Staat gedeponeerd bij de Europese Commissie voor de 
Rechten van de Mens. In het Nederlandse rechtssysteem is de onder ambtseed van de notaris uitgegeven notariële akte het 
zwaarste bewijs dat het het Nederlandse recht kent. De notariële akte is alleen op bewijs van tegendeel te betwisten bij de 
rechter, tot zolang is de notariële akte en de inhoud voor de waarheid gehouden. In de uitgave van Nederlands Tijdschrift 
voor de geneeskunde 28 mei 1994; 138 (22) verscheen een artikel over onderzoek naar disfunctioneren van specialisten in 
Nederlandse ziekenhuizen door P Lens en G van der Wal. Er bestond destijds in die kringen de neiging om het 



3 WAT GEBEURDE NA DOSSIER 1850 -27- 

disfunctioneren van artsen met de mantel der liefde te bedekken en er zelf het zwijgen toe te doen. In oktober 1997 
verscheen het boek "problem Doctors: A conspiracy of silence" in de Engelse taal door P. Lens en G van der Wal, 274 blz, 
ISBN: 90-5199-287-4. Al die tijd lieten deze Heren de klagers is de kou staan. In 2012 verscheen er zelfs een "zwartboek" 
door de ombudsman over het falen door IGZ over de afhandeling van klachten. Heden gaat de overheid onder leiding van 
Sorgdrager een onderzoek instellen. G van der Wal ging in 2012 met pensioen. 

Op 28 augustus 1997 stelde Mr. P.B.Ph.M. Bogaers dat de Centrale Raad van Beroep zich schuldig maakt aan 
ernstige discriminatie in strijd met artikel 14 van het Europese Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de 
Mens. Omdat deze onderscheid maakt tussen ME-patiënten en mensen met andere ziekten. 

De achterstand bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens was begin 2009 opgelopen tot boven de 

100.000 zaken. Dat is een toename van ruim 20.000 zaken vergeleken met eenjaar eerder. 

De Nederlandse rechter Egbert Myjer bij het Europese Hof spreekt van een "bijna verwaarloosbaar aantal" van 
aanhangige 344 zaken tegen Nederland. Zijn die woorden tekenend voor de heer Myjer, voor het Europese Hof, 
of voor beiden? 

3.7 NIEUWE FEITEN 

3.7.1 ONREGELMATIGHEDEN IN HET MEDISCH DOSSIER 

Na het verschijnen van Dossier 1850 hebben deskundigen inzage gehad in auteurs' medisch dossier. Daarbij zijn 
meer onregelmatigheden gebleken. Deze praktijken bleken treffend en werden vaak overtroffen door wat bij 
andere publicaties en onderzoek van de dossiers van andere ten onrechte afgescheepte uitkeringsgerechtigden 
frequent aan het licht komt: 

1. Niet ter zake doende suggesties en ongecontroleerde gegevens, die op onjuistheid berusten. Medische rappor- 
tages en een citaat uit een van de arbeidsdeskundige rapporten: Neuroloog Dr. J.P.C. Peperkamp laat in zijn 
onderzoeksrapport van 28 september 1994, waarin een aantal fysieke afwijkingen in het hals/nekwervelgebied zijn 
geconstateerd, buiten zijn vakgebied in strijd met de waarheid uit de lucht vallen: '...In 1979 is patiënt opgenomen 

wegens overspannenheid en stress Conclusie: Patiënt met een psychiatrisch verleden'. De werkelijkheid is 

namelijk, dat patiënt voorafgaand aan zijn ziekte en de twee ongevallen wél was uitgeschakeld met blijvende hoofd-, 
nek- en burnoutklachten. Maar nooit een aandoening had die het wenselijk maakte bij een psychiater te verschijnen, 
laat staan dat hij ooit voor een psychische aandoening of wegens overspannenheid of stress zou zijn opgenomen! 

2. Bevoegd? Deskundig? Met welk recht had Dr. A.J.M. Schoffelen, orthopedisch chirurg als verzekerings- 
geneeskundige voor Interpolis geoordeeld en geadviseerd over patiënts' gezondheid? Over welke deskundigheid 
beschikte hij dat hij dit mocht doen? Waarom heeft hij, het dossier ziende, in het licht van zijn beperkte expertise, als 
medicus zijn opdracht van zijn werkgever Interpolis niettemin, zonder patiënt ooit te zien, van zijn voorganger Dr. P. 
Veeger aanvaard? En overgenomen. Heeft hij ook nog eens - zonder dit te motiveren? - volledig anders dan zijn 
voorganger gemeend te moeten adviseren, dan wel toegelaten dat zijn opdrachtgever/superieuren volledig anders 
besloten? Of mocht hij daarvan niet weten en accepteerde hij dat? 

3. Dubieus geschuif met (zogenaamde) deskundigen. Waarom heeft Interpolis, zijn deskundigheid kennende, hem 
die opdracht als opvolger van geneeskundig adviseur Dr. Veeger juist tóch verleend? Wat waren de motieven van 
Interpolis om de namens de maatschappij toegezegde en door patiënt aanvaarde psychische hulp, met behoud van 
uitkering, zonder reden te annuleren. Al dan niet via of ondanks een volgende geneeskundig adviseur Schoffelen voor 
Interpolis, van wie de bevoegdheid betwistbaar zou kunnen zijn? Heeft nóch de medisch adviseur, nóch Interpolis, 
patiënts' dossier kennende, zich gerealiseerd welke desastreuze invloed die ingreep op zijn gezondheid zou kunnen 
hebben? Waarom heeft ook patiënts' toenmalige huisarts Dr. CA. van der Bilt zich niet (sterker) verzet tegen deze 
absurde coïncidenties? De eveneens door Interpolis ingehuurde Drs. R. van Wees van Medimark B.V. - die zich aan 
het huispraktijkadres van gedupeerde demonstratief met een vouwbrancard meldde - heeft patiënt in aanwezigheid 
van zijn echtgenote - nadat de patiënt het omstreden karakter van de opdracht van Interpolis had uiteengezet - tóch 
onderzocht. Dit is medisch onoorbaar. Hij presenteerde zich met visitekaart namens de firma Medimark B.V., maar 
rapporteerde aan medisch adviseur van Interpolis Dr. Schoffelen met briefhoofd Guyra B.V. 

4. Kwaliteit metingen? Het latere in opdracht van dezelfde arts uitgevoerde MRI-onderzoek toont nieuwe afwijkingen in 
de nekwervelkolom. Ook blijkt dit onderzoek gedeeltelijk mislukt te zijn (opname bewogen). Het mislukte gedeelte 
werd om onbekende reden niet opnieuw uitgevoerd. O Bousardt van Stichting Werkgroep 1970 constateerde aan de 
hand van enkele medische onderzoeksrapporten uit patiënts' dossier: 'Uw aandoeningen zijn zonder enige discussie 
objectiveerbaar: Er is onder meer sprake van schade aan het cervicale traject, met invloeden op de algehele 
psychische en fysieke toestand. Ongeval of niet doet niet ter zake, Interpolis had en heeft geen enkele reden om uw 
uitkering te weigeren.' 

3.7.2 NAME AND SHAME VOOR WIE ZICH VERGRIJPEN 

In 1995 informeerde de auteur Justitie uitgebreid over deze lugubere verzekerings- en medische praktijken en 
de gevolgen. Zowel in schriftelijke als in digitale vorm. Resultaat: Justitie liet het ook ditmaal liggen. 
Omdat de gangbare rechtsmiddelen blijkbaar faalden besloot de auteur vervolgens om iedereen te 
waarschuwen. Door de namen van de (medisch) betrokkenen en andere zogenaamde dossierbehandelaars uit 



3 WAT GEBEURDE NA DOSSIER 1850 -28- 

zijn boek bekend te maken. Vooraf heeft hij deze personen om weerwoord gevraagd. Zo ook psychiater Drs. 
SJ. Duinkerke uit Weert. Die reageerde niet. De auteur publiceerde vervolgens diens identiteit en die van de 
andere betrokkenen bij de stopzetting van zijn rechtmatige uitkering. En later ook op www.werkgroepl970.nl. 
Niet ten onrechte zo bleek. Een kettingreactie volgde: 

3.7.3 DUINKERKE EN ANDERE MACABERE ARTSEN 

Een uitkeringsgerechtigde bezocht de website. En belde de auteur op met het volgende relaas op 26 oktober 

1999: 

Op dringend advies van mijn bedrijfsarts had ik mij 3 jaar geleden ziek gemeld. Zonder mij zelfs maar een keer medisch 
gezien te hebben stopte de USZO na anderhalf jaar met de uitkering. Ik moest een half jaar vechten voor ik een WW- 
uitkering kreeg. Toen kwam deze uitvoeringsinstelling wél in actie. In het blauwe kantoor in Eindhoven moest ik namelijk 
verschijnen voor een keuring door psychiater Duinkerke uit Weert. In dat kantoor werken ongeveer vijf mensen. Ik werd er 
anderhalve dag lang onderzocht. Het eerste stuk werd gedaan door mevrouw S. Een halve dag duurde dat deel. Daarin 
werd ik op zeer onaangename wijze over mijn lichamelijke problemen ondervraagd . . . Het rapport van Duinkerke zat vol 
onwaarheden en concludeerde arbeidsgeschikt. Ik vroeg daarom een tegen-expertise aan. Dat psychiatrisch rapport 
concludeerde duidelijke medische arbeidsbeperkingen. Dat zinde de USZO niet. De Raad van Beroep wil nu een derde 
psychiater aanwijzen. Mijn advocaat dacht daarbij aan psychiater Dr. Tilanus uit Eindhoven. 

Daar schrok ik nogal van. Waarom? 

Uit Dossier 1850 en Arbeidsongeschiktheid, Ziekte en Letsel dat ik in september dit jaar las had ik namelijk de werkwijze van 
Duinkerke en anderen herkend. En ook hoe deze medici in professionele en in patiëntenkring bekend zijn. Dit werd 
bevestigd toen ik de daarin onthulde identiteit van Dr. Duinkerke en Dr. Tilanus las. Blijkbaar waren beide heren na 6 jaar 
nog ongehinderd als keurend arts actief. 

De auteur vertelde de patiënt dat de betreffende pagina's openbaar zijn en dat hij deze desgewenst als getuigenis bij de 
Rechter zou kunnen inbrengen. Zodat hem mogelijk een overbodige en onnodig belastende derde psychiatrische keuring 
bespaard zou kunnen blijven. 

Het belang van de openbaarmaking van de auteur voor andere gedupeerden bleek nog sterker uit de erop 
volgende stroom van herkennende reacties, een nieuwe reeks van ingediende tuchtzaken tegen deze psychiater, 
alsmede persberichten, leidend tot inmiddels 14 opgelegde tuchtstraffen. 

Dan blijkt ook dat psychiater Duinkerke, met name voor Interpolis, Sterpolis, de Amersfoortse, Movir en 
andere verzekeraars werd ingeschakeld. En tevens voor Uitvoeringsinstellingen, zoals GAK, Cadans en USZO. 
Door zijn kwalijke rapportages werden onder het oog van deze verzekeraars onder meer patiënten en de 
Rechterlijke macht misleid. Een verdoezeling van de medische causaliteit. Soms vindt daarbij gebruik tevens 
een 'doorschakeling' van patiënten en/of hun dossiers naar bevriende, zogenaamde andere (medische) 
deskundigen. Genoemd zijn daarbij de psychiaters Drs. J.D.J. Tilanus, en Tilanus Jr., alsmede NIP-psycholoog 
Drs. B.R.M. Kuypers. Door Interpolis blijkbaar gevolgde en wél gewaardeerde procedures. Zodat de 
inkomensschade niet hoeft te worden uitgekeerd. 

Prof. Dr. J. Hubben, hoogleraar Gezondheidsrecht zegt hierover: "Duinkerke trekt verstrekkende conclusies 
zonder dat zijn argumenten enig hout snijden. Iedereen weet dat je met zo'n rapport de weg voor een uitkering 
direct afsnijdt. ... " 

Velen beweren nog steeds dat het hier om incidentele excessen gaat. De geheel andere ervaringen van de 
Stichting Werkgroep 1970 zijn al sinds de jaren zeventig aan Justitie toevertrouwd. Eveneens zonder dat er 
werd ingegrepen. 

Het gaat namelijk om een stelselmatige praktijk. Gebruik makend van vele gericht gekozen medici. Waartegen 
de beroepsgroep blijkbaar niet effectief in actie kwam. Er zijn ook vele vertegenwoordigers van andere 
expertise (waaronder de psychische, juridische en arbeidsdeskundige) die blijkbaar eveneens ongehinderd jaar 
in jaar uit over de schreef kunnen gaan. Deze beroepen raken daardoor steeds vaker publiekelijk in opspraak, 
waardoor naast de gedupeerden zélf, juist de wél integere professionals schade ondervinden. 
Verbazingwekkend, maar te meer bedenkelijk, dat met name de goedwillende artsen in Nederland dit tot heden 
blijkbaar kritiekloos laten passeren. 

Inmiddels werd ook bekend dat gedupeerden op verzoek de schandalige rapportage- schrifturen van Duinkerke 
tegen de prijs van € 195,— per uur konden bespreken. Terwijl het normaliter, zeker voor een favoriete keurder 
toch niet al te zuinige honorarium van de onderzoek- en rapportage-opdrachten, de vergoeding van een 
rapportbespreking impliceert. Voor deze arts is deze vergoeding blijkbaar nog niet toereikend. En trachtte hij 



3 WAT GEBEURDE NA DOSSIER 1 850 - 29 - 

door dubbele doorberekening - naar de opdrachtgever én naar degene voor wie zijn zogenaamd onafhankelijke 

expertise was ingeroepen - ten onrechte deels dubbel te incasseren. 

De zelfreiniging in de beroepsgroep artsen bleek na deze openbaarmaking als nooit tevoren een wassen neus. 

Uit de behandeling van deze tuchtzaken bleek namelijk, dat het tuchtcollege psychiater Duinkerke wel erg lang 

met een warme mantel van liefde heeft bedekt. Dit gezelschap liet hem namelijk al die jaren en 14 tuchtstraffen 

verder ongehinderd voortgaan met zijn macabere keuringspraktijken. 

De psychiater kan na al die tuchtrechtelijke straffen ongehinderd verder werken, en heeft nog geen strafrechter 

in de ogen moeten zien. 

Interpolis en andere verzekeraars bleken ondanks de groeiende stroom van klachten, tuchtzaken en -straffen 
voortvarend in het opnieuw inschakelen van deze favoriete psychiater. 

Drs. S.J. Duinkerke praktiseerde naast zijn privé-adres in het Ziekenhuis Weert, na zijn vertrek aldaar 
kortstondig in het in het Maxima Medisch Centrum. Later onder meer in zijn privé-kliniek Psycho-Expertise 
B.V. in Eindhoven. Goed voor per jaar honderden onderzoeksrapportages voor verzekeraars: onder leiding van 
Duinkerke. Ook over psycho-Expertise B.V. volgden vergelijkbare klachten. Daarop ging hij verder onder de 
naam Psycho-Bios in Eindhoven. 

Andere omstreden medici zijn eveneens vertrokken en in weer andere privé-klinieken elders in Eindhoven en 
daarbuiten actief. Blijkbaar kunnen ook zij hun praktijken jaar in jaar uit ongehinderd voortzetten. 

Berichten wijzen erop dat sommige verzekeraars en Rechters onverminderd opdrachten aan omstreden keurders 
verstrekken. Of zij niet op de hoogte zijn met de actualiteit in hun vakgebied, dan wel bewust onwetend, is niet 
bewezen. Daarom heeft de auteur de gevolgde werkwijze van openbaarmaking na hoor en wederhoor voor 
iedereen toegankelijk gemaakt, gepubliceerd en aanbevolen. Zie Hoofdstuk 12. Als mogelijk weel effectief 
middel van verweer tegen onzuiver, ongecorrigeerd en schadelijk verzekerings-, medisch, psychisch 
arbeidskundig en juridisch handelen. En óók opdat het blijkbaar ongehinderd voortbestaan van deze praktijken 
tot staan kan worden gebracht. 

Advies aan de slachtoffers om - indien Duinkerke c.s. hun schriftelijke klachten niet wensen op te lossen - de 
Medische Tuchtcolleges te mijden. En zich rechtstreeks tot de Rechter te wenden. Tevens herhalen wij hier het 
schriftelijk advies van de Minister van Justitie Mr. Hirsch Ballin in 1991 aan de stichtingWerkgroep 1970: om 
zich in voorkomende gevallen rechtstreeks ter behandeling tot de Officier van Justitie te wenden. 

Omdat ook andere artsen ongehinderd dubieuze praktijken kunnen aanvangen of voortzetten geven wij in 
Hoofdstuk 5, 7.2 en BIJLAGE 15 meer openbare persoonsinformatie, zodat men zich tegen deze praktijken kan 
beschermen. 

3.8 BIJ DEFENSIE IS HET NIET BETER 

Op 7 maart 1996 onthult VARA Zembla de klachten van 20 uit 200 in hun gezondheid geschade 
beroepsmilitairen bij Defensie. Dit na hun uitzending naar Cambodja in 1992. De klachten lopen op een aantal 
punten parallel met die van de andere medische/verzekeringslachtoffers in dit rapport. Gedupeerden en anderen 
stellen: 

Bijsluiters van medicijnen zijn weggehaald; De voorlichting was onvolledig; 

Op waarschuwingen uit binnen- en buitenland (Dr. Fraps, Duitsland), volgde geen correctie; 

Negatief advies van de Wereld Gezondheid Organisatie werd genegeerd; 

Gedupeerden hebben ernstige chronische gezondheidsklachten opgelopen; 

Die zijn tot dan ontkend en in de doofpot gestopt; 

Er zijn medische fouten gemaakt; 

Onafhankelijke expertise is door een militair arts doorkruist; 

Tropenarts (sedert 1996 Prof.) Dr. Piet A. Kager stelde: "Er is er geeneen ontploft" (hij bedoelt met dat 

cursieve woord: beroepsmilitair)', 

De behandeling van ingediende klachten is onvolledig en onzorgvuldig geweest; 

Er was sprake van de suggestie dat gedupeerden uit waren op uitkeringen; 

De defensie-arts heeft drie rollen tegelijk: huisarts, bedrijfsarts en verzekeringsarts; Deze rollen zijn sedert 

1997 verdeeld over: onderdeelsarts, bedrijfsarts en verzekeringsarts; 



3 WAT GEBEURDE NA DOSSIER 1850 -30- 

• Er is sprake van ernstige intimidatie van gedupeerden; 

• Ook is er sprake van ernstige intimidatie van medici door commandanten; 

• Er is sprake van misbruik van medische gegevens van militairen dat heeft geleid tot ontslag van sommigen; 

• Zieke militairen dreigen te worden afgescheept. 

De Tweede Kamer reageerde geschokt op het emotionele relaas in besloten zitting van 27 militairen, die ook 
bang zijn voor hun carrière. En wilde ook voor de honderden andere slachtoffers eigen onderzoek. En geen 
ontslag of andere benadeling van de betrokken militairen. Op 1 november 1996 wordt bekend dat in antwoord 
hierop Defensie een onderzoek onder alle Cambodja-veteranen zal starten. In september 1998 rapporteerde de 
commissie Tiesinga. 

Op andere plaatsen in dit rapport, onder andere in BIJLAGE 3 komt naar voren dat er bij Defensie meer mis is. 
Zo heeft men de jarenlang verzwegen asbestproblematiek moeten erkennen, zijn er de aanvankelijk 
verdoezelde gezondheidsklachten van Nederlanders in de Cannerberg. En zijn er ernstige gezondheidsklachten 
en kankergevallen bij Nederlandse militairen die werkzaam zijn of waren met het Hawk-raketsysteem. In deze 
kwestie wordt ijlings verwezen naar deskundigen die zouden beweren te twijfelen aan de causaliteit van 
radarstraling en kanker: 'niet meer dan een opwarmende werking'. 

Radio 1 meldt op 7 augustus 1998 de verklaring van een vrouw, die meteen na het overlijden van haar man in het 
ziekenhuis door Defensie een verklaring ter ondertekening kreeg voorgelegd, dat de ziekte van haar man niets met het werk 
te maken had. Ze wilde niet, maar ze bleven op haar inpraten. Toen heeft ze tóch getekend. 

Wij citeren in dit verband ook Edith Doorman in de Telegraaf van 18 april 1997: 

"De angst is enorm. Je bent gewoon lastig als je je mond open doet. leder zwak puntje kan worden aangegrepen om je op 
de ontslaglijst te zetten. Mensen durven niet meer naar de militaire arts. Lopen door, of gaan in het weekeinde thuis naar 
een burgerdokter van dienst en vragen een recept op naam van een huisgenoot." 

Voor een genuanceerd oordeel over de situatie binnen Defensie moet men de specifieke taak en historie in 
aanmerking nemen. Bij de zorg voor de soldaat stond vanouds niet diens welzijn maar de inzetbaarheid voorop. 
En stond de harde militaire geneeskunst steeds meer op gespannen voet met de civiele gezondheidszorg. Vooral 
waar het de militaire psychiatrie betreft. Eerst aan het eind van de Tweede Wereldoorlog drong het besef door 
dat Spartaanse methoden contra-productief zijn en zelfs een optimale inzetbaarheid van troepen schaden. Uit 
regelmatig geciteerde cijfers worden de psychische gevolgen na uitzending in geweldsgebieden nog steeds sterk 
onderschat. Zie ook Hoofdstuk 4.16. 

In bovenstaande verre van op zich staande, terecht zeer bekritiseerde situaties wordt de hardnekkige 
aanwezigheid van een kortzichtige, historisch bepaalde attitude pijnlijk zichtbaar. 

3.9 ARTSEN EN THERAPEUTEN EVENMIN VEILIG 

Tandartsen Pieter Tepe, Dick Kolkman en fysiotherapeuten Gerrit van der Steeg en Marian Lub zijn met sommige andere 
verzekerden van Movir niet blij met hun schade-afhandeling. Nadat zij door blijvende ziekte of letsel hun werk moesten 
opgeven. De eerste drie kregen niets uitgekeerd en werden vervolgens, conform de kleine lettertjes, uit de verzekering 
gegooid. Het uitkeringsverschil met Uitvoeringsinstelling GAK bedraagt voor enkele van deze patiënten 100%. In de definitie 
van Movir zijn ze namelijk 'gezond' en die van het GAK zijn ze 'ziek'. "Movir vindt opvallend vaak een dokter die een 
wonderbaarlijke genezing vaststelt, waarna de uitkering stopt." De in deze gevallen onder andere door Movir uitgekozen 
keuringsarts psychiater J.H. Goud (Amsterdam), en de eveneens door Movir geselecteerde arbitrage-psychiaters Prof. Dr. 
G.F. Koerselman (Amsterdam) en Prof. Dr. E.J. Colon concludeerden in afwijking van andere medische deskundigen 
eveneens volledige arbeidsgeschiktheid. 

Pikant detail is dat de rechtsbijstandverzekeringen voor enkele van deze patiënten hun bemoeienis hebben gestaakt omdat 
het plafond van de dekking is bereikt. 

Bron: Vrij Nederland, 21 juni 1997. 

Later maakt de Stichting GAOS bekend dat mede door haar bemoeienis een aantal Movir-gedupeerden alsnog 
een uitkering heeft ontvangen. Het zou om vele miljoenen gaan. Wie het betreft en welk percentage van de claim 
alsnog is/wordt uitgekeerd is niet bekend gemaakt. Andere nabije bron bestrijdt dat en meldt dat het om een 
eenmalige afkoopfooi van nog geen € 50.000 per gedupeerde zou gaan. 

In 1999 komt Lisv-topman arts Dr. S. Knepper herhaalde malen in opspraak. Hij 'schnabbelde' met instemming van het Lisv 
(nu UWV) regelmatig voor Movir in de vorm van 'razendsnelle' (telefonische) herkeuringen. Die volgens gedupeerde Movir- 
klanten opvallend gunstig uitpakten voor deze verzekeraar. Waarbij de verzekerde vrije beroepers ingeval van ernstige 
gezondheidsbeperkingen met lege handen achterbleven. Knepper heeft het reguliere verzekeringsmedische circuit verlaten, 
maar was naar verluidt wél nauw betrokken bij de nieuwe WIA-regels. Hij trad regelmatig op als Medical Opinion Leader 
(Hoofdstuk 8.3) met medische uitspraken die op gespannen voet staan met de medische leer. Of niet gebaseerd zijn op 



3 WAT GEBEURDE NA DOSSIER 1850 -31- 

onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek. Hij schuwde daarbij ook niet-medische uitspraken niet: politieke en 
arbeidskundige. "40% van de keurlingen die tot dan niet arbeidskundig werden onderzocht kunnen in principe aan de slag", 
zo orakelde deze 'arts' onder meer. 

De gewraakte gang van zaken beperkt zich niet tot Movir alleen. Van andere arbeidsongeschiktheids- 
verzekeraars zijn ons vergelijkbare klachten bekend an van artsen en therapeuten, die zelf patiënt werden. Steeds 
kozen verzekeraars daarbij hun favoriete keuringsartsen. BIJLAGE 15 geeft een overzicht van artsen, die om 
deze en andere omstreden omstreden zijn. Daarop gaat Hoofdstuk 5 uitvoerig in. 

3.10 ETALAGE-PUBLICITEIT ZONDER EFFECT 

Dossier 1850 kreeg aandacht in geschreven media en op radio en tv. Publiciteit over deze praktijken was er al 
jarenlang. BIJLAGE 3 geeft daarvan een uitgebreid overzicht. Er zijn gegevens vanaf 1970 verzameld. Een grote 
hoeveelheid openbare informatie. Later zal blijken dat de publicaties vooral gedupeerden in de etalage zetten. 
Waarbij de verzekeraars op enkele reprimandes na worden gespaard. En dat politici en Justitie de fundamentele 
misstanden incidenteel, en als dat het gevsal is, met lapmiddelen bestrijden. Daarom veranderde er tot op de dag 
van vandaag niets. 

3.11 ACHMEA-RABOBANK-INTERPOLIS 

De auteur heeft zijn tot de ziekte en ongevallen florerende zaak eind 1995 gesloten. Sommige mensen beweren 
dat de arbeidsongeschiktheidsuitkering met terugwerkende kracht is uitgekeerd. Dat is niet zo. 

Waarom zullen weinigen de werkelijkheid geloven? Het Achmea-Rabobank-Interpolisconcern gunt zichzelf 
een uiterst sociaal imago. Men accentueert tussenmenselijke relaties, zodat het beeld van dienstbaarheid kan 
stralen. Maar achter deze heilige reputatie van zorgzaamheid en dienstbaarheid schuilt een wereld van list en 
bedrog. De bank verbeeldt zich voor mensen als steun en toeverlaat. Voor dit gunstbetoon claimt deze bank een 
sociaal imago waarmee onzuivere praktijken "als uitzondering" worden toegedekt. Omdat men zich zo gedreven 
toont om het anderen naar de zin te maken, beseffen de meeste mensen in de verste verte niet dat ze zich op de 
rand van een juridische wurggreep bevinden. Dergelijke multinationals profiteren van het vertrouwen en van het 
feit dat de mensen aanvankelijk onwetend genoeg zijn op dit vlak. 

Deze bankpraktijken zijn onder meer verklarend voor te veel zaken uit Hoofdstuk 8 en BIJLAGEN 5 en 6, en 
voor onderstaand subtiel getimed raffinement: 

In tegenstelling tot de 100% GAK-uitkering keert Interpolis verzekerde 12 jaar niets uit. Na de jarenlang betaalde forse 
premie werd er niet meer uitgekeerd is het hem onthouden inkomen en de overige schade exclusief rente hoog opgelopen. 

Van Rabobank-lnterpolis hoorde hij niets meer, evenals voorheen. Tot 18 december 1995. Toen zond Rabobank-lnterpolis 
hem een polismantel met creditnota voor de onder protest betaalde premies van dat jaar. Daarop stond vermeld: 
"Verzekering beëindigd". Opvallend is dat eerdere, eveneens door hem onder protest gedane betalingen niet werden 
gecrediteerd. Het betrof evident een eenzijdige beëindiging, zonder overleg. En zonder verwerking van eerdere 
schademeldingen, en zonder de laatste medische conclusies, en zonder zijn laatste brieven daarover te gebruiken. Zie 
Dossier 1850. Restte hem niet anders dan deze polismantel retour te zenden aan de Drs. H.H.F. Wijffels, fungerend 
Voorzitter van de Hoofddirectie van Rabobank-lnterpolis, met het opschrift: "Retour afzender, beëindiging niet akkoord!" 
Waarop geen reactie volgde. 



4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT 

"De verzekerde heeft recht op een fatsoenlijke behandeling en een prompte betaling van 
geleden schade. Maar de gemiddelde verzekeraar lijkt er inmiddels enkel op gericht te zijn 
het vergaarde premiegeld en overheidsgelden vooral niet (tijdig) uit te keren aan degene wie 
het toekomt, maar het zo lang mogelijk in eigen zak te steken en uit te geven aan onzinnig 
dure overhead, reclame en juristen of zelfs aan de opkoop van complete advocatenkantoren 
en zelfs rechters, zodat die voor de betaalde premie aan het slachtoffer 'als uitkering' 
kostbare procedures en brieven vol misplaatst juridisch jargon kunnen leveren." 

(Mr. Drs. J.G.C, van Schaik, 30 mei 2002) 

Wie langdurig ziek wordt of door ongeval arbeidsongeschikt raakt, komt in een behandelings-, controle- en 
reïntegratieregime terecht. De getroffene heeft alle energie en veel steun nodig voor het herstel. Moet een 
nieuw evenwicht vinden in het leven. En wat er is gebeurd psychisch verwerken. Duurt het allemaal langer, 
dan groeit het risico om in een bagatelliserende, ontkennende contra-productieve carrousel te belanden. In 
plaats van toe te komen aan een rouwproces om vervolgens te aanvaarden wat er aan mogelijkheden rest 
dreigt de patiënt te worden getraumatiseerd. Met kans op psychische schade. 

De verzekeraars zeggen te streven naar voortvarendheid en tijdigheid. Zij blijken ongekend succesvol in het 
omgekeerde. 

Dit hoofdstuk gaat over communicatiestoornissen, tegenstellingen in opvattingen en competentiestrijd in 
medische disciplines en in therapeutische kring. Oók over bureaucratie, en onzorgvuldig of oneerlijk 
dossierbeheer. Over onophoudelijke wijzigingen, bedenkelijke fouten, en achteraf eenzijdige uitleg van 
onontwarbare kleine lettertjes in voorwaarden en wetten. En gegoochel met uitsluitingen, procedures en 
polisbeëindiging. Óók over intimidatie, ver en uitputtend keuren, aanvechtbaar gewroet in patiëntenverleden 
en privé, en laakbare toepassing van de andragogische wetenschap. Over carrière-, geld- en winstzuchtig 
handelen. En de rol van medische achterkamerpraktijken, privé-BV's en paramedische praktijken. 
Er is meer. De feiten wijzen naar het bestaan van een bewuste afscheeppraktijk. Waarin ook evident causaal 
verband tussen oorzaak en ziekte/letsel systematisch wordt verdoezeld. Terwijl het verband met patiënts' 
verleden frequent wél als wonderbaarlijke verklaring en zonder bewijs 'uit de hoed' van verzekeraars wordt 
getoverd. Om niet uit te keren. Met dank aan de experts die in hun rapporten daartoe de suggesties aanreiken. 
Ook is er aandacht voor jarenlange eenzijdig suggestieve mediaberichten, waarin zieken verdacht worden 
gemaakt. En waarin eerder bekende ziekten en letsels, tot zelfs het hebben van pijn, taboe worden verklaard. 
We bespreken hoe artsen, controleurs, adviseurs, politici en het UWV onderling schuilevinkje spelen bij 
'uitkeringsnormenwoordenspelletjes', met de 'eigenzinnige' Centrale Raad van Beroep als sluitstuk. 
En waarom de steun op het werk eerder dan vroeger wegvalt, en over 'kortingtrucs' die het nog absurder 
maken. 

Tenslotte wijzen we naar de rol van verzekeraars in een voortdurend uitdijend aantal klacht- en geschillen- 
instanties voor verzekerden en gedupeerden. Allen propageren in hun doelstelling te helpen. De werkelijkheid 
blijkt opvallend eenzijdig precies omgekeerd. 

We citeren uit een boek dat aangeeft hoe een deel van de geschetste mechanismen inwerken op mensen, die 
'alleen maar' overspannen worden. En daar gehinderd door ongecontroleerde reïntegratieprocessen proberen 
uit te raken. 

4.1 VERSCHILLEN EN WIJZIGINGEN 

In en om verzekeringen verandert alles voortdurend. Deels is dat inherent aan de snelle veranderingen in de 
techniek, in de maatschappij, in marktstructuren en in de technologie. Maar: zijn alle wijzigingen wel zo 
nodig? En waarom hebben definities en begrippen in gelijksoortige polissen steeds een beetje andere inhoud? 
De verschillen en wijzigingen zijn velerlei: 

• Naamswijziging van maatschappijen of fondsen, al dan niet door fusie of overname, zoals: UAP - Nieuw- 
Rotterdam - Amersfoortse —ASR en Rabobank-Interpolis wordt Achmea-Rabobank-Interpolis. 

• Nieuwe wetten en regels, organisatieveranderingen en procedurewijzigingen. 

• Naamsverandering van organen, zoals: Bedrijfsvereniging wordt Uitvoeringsinstelling (Uvi). TICA werd 
via LISV, UWV. 

• In polissen, zoals: Plus — Extra — Super. WAO-AVIA-gat- of -hiaatverzekering - Tweede Carrièrepolis. 
Reïntegratieverzekering. 

• Poliswijzigingen. Veranderingen in terminologie en voorwaarden: 



4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT - 33 - 

• Een hooggespecialiseerd jurist had zelfs bij een goed geordend dossier veel tijd nodig. Om over een 
arbeidsongeschiktheid van vijfjaar uit vijf achtereenvolgens gewijzigde polisvoorwaarden de geldende polisvoorwaarden 
vast te stellen. 

• Gegoochel met begripsdefinities leidt tot een fictieve uitkeringscultuur over dossiers, absurd verschillend van 
het ooit aangeboden recht op uitkering van schade aan mensen met termen als onder meer: Medisch 
objectiveerbaar - Door aan te wijzen medicus vaststelbaar - Syndroom - Stoornis - Ziekte — Aandoening — 
Beperking - Handicap - Verdienvermogen. Professional en Social Risk. Excessieve werkweek. 
Alleenstaandenrisico. 

• De medische wereld propageert wijzigingen naar allerlei vage ziektebeelden en aandoeningen: Zenuwzwakte, 
het etiket hysterie en neurasthenie heten nu bijvoorbeeld overspannenheid, burnout en depressiviteit. Reuma 
wordt Fibromyalgie. Aandoeningen krijgen opeens andere plaats in de classificaties van ziekten. 

• Loss occurrence, het moment waarop de schade ontstaan is, versus Claims made, het moment waarop de 
schade wordt ingediend. 

• In Classificatiesystemen van aandoeningen: NHG, CBO, DSM-IV, ICHPPC-2, etc. 

• In schalen van invaliditeit: Gliedertax-, AMA- ofWPC-schaal. 

• Het arbeidsvermogen verandert met wijzigende terminologie: Het Beroep - Laatste functie - Geaccepteerde 
arbeid - Gangbare arbeid - Passende arbeid - Beroepswerkzaamheden die redelijkerwijs van verzekerde 
verlangd kunnen worden - Elke vorm van arbeid. 

• Vervanging van verzekeraarvriendelijke artsen en arbeidsdeskundigen, die tot een te hoge schadelast leiden of 
te zeer omstreden worden. 

• Overdracht aan andere verzekeringsgeneeskundigen, arbeidsdeskundigen of andere bij schade betrokken 
functionarissen, met bijbehorende misverstanden, verwarring en fouten. 

Deze verschillen en onophoudelijke stroom van veranderingen: 

• maken het voor een consument onmogelijk om tot een goede productvergelijking te komen vóór het afsluiten 
van een polis. 

• maken het moeilijk om uitwassen in het verleden te ontdekken en aan te pakken. 

• stellen verzekeringsmaatschappijen in staat om onder en met nieuwe namen en met een 'schone' lei opnieuw 
te beginnen. 

• bevorderen dat de verzekerde zijn eigen polis niet (meer) begrijpt. 

• maken het mogelijk om de uitkering van eerder erkende ziektebeelden eenzijdig te staken. 

• benadelen de rechtspositie van een verzekerde, bieden veel ruimte voor willekeur en knoeierij, en 
belemmeren een billijke rechtsgang. 

Regelmatig blijkt hoe verzekeraars nalaten om consumenten tijdig en volledig op de hoogte stellen van 
wijzigingen in polisvoorwaarden. Assuradeuren toveren bij kritiek nieuwe organen, procedures en methoden, en 
beloven steeds beterschap. 

4.2 KLEINE LETTERTJES EN VERKOOPFRAUDE 

Als langdurige uitkering nodig is komt de betreffende verzekeraar vaak met een betwistbare uitleg van de 
polisvoorwaarden. Men zal de uitkeringsgerechtigde er graag op wijzen de polisvoorwaarden niet goed te 
hebben gelezen. Ook sommige advocaten schromen niet om deze of andere suggesties te uiten. 
Erkend verzekeringsgedupeerde CA. Reuter legde dat bloot. Hij was zelfstandig verzekeringsagent en verklaart 
in Vrij Nederland van 21 juni 1997: "Alle verzekeraars hebben hun eigen interpretatie wat arbeids- 
ongeschiktheid precies is. Daar ben ik pas achter gekomen toen ik zelf ziek werd." 

Als de erkende verzekeringsagent zelf in het duister tast over de aangeboden polisvoorwaarden. Valt dan de 
leek, die met diens deskundige hulp een polis kiest, te verwijten de kleine lettertjes vooraf niet te hebben 
begrepen? Lettertjes die zonder superdeskundigheid blijkbaar niet eens zijn te doorgronden? 
Evenals bij de gewraakte beleggings- en woekerpolissen: Kennelijk is ook hier op grote schaal sprake van 
offerte-/verkoopfraude: het vóór de koop van de polis of voor het aanbieden van wijzigingen daarin niet, 
onvolledig of onjuist voorlichten over de uitleg van de voorwaarden, zoals die achteraf zal plaatsvinden. Of, 
zoals in de vorige paragraaf bleek, de consument over wijzigingen niet goed te informeren. Van het nakomen 
van een zorgplicht naar de klant voor de risico's van financiële producten was dan evenmin sprake. Het door de 
verzekeraars gevolgde recept is duidelijk (Zie ook BIJLAGE 18): 1. Geef zo weinig mogelijk informatie; 2. 
Maak producten onvergelijkbaar; 3. Suggereer een goede dekking; 4. Zorg voor veelvuldige wijziging. 



HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT - 34 



Blijkbaar zijn de formulering van polisvoorwaarden en de interpretatie achteraf het alleenrecht van de 
verzekeraars zelf. Sommige Rechters zal het niet ontgaan dat er meestal geen sprake is van zorgvuldigheid, 
redelijkheid en billijkheid tegen de verzekerde. Zelfs goedwillende Rechters staan, op de juridische letter 
beschouwd, meestal machteloos. 

Elke verzekerde zou in principe tegen de huidige eigen polis en tegen elke wijziging daarin bezwaar kunnen en 
moeten maken en de polis opzeggen. Of het nu een vrijwillige, verplichte of collectieve arbeidsongeschiktheids- 
verzekering betreft. Het veranderen van assuradeur is trouwens verre van eenvoudig. Vanwege de kans op 
hogere premies, uitsluitingen, en het risico van niet-acceptatie. Als er al een eerlijk alternatief zou bestaan. 

4.3 QUASI-SOLIDARITEIT EN UITSLUITINGEN 

4.3.1 QUASI-SOLIDARITEITSBEGINSEL 

Verzekeren is het onderbrengen van reële individuele risico's bij een partij die is gespecialiseerd om dit risico 
collectief tegen een betaalbare premie over te nemen. Een redelijk en functioneel principe, waarbij niet alle 
individuele verschillen in het risicoprofiel in de premie worden doorberekend. Het collectief is soms solidair met 
individuen, die minder kansrijk zijn. Dat principe kenden we vooral in de publieke, wettelijk voorgeschreven 
verzekeringen, met name voor gezondheid. Met de toegenomen liberalisering is het solidariteitsbeginsel 
blijkbaar vrijwel verlaten. Dit blijkt onder meer uit: 

• Het steeds meer afwentelen op verzekerden van juist de grote schades. Dit is al tientallen jaren zichtbaar bij 
langdurige arbeidsongeschiktheid door een aandoening of door letsel. 

• Vragen naar erfelijkheidsonderzoek en onredelijk/irrelevant gedetailleerde (historische) vraagstellingen, 
naarmate de beweerde omvang van de polis groter is: soms een schending van de privacy, en te vaak een 
betwistbare risicoselectie (discriminatie). 

• Het snel als verzwijging uitleggen als bij schade weglatingen op het aanmeldingsformulier blijken, of als een 
aspirant-verzekerde achteraf gezien niet volledig heeft geantwoord. Vaak hebben tussenpersonen dit 
aangemoedigd om de provisie niet mis te lopen. De vraag is of men in redelijkheid kan verlangen dat de 
consument zich bij het aangaan van een verzekering uiterst gedetailleerde feiten, of gegevens van 
bijvoorbeeld 25 jaar geleden, nog wel juist weet te herinneren. En wat dan nog de zin is van die aldus wél 
verkregen antwoorden. 

• Michel Harmsen denkt voor verzekeraars zelfs al aan toegang tot het electronisch patiëntendossier. Zie 
Hoofdstuk 7.4.9. 

• Het door particuliere verzekeraars hanteren van eigen keuringsnormen, met aparte - naar te laat blijkt - veelal 
eenzijdige keuringen met favoriete artsen. 

• Discriminatie naar herkomst, werkenden, gesubsidieerde werkenden, vrijwilligers en niet-werkenden. 

• Verminderde rechtsmogelijkheden voor minder vermogenden, en door: 

4.3.2 LUCRATIEVE UITSLUITINGEN 

Mensen met een verhoogd risico, die een offerte voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering vragen, klagen 
over verhoogde premies tot honderden procenten toe. De door de overheid gepromote onderlinge WAO-gat 
vangnetverzekering MAAV, voor werknemers met een verhoogd gezondheidsrisico, stond maar liefst een 
maximaal 2,5-voudige premie toe (Assurantiemagazine, 6 augustus 1999). Vaak blijkt zelfs een aandoening 
zonder verhoogd risico door reguliere verzekeraars aangegrepen te worden om een verhoogde premie te 
verlangen. Te vaak blijken kandidaten helemaal niet meer verzekerbaar te zijn. Premieverhogingen en 
uitsluitingen worden veelal niet eens gemotiveerd. Het solidariteitsprincipe lijkt vervangen door willekeur of 
winstbejag. 

Mensen met een gezondheidsvlekje blijken soms buiten de boot te vallen als het gaat om een hypotheek of een 
nabestaandenverzekering. 



Als reden van het verlaten van het solidariteitsprincipe wordt soms opgegeven: de toenemende internationale 
concurrentie. Met deze ontwikkeling dreigen de assuradeuren in eigen zwaard te vallen. Potentiële klanten 
willen geen vermeende gedeeltelijke dekking als die ook vanwege de uitleg achteraf tot moeilijkheden leidt. En 
gaan steeds meer inzien dat ze er beter aan doen om zélf voor het gehele risico te gaan sparen. 



4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT - 35 - 

4.4 BUREAUCRATIE VERHULT DUISTER SYSTEEM 

Een groot deel van de gedupeerden bemerkt tijdens de behandeling van grotere schade wegens ziekte of ongeval, 

dat er zaken niet kloppen. Tevens wordt de uitkering of de bevoorschotting pardoes verlaagd of gestaakt. 

BIJLAGE 7 geeft daarvan voorbeelden. Het is het goed recht van een gedupeerde om daarop te reageren. Zodat 

wat niet in orde is, kan worden gecorrigeerd. Maar dan gebeuren er meestal nog meer onverwachte dingen. 

Waarop dit rapport uitgebreid ingaat. 

BIJLAGE 12 geeft een overzicht van het bewustwordingsproces, waarvan slachtoffers vertellen. Over wat dat 

psychisch betekent. 

BIJLAGE 13 verklaart in het verlengde daarvan, waarom een aantal slachtoffers liever levenslang zwijgt. De 

emotionele verhalen van lotgenoten maken dat duidelijk. 

4.5 BELOFTES NIET NAKOMEN 

Tijdens de claimbehandeling doen verzekeraars toezeggingen die ze later herroepen. Zoals bij de ondernemer, 
die na burnout en letsel via de huisarts vernam dat verzekeraar psychische hulp bij behoud van uitkering zou 
bieden. De gedupeerde ging daarmee akkoord, waarna de verzekeraar de huisarts zonder motivering overviel 
met de mededeling dat de toezegging niet zou worden nagekomen. Toen hij daartegen bezwaar maakte werd 
korte tijd later de uitkering ingetrokken. Eveneens zonder motivatie. Het slachtoffer kreeg daardoor nieuwe 
klappen, raakte door deze chicanes wél verder achterop maar herstelde niet. Hij verloor vervolgens zijn werk, 
bedrijf en inkomen. Mogelijk was er bij tijdige psychische hulp grote kans geweest op snel gedeeltelijk herstel. 

4.6 FEITEN VERDRAAIEN EN LIEGEN 

De claimgerechtigde is in de 'wie eist, bewijst-positie'. Gebruikelijke praktijk is dat verzekeraars minder 
validen en hun belangenbehartigers onverminderd bestoken met halve waarheden en leugens. Wie ze wil 
weerleggen raakt uitgeput. Wie ze niet weerlegt is juridisch zeker de verliezer. In de meeste gevallen wordt 
zelfs gedeeltelijk herstel doorkruist. Met lege handen en een duur trauma op de koop toe. 

4.7 ACHTERKAMER-, PRIVÉ-PRAKTIJKEN EN KLINIEKEN 

4.7.1 VRIJ SPEL MET MARGINAAL PRAKTISERENDEN 

Verzekeraars bedienen zich graag van vrij gevestigde, 'rustende' of uit hun beroep gezette artsen, politiemensen 
en andere experts. Detectives kunnen een eigen gedragscode onderschrijven en zich door Justitie laten 
certificeren. 

Deze 'experts' worden geraadpleegd voor ongecontroleerde keuringen, detective-rapporten, foto- en 
videoverslagen en andere expertises. En ook voor verzekeraarpromotionele activiteiten, zoals bijdragen in 
verzekerings(medische) media en andere pr-activiteiten. Hun publieke uitingen en keuringsrapportages roepen 
veel vragen op omdat onduidelijk is onder welke regels deze nu wel en niet vallen. Ook blijken teveel 
seniorkeurders niet uit te blinken door het bijhouden van de ontwikkelingen in hun vroegere vak, of daar nooit in 
geschoold te zijn. Wie dat wel wil kan het in een seminar van één dag leren! Gedupeerden worden door deze 
'deskundigen' benadeeld. 

Op genoemde expertises bestaat vrijwel geen enkele controle. De uitkeringsgerechtigde, die daarover klachten 
heeft, is meestal te laat: Men wordt niet voor niets van harte aangemoedigd een klacht in te dienen bij het 
groeiend aantal organen. Of tot juridisch touwtrekken tot de Hoge Raad toe. Effectief klagen is mede door 
warrige, steeds wijzigende en uitdijende regelgeving momenteel praktisch zinloos. Klachtfunctionarissen en 
-organen blijken eerder als sluitstuk te dienen in een strategie om uitkeringsgerechtigden in hun verzet tegen 
betwistbare afwijzing uit te putten en mentaal 'af te maken' (zie Hoofdstukken 2 en 7). 

4.7.2 OBSCUUR MET PRIVÉ-FIRMAS 

Verzekeraars wenden zich graag tot artsen, politiemensen of andere experts die vanuit privé-praktijken 
opereren. Deze 'experts' vestigen zich vrij omdat zij op deze wijze een hogere winst kunnen behalen. Of 
minder hinder van regels en toezicht denken te verwachten, dan wel nadat zij met harde dan wel zachte hand uit 
hun beroep of maatschap zijn verwijderd. Deze firma's worden rechtstreeks door verzekeraars of obscuur, 
oncontroleerbaar tegen gedupeerden via Arbodiensten of Schaderegelaars ingezet. Voor keuringen, detective- 
rapporten, foto- en videoverslagen en andere expertises. De (keurings)rapportages roepen veel vragen op omdat 
onduidelijk is onder welke regels deze vallen. Patiënten, die met hen te maken krijgen zijn slechter af dan bij 



4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT - 36 - 

hun collegae in het reguliere circuit. Omdat verhaalsmogelijkheden bij gebrek aan regelgeving of controle nog 
kleiner zijn. 

4.7.3 LUCRATIEVE PRIVÉ-PRAKTIJKEN EN KLINIEKEN 

Met de privatisering is een bont palet van privé-praktijken ontstaan. Arbodiensten, Reïntegratiebedrijven, 

Uitvoeringsinstellingen, RIAGG's, Ziekenhuizen, Schaderegelaars, en zelfstandige dienstverleners hebben zich 

op de markt gevestigd. Werkgevers bewegen zich op deze inkoopmarkt omdat zij er financieel belang bij hebben 

het gezondheidsrisico van hun medewerkers te beperken. 

Het aantal privé-klinieken groeit. Artsen willen daarin klantgericht en met minder toezicht en betutteling 

inkomen verwerven of vergroten. Tegelijk neemt het aantal klachten snel toe, terwijl het toezicht nog steeds 

vrijwel ontbreekt. 

Een illustratie van ongecontroleerd medisch handelen bij implantaten: 

• In 1995 publiceert Hilde Hoff over over praktijken met siliconenimplantaten 

• In 1999 volgt een nieuwe publicatie, er blijkt niets veranderd: 

Onder commerciële druk worden medische misstanden met behulp van bizarre woordenkunstjes blijkbaar openlijk in 
stand gehouden. Het AD van 20 november 1999 meldt dat in privé-klinieken veelvuldig infecties en verminkingen 
voorkomen. Men laat cliënten voorafgaand aan de behandeling een vrijwaringsverklaring tekenen. 

Over de cosmetische chirurgie meldt Medisch Contact op 5 november 1999, dat een commissie Siliconen-implantaten uit 
de Gezondheidsraad aan de minister - blijkbaar zonder het minste gevolg - adviseert: 

• betere voorlichting over siliconenborstimplantaten 

• bedenktijd invoeren voor vrouwen die ze willen laten plaatsen 

• gezamenlijk door plastisch chirurgen en patiëntenorganisaties op te stellen protocollen voor informatie in folders en 
over andere aspecten van de voorlichtingsprocedure 

• de voorlichting moet niet alleen verwijzen naar vaststaande mogelijke bijwerkingen, maar ook naar de niet 
wetenschappelijk bewezen geachte aan siliconenimplantaten toegewezen bijwerkingen 

• de alternatieven meer aandacht te geven 

• De raad vindt tegelijkertijd de percentages beschadigde implantaten verontrustend hoog. Landelijke registratie en 
follow-up bij alle draagsters wordt door haar ook gewenst geacht. Sindsdien is het een jaar stil. Totdat in december 
2000 twee siliconenfabrikaten wegens lekkages 'tijdelijk' worden verboden. Begin 2003 wordt bekend dat het 
achterhalen van fouten niet meer mogelijk is omdat 10.000 implantaten buiten de registratie bleven. 

• In 2011 is er evenmin iets veranderd: wereldwijd zijn 300.000 ondeugdelijke borstimplantaten geplaatst. 

4.8 WAT GEBEURT MET SLACHTOFFERS DIE ZICH VERWEREN 

Uit de verhalen en de dossiers komt het steeds weer naar voren: Wie zich verzet tegen een onredelijke 
behandeling krijgt het zwaar te verduren. 

Vragen over of verzet tegen twijfelachtig handelen door een assuradeur en de voor deze werkende medici? Dat 
wordt om een aantal redenen niet op prijs gesteld. En vergroot de kans op (nieuwe) suggestieve, niet medische 
opmerkingen in verwij sbrieven of medische rapportage. Daarvan zijn uit dossiers en media voorbeelden te over. 
Dat heeft ook een andere reden: Uitkeringsgerechtigden worden andragogisch wetenschappelijk verantwoord 
afgeschud. Waarover meer in paragraaf 4.9. 

Moeilijk bewijsbaar, maar vele uitkeringsgerechtigden wijzen op de 'jungle-telefoon'. Ook ongecontroleerde 
inmenging van werkgevers bij betrokken artsen en de Uitvoeringsinstelling blijkt vaak voor te komen. Komt de 
uitkeringsgerechtigde bij een andere arts en is deze van 'begeleidende' informatie voorzien, dan is door die arts 
een onbevangen beeldvorming a-priori onmogelijk. De meeste artsen blijken suggestieve informatie over een 
uitkeringsgerechtigde klakkeloos voor waar aan te nemen. Ze lopen (de visie van) hun collegae niet graag voor 
de voeten. Zo ontstaat te vaak een jarenlange opeenstapeling van (verzekerings)medisch geknoei met 
desastreuze gevolgen. 

Zo kennen wij een slachtoffer van zwaar letsel dat (verzekerings)medisch ontkend en verdoezeld werd. Hij 
weigerde daarbij zich neer te leggen. Hij is er slecht aan toe, en verloor zijn huisarts. Geen enkele arts of 
specialist in ons land wenst hem nog te behandelen. Ook anderen die medisch vogelvrij werden, gaan 
bijvoorbeeld in België naar de dokter. 

De ervaringen bij verzet tegen twijfelachtig optreden van een verzekeraar zijn herkenbaar in de getuigenissen. 
De 'behandeling' van een klacht of bezwaar begint vaak met stilte, met bijbehorende vertraging door 
vergissingen, verwijten en/of ontkenning. Vervolgens als in een stiptheidsactie verwijzen naar oncontroleerbare 
interne procedures, en opnieuw stilzwijgen. Dan eventueel een eenzijdig opgelegde, wel zeer belastende keuring 
onder dubieuze omstandigheden, en weer later het abrupt weigeren, verlagen of staken van de uitkering. De 
motivering ontbreekt of is aanvechtbaar. Voor wie zich blijft verzetten volgt meestal ontmoediging of 



4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT - 37 - 

intimidatie, uiteindelijk volgt weer stilzwijgen, geen antwoord op meldingen, brieven of rapporten van/over de 
verzekerde. Gaat de verzekerde vervolgens naar buiten treden, dan wordt bijvoorbeeld aan de media gemeld, dat 
de privacy van betrokkene inhoudelijke reactie in de weg staat. Eventueel volgen 'off the record' enkele 
suggestieve opmerkingen over de verzekerde. En wordt gewezen op onze rechtsstaat. Klacht- en juridische 
procedures worden door de verzekeraar van harte aanbevolen. Daarna wordt ook naar de media geen enkel 
antwoord of commentaar meer gegeven. 

Een enkeling ontspringt de dans als het de verzekeraar te heet onder de voeten wordt. In dergelijke 
uitzonderingsgevallen wordt de verzekeraar de (dreigende) publiciteit te machtig en wordt de gedupeerde met 
zwijggeld afgescheept. Of gepaaid, om het verzet te staken in ruil voor een of andere wederdienst. Zie 
Hoofdstuk 7. 

4.9 ANDRAGOGISCH WETENSCHAPPELIJK AFSCHUDDEN 

Op 2 december 1995 citeert het Utrechts Nieuwsblad Pieter Storms met onder meer de woorden: "Als je in Nederland netjes 
premies betaalt, denk je dat je goed verzekerd bent, maar dat is dus niet zo. Ik weet, dat verzekeringsmaatschappijen 
andragogisch onderzoek doen naar hoe mensen reageren, hoe ze afhaken als je ze een teleurstellend briefje stuurt." 
Zijn verhaal werd bevestigd door de IT-consultant. Die de auteur op 23 oktober 1994 vertelde ervan te walgen 
om met zijn collega's en jonge juristen maandenlang bij een grote verzekeraar te zijn gedetacheerd om... 
"afpoeierbrieven" te concipiëren. 

En ook door Jan Blom van Stichting de Ombudsman die hem, evenals later enkele juristen, vertelde over 
'dossiervorming' en 'uit de hand gelopen dossiers'. 

Kennelijk is er bij een aantal assuradeuren sprake van gedoseerde, wetenschappelijk onderbouwde bewuste 
vertragingen, fouten, omissies en vergissingen. Waarna vervolgens de daarbij uitgelokte reacties en irritaties bij 
de uitkeringsgerechtigde worden aangegrepen om met eveneens bewust onduidelijke, deels foutieve en 
onvolledige antwoorden te komen. En zo een voor de niets vermoedende gedupeerde een juridisch stevig 
onderbouwde brievenstroom te laten groeien. Met uiteindelijk een dik en onontwarbaar dossier als resultaat. 
Daarbij wordt er aanvankelijk bijvoorbeeld niet met naam ondertekend. En wordt ook de titulatuur van de 
diverse correspondenten bij de verzekeraar liever weggelaten, zodat de verzekerde niet weet wie er achter zitten. 

Wij dachten dergelijke uitingsvormen van psychisch uitputtende intimidatie, die hierna nader zullen worden 
besproken, uit de slachtofferverhalen wel te kennen. Tot ook dit gebeurde: 

Wij kenden deze jonge Brabantse vrouw al vele jaren. Verkeersslachtoffer met blijvend letsel. Zij maakte met haar advocaat 
aanspraken op een uitkering. Verzekeraar Interpolis van de door de rechtbank aansprakelijk gestelde automobilist 
traineerde de zaak al 12 jaar. Voorjaar 1996 ontving zij opeens een brief van de verzekering. Waarin deze haar schreef dat 
de assuradeur niet met haar advocaat overweg kon ... Met de suggestie dat het voor haar beter zou zijn als zij een andere 
advocaat zou nemen. Ze vertelde ons op 15 juni 1996: "Ik heb ze gebeld en gezegd dat ik daar niks te maken mee wilde 
hebben. Ik wil dat alles via mijn advocaat gaat. Toen bleven ze doorgaan met vragen of ik toch echt niet wilde nadenken 
over een andere advocaat. Omdat het voor mijn zaak beter zou zijn. Ik heb ze gevraagd op te houden mij lastig te vallen. 
Omdat ik alles aan mijn advocaat overlaat." 
"Ik was kwaad en heb gehuild" zei ze. "Mijn advocaat vond het ook een smerige streek." 

In Dossier 1850 en in dit rapport zijn vele andere voorbeelden te vinden van dergelijke ontmoedigende en 
uitputtende, misselijkmakende gebeurtenissen. Ze staan nooit alleen, maar zijn steeds onderdeel van een reeks 
van merkwaardige nare voorvallen met dezelfde psychische, geleidelijk slopende invloed op het slachtoffer. 
Waardoor die ziek(er) wordt, en wellicht domme dingen doet, zoals boos worden of dreigementen gaan uiten. 
Waarna de verzekeraar met of zonder justitiële inbreng de polis kan opzeggen. Kassa voor de assuradeur. 

4.10 INTIMIDATIE 

Het woord intimideren betekent bevreesd maken, schrik aanjagen, met name door bedreigingen verlammen, 
afschrikken, ontmoedigen, weerhouden (Van Dale, Groot Woordenboek). 

In publicaties en slachtofferverhalen komen steeds weer voorbeelden van intimidatiepogingen naar voren. Ze 
worden door alle schakels in het schade-afhandelingscircuit gedaan: kantoormedewerkers van de verzekeraar, de 
tussenpersoon, controle-arts, medisch adviseur (als men die al te spreken krijgt), behandelend artsen, 
arbeidsdeskundigen, sommige therapeuten, klachtenbehandelingsorganen, zelfs journalisten nemen er te vaak 
aan deel. Het betreft de bejegening alsof de claimgerechtigde een verdachte is, suggestieve verwijzing naar 
mogelijke indirecte nare gebeurtenissen, in enkele gevallen zelfs door directe, anonieme, bedreiging. Dergelijke 



4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT - 38 - 

ontmoedigings-uitingen blijken mondeling te worden gedaan, bij oproepen, controles en keuringen. En bij het 

opvragen en het inzien van dossiers, rond eventuele zittingen over klachten, en voor gedupeerden die in de 

media naar buiten treden. Uit meldingen blijkt dat dit ook gebeurt door teveel rechtsbij standverzekeraars en 

advocaten. 

Als juristen waarschuwen voor de lange en onvoorspelbare rechtsgang is dat weliswaar ontmoedigend voor 

gedupeerden, maar zoals uit Hoofdstuk 7 zal blijken, meestal terecht! 

Suggestieve intimidatie van uitkeringsgerechtigden, die hun relaas aan de media doen, door verslaggevers, komt 
regelmatig voor. Dossier 1850 geeft daarvan voorbeelden. Ook worden uitkeringsgerechtigden of hun 
begeleiders vaak bedeeld met oneerlijke suggesties zoals in BIJLAGE 6. Natuurlijk behoort het tot de taak van 
de journalistiek om kritisch te interviewen. Maar te vaak worden gedupeerden vertekend in de etalage gezet. Er 
is dan geen journalistieke poging gedaan om hun volledige verhaal in samenhang te doen. Wat de verzekeraars 
en andere omstreden partijen niet onwelgevallig is. 
Zie meer voorbeelden in BIJLAGEN 3 en 4, en in Hoofdstuk 8. 

Door verzekeraars of hun 'vertegenwoordigers' wordt ook te vaak suggestief verwezen naar mogelijke 
repercussies bij een arbeidsongeschiktheids- of ongevallenpolis, die is gekoppeld aan een hypotheek- of 
pensioenverzekering. Daarmee is het slachtoffer dubbel gevoelig voor intimidatie. Een even benarde situatie 
geldt voor zelfstandigen, die het complete financieringsarrangement hebben ondergebracht bij bankconcern waar 
hun verzekeraar toe behoort. 'Stroperige' afhandeling van een arbeidsongeschiktheidschade schaadt de 
zelfstandige ook in de bedrijfsvoering. Deze raakt dan immers ook financieel met zijn rug tegen de muur! De 
suggestie is bovendien dan al te vaak: 'pas op voor het aan uw verzekering gekoppelde hypotheek-, pensioen- of 
financieringsarrangement'. Een soort 'wurgkoppeling' om maar genoegen te nemen met een te lage of in het 
geheel geen uitkering. Deze werkwijze 'helpt' ook om de als onrendabel beschouwde (oudere) leden uit de 
familiekring van de gedupeerde ertoe te laten besluiten om het hele financieel arrangement elders onder te 
brengen. 

Regelmatig wordt melding gemaakt van het in gesprekken en onderzoeken tegen elkaar uitspelen van het 
verzekerde slachtoffer en de partner. Als een van beiden vervolgens het geduld verliest, volgen in de rapportage 
van de behandelaar of de expert subtiele verdachtmakende conclusies (bijvoorbeeld: een van beide partners 
domineert de ander, dan wel verstoort de verhoudingen, etc). Dergelijke suggestieve 'voorzetten' zal de 
betreffende verzekeraar dan graag 'inkoppen'. Door de uitkeringsgerechtigde of diens begeleider als querulant te 
gaan beschouwen en niet meer serieus te nemen. Waarmee diens rechten vervolgens kunnen worden ontkend of 
afgebouwd. Leidend tot stilleggen van de claimbehandeling of beëindiging van de polis. 

Dossier 1850 illustreert drie intimidatiepogingen: 



Pag. 37: 'Ik schrok erg toen zij (Arts nummer 1 0) terwijl zij mij uitliet het woord 'repercussies' liet vallen.' 
Pag. 37: 'Wij voelden ons ook gechanteerd (door de arbeidsdeskundige van Interpolis). Als je je belangen en je 
verweer (tegen Interpolis) inlevert, blijft je vrouw gezond.' 
Pag. 127: 'Voor de klanten van Interpolis is er een extra nadeel. Zij die mij erover spraken klagen er allen over, dat zij 
van de Rabobank geen onafhankelijke steun ervaren hebben. Deze zou zich tegen Interpolis met hun cliënt 
niet sterk gemaakt hebben toen hun kwestie dreigde te escaleren. In tegendeel. De bank bleek in de ogen van 
mij en anderen slechts een extra schakel. Andere gedupeerden spreken onder meer van 'afschepen' door 
Rabobank-employés en antwoorden als 'niets kunnen doen' en 'ik zou het maar accepteren'.' 

Intimidatie is ook zichtbaar op sommige internetdiscussiegroepen. Patiënten die een gezondheids- of 
uitkeringsprobleem voorleggen blijken door sommige personen op subtiele of grovere wijze te worden 
ontmoedigd. In het zoeken naar gegevens over ziektebeelden en of verhaalsmogelijkheden. Dat gebeurt heel grof 
tegenover degenen die over foute instanties, verzekeraars en artsen onaangename feiten naar buiten brengen. 
Omdat het niet steeds onder dezelfde naam gaat zijn deze personen en hun organisaties slechts met technisch 
geavanceerde speuracties te ontmaskeren. 

Intimidatie in indirecte zin komt veelvuldig voor. Bedoeld wordt het op grote schaal in de media - meermalen 
per jaar met opvallende, deels oncontroleerbare overdrijving - melding maken van fraude. Of van het in strijd 
met de wet (laten) schaduwen van argeloze patiënten, en het op suggestieve wijze schrijven over ziekten, die 
geen ziekte zouden zijn. En over patiënten, die ziekte of letsel zouden voorwenden. Hoofdstukken 8.3 en 8.5. Op 
deze wijze wordt de volksmond jaar in jaar uit geprogrammeerd, zodat claimgerechtigden met aandoeningen of 



4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT - 39 - 

letsels op voorhand in de verdachtenbank staan. Ze zullen zich wel tweemaal bedenken om over hun 
aandoening, letsel, laat staan over hun problemen met een onwillige verzekeraar, te uiten. 

4.1 1 VER EN LANGDURIG KEUREN 

De claimgerechtigde die een oproep krijgt voor een keuring, ziet daar tegenop. Zeker als het om een 
omvangrijke keuring gaat. Waarvoor ook nog eens een voor een patiënt onnodig belastende verre reis moet 
worden ondernomen. Aanvankelijk accepteert de verzekerde het argument dat goed werk tijd kost. En dat voor 
een objectieve keuring niet elke deskundige kan worden ingeschakeld. Dat die om redenen van 
onafhankelijkheid niet direct in de eigen woonomgeving van verzekerde zou moeten worden gezocht. En dat er 
nu eenmaal erg weinig heel goede deskundigen op het betreffende gebied zouden bestaan. 

Uit de overvloed van klachten bleek het tegendeel. Nederland is op vrijwel alle specialismen dicht bevolkt met 
experts die al te graag dergelijke lucratieve opdrachten uitvoeren. De kwaliteit van onderzoeken en rapporten 
blijkt bovendien vaak omgekeerd evenredig aan de keuringsduur en aan de omvang van de rapporten. Een grote 
reisafstand kan ook wijzen op de voorkeur van vele verzekeraars voor hun favoriete keurders. Omdat in de eigen 
regio voldoende experts beschikbaar zijn is de voorkeur voor een grote reisafstand geen toeval. Zo moet 
bijvoorbeeld een keurder uit Friesland een objectief beeld geven over de gezondheid van iemand uit Limburg. 
Zonder zich daarbij te laten beïnvloeden door taal- en cultuurverschillen. Te veel medische/psychische 
rapporten melden, soms bijna triomfantelijk, dat de onderzochte verzekerde op de onderzoeker aan het eind van 
de keuring een topfitte indruk maakte. Terwijl betrokkenen soms niet meer weten hoe ze thuisgekomen of 
-gebracht zijn. Wij zagen nooit keuringsrapporten, die melding maakten over de toestand van de patiënt de dag 
of de dagen na de keuring. 

Al met al leiden deze situaties tot onzuivere keuringsrapporten en dragen ze bij aan bewust onnodig verre, 
blijkbaar lucratieve uitputting van gedupeerden. 

4.12 STABIELE SITUATIE VOORUITSCHUIVEN 

Ongevalslachtoffers en hun huisgenoten tonen soms na jaren nog hoop dat het met hun uitkering wel goed zal 
komen. Hun advocaat laat dat maar zo. De zaak is immers heel duidelijk. Er is een aansprakelijke tegenpartij. 
Over de kosten van de juridische bijstand zijn er immers geen zorgen. De verzekeraar van de tegenpartij betaalt 
toch? 

Na een prettig aanvoelende (eerste) voorschotschade-uitkering van de aansprakelijke verzekeraar wordt het 
meestal ... heel lang ... stil. Nou ja, er gebeurt wel iets af en toe. Een briefje. Een gesprekje. Waarna de 
verzekeraar concludeert dat de stabiele eindsituatie ... nog niet is bereikt. Als dan uit de periodiek opgevraagde 
medische gegevens blijkt dat er inmiddels een aandoening is ontstaan wordt het nog stiller. Totdat de 
uitkeringsgerechtigde maar weer eens gaat informeren. De verzekeraar is misschien best bereid mede te delen 
dat de nieuwe aandoening pre-existent is. In ieder geval met het letsel niets te maken heeft: geen causaal 
verband, zegt de verzekeraar. Die zich ontslagen voelt van de verplichting om te betalen. 

Zo steekt de Rabobank-lnterpolispatiënt die al 12 jaar wacht op een stabiele situatie, die natuurlijk allang is ingetreden, zich 
vol vertrouwen op de latere uitkering in de schulden. Terwijl zich een aandoening voordoet. Waarvan Stichting De 
Ombudsman er gemakshalve volgens haar jaarverslag van uitgaat dat die 'schuilgaat' onder de letselschade. En nu maar 
wachten of de verzekeraar de uitkering totdat de nieuwe aandoening zich openbaarde ook niet in eigen zak houdt. 
Meestal leidt het juridisch-medisch jarenlange getraineer tot psychische gevolgschade. Die door verzekeraars 
nog vaker wordt gevolgd door niet-uitbetaling. De verzekeraar stelt dan al te graag: Dat de gevolgen van de 
reeds voor het ongeval latent aanwezige psychisch zwakke karakterstructuur inmiddels het blijvend 
lichamelijk letsel overschaduwen. 

4.13 FYSIEK, PSYCHISCH EN MATERIEEL UITPUTTEN 

...Ik word daar zelf ziek van. Ik ben moe. Ik ben aan vakantie toe. Maar Gijs moet verzorgd worden. Ik zit vast.. .Ik ben bang 
voor de rekeningen van de advocaat en de proceskosten... 

Aldus Olly Asmussen, de echtgenote van de invalide leraar Duits. Na 7 jaar strijd tegen het AMC nadat er iets misging bij 
een door de neurochirurg eenvoudig genoemde operatie ("dat balletje, dat wippen we er wel even uit"). Waardoor haar man 
Gijs invalide raakte en hun leven werd geruïneerd. Bijzondere vraag is onder meer waarom de toedracht uit de medische 
verslaggeving verdween. Het laatste jaar van de procedure ging uitsluitend voorbij aan onenigheid over de in te schakelen 
deskundigen, zonder dat daar een besluit over kwam. 

(Bron: KRO-documentaire 'Gantenbein', 14 oktober 1997) 

De meerderheid van patiënten of hun huisgenoten zien - soms eerst na een aantal jaren - af van hun 
gerechtvaardigde claim bij de verzekering. Omdat zij het fysiek, psychisch of materieel niet meer aankunnen. 



4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT -40- 

Daar wordt door assuradeuren, hun eventueel aangesproken cliënten, en voor deze partijen werkenden, met een 
veelheid van middelen, steeds weer op aangestuurd. In onze ogen is het immoreel om op deze wijze om te gaan 
met claimgerechtigden. 
Daartegen is door de Politiek of door een Rechter, voorzover ons bekend, nooit iets ondernomen. 

4.14 ONVERMINDERDE FRAUDE-HETZE 

Zie Hoofdstuk 10. 

4.15 OVERSPANNING EN BURNOUT ONDERBELICHT 

Het boek Opgejut en uitgeput (BIJLAGE 3) en vele andere bronnen en waarnemingen tonen aan dat de ernst van 
overspanning boven tafel moet komen: 

• Bibliotheken staan vol met literatuur en cursussen over oorzaken en preventie van stress, overspannenheid en 
burnout. 

• Met de kennis, ervaring en tolerantie bij werkgevers, medici, arbeidsdeskundigen, therapeuten, adviseurs en 
andere betrokkenen op dit terrein is het slecht gesteld. 

• Vooral fysieke hardwerkende en zeer sportieve mensen lopen een verhoogd risico. Met frequent verhoogde 
transpiratie verdwijnen ijzer en in water oplosbare vitaminen uit het lichaam. Als suppletie uitblijft is er 
verhoogd risico op coördinatie-storingen en chronische vermoeidheid. 

• Ook werkenden zonder partner of voorziening om de thuistaak gedurende of na de reis- en werktijd te delen, 
lopen verhoogd risico om overspannen te raken. 

• De patiënt voor wie overspannenheid dreigt, is daarover niet aanspreekbaar. Zodra deze is geveld, duurt het - 
afhankelijk van de acceptatie door de (medische) omgeving - maanden of langer voordat deze het zelf 
aanvaardt. Eerst dan kan de vaak lange weg naar herstel beginnen. Die tijd wordt te vaak niet meer gegeven. 

• Om diverse redenen stellen medici zeer vaak geen of een onjuiste diagnose bij overspannen patiënten. 
Overspanning wordt door velen trouwens niet als ziekte beschouwd. Burnout wordt door anderen juist weer 
gezien als een psychische stoornis. Symptoombestrijding na een gemiste of foute diagnose, of een ontkenning 
ten gunste van de verzekeraar (Hoofdstuk 5) kan tot aanzienlijke gevolgschade leiden. 

• Nulmetingen ontbreken vrijwel altijd. Bij chronische vermoeidheid worden bloed- (adrenaline- en cortisol-), 
urine- en speekselwaarden opvallend weinig gemeten. Waar wél afwijkingen worden gevonden, worden deze 
te vaak betwijfeld, gebagatelliseerd of blijven ze onderbelicht. De drogredenering hierbij is dan vergelijkbaar 
met die over afwijkingen op röntgenfoto's: Omdat er ook mensen met afwijkende waarden rondlopen zonder 
klachten, vinden we metingen nietszeggend en daarom zinloos. 

• Snelle (h)erkenning en hulp vergroot de kans op herstel. 

• Voor het herstel van de patiënt, die niet met begrip, tolerantie en geduld wordt ondersteund, ziet het er somber 
uit. 

• De belastbaarheid van patiënten is na herstel levenslang duidelijk lager. Ze zijn moeilijk weer integreerbaar. 
10% van de overspannen managers komt niet meer aan het werk. Burnout blijkt ook onder huisartsen vaak 
voor te komen. Patiënten uit deze beroepsgroep blijken overigens evenmin gespaard voor de gewraakte 
praktijken van een aantal verzekeraars. Zie Hoofdstuk 5 en BIJLAGEN 3 en 9. 

• Wie niet onderkent en accepteert dat er een blijvende arbeidsbeperking is, of voor wie de leefomstandigheden 
ongunstig blijven, wordt opnieuw patiënt en raakt door herhaling steeds dieper in de put. 

• Vrijwel iedere betrokkene levert definitief in belangrijke mate inkomen in. Velen verliezen hun werk en 
komen niet meer, dan wel in ondermaatse omstandigheden, aan het werk met de kans dat zij verder afglijden. 

• Een aantal patiënten verliest door pensioenbreuk, of na het uit financiële nood gedwongen voortijdig afkopen 
van rechten, (een deel van) de oudedagsvoorziening. 

• Langs elkaar heen werkende of met slachtoffers sollende verzekeraars, artsen, arbeidsdeskundigen, 
reïntegratiebureaus, psychologen, juristen en werkgevers doorkruisen pogingen tot werkhervatting. 

• In Arts & Auto, nr.14 1997 zegt Prof. Dr. W. Schaufeli dat burnout wel herkend wordt, maar dat verzekerings- en 
bedrijfsartsen het niet erkennen, omdat het nu nog code 309: stress door surménage zou zijn. Hij denkt, verwijzend naar 
de koppeling met een depressieve stoornis en naar het tijdschrift de Lancet, dat dat nog een kwestie van tijd is. 
Deze expert, die als geen ander bekend zal zijn met de desastreuze gevolgen van de ontkenning van patiënten en het 
opplakken van psychische etiketten, neemt hier geen duidelijk standpunt in. Zijn interpretatie houdt voor verzekeraars de 
uitwijkoptie naar een psychische gevolgstoomis open. Met de erkenning daarvan is het in de praktijk - zie elders in dit 
rapport - eveneens dubieus gesteld. 



4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT - 41 - 

• Zonder medische en wettelijke erkenning dat overspannenheid een ziekte is (lichaam en geest zijn chemisch 
ontregeld), die recht geeft op compensatie van verlies aan inkomen en goede begeleiding, zal het commercieel 
gesol met deze patiënten een ongekende omvang houden. 

• Sinds de Amerikaanse psychiater Freudenberger in de jaren zeventig beweerde, dat niet stress, maar de persoonlijkheid 
bepalend zou zijn voor wie voortijdig afbrandt, schijnen verzekeraars deze mensen massaal af te schepen. 

• Psychisch/psychiatrisch onderzoek van overspannen mensen anders dan op verzoek en naar de keuze van de 
patiënt zelf zou moeten worden verboden. Met een zeer zware sanctie op overtreding. Omdat er daarvoor 
meestal geen indicatie is, is het onnodig, stigmatiserend, traumatiserend en vernederend. 

• Er is een groot gebrek aan besef en correcte voorlichting over wat overspannenheid is. En hoe men er weer uit 
komt. Het taboe dat erop rust remt acceptatie en herstel van slachtoffers op een, voor betrokkene, huisgenoten 
en maatschappij kostbare wijze. 

4.16 POSTTRAUMATISCH STRESS-SYNDROOM (PTSS)? 

Voor wie het geloven wil is Nederland succesvol met het voorkomen of verdoezelen van PTSS-klachten: 

ANP, 01 augustus 2007: 

Minder PTSS bij Irakveteranen dan gedacht 

De uitzending van Nederlandse militairen naar Irak heeft tot minder gevallen van posttraumatische stress stoornis (PTSS) 

geleid dan altijd werd aangenomen. Niet 10, maar ongeveer 3,5 procent van de veteranen ontwikkelde deze stoornis. 

Dat blijkt uit een woensdag gepubliceerd onderzoek van de Utrechtse psychologen Iris Engelhard en Marcel van Hout. PTSS 

als gevolg van uitzending naar Irak is een „zeldzaamheid", concluderen zij. 

Vooralsnog ging men er op basis van Amerikaans onderzoek vanuit dat ongeveer 13 procent van de Irakgangers PTSS had 

ontwikkeld. Dit was gebaseerd op vragenlijsten die de militairen zelf moesten invullen. De Utrechtse wetenschappers hielden 

interviews met ongeveer 500 Nederlandse militairen voor en twee keer na hun uitzending naar Irak in 2004 en 2005. 

Volgens de onderzoekers geven de vragenlijsten geen betrouwbaar bewijs of de klachten wel het gevolg zijn van de 

uitzending. Uit het onderzoek van de Utrechtse wetenschappers blijkt dat klachten ook wel eens te maken hadden met 

bijvoorbeeld relatieproblemen. 

Bij de vragenlijsten wordt ook niet nagegaan of de klachten een belemmering vormen bij het functioneren, terwijl dit 

een voorwaarde is voor de PTSS-diagnose. Sommige militairen hadden wel klachten, maar waren nog wel in staat om te 

functioneren. De resultaten van het onderzoek verschenen in het wetenschappelijk vakblad British Journal of Psychiatry. 

In Israël wordt de werkhervatting van een tijdelijk door ziekte of ongeval uitgevallen militair bij terugkeer na 
herstel in zijn dienstonderdeel ingeleid met een zeker mate van ritueel. Wat voor hem het bewijs is dat zijn 
kameraden niets tegen hem hebben, maar dat zijn eerder handelen gewaardeerd wordt. Dat hij nodig is en dat hij 
daarom geen schuldgevoel over zijn uitval hoeft te hebben. 

In Nederland blijken zelfs overspannen geraakte burgers veelvuldig al door de eigen arts vanaf het eerste begin 
niet serieus genomen. En te vaak als schuldige behandeld, waarna psychische PTSS-schade kan ontstaan. De 
kenmerken van PTSS zijn: De aanleiding die na chronische overbelasting tot décompensatie leidt komt van 
buitenaf (verlies van een dierbare, van werk of gezondheid door ziekte of letsel), het herstel wordt doorkruist 
door medisch onbegrip en ontkenning, terloopse suggestieve beschuldiging 'een moeilijk' mens te zijn, van 
karakterzwakte, of verdachtmaking van uitkeringsneurose. Die omstandigheden vergroten het risico op schade 
aan de fysieke en of psychische integriteit van betrokkenen of huisgenoten. In de vorm van een reactieve 
depressie met een sterke angstreactie, en ontwrichting van de thuissituatie, tot verlies van het zicht op de zin van 
het leven. Onder een geleidelijk verstikkender besef van machteloosheid bij een stempel van schuld. Terwijl 
juist snelle erkenning en ontspanning geboden was. 

De volksmond is ontvankelijk voor het idee dat het de watjes (slappe, laffe, psychische in aanleg moeilijke en 
zwakke karakters) zijn die opbranden. De wetenschap heeft daarmee allang afgerekend: ook de allersterksten 
ontkomen niet aan blijvende gevolgen van objectieve condities van chronische overbelasting, als die niet in een 
vroeg stadium wordt onderkend en erkend. Erkenning, het geven van rust en de gelegenheid tot het verwerken 
van de gebeurtenis die 'de emmer deed overlopen', en het herscheppen van mentale en situationele condities van 
privé-leven en werk zijn essentieel. Misplaatste uit de lucht gegrepen, oneerlijke suggesties en intimidatie laat 
schadelijke angst, boosheid, verdriet, schuldgevoel en schaamte vrijkomen, herbeleven en vastzetten. 
Frequente contra-productieve medische en verzekeringstechnische bejegening en behandeling van burgers staat 
ook in contrast met het hulpverleningsprotocol van gedécompenseerde militairen in Nederland, dat zegt: zorg 
voor ze snel mogelijke (ond)erkenning en behandeling, houdt contact met de collega's, benadruk het streven 
naar herstel en terugkeer in de werksfeer, houd de behandeling eenvoudig en, bevorder eenduidigheid van 
behandeling vanuit één coördinatiepunt. 



HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT 



•42 



4.17 CAUSAAL VERBAND ALLEEN VOOR "OUDE" KWALEN 

Bij letselschade is het de vraag of de schade oorzakelijk is terug te voeren tot de gebeurtenis. Er moet sprake 
zijn van een causaal verband. Het is opvallend dat zelfs evident causaal verband bijna nooit bewezen wordt 
geacht. Dat zien we ook meestal bij rampen, waar het om immense bedragen gaat. Het financiële belang van de 
verantwoordelijke en aansprakelijke partij en/of de betreffende verzekeraar (liever weinig of niet betalen) staat 
dan voorop. En leidt allereerst tot het ontkennen of verdoezelen van het oorzakelijk verband, en de 
aansprakelijkheid. 

Bij aandoeningen zien we precies het tegenovergestelde. Dan wordt in keuringsrapporten het causaal verband 
met vroegere aandoeningen of letsels, in termen als pre-morbide en pre-existent, zelfs zonder de minste 
poging tot bewijs gesuggereerd. En vervolgens door verzekeraars, en al te vaak ook door experts en Rechters, 
voor waar aangenomen. 

Bent u bij toelating tot een verzekering vooraf medisch 100% goedgekeurd? Jammer dan voor u als verzekerde. 
Want als u ooit patiënt wordt moet u bovenop het positieve toelatingsrapport toch nog bewijzen dat u, voordat u 
door de verzekering werd toegelaten, niets mankeerde. Lukt u dat niet, dan gaat uw claim meestal de 
prullenmand in. 

Keuringsartsen zouden bij het beoordelen van een chronisch zieke of door letsel geïnvalideerde allereerst 
degelijk dienen vast te stellen hoe de uitkeringsgerechtigde in zijn eerder leven gefunctioneerd heeft. In de 
praktijk gebeurt dit meestal niet of uiterst oppervlakkig. Te vaak staat de patiënt al snel in de verdachtenbank als 
potentiële profiteur of fraudeur. Waarbij het motto lijkt: alles wat u zegt of onderneemt zal tegen u worden 
gebruikt. Zonder nulmeting blijven eerdere door begaafdheid en/of inzet bereikte beroepsniveaus buiten beeld. 
En worden voor hun beroepsvermogen particulier verzekerden, die na schade dat beroep niet meer kunnen 
uitoefenen, in een medisch-arbeidsdeskundige keuring geschikt beoordeeld. Vaak ineens slechts voor gangbare 
arbeid. 

In het Nederlands Militair Geneeskundig Tijdschrift van juli 2000 troffen wij een illustratief voorbeeld uit de 
medisch-juridische causale goochelkunst. Het artikel geeft de opvattingen van Dr. Mr. J.W. Bins in de vraag of 
er sprake is medisch dan wel juridisch causaal verband, ingeval van een traumatische discushernia. Wij hebben 
getracht de essentie in een tabel vast te leggen. Daaruit komen verschillen in beoordeling tussen diverse 
(medische) experts naar voren. Opvallend is ook dat in deze opvatting bij een medisch erkend causaal verband, 
de juridische causaliteitsconclusie veel minder kans zou hebben. Voor de details verwijzen we naar het artikel: 



Sociaal verzekerd 


Aansprakelijkheid verzekerd 


Sociaal verzekerd 


Aansprakelijkheid verz. 


MAATSTAVEN: MEDISCH causaal als? 


JURIDISCH 
causaal als? 


Niet voor zover: 


Criteria Breslau o.a.: 


Richtlijnen 
neurologen: 


Andere artsen? 


Expertise? 


Criteria Breslau o.a.: 




Evt. ook letselbreuk 


Ongeveer gelijk 


Degeneratie 


Latent aanwezig 


Evt. ook letselbreuk 


Latent aanwezig 


Wervelkolom 
betrokken 


Ongeveer gelijk 


Sluimerende 
pre-existentie 


Inmiddels óók 
aanw. 


Wervelkolom 
betrokken 


Inmiddels óók aanw. 


Verschijnselen direct 


Ongeveer gelijk 


Trauma dan 
aanleiding 


Zonder letsel óók 


Verschijnselen direct 


Zonder letsel óók 


Geen eerdere prolaps 


Ongeveer gelijk 


Nu manifeste 
aandoening 




Geen eerdere 
prolaps 


Restant is 
toerekenbaar 



Kijken we naar het beoordelingstraject bij arbeidsongeschiktheidsclaims. Dan zien we hoeveel stof tot discussie, 
en hoeveel kans op fouten dit traject al met zich brengt. Realiseren we ons dat er honderden of meer ziekte- of 
letselbeelden zijn, waarover gelijksoortig discutabele oordeelsprocessen worden uitgevoerd. Conclusie is dan: 
dat deze verzekeringspolissen vrijwel nooit tot een acceptabele uitkering leiden bij langdurende of blijvende 
schade. 



De patiënt die bij het eerste bezoek aan de arts de gezondheidsklachten beschrijft maakt daarbij vaak melding 
van gebeurtenissen in het verleden. In de veronderstelling dat die gegevens de arts helpen bij het vinden van de 
oorzaak ingeval van ziekte. Neemt deze die gegevens op in het patiëntendossier dan is het later voor een 
assuradeur bij inzage vrij eenvoudig om deze informatie aan te grijpen om de schadeclaim te weigeren. 
Allereerst valt mogelijk verzwijging bij het invullen van het aanvraagformulier bij het aangaan van de polis te 
verwijten. Bestaat daartoe geen aanleiding, dan ligt de volgende redenering voor de hand: Als de gebeurtenis 



4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT -43- 

heeft plaatsgevonden vóór het aangaan van de verzekering én er is een aannemelijk oorzakelijk verband tussen 
die gebeurtenis en de latere gezondheidsbeperkingen, dan is het de vraag of wij wel moeten uitkeren. 

Door verzekeraars zelf ontdekte fouten in aanmeldformulieren worden blijkbaar voor de betreffende verzekerden 
stilgehouden. Tot er eventueel schade ontstaat, zo werd op 20 juni 1997 in het tv-programma Breekijzer met voorbeeld UAP 
geïllustreerd door Mr. P. Sieswerda. Waarbij de verzekeraars vaak ook nog stilzwijgend voorbij gaan aan eventueel 
voorafgaand aan de verzekering aan de verzekerde opgelegde toelatingskeuringen, waarbij de aspirant-verzekerde gezond 
was bevonden. 

Werkelijk voorbeeld: Als kind ooit van de trap gevallen, later als volwassene (met of zonder toelatingskeuring) tot de 
verzekering toegelaten, dan geen uitkering bij weer latere ernstige rugproblemen. 

Een zelfde gedragslijn blijkt steeds weer uit dossiers nadat de aansprakelijke verzekeraar gaat beoordelen of een 
letselschadeslachtoffer wel zal worden uitgekeerd. De redenering heeft dan de vorm van: Als wij als assuradeur 
een vroegere ziekte of gebeurtenis aanwijzen als werkelijke oorzaak van het letsel, dan geven wij aan die 
vermeende causaliteit onze voorkeur en ontkennen wij het causaal verband tussen het ongeval en de 
gezondheidsschade waardoor wij als verzekeraar niet wensen uit te keren. 

Werkelijk voorbeeld: Patiënt heeft vroeger ooit gerookt, werd later slachtoffer van een stofexplosie op het werk, gevolgd door 
vergiftiging en chronische ademhalingsmoeilijkheden, waardoor arbeidsvermogen is verdwenen. Door verzekeraar wordt het 
causaal verband met het roken aangegrepen en de causaliteit met het ongeval ontkend, waardoor elke uitkering geweigerd 
wordt. 

Uit de verhalen van gedupeerde slachtoffers blijkt dat deze ontsnappingstactiek van assuradeuren structureel is. 
De stelling lijkt gerechtvaardigd dat de patiënt die zijn arts eerlijk en volledig verhaal doet van de ziekte/het 
ongeval, het persoonlijk medisch dossier mede laat vullen met niet medisch van belang zijnde gegevens, die per 
definitie tegen deze patiënt zullen worden gebruikt om de gerechtvaardigde uitkering te weigeren. 

In dit verband is het gemak, waarmee bij patiënten psychische aandoeningen of psychische gevolgschade na 
ziekte of letsel wordt ontkend, ronduit weerzinwekkend. Het wordt versterkt door een contra-productieve 
schade- afhandeling. Uit het verband gerukte in het medisch dossier genoteerde passages over persoonlijke 
levensloop en omstandigheden spelen daarbij vrijwel altijd een rol. Met als suggestie dat de beperkingen in het 
arbeidsvermogen daardoor zijn veroorzaakt. 

M. Renckens, chef Rechtshulp binnenland van de ANWB, tevens leverancier van verzekeringen, zegt het zo: 
"... Het causaal verband moet worden aangetoond ook bij psychisch gevolg. Het kan immers zijn dat de persoon 
voor het gebeuren al psychisch instabiel was. " Zie ook Hoofdstuk 7.10. 

Komt een zaak voor de Rechter dan kijkt deze naar de casus, de polisvoorwaarden en de wet, de interpretatie 
daarvan, en naar de procesgang. Voor medisch inhoudelijke zaken en de causaliteit zal hij naar de medici en 
juristen luisteren en, bij verschil van inzicht naar de getuige-deskundige(n). Aangezien in een kwestie de 
behandelend medici en de verzekeraar veelal verschillende oordelen hebben is de rol van getuige-deskundige(n) 
cruciaal. Verzekeraars hebben grote invloed op (de keuze van) deze experts, ook door het aan hen al dan niet 
verlenen van vervolgopdrachten. Ze hebben tot dusverre een riante positie. En, waar dat al niet voldoende mocht 
zijn, wordt in Hoofdstuk 7 aangetoond hoe de verdere rechtsgang onbegaanbaar blijkt. 

Bij rampen, foute leveringen, besmettings- en beroepsziekten wordt de oorzaak en de causaliteit vrijwel nooit 
aangetoond. Zie onder meer: de Legionella-besmetting, de verongelukte KLM-helicopter, de verongelukte 
Hercules, de Bijlmerramp, de Cannerberg-affaire, de Lariam-zaak, de Hawk-kwestie, andere asbestslachtoffers, 
slachtoffers van giftige dampen, de champost-affaire, de Siliconen-affaire, de Q-koorts, en vele andere. 
Het afwikkelen van schadeclaims na een ramp kan sedert 2005 soms vereenvoudigd worden door de wet 
Collectieve afwikkeling massaschade. De nieuwe wet kan langdurige juridische procedures voorkomen. Voor 
veroorzakers van schade betekent dat dat zij snel weten wat zij aan wie moeten betalen, voor slachtoffers dat zij 
zonder soms jarenlange strijd in de rechtszaal hun schade vergoed kunnen krijgen. Volgens de nieuwe wet kan 
de rechter een overeenkomst tussen veroorzakers en slachtoffers verbindend verklaren. Het gerechtshof in 
Amsterdam wordt aangewezen als gerechtelijke instantie waar overeenkomsten ter toetsing kunnen worden 
voorgelegd. Overigens is deze wet alleen bruikbaar in de uiterst schaarse kwesties waar schuld en gevolg 
evident bewijsbaar zijn. 



Volgens diverse wetenschappers is causaliteit vrijwel nooit te bewijzen. Het lijkt erop dat de causaliteit van 
letsel met een ongeval per definitie nooit sluitend bewezen kan worden. Zeker niet bij het huidige principe wie 



HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT - 44 



eist ... bewijst. Waarbij de uitkeringsgerechtigde in de meervoudig zwakke positie bij de verre van foutloze, te 

vaak frauduleuze claimbehandeling per definitie vrijwel kansloos is. Wat vrijwel steeds opnieuw wordt 

bevestigd. 

In de Verenigde Staten wordt ook het juridische begrip 'circumstantial evidence' gebruikt. In die 

omstandigheden ligt de bewijslast veel eenvoudiger. In de Nederlandse rechtspraak is dat (nog) niet zo. 



4.18 HET VERLEDEN TEN GUNSTE VAN DE VERZEKERAAR 

4.18.1 DE MEETLAT BIJ TOELATING 

Wie een polis koopt kan na acceptatie aan de hand van een ingevuld aanvraagformulier worden toegelaten. De 
verzekeraar controleert dit formulier en blijkt bij evidente fouten wél aantekening te maken, maar te weinig aan 
de aspirant verzekerde onmiddellijk om opheldering te vragen. Eerst bij een schadeclaim worden deze 
onvolkomenheden, ook als het niet om opzettelijke verzwijging gaat, aangegrepen om niet uit te keren. Zo blijkt 
uit klachten van gedupeerden. Naarmate het verzekerde risico toeneemt worden in het aanvraagformulier meer 
vragen gesteld. Bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen wordt soms ook een medische keuring gevraagd aan 
een van de aanvrager onafhankelijke medicus. Die rapportage kan worden gevolgd door een uitsluiting van 
bepaalde gezondheidsrisico's en/of een verhoogde premie. Veel (aspirant)verzekerden klagen over onredelijke 
uitsluitingen of premieverhogingen. 

4.18.2 DE MEETLAT BIJ SCHADE 

Wie bij toelating medisch is goedgekeurd waant zich op alle fronten veilig gedekt. Dit blijkt evenwel meestal 
een illusie. Bij een schademelding blijkt de verzekerings(medische) wereld plotseling met heel andere 
maatstaven dan bij de toelating te werken. Allereerst wordt opnieuw gekeken naar het verleden van de claimant. 
Ditmaal echter opeens veel kritischer dan bij de toelatingskeuring. De meest onbeduidende details uit iemands 
verleden worden tevoorschijn getoverd, op wonderbaarlijke wijze met elkaar in verband gebracht. Deze feiten 
evenals de gecreëerde samenhang erin worden vrijwel steeds voor waar aangenomen. Zo zien we in de rapporten 
over de patiënt vermelde pre-morbide of pre-existente kwalen, letsels of karakterstructuur . Of bieden de jeugd of 
het sociale milieu van de patiënt wel aangrijpingspunten om de claim af te wijzen. Subjectieve indrukken, 
onderzoeksresultaten, en al dan niet van elkaar overgeschreven passages van anderen: artsen, de psychiater, de 
arbeidsdeskundige, of het buikgevoel - volgens de Amersfoortse - van de verzekeraar en een Detective leiden te 
vaak tot wanstaltige schrifturen in dossiers. Waarna tot weigering of staking van uitkering wordt geconcludeerd. 
Rechters laten verschillen tussen toelatings- en schadekeuring tot heden ongemoeid. Vaak wordt de 
aanstellingskeuringsrapportage niet eens in beschouwing genomen. Met dubieuze informaties achteraf blijken 
verzekeraars bij claims vrijwel ongehinderd te kunnen chicaneren, traineren en afwijzen. 

4.18.3 DE CLAIMGERECHTIGDE VOOR EN NA DE SCHADE 

Bij de toelating voor een polis worden iemands kwaliteiten niet gemeten. Bij schade wordt het verlies aan 
arbeidsvermogen aan de hand van waarden ten opzichte van 'gemiddelde' personen bepaald. Er wordt bijna 
nooit gekeken hoe de claimgerechtigde voorheen was en vergeleken met hoe deze nu is. Dit is overigens ook 
niet eenvoudig. Bij gebrek aan een betrouwbare historische meetmethode (nulmeting) is trouwens een 
beoordeling van iemands toestand in het verleden per definitie onmogelijk. Dit leidt er toe dat juist talentvolle 
en/of ijverige beroepsbeoefenaren bij dezelfde schade minder kans maken op een (passende) uitkering. Zij 
hebben namelijk een grotere kans om na hun handicap toch nog op gemiddelde keuringswaarden te belanden en 
als 'gezond' te worden gekwalificeerd. Misschien wordt op die wijze het (gedeeltelijk) herstel van veel talent uit 
de samenleving wel doorkruist. En, afgezien van het onnodig lijden, veel economische waarde vernietigd. 

4.19 ONTKENNING VAN LETSELS EN AANDOENINGEN 

'Als je de armen en benen nog hebt mag je je leven lang elke dag uitleggen dat je niet meer kunt werken! " 

(verzekeringslachtoffer, 18 juni 1996) 

De wervende tekst van artsenverzekeraar VVAA in haar lijfblad Arts en Auto 15 in 2001 spreekt 
boekdelen: "De beroepsaansprakelijkheidsverzekering van de VVAA - in de medische sector onbetwist 
marktleider op dit terrein - kent een standaard dekking tot €1.200.000,- per gebeurtenis. Onder de dekking 



4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT -45- 

vallen personen en/of zaakschade, naar ook zuivere vermogensschade. Dit is schade die voor de patiënt 
ontstaat doordat u zich bij voorbeeld in een keuringsrapport verschrijft. ". Zie Hoofdstuk 5. 

4.19.1 BEDROG BIJ INTERPRETATIE VAN LETSELS 

Bij botsingen van mensen waarbij grote vertragingskrachten in het spel zijn kunnen ernstige letsels optreden. 
Letsels als fracturen of inwendige bloedingen worden meestal spoedig herkend. Andere letsels kunnen ernstige 
blijvende schade veroorzaken, zonder dat die tijdig en juist wordt vastgesteld. Reddingwezen, oktober 1999, 
noemt daarvan voorbeelden. In het bijzonder als het hoofd of de wervelkolom zwaar wordt getroffen door (of 
inslaat op) een hard object kunnen blijvende letsels optreden door: 

• Hersenkneuzing (relatief slappe hersenmassa wordt tegen de harde schedelwand geplet). 

• Verscheuring van banden of breken van wervels. 

Deze letsels blijken veelvuldig niet onderkend, onderschat of - onder de druk op medici om financieel hoge 
arbeidsvermogenschadeclaims te beperken - medisch gebagatelliseerd. En te vaak zelfs gefraudeerd door 
(keurend) orthopedisch specialisten en neurologen. 

4.19.2 NIET OBJECTIVEERBAAR VERKLAREN 

De Ombudsman Schadeverzekering en een verzekeringsarts verklaarden met zoveel woorden voor tv-Radar op 

20 maart 1995, dat niet objectiveerbare klachten niet tot uitkering kunnen leiden. 

Maar met het begrip 'objectiveerbaarheid' blijkt men alle kanten op te kunnen. Dat geldt ook voor het 

Schattingsbesluit Arbeidsongeschiktheidswetten uit 2000. Dat heeft alleen al voor de beschrijving van het 

medisch arbeidsongeschiktheidscriterium maar liefst 3000 woorden nodig. 

Beoordelingen met complexe begrippen als deze gaan samen met gegoochel met 'belastbaarheidspatronen' 

waarvan niemand het resultaat kan begrijpen en evenmin kan nalopen hoe ze werden vastgesteld. Ze zijn ook 

niet reproduceerbaar. Elke dag opnieuw wordt langs deze weg naar willekeur ingegrepen in de integriteit van 

mensen, die niet meer dan handelswaar blijkt te zijn. 

Ook verwijzen veel polisvoorwaarden naar 'het oordeel van de aangewezen arts'. Bedoeld wordt de door de 

verzekeraar meestal eenzijdig aangewezen keurder. Niet de behandelend arts. Diens oordeel wordt - zeker als het 

naar een uitkering zou kunnen wijzen - steeds weer klakkeloos terzijde geschoven. 

Bij de polisverkoop wordt over deze problematiek volledig gezwegen, de kleine lettertjes zijn te vaak 

ondoorgrondelijk. Ongecontroleerde interpretatie achteraf geeft de verzekeraar alle ruimte. 

Zie ook Hoofdstuk 5.2. 

4.19.3 ONTKENNEN WHIPLASH, OPS, BURNOUT EN ME 

In de 90-er jaren worden Nederlanders en whiplash-patiënten in de media jarenlang onafgebroken met onjuiste, 
en opvallend suggestieve berichten misleid en ontmoedigd. Zie BIJLAGE 14. Hetzelfde is het geval met de 
publiciteit over Burnout en ME. De voormalige Raad van Toezicht van de Verzekeraars (met daarin onder meer 
omstreden Rechters van de Hoge Raad) liet toe, dat sommige assuradeuren patiënten laten schaduwen door 
Detectives. Deze en andere groepen gedupeerden worden daardoor als verdachten gediscrimineerd en 
geïntimideerd. Ter illustratie: 

• Whiplash - zo laat Dr. J. Lok, medisch adviseur van Delta Lloyd in de Groningse Universiteitskrant van 9 november 1995 
weten - moet als syndroom te worden beschouwd en niet als ziekte. "Een stijve nek kun je ook krijgen als je op de tocht 
zit." aldus Lok. 

• Twee RVU-tv uitzendingen in 1995 (BIJLAGE 3) tonen, hoe patiënten met de medisch aantoonbare beroepsziekte OPS 
(Organisch Psycho-syndroom, een ongeneeslijke hersenbeschadiging), door kwalijk handelen van hun verzekeraars c.s. 
werden beschadigd. 

• Uit Dossier 1850 en het boek van Anna Bridié blijkt dat ook overspannenheid of Burnout sterk in de taboesfeer ligt. Het 
komt regelmatig voor, dat maanden-, zelfs jarenlang door diverse medisch specialisten aan ziektesymptomen wordt 
onderzocht. Soms zelfs behandeld, zonder dat een medicus diens gezondheidstoestand aanvankelijk op 
overspannenheid heeft getoetst. Met een grote kans dat andere deskundigen later met het grootste gemak zullen stellen: 
dat patiënt 'na de aanvankelijk moeilijk te duiden klachten, door zijn (psychisch) kwetsbare geaardheid hiermee 
ongelukkig is omgegaan en daardoor inmiddels overspannen is geraakt'. Waarna niemand nog vraagt hoe die psychisch 
kwetsbare geaardheid zonder meting in het verleden als oorzaak uit de lucht is komen vallen. 

• RTL-4 komt op 13 januari 1996 met zogenoemde 'modeziekten'. Met deze titel wordt afgerekend met aandoeningen zoals 
Fibromyalgie (vanouds bekend als vorm van reuma), Bekkeninstabiliteit, ME en Whiplash. De meerderheid van de 
slachtoffers zegt dat de diagnose fout is geweest. De helft van hen vertelt dat de klachten door medici zijn 
gebagatelliseerd. Een derde deel vertelt door artsen of specialisten ronduit te zijn uitgelachen. Voor, tijdens en na de 



4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT -46- 

uitzending geen woord over de valse suggestie in de programmatitel. Een voormalig huisarts is blijkbaar ingehuurd 
om uit te leggen dat 'modeziektes' niet zijn aan te tonen. Wat overigens volgens medische handboeken grotendeels 

onjuist is. En dat voor hem daarmee de kous af is. Dr. Knipping, medisch psycholoog, mag uit onderzoek verklaren: dat 
deze patiënten kunnen leren omgaan met hun klachten (uitputting, pijn, en verminderde hersenfuncties) en beperkingen, 
maar ze verdwijnen niet. 

• Keuringsarts Simon Knepper is omstreden door telefonische thuiskeuringen voor ING/Movir. Hij deed er op 28 september 
2000 nog een schepje bovenop. Met een paar obscuur of niet wetenschappelijk getoetste hypothesen: een Noorse 
collega zou hebben aangetoond, dat ME vooral door de vrouwelijke lijn in families en daarbuiten wordt verspreid door 
overgevoeligheid voor suggesties van de omgeving, literatuur en medici ... Vrouwen omhelzen de lichamelijke diagnose 
... aldus Knepper. 

• Ron Buitenhuis schrijft op 27 januari 1996 onder de kop 'Vrouwen hunkeren naar chocolade'. Dat whiplash een nieuw 
medisch angstsyndroom is van de laatste maanden. Onzin, zo blijkt uit de Codex Medicus van tientallen jaren geleden. 
Het kan nog gekker. Het januari-nummer 1996 van de ANWB-uitgave De Kampioen bericht over de 
hoofdsteunencampagne ter preventie van whiplash. Met de passage: "Het heeft nogal wat tijd gekost voordat artsen en 
verzekeraars whiplash erkenden. Tot voor kort werden de klachten, tot verdriet van de patiënten, vaak als psychische 
problemen afgedaan." die de suggestie bevat dat whiplash nu wel erkend wordt. Met deze suggestie, die volgens de 
slachtofferverhalen in dit rapport evident onwaar is, wordt de zich verzekerd achtende lezers zand in de ogen gestrooid. 
De ANWB levert zelf verzekeringen. 

Er zijn ook berichten die de waarheid niet verdoezelen. Die leidden niet tot een betere beoordeling van 
patiënten: 

• De Telegraaf, 10 februari 1996 meldt dat klinisch medisch psycholoog Prof. Dr. J. Benzing zal spreken over 
ME, MS (aandoening aan het centrale zenuwstelsel) en Burnout (frequent voorkomend bij mensen die 
hoofdarbeid verrichten en bij succesvolle werkende vrouwen). Artsen bagatelliseren volgens hem deze 
problemen. 

• De Telegraaf, 17 februari 1996 schrijft dat de Centrale Raad van Beroep ME niet als arbeidsongeschiktheid 
beschouwt. Ondanks dat deze aandoening sedert 1992 is opgenomen in de internationale classificatie van 
ziekten van de wereldgezondheidsorganisatie WHO. 

• Het blad Wetenschapsbeleid, maart 1996 bericht onder meer: '13.000 niet aangeboren ongevalshersenletsels 
per jaar. Een groot deel wordt naar huis gestuurd met blijvende cognitieve klachten. Nog steeds wordt 
gedacht dat cognitieve aandoeningen niets met de sturing vanuit de hersenen te maken hebben. Je tanden op 
elkaar zetten en flink zijn, je best doen, anders is het je eigen schuld. Maar dat is een blunder van de eerste 
orde, want dat komt ook uit het brein voort. De whiplash- discussie is daar een typisch voortvloeisel van. De 
maatschappelijke kosten zijn hoog. ' Het medium is na dit bericht opgeheven. 

• Dr. Swanink heeft de moeheid van patiënten in zekere mate kunnen meten. Zoals uit eerdere berichtgeving 
bekend doen patiënten de grootste moeite om er bovenop te komen. Toch slaagde slechts 4% van haar 
onderzoekgroep daarin. 

• Brabants Dagblad, 20 maart 1996 bestrijdt de suggestie in die krant van medicus Dr. J. Lockefeer: als zou bij 
Posttraumatische Dystrofie (PD) de psychische achtergrond een rol spelen. 

• AVRO-tv zendt op 26 maart 1996 uit over patiënt Sandra. Over 6 jaar ontkenning van haar ongeval- en coma- 
hersenschade na een zwaar verkeersongeval. Haar relaas is symptomatisch voor wat elke patiënt moet 
doormaken door medische fouten, slordigheden, of erger. Uit de verklaringen, de literatuur en media-uitingen 
(BIJLAGE 3) blijkt wat het slachtoffer met een ontkende aandoening moet doormaken. Als een aandoening of 
letsel ernstiger of ongeneeslijk is, en wordt verdoezeld, worden een herkenbaar aantal stadia doorlopen 
(BIJLAGE 12). 

• ME, whiplash en psychische stoornissen worden door de Uitvoeringsinstellingen verschillend behandeld. 
Aldus een onderzoek van C. Rietbergen van het Verwey- Jonker Instituut. 

• Hoewel de media anders beweren blijken de meeste ME-patiënten momenteel nog steeds geen uitkering te 
ontvangen. In 1998 volgen de zogenaamde 'erkenning' van whiplash, Asbestose en andere aandoeningen, 
maar wie nauwkeuriger kijkt en de gerechtelijke uitspraken volgt ziet dat de meerderheid van deze patiënten 
onverminderd een reële uitkering wordt onthouden. 

• Sociaal Verzekeringsgeneeskundige Cees Wagemakers rekent af met jarenlange misselijk makende 
woordenspelletjes, die argeloze verzekerden zand in de ogen strooien. En zegt op 9 april 1997 in De 
Volkskrant: '... Van belang is slechts of de arts de klachten erkent, ook al bestaat er geen organisch substraat 
(meetbare afwijking). ... Niet de politiek bepaalt of ME-patiënten worden toegelaten tot de WAO, evenmin als 
de fondsbeheerder of de manager van de uitvoeringsinstelling. De arts blijft de eenzame 
eindverantwoordelijke voor de acceptatie van dit fenomeen. ' 

• In Trouw vraagt iemand zich op 7 augustus 1997 af waarom bij keuringen van patiënten het Handboek 
Arbeid en Belastbaarheid van Prof. Dr. J.H.B. Willems niet gebruikt wordt. 



4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT -47- 

Op 8 juli 2000 worden wettelijke regels van kracht (schattingsbesluit) om de mate van arbeidsongeschiktheid 
van moeilijk objectiveerbare beperkingen op een zogenaamd eerlijker wijze te bepalen. Mede door het 
ontbreken van eenduidige protocollen is daar geen sprake van. Zie Hoofdstuk 5. 



Terwijl in de media onophoudelijk wordt beweerd dat een groot deel van de chronische patiënten uiteindelijk 
wél worden uitgekeerd, is het steeds duidelijker: 

Patiënten met onder meer hersenletsel, nekhernia, zware rugklachten, hart- en vaatziekten, 
reuma/f ibromyalgie/FM, ME, RSI, of met psychische aandoeningen en letsels zijn een speelbal van 
verzekeraars, keurders en Rechters. Met hun zogenaamde criteria en termen die met geraffineerde 
formuleringen worden uitgelegd, zoals causaliteit, objectiveerbaarheid en beperkingen. Zij worden met hun 
dossier in een vroeg stadium gebrandmerkt en in meerderheid op betwistbare wijze en op dubieuze gronden 
arbeidsgeschikt verklaard. Zie Hoofdstuk 5.2. 



4.19.4 PIJN EN ZIEKTE TABOE VERKLAARD 

Brabants Dagblad kondigt de VPRO-tv uitzending op 1 1 februari 1996 aan als een programma, dat laat zien hoe 
bedrijven en verzekeraars in gezondheidscentra (een soort fitnesscentra) proberen ziekteverzuim terug te 
dringen. En zieke werknemers zo snel mogelijk aan het werk te krijgen. In werkelijkheid blijkt het programma 
zich te beperken tot grote concerns die gezonde medewerkers gezonder proberen te krijgen. Van zieke mensen 
geen beeld. De bijdrage van de verzekeraar in de uitzending bestaat in de gemotiveerde suggestie: dat kleine 
bedrijven er baat bij hebben zich tegen 'ziekte-calamiteiten' te verzekeren. En passant merkt de directeur van het 
gezondheidscentrum op, dat hij uit de VS heeft opgepikt, dat het toch mogelijk moet zijn dat mensen met pijn 
gaan werken. Is dit het begin van een taboe op pijn? 

In 1996 startte de koepelorganisatie van patiëntenverenigingen een meldweek klachten over de in dat jaar in 
werking getreden Nieuwe Ziektewet. De resultaten waren zeer verontrustend. De tendens na de invoering van 
deze wet is, dat medewerkers uit angst voor repercussies vaak ziek aan het werk blijven. Of voordat herstel 
voltooid is weer op het werk verschijnen, en liever het woord ziek of dokter voorgoed uit hun woordenboek 
schrappen. 

4.19.5 CENTRALE RAAD VAN BEROEP ALS ACHTERVANGER 

Verzkerden die het oneens zijn met een beslissing over een WAO-AVIA-uitkering door de Uitvoeringsinstelling 
kunnen daartegen bezwaar maken bij de Raad van Beroep. Na ongeveer een jaar volgt een zitting, waarna 
uitspraak. Indien een der partijen het met de uitspraak oneens is kan deze beroep instellen bij de Centrale Raad 
van Beroep. Na ongeveer opnieuw eenjaar volgt de nieuwe zitting en uitspraak. 

Soms trekken gerechtelijke uitspraken de aandacht in de media. Zo blijkt op 12 oktober 1996, dat de Raad van 
Beroep voor een OPS-patiënt heeft vastgesteld: dat ondanks dat de klacht niet medisch objectiveerbaar is 
(opmerking auteur: of zou zijn?) deze niet meer aan het arbeidsproces kan deelnemen. 

Het is inmiddels duidelijk geworden dat de Centrale Raad een dergelijke uitspraak vrijwel nooit volgt. De 
Centrale Raad van Beroep heeft volgens een honderdtal uitspraken geen boodschap aan de ziekte-definities van 
de Wereld Gezondheid Organisatie (WHO). Zodat zelfs zware ME- en whiplash-patiënten een billijke uitkering 
wordt onthouden. In tegenstelling met wat de media en de verzekeraars doen geloven. Deze en vergelijkbare 
ziektebeelden worden massaal uitgesloten van een uitkering. Dit kan niet los gezien worden van de toenemende 
kritiek dat de Centrale Raad: 

• zich vrijwel steeds van deskundigen bedient, die aandoeningen met een pathologische moeheid of chronische 
pijn in de context van een verstoorde (sociale) autonomie niet erkennen. 

• zelfs een wél volgens huidige inzichten opgesteld deskundigenrapport niet blijken te kunnen of willen 
begrijpen, en ook dan te vaak een arbeidsongeschiktheidsclaim afwijzen. 

Deze eenzijdige afwijzende beoordeling van claims komt particuliere assuradeuren, die zeker niet ruimhartiger 
uitkeren dan een Uitvoeringsinstelling goed van pas. Als zodanig lijkt de Centrale Raad van Beroep een 
bevreemdende 'leading indicator in de verzekerings(medische) economie'. Zie onder meer ook 'Manifest' 25 
september 1997 en BIJLAGE 10. 

Advocaat Mr. P. Bogaerts zei daarover onomwonden: "De Centrale Raad van Beroep is heel deskundig in het hanteren van 
een zeer grof mes. Met dat mes worden mensen uiteindelijk afgemaakt. Het wordt tijd dat mensen weten dat ze massaal 
worden geschoffeerd. Het maakt niet uit door wie je onderzocht wordt, neuroloog of psychiater ..." 



HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT - 48 



Tenslotte: 

1. Uit statistische en andere gegevens blijkt dat de helft van het aantal patiënten aandoeningen heeft, die in de 
taboesfeer liggen. Dit betekent, dat zij door de besproken ontkenningen grote kans loopt om nooit 
uitgekeerd te krijgen. 

2. Nader onderzoek is dringend gewenst. Om vast te stellen in hoeverre (ongevals)slachtoffers door de in dit 
rapport beschreven praktijken het post-traumatisch stresssyndroom (PTSS) oplopen, waarna ook zij 
vervolgens worden/blijven uitgesloten van uitkering. 

3. Kan de publiciteitsreeks in dit hoofdstuk en in BIJLAGE 14 nog op toeval berusten? Het lijkt er op dat 
steeds meer vormen van ziek zijn geen uitkering meer kennen, of dat ziek zijn op zich taboe is. Zonder dat 
verzekerden hiervan vooraf bij verkoop van de polis zijn voorgelicht. 

4. Ongecontroleerde herdefiniëring van aandoeningen tast de uitkeringsrechten van verplicht 
arbeidsongeschiktheidsverzekerden aan. Hierover wordt vrijwel niet gepubliceerd. De uitgelekte heimelijke 
Haagse lobby wordt blijkbaar sinds de jaren zeventig onverminderd gevoerd. Zie 8.5.2. 

5. In contrast met voorgaande staaltjes van woordgoochelarij staat de heldere uiteenzetting van arts J.K. van 
Driel in Medisch Contact van 23 april 1999. Die aangeeft hoe het onderscheid tussen Ziektewinst en 
Ziekteverlies op eenvoudige wijze kan worden bepaald. En hoe daarin het omslagpunt in nieuwe grenzen 
van de belastbaarheid, de zelfredzaamheid en de draaglijkheid van het privé-leven van een 
claimgerechtigde kunnen worden bepaald. 

4.20 COLLEGA'S EN WERKGEVERS OP AFSTAND 

Met de sterk ontwikkelde technologie en de schaalvergroting is de afstand tussen de mensen in de werktaken 
vergroot. Daarmee is ook de onderlinge betrokkenheid afgenomen. Vroeger kon een de werkgever of een collega 
een miskende patiënt tijdelijk het voordeel van de twijfel gunnen door deze tijdelijk gedeeltelijk te ontzien. 
Vandaag is dat veel lastiger. Door verzekeraarwelgezinde media wordt maatschappelijke twijfel aan de 
geloofwaardigheid van patiënten gezaaid. Bovendien: Welke werkgever onderkent eventuele fouten van dokters, 
Arbodienst met arbeidsdeskundigen, ergonomen of arbeidstherapeuten? Met gevolgen voor de aanspraken van 
werkgever of werknemer? 

Werkgevers staan, mede door hun financiële betrokkenheid, argwanender tegen ziekte dan vroeger. En krijgt een 
zieke of letselschade-slachtoffer nog tijdens de beoordeling of behandeling te snel de omgevingsopinie tegen 
zich. 

Niettemin blijven werkgevers zich soms verbazen. Zoals het directielid van een groot nutsbedrijf. Die zijn 
teleurstelling kenbaar maakte over de rechtsgang bij de Uitvoeringsinstelling, die elke coulance in het interne 
personeelsbeleid daar doorkruiste. 

4.21 GOOCHELEN MET KORTINGTRUCS 

Diverse klachten duiden erop dat gedupeerde claimgerechtigden vaak het gevoel hebben voor zover er al schade 
uitgekeerd wordt, dat hierop onredelijke kortingen zijn toegepast. Enkele voorbeelden: 

• 'De rest ontvangt u van de Uitvoeringsinstelling'. 

• Er lijkt onredelijk te worden gekort op het loon en de bijkomende vergoedingen als grondslag voor de 
schadeberekening . 

• 'Door uw zwakke gestel had U uw werkzame leven toch niet kunnen voltooien ' . 

• Het opgebouwde pensioenrecht wordt door het pensioenfonds verlaagd met als argumentatie: 'We hebben dit 
jaar de nullijn toegepast. Dat komt omdat de AOW is verhoogd. Per saldo is het bedrag dus ongewijzigd' . 

• Sinds u kinderen heeft werkt u halftime; U zult dus nooit meer een volledige dagtaak uitoefenen. 

• 'Omdat u vrouw bent zal u niet langer dan uw 50 ste levensjaar werken'. 

• Huishoudelijke hulp hoeven wij niet te vergoeden, want uw man en kinderen zullen meehelpen. 

• Het bieden van zwijggeld. Zie Hoofdstuk 7.4.1. 

Slachtoffers die zo op het verkeerde been gezet worden, kunnen als zij dit al doorzien ook nog eens een deel van 
hun verminderde energie en geld besteden aan het laten vaststellen of er sprake is van onrechtmatigheid. En zo 
ja: deze opnieuw proberen te laten corrigeren. Met of zonder deskundige hulp. Met of zonder tussenkomst van 
de Rechter. 



4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT -49- 

4.22 ZOGENAAMDE BEHARTIGERS EN RECHTSPREKERS 

Een groot en groeiend aantal zogenaamde belangenbehartigende en rechtsprekende instanties omringen 
verzekerden en gedupeerden met een rijk geschakeerd palet aan diensten. Zie BIJLAGE 17. Zij propageren in 
hun doelstelling gedupeerden te kunnen helpen bij klachten en geschillen. De werkelijkheid blijkt vreemd 
genoeg vooral omgekeerd. Zij blijken namelijk de gedupeerde wél veel inspanning, tijd - en soms ook veel geld 
- te kosten. Met nauwelijks of geen resultaat. Diverse instellingen suggereren in de doelstelling een corrigerende 
invloed op misstanden te hebben. In feite blijken het juist in standhoudingsorganen. Waar regels soms tóch 
worden aangepast blijken het meestal lapmiddelen met nieuwe gebreken of ontsnappingswegen. 
Sommige organen rapporteren soms jarenlang over ernstige misstanden. Zij beschikken niet of nauwelijks over 
handhavings- laat staan sanctiemogelijkheden. Bij nader inzien blijkt er in al die gevallen sprake te zijn van 
relaties met de verzekeraars. Deze relaties zijn op het eerste oog verhuld. Deze organen functioneren vaak als 
vleugellamme instandhouders met af en toe cosmetische verbeterpogingen. 
Zie ook Hoofdstuk 7.1 en Hoofdstuk 8. 

4.23 OBSCURE SCHADEREGELING EN REÏNTEGRATIE 

Jaarlijks kloppen ongeveer 167.000 werklozen en gedeeltelijk arbeidsongeschikten aan bij een reïntegratiebureau om weer 
aan de slag te komen. Sommige van deze bedrijven steken echter vooral energie in het zo snel mogelijk incasseren van 
miljoenen aan belastinggeld. In plaats van aan het daadwerkelijk helpen van werkzoekenden. Driekwart van de cliënten van 
deze bureaus zijn dan ook ontevreden over de wijze waarin ze begeleid worden in hun terugkeer naar de arbeidsmarkt. 
De reïntegratiebranche ontwikkelt zich dan ook steeds meer tot een slachtofferindustrie waar miljoenen euro's in om gaan, 
zonder dat mensen daadwerkelijk aan werk worden geholpen. Slimme ondernemers weten binnen de mazen van de wet hun 
eigen zakken flink te vullen en laten de werkzoekende in de kou staan. 

Tros-Radar, 5-09-05 

De laatste jaren zijn er naast de vanouds talrijke Arbodiensten (zie ook Hoofdstuk 5.4) en Schaderegelings- 
kantoren ook Reïntegratiebureaus ontstaan. Vaak is er sprake van een combinatie van deze activiteiten, al of 
niet gekoppeld aan andere functies, waaronder arbeidsdeskundige diensten. Het begrip reïntegratie werd als de 
oplossing van arbeidsongeschiktheid gepropageerd. Verleidelijk lage verzekeringspremies, slecht 
gecontroleerde subsidies, en veelbelovende slogans leidden in deze branches tot wildgroei. Er ontstond een 
veelheid van vertakkingen, structuur-, naams- en eigendomswijzigingen. De verzekeraar is opdrachtgever, 
betaler of (mede-)eigenaar. Men misleidt de klandizie soms met prominenten in de samenleving, en inbreng van 
(voormalig) leden van de Justitie. 

Onafhankelijke controle op de behandeling van uitkeringsgerechtigden door deze bureaus ontbreekt. 
Zogenaamde zelfcontrole ontbreekt of is ineffectief. De publieke investeringen hebben nauwelijks resultaat. 
Ook over de zogenaamde reïntegratie door private verzekeraars zijn veel klachten. Waar wél resultaten worden 
gemeld is het de vraag of betrokken uitkeringsgerechtigden niet tijdens de proeftijd of na een tijdelijk 
dienstverband als zogenaamd arbeidsgeschikte in de WW zijn beland. Van één groep van deze bureaus, die 
inmiddels van naam veranderd is werden schandelijke klachten bekend. Patiënten die door hun medische 
handicaps onmogelijk konden meedoen werden daartoe gedwongen en tot onwillige, falende mislukkelingen 
verklaard. Andere bureaus propageren inmiddels dezelfde werkwijze, alles volledig zogenaamd 
wetenschappelijk onderbouwd. 

Reïntegratiecliënten van UWV (werklozen- of arbeidsongeschikten), en de Sociale Diensten (bijstands- 
gerechtigden) zijn in overgrote meerderheid ontevreden over de reïntegratie. De mensen om wie het gaat, 
opdrachtgevers en ingehuurde organisaties hebben onvoldoende zicht op de aanpak. De effecten zijn achteraf 
moeilijk te bepalen. De vraag is of er wel volledig, duidelijk en tijdig wordt gecontroleerd. De circa € 2 mrd 
die besteed wordt aan reïntegratie van werklozen en arbeidsongeschikten komen daarom meestal niet goed 
terecht. Gemeenten en UWV nemen inmiddels meer trajecten in eigen hand maar ook zij missen voorlopig de 
expertise. 

Op basis van de ervaringen met deze en andere bureaus is BIJLAGE 16 opgesteld. De bronnen geven 
belanghebbenden inzicht in de praktijk van schadebehandeling van verzekerden bij langdurige of blijvende 
ziekte, of letselgevolgen. 
Meer over Arbodiensten (zie ook Hoofdstuk 5.4) en over Schaderegelaars in Hoofdstuk 7.3.3. 



4 HOE VERZEKERDEN WORDEN MISBRUIKT - 50 - 

4.24 ZIEK(ER)MAKENDE OMSTANDIGHEDEN 

Voor gedupeerden die zich nog aan de oppervlakte van onze samenleving bevinden is het een bijna onmogelijke 
opgave om de gewraakte praktijk zichtbaar te maken. Stella Braam nam grote risico's en leed mee toen zij 
onderdook in de onderkant van de arbeidsmarkt. Ook voor haar als insider was de wereld waarin 
honderdduizenden werkende Nederlanders zich bevinden ontstellend. Zij schreef haar waarnemingen op in 'De 
blinde vlek van Nederland'. Een overzicht: 

• Honderdduizenden mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt worden blootgesteld aan schadelijke 
arbeidssituaties in tuinbouw, confectie, catering, schoonmaak, schade-reiniging en in andere sectoren. 

• Er is hier dan vaak sprake van ongeschoolde, onderbetaalde arbeid onder slechte arbeidsomstandigheden. 

• Voor wie zich niet verweert is de toekomst uitzichtloos. 

• Voor wie zich verzet tegen overtreding van CAO-regels, Arbo-wet of Milieuvoorschriften dreigt ontslag. 

• Bijgevolg vallen niet alleen uitzend- en oproepkrachten, maar zelfs vaste krachten op jeugdige leeftijd uit. Of 
worden in hun gezondheid levenslang beschadigd (zoals in genoemd boek: Abdel, Annet, Annie, Mies, 
Beppie, Gül, Yildiz, Jopie, Lisa en Affi). 

• Vakbonden, arbeidsinspecties, Directies, leidinggevenden, uitzendbureaus weten daarvan, ontkennen, 
verschuilen zich achter merkwaardige procedure-afspraken of financiële motieven. Of doen er niets tegen, 
bewandelen een omweg, maken merkwaardige vergissingen, of maken er bewust gebruik van. Inzake 
onkreukbaarheid worden openlijk twijfels geuit, maar die worden nooit bewezen. 

• Rug-, nek- en schouder- pols- en enkelbeschadiging en zijn daarbij schering en inslag. Het duurt onnodig lang 
of er verandert helemaal niets aan de oorzaak: de werksituatie en ontbrekende hulpmiddelen. 

• Veel mensen die door deze situatie ziek worden of letsel oplopen, worden vervolgens unfair behandeld en 
krijgen geen uitkering. 

• Advocaten (zij beschrijft in haar boek de rol van Mr. Marjan Smit, Mr. Jos van der Lans, Mr. D. Regts) en 
Rechters laten het te vaak afweten. 

• Slachtoffers glijden in het beste geval af in de bijstand en komen daar nooit meer uit. 

Misschien is het volgende citaat uit 'De blinde vlek' wel tekenend voor de situatie waarin de onze Rechtsorde 
zich - wat betreft de zwakkeren in de samenleving - bevindt: 

'Ik heb er nog zo voor gewaarschuwd: de bewijslast,' zegt Van der Lans in zijn nieuwe kantoor. 'De rechter 
achtte het niet genoeg bewezen dat jullie het niet eens waren met de gang van zaken.' 

'Hoe kan iemand met een tijdelijk contract of zonder contract zijn onderbetaling aankaarten?' vraag ik. Dat 
moetje, vindt de rechter, schriftelijk doen, liefst per aangetekende brief.' 'Dan raak je toch je baan kwijt?' 'Wat 
wil je dan?' vraagt de advocaat. 'Dat de rechter in deze gevallen minder nadruk legt op de bewijslast.' 'Een 
uitzondering maken? Dat is in strijd met de rechtsorde.' 'Nu is er ook geen recht gesproken,' zegt Guls dochter. 
'We zijn eigenlijk naïef geweest dat we in de rechter geloofden.' ... 

Het boek van Braam verscheen in 1994. Sindsdien is er nauwelijks verbetering. Ook de in 2008 gebleken 
behandeling van gelijkgerechte medeburgers uit de EU door een aantal werkverschaffers is verbijsterend. Op de 
informatieve schappen van de Nederlandse bibliotheken staan deze en andere boeken stil. Zo lang die boeken 
staan zal er weinig veranderen. 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK 

Prof dr. R. Braakman over de behandeling van ernstig hersenletsel. Over richtlijnen en 
procedures stelt hij vast: "Wij ervaren echter dat men er doorgaans niet naar handelt". Al uit 
het proefschrift van J.M.Th. Draaisma (Nijmegen 1987) bleek dat deze richtlijnen in de 
praktijk aan de laars worden gelapt. 

(Prof. dr. R. Braakman, afscheidscollege EUR 1992) 

"Ik ben een zwendel en corruptie op het spoor van misstappen en valse verklaringen in de 
medische- en gezondheidszorg - met bewijs - die het Nationaal systeem dermate 
ondermijnen, dat het niet getolereerd kan en mag worden, dat het een en ander in de 
doofpot wordt gedeponeerd." 

(Brief van J.P. van den Wittenboer aan de toenmalige Staatssecretaris van Volksgezondheid, 24 augustus 1993) 

"Met name de onafhankelijkheid van de specialist (bedoelt onder meer de door Rabobank- 
Interpolis eenzijdig aangewezen favoriete keuringsarts, die inmiddels 13 maal 
tuchtrechtelijk gestraft werd en inmiddels buiten de reguliere gezondheidszorg in privé- 
instituten opereert) is van groot belang, omdat dit voor u als verzekerde een waarborg moet 
betekenen voor de objectiviteit bij het vaststellen van uw arbeidsongeschiktheid." 

(Drs. H.H.F. Wijffels, op 2 maart 1995 als Voorzitter Hoofddirectie Rabobank-lnterpolis) 

Ex-Rechter en Kamerlid Dittrich: "Een aantal medische missers heb ik in de Kamer aan de 
orde gesteld. Daarin was sprake van tegenwerking door de medische maffia. " 

(T. Kievits en M.T. Adriaanse in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 4 mei 2002) 

De meest vreemde meldingen kwamen binnen. Zo waren er behandelend artsen die hun patiënt vanwege de 

diagnose moesten adviseren het werk in hun zaak te staken. Of hun beroep op te geven, of soms elke vorm van 

werk te staken. Wat door deze werd opgevolgd. Waarna die arts kort daarop als een blad aan de boom van 

visie bleek te zijn veranderd, zodra de verzekeraar daar naar vroeg. 

De slachtoffers weten meestal niet dat zij bij ziekte of ongeval zelf een keuringsarts mogen voordragen. De 

keurder wordt hen meestal stilzwijgend door de verzekeraar opgedrongen. Ook waar iemand zelf een 

keuringsarts voorstelt wordt die arts, of de rapportage vrijwel altijd afgewezen als de arts of de uitkomst voor 

de verzekeraar ongunstig is. Daarna kan de verzekeraar altijd nog tijd rekken en het resultaat bepalen door met 

een eigen, zogenaamd onafhankelijke keurder, op de proppen te komen. 

Artsen worden inmiddels niet meer in staat geacht om het arbeidsvermogen in relatie tot het beroep te kunnen 

beoordelen, behalve wanneer het zogenaamd onafhankelijke controle- of keuringsartsen zijn. 

We bespreken de gepropageerde normering en de slechte communicatie rond controle- en 

keuringsonderzoeken. Die blijkbaar geen kans biedt op een reproduceerbaar juist oordeel. 

En: hoe evidente beroepsziekten die in Nederland absurd laat erkend worden en waarvan de uitkering tot vele 

decennia uitblijven, en hoe de hoogte ervan niet in verhouding staat tot de schade . 

We vervolgen met hoe de farmacie, verzekeraars, en schaderegelaars de eigen positie en het inkomen 

verbeteren ten koste van patiënten door excessieve betaling, bedrog en omkoping. 

Talloze klachten gaan over het handelen van een wel erg groot aantal medici. Niet alleen volgens 

gedupeerden, maar in toenemende mate ook van deskundigen, in de literatuur en in media-berichten. Óók over 

het niet aangeven waar de medische wetenschap nog te kort schiet. Of over docenten die voor hun studenten 

een vreemde draai geven aan de medische leer. Over bureaucratie, te vaak blijkende medische slordigheid, 

ongeïnteresseerdheid en fouten. Over strijdigheden in de taakopdracht van artsen. Van artsen die hun kennis 

niet bijhouden, en anderen die lang bekende kennis botweg ontkennen. Over gesjoemel met keuringsexpertise. 

Over een zeer groot aantal keurings-, controlerend en adviserend (Arbo)artsen die, onder de dekmantel van de 

afwezigheid van een arts-patiëntrelatie, hun beroepseed en de wet mogen omzeilen. Vrijwel buiten elke 

controle. Ten gunste van de werkgever, de assuradeur, en de eigen materiële positie en carrière. Alles over de 

rug van het slachtoffer. 

We bespreken hoe het komt dat de medische keuringswereld nauwelijks is te stuiten. Waar de zogenaamde 

eigen controle-organen van medici, en integere keurings- en andere artsen kansloos en passief blijken. En de 

gevolgen. 

Dit wordt begrijpelijker door de volgende factoren: 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -52- 

1. Veel mensen kozen het artsenberoep mede uit idealistische, dienende motieven. Jan Foudraine verwoordt 
op 29 oktober 1997 misschien wel de gevoelens van veel medici op de vraag: 'Bent u teleurgesteld in de 
psychiatrie?' 'Ja, ja, dat was vroeger al. Ik had een geweldige menselijkheid verwacht.' 
Tragisch genoeg glijden teveel van hen tijdens en na de studie af. Met subtiele stapjes. Door slordigheid, 
prestatiedruk, organisatorische en bureaucratische perikelen, financiële druk, verstrengeling, commercie, 
gebrekkig toezicht en controle, intimidatie en chanteerbaarheid. 

2. De medische wetenschap en opleiding staat blijkbaar onder grote invloed van marktpartijen zoals 
verzekeraars, schaderegelaars en de farmaceutische industrie. Zie Hoofdstuk 8. Bijgevolg heersen bij 
medici teveel opvattingen die opgespannen voet staan met de medische leer. Een voorbeeld: zeer veel 
artsen hebben geleerd, dat het bij patiënten met posttraumatische dystrofie gaat om personen die daarvoor 
psychisch voorbestemd zijn, te lui om oefeningen te doen, klagers en zeurpieten (RTL5, 10 maart 2000). 

3. De medisch adviseur van de verzekeringsmaatschappij heeft een grote vrijheid van handelen. En is niet 
gehouden aan uitspraken van behandelend artsen, keuringsartsen en van andere deskundigen (Nieuwsbrief 
1 van de Stichting GAOS). Het negeren van deze deskundige uitspraken lijkt meer regel dan uitzondering 
te zijn als het gaat om de assuradeur niet welgevallige (lees: evident langerdurende en omvangrijkere) 
schade. 

4. Behandelend artsen of specialisten worden vanaf het begin van hun carrière door een aantal verzekeraars 
niet serieus genomen. Zij raken daardoor geïrriteerd en gefrustreerd, waardoor de verdere behandeling van 
de betreffende patiënt nadelig wordt beïnvloed (GOAS-nieuwsbrief 1). Het lijkt onvermijdelijk dat artsen 
in hun verdere carrière vervolgens rekening gaan houden met dit ontwijkende ontkenningsgedrag van deze 
verzekeraars. Bijgevolg komt de zuiverheid van de diagnostiek en de medisch-arbeidsdeskundige 
duidelijkheid bij nieuwe patiënten in het gedrang. 

5. Waar het medische behandelingsfouten betreft is het "de verzekeringsmaatschappij die een eventuele 
schade moet vergoeden grote druk uitoefent. Om fouten zoveel mogelijk weg te stoppen" (Prof. Smalhout in 
'De zaak Stinissen'). En bij deze letselschades worden artsen regelmatig door verzekeraars geïntimideerd 
of omgekocht om dossiergegevens fragmentarisch of substantieel te vervalsen. Zo niet dan worden hen 
tragere betaling of minder opdrachten in het vooruitzicht gesteld (Mr. P. Sieswerda in de Telegraaf van 24 
september 2001 en daarna). Artsen zijn zeer beïnvloedbaar, naarmate ze voor een groter deel van hun 
inkomen en leefwijze afhankelijk werden van een of meer verzekeraars. 

Vanwege de ernst en omvang van deze zaken, de gevolgschade voor de mensen die gedupeerd raken, vanwege 
onverminderd vrijwel volledig ontbrekende of buiten werking gebleken correctie-mechnismen, en vanwege de 
vele waargenomen vergeefs beproefde en uitgeputte rechtsmiddelen is de auteur als eerste in Nederland in 1998 
begonnen met de namen van artsen en verzekeringsklachten te publiceren. Zie BIJLAGE 15. Dit heeft bij talloze 
andere gedupeerden tot herkenning geleid. En mede tot de ontmaskering van psychiater Duinkerke (zie 
Hoofdstuk 3.7.3). 

5.1 MEDISCH ZUIVER OORDEEL IN DE KNEL 

De verzekeraardominante context waarbinnen claimgerechtigden steeds weer medisch worden 'afgewerkt' bij 
diagnose, behandeling en keuring, leidt al gauw tot een bizarre carrousel. Veel artsen bejegenen 
claimgerechtigden als verdachte. Met een onafhankelijke beoordeling en een zorgvuldige registratie en 
communicatie maakt een arts zich bij de verzekeraars niet populair. Pogingen van de patiënt of helpers tot het 
vinden van oorzaak van de ziekte en het bereiken van herstel worden doorkruist met absurde medische 
merkwaardigheden en vergissingen. Tot opzettelijke fouten toe. Overspannenheid wordt dan bijvoorbeeld 
vertaald in 'karakterzwakte'. Ernstige nekproblemen resulteren in een eindeloze reeks fysiotherapie. Of in 
jarenlange vergeefse bursitisbehandelingen aan de schouder, tot operatieve ingrepen toe. Waar hoofd- of 
nekletsels vaak gepaard gaan met chronische vermoeidheid, slapeloosheid, hoofdpijn en duizeligheid wordt dit 
afgedaan als labiel gezeur. Hersenkneuzing wordt meestal genoteerd als hersenschudding of met een vage 
andere omschrijving. Een reeks reële fysieke en psychische klachten wordt zo bijvoorbeeld jarenlang 
symptomatisch behandeld. Van chronische uitputting (overspannenheid) van de patiënt zou eerst de objectief 
juiste oorzaak moeten worden vastgesteld. Ook als dat de (opdrachtgever van de) onderzoekend medicus dat niet 
goed uitkomt. 

Hoe kan dit? Allereerst is het voor een medicus niet prettig als de actuele medisch leer geen oorzaak levert. Ook 
is het frustrerend om met eerdere fouten te worden geconfronteerd. Met de kans om daarop te worden 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -53- 

aangesproken. Aansprakelijkheidsverzekeraars oefenen grote druk uit om bij fouten te zwijgen. Wat moet een 
arts met falen van anderen? Het blijkt het stilzwijgend belang van betrokken behandelaars om informatie 
daarover dan zoveel mogelijk te verhullen. De carrière en het inkomen van artsen van wie het werk onder 
invloed staat van schadeverzekeraars wordt niet gestimuleerd door een zuivere en heldere rapportage volgens de 
medische leer. De arts die een medische of keuringsfout van of fraude van een collega onder ogen krijgt zal dat 
op papier nooit laten blijken. En probeert zich daarvan zoveel mogelijk afzijdig te houden. En zich voor de 
claimgerechtigde in vaagheden hullen. Geld speelt de hoofdrol bij arbeidsongeschiktheid en letselschade 
naarmate het om een groter afkeurpercentage en een groter aantal uit te keren jaren gaat. De behandelend arts, en 
meer nog de medisch keurder en de medisch adviseur in dienst of in opdracht van een verzekeraar moet twee 
tegenstrijdige belangen dienen: 

1. Een tevreden opdrachtgever. Dat betekent nieuwe keuringsopdrachten, een goede functiebeoordeling, een 
hoog inkomen, functiebehoud, en mogelijk promotie. En dat vraagt ook om niet uit de toon vallen. Met 
tenminste evenveel afwijzingen van een uitkering als zijn collega . De meeste artsen hebben daar onder het 
excuus van de afwezigheid van een behandelrelatie blijkbaar geen moeite mee. 

2. Anderzijds zou de arts moeten handelen in het belang van de patiënt. Een foutieve of opzettelijk 
ontkennende diagnose kan of zal de patiënt in de gezondheid en financieel schaden. 

Zo wordt begrijpelijk waarom in medische dossiers door behandelend artsen al ongetoetste niet-medische 
suggesties over de houding, de leefwijze, de thuissituatie, de werksituatie, de zorgen van een claimgerechtigde, 
over de oorzaak van gezondheidsklachten, of de toedracht van een ongeval worden genoteerd. En door een 
collega-medicus onbekritiseerd blijven. Of, al dan niet met nieuwe interpretaties of toevoegingen, worden 
overgenomen. Betreft het medisch minder scherp te duiden klachten (zie paragraaf 5.2), dan wordt het dossier 
gaandeweg vervuild met persoonlijke interpretaties zodat een latere zuivere medische diagnostiek vertroebeld 
wordt. Dan ligt een passende en zorgvuldige therapie niet meer voor de hand. De meeste artsen die in een later 
stadium voor het eerst met die patiënt in aanraking komen, nemen de eerdere bevindingen van collega's liefst 
voor waar over. Die informatie beïnvloedt hun houding. De claimgerechtigde die van dit alles geen weet heeft 
voelt zich onprettig en niet serieus genomen, waardoor geleidelijk de vertrouwensrelatie onder druk komt. Wie 
vervolgens het eigen dossier onder ogen krijgt gelooft zijn ogen niet, en is dan vaak te laat. Stuit op feiten, 
suggesties, fouten en interpretaties - in medische en niet-medische zin - die voor deskundigen volstrekt 
onbegrijpelijk zijn. Wordt een inkomensverzekeringsclaim op basis van deze informatie behandeld dan is, zelfs 
als er niet opzettelijk zou zijn geknoeid, een conflict onvermijdbaar. De fouten in het dossier zijn in dat stadium 
nauwelijks nog te corrigeren. De claimgerechtigde wordt medisch en materieel de dupe. 

Welke medische handelingen of rapportage-elementen worden door verzekeraars gewaardeerd en 

waargenomen? 

Onder meer: 

1. een chronische ziekte negeren 

2. het bagatelliseren van een ongeval en/of de ongevalsgevolgen 

3. de mogelijkheid afwijzen dat het ongeval tot langdurige gezondheidsklachten leidde 

4. ongeschiktheid voor of zwaarte van een functie als oorzaak aanwijzen in plaats van het letsel of de 
aandoening 

5. ingeval van stress onder meer arbeidsomstandigheden en/of de thuissituatie als oorzaak aangeven 

6. een geluxeerde psychiatrische aandoening aangeven in plaats van de letselschade 

7. het ongevalsgevolg ontkennen en wijzen op een niet aannemelijke alcohol- of drugsproblemen 

8. nek- of hersenletsel als een psychisch probleem afhandelen 

9. een slachtoffer ongefundeerd beschuldigen van streven naar ziekte- of letselwinst 

10. burnout aan de karakterstructuur of de privé-relatie toedichten 

11. de verzekerde betichten van overmatige fixatie op de klachten, bewegingsangst en hypochondrie. 

5.1.1 APPARATENGENEESKUNDE NIET VOLDOENDE 

Op 12 maart 1996 schrijft een dagblad dat de 'somatische' (apparaten)geneeskunde, die met dure diagnostische 
middelen ziektepatronen vaak slechts zou bestendigen. Waarbij van een relatie tussen arts en patiënt op voet van 
gelijkheid geen sprake is. En vermeldt in tegenstelling daarmee de psychiatrie, waar juist samen met de patiënt 
oorzaak en therapie zou worden nagestreefd. Men pleit voor een betere samenwerking tussen beide 
beroepsgroepen. Veel gedupeerden maken melding van een nogal botte ontkenning van de klachten door 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -54- 

huisarts of specialist. Nadat zogenaamd onderzoek en meting niet tot een diagnose leidden. Sommige 

deskundigen beweren, dat dit te maken zou hebben met de 'orgaangerichte' opleiding van de huisarts: Als niet is 

aangetoond, dat een orgaan van iemand ziek is, kan er niets zijn, kan ik als medicus niet helpen, lijkt de 

gedachte. 

Bij nader inzien blijken meestal totaal andere zaken een rol te spelen. 

5.1 .2 ZWIJGDIAGNOSE LEVERT FOUTE THERAPIE 

In de taakomschrijving van de huisarts staat met zoveel woorden, dat de huisarts de patiënten zelf moet 
adviseren over de gevolgen van de aangetroffen aandoening op hun werk. Tegelijkertijd adviseert de KNMG aan 
behandelend artsen hun patiënten toch vooral geen (schriftelijk) oordeel te geven over hun arbeidsgeschiktheid. 
Zij beperken zich - om niet tuchtrechtelijk te worden aangesproken - tot behandeling. De in 1998 voorgestelde 
code samenwerking bij arbeidsverzuim leidt als men de perceptie van patiënten met de rapportages vergelijkt 
veelvuldig tot: zwijgen naar de patiënt of spreken met twee monden naar de patiënt én naar anderen wat betreft 
de mogelijkheid om bijvoorbeeld wel of geen therapeutisch werk te doen. Daarmee wordt patiënten door 
behandelend artsen zuivere informatie over hun situatie en hun herstel onthouden. Waardoor zij (grote) schade 
(kunnen) oplopen. 

Artsen die een keurings- of controle-opdracht aanvaarden werken met een ander beoordelingsscenario. Waarbij 
een objectieve vertrouwensrelatie met, en het belang van de patiënt, in het gedrang is. En gaandeweg het 
carrière-/inkomensbelang van de arts blijkbaar de overhand krijgt. 

5.1.3 HIATEN IN KENNIS EN METINGEN 

Patiënten zijn zich niet bewust van de beperkingen van de medische wetenschap. De brede publiciteit over 
(vermeende) nieuwste medische kunststukjes werkt dat in de hand. Niet alle menselijke 'defecten' kunnen 
medisch worden opgespoord en hersteld. Onprettig als het je overkomt maar begrijpelijk als je het weet als 
artsen niet kunnen helpen. Artsen kunnen het te vaak niet over de lippen krijgen om patiënt in een dergelijke 
situatie duidelijkheid geven met woorden als 'In mijn vakgebied zie ik geen oplossing' of 'Ik weet niet naar 
welke medische collega ik u nog kan verwijzen'. Daarmee ontstaat ruimte voor gedachten als 'ik word niet 
serieus genomen' of 'ik beeld me zeker maar wat in'. 

Erger wordt het als artsen of specialisten de ontwikkelingen in hun vak niet bijhouden en patiënten met 
achterhaalde kennis afschepen. Soms zijn medici juist wel op de hoogte van recente medische inzichten, maar 
doen alsof zij daar niet van weten. 

Bij zogenaamd minder bekende ziektebeelden worden er aan de patiënt soms opeens vragen gesteld of 
opmerkingen gemaakt over de jeugd, het huwelijk, het werk, de buurt. Soms merkt de patiënt pas later dat een 
suggestie als het zit niet goed met het privé-leven bij een of meer artsen hebben postgevat. Zonder dat deze 
daar ooit met hen over sprak. Het komt soms voor dat artsen die 'informatie' uit hun netwerk(en) verkregen. 
Zoals de huisarts die op zijn vaste koffieadres 'uitstekend' op de hoogte bleef van de dorpsroddel. In gevallen als 
deze, treedt de arts niet alleen buiten zijn expertise, grote kans dat die ongetoetste veronderstelling ook nog 
totaal foutief is! 

Ook worden mensen door medici vaak zonder onderzoek afgescheept. Aandoeningen, waarvan de oorzaak 
medisch is bewezen worden vreemd genoeg dagelijks door vele artsen ontkend. 

Het komt voor dat artsen bijvoorbeeld onderzoek naar bloed-, urine-, speeksel- en botstructuren achterwege, 
werken die tegen, of stellen dat uit. Zolang nulmetingen in de vorm van een keuring bij het aangaan van een 
verzekering oppervlakkig zijn is er geen vergelijking met een eerdere conditie van de verzekerde mogelijk. 
Maakt het voor verzekeraars eenvoudig om schade-uitkering te beperken. Zuivere beoordeling van oorzaken en 
gevolgen van ongevallen en rampen, van gevaarlijke leef- en/of werkomgevingen (beroepsziekten), of 
ongewenste effecten van medicijnen is op die manier niet mogelijk. 

Het ontwikkelen van verbeterde medische oordelen in de toekomst verloopt vaak moeizaam. Medische 
wetenschappers hebben vaak moeite met het samenwerken met andere wetenschappers en therapeuten. Vooral 
als het gaat om het vinden van oorzaken van (beroeps)ziektebeelden en therapieën. Of en in hoeverre invloed 
van grote marktpartijen daarbij een rol speelt is onduidelijk. 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -55- 

5.1.4 CONSPIRACYOFSILENCE:8 OF 20 DODEN PER DAG? 

In 1997 melden Volksgezondheid-lnspecteurs Lens en van der Wal dat een op de twintig artsen van Noord-Hollandse 
ziekenhuizen slecht functioneerde. Dat zou ook voor de rest van ons land gelden. Dat percentage geldt, volgens hun boek 
Problem doctors, a Conspiracy of Silence, ook voor huisartsen. 
Een paar cijfers m.b.t. medische fouten: 

• In 1995 zijn aan de Inspectie van de Volksgezondheid niet meer dan 133 calamiteiten in ziekenhuizen, 
waarvan 35 met dodelijke afloop gerapporteerd. De Inspectie klaagt intussen over het onder haar eigen 
supervisie onvoldoende inzicht in de werkelijke omvang van medische fouten. Ziekenhuizen zijn inmiddels 
weer verplicht om alle calamiteiten (ernstige medische fouten en ongevallen) aan de Inspectie te melden. 
Maar daar komt niets van terecht: het begrip calamiteit wordt rekbaar opgevat. De realiteit is ook dat de 
Inspectie na nieuwe wetgeving niet meer verplicht is zich met individuele klachten bezig te houden, maar 
daartoe wél de vrijheid heeft. En van die mogelijkheid door gebrek aan menskracht alleen bij breed naar 
buiten komende misstanden gebruik maakt. Zodat mede daardoor het inzicht in de kwaliteit van de 
gezondheidszorg geheel is verloren. Hoofdstuk 7.2.7 gaat daarop dieper in. 

• In 1997 schat Dr. Mr. W.G. Verkruisen het jaarlijks aantal vermijdbare medische letsels daarentegen op 
25.000, waarvan eveneens vermijdbaar 3.000 patiënten overlijden. 

• In 2008 concludeert SIN-NL (Slachtoffers Iatrogene Nalatigheid - Nederland) dat op basis van gegevens van 
buitenlandse onderzoeken jaarlijks in Nederland circa 8.000 mensen overlijden en circa 8.000 invalide raken 
door medische fouten in ziekenhuizen. Dit betekent 20 doden en 20 invaliden per dag. En dat ongeveer 10% 
van de opnames in ziekenhuizen gepaard gaat met een medische fout. Hiervan 1% ernstig, dat betekent 
invaliditeit of overlijden. Sinds begin 2010 publiceert SIN op haar website een lijst met namen van artsen, 
politici en andere vooraanstaande Nederlanders die dagelijks patiënten beschadigen, daarvan weten, dit 
bewust in stand houden, dan wel daartegen niets ondernemen. 

• Jaarlijks is het aantal medisch onnodige doden dus een veelvoud van het aantal van 700 dodelijke 
verkeersslachtoffers. 

• In 1993 schat dermatoloog Dr. J. van Everdingen dat er jaarlijks tussen de 850 en 1.800 mensen sterven aan 
de gevolgen van medische handelingen. 

• In de medische wereld volgt veelal een verklaring van natuurlijk overlijden na twijfelachtige handelen. 

• Van de deze medische doden komen er slechts een fractie: 300 voor de tuchtrechter. De Amsterdamse officier 
van Justitie C. Hermans ziet dat er slechts een handvol aan het OM wordt doorgegeven. 

Over fouten bij andere gezondheidszorginstellingen en huisartsen is minder bekend. 

'Ik schaam mij als medicus' citeerde de Telegraaf anesthesioloog Prof. Dr. B. Smalhout over vele tientallen 
gevallen van medische fouten, die hem onder ogen kwamen. Negen van de tien gevallen is te wijten aan 
nalatigheid, slordigheid en overschatting van het eigen kunnen van de betreffende medicus. De fouten waar hij 
over spreekt betreffen alle klassieke, eenvoudig diagnosticeerbare ziektebeelden, en fouten doordat 
patiëntengegevens niet goed worden overgedragen. Vaak nemen collega-artsen eerdere blunders zonder 
onderzoek of controle over. 'Patiënten lijken stukwerk geworden' zo stelt hij. Wie zich vandaag als arts nog voor 
de patiëntrelatie interesseert behoort tot de lagere kaste in de medische hiërarchie. Smalhout werd ondanks of 
juist vanwege zijn steeds weer onderbouwd kritische instelling door de medische wereld als nestbevuiler, non- 
valeur en charlatan bestempeld. Zie Hoofdstuk 9.6. 

Op 23 maart, 30 maart, 6 en 13 april 1996 zijn in die krant de ongelooflijke diagnosefouten bij Karel Korporaal, 
Barbara ter Beek, Igna Pieterse en Nicolette Borst beschreven. De laatste drie met dodelijke afloop. In geen der 
gevallen kon er zelfs maar een excuus van de betreffende artsen af. 

Een uitzondering ten goede volgt na de calamiteit met dodelijke afloop voor een vierjarig kind. Prof. Dr. B. 
Smalhout wijst in daaraan gewijde uitzending op het veelvuldig onderschatten van hoofd- en hersenletsels door 
artsen. Zie ook paragraaf 5.1.5. Vier artsen worden daarvoor gestraft. Een ervan spreekt in de KRO-tv 
uitzending op 4 juni 1996 buiten beeld zijn verontschuldiging aan de ouders uit. 

De 'behandelingskwaliteit' van ziekenhuizen komt naast medische fouten ook onder druk door een te lage 
personeelsbezetting. De hygiëne daar komt ook vaker in het nieuws. Dat laatste mede door krappe budgetten en 
gebrek aan controle op de wet in de schoonmaakbranche. Zo bleek al uit het boek De blinde vlek van Nederland 
van Stella Braam. Momenteel komen regelmatig afdelingen van ziekenhuizen en (privé-)praktijken in het 
nieuws, die om die reden (tijdelijk) worden gesloten. 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -56- 

Inmiddels hebben ook de Nederlandse Zorgverzekeraars een landelijke databank geïnstalleerd. Met daarin de 
artsen met wie het contract is verbroken. Omdat ze slecht werk leveren, frauderen, afspraken schenden, 
vertrouwensrelatie met patiënten schenden, slecht bereikbaar zijn, ofwel zich onbeschoft gedragen. Men wil dat 
ziekenhuizen zich gaan specialiseren op specialismen waar zij een minimum aantal ingrepen per jaar uitvoeren. 

5.1 .5 HERSENLETSEL 'MILD' VERTALEN 

Neuropsycholoog Prof. Drs. J.T. Matser, bekend van zijn onderzoek onder boksers wijst eind juli 1996 op de 
mogelijk ernstige gevolgen, bij zijwaartse, zware stoten tegen het hoofd. Omdat het cerebrospinale vocht maar 
een beperkte bescherming biedt kan het hersenweefsel beschadigen als de buitengebieden van de hersenen de 
draaibeweging van het hoofd niet meteen volgen. Ook zonder onmiddellijke bewusteloosheid klappen de 
hersenen tegen de schedel: cellen en raken beschadigd en er kunnen bloedingen en vochtophopingen ontstaan. 
Chronische hoofdpijn-, duizeligheids- en geheugenklachten, epilepsie, traagheid van begrip, verandering van 
persoonlijkheid en gestoorde motoriek, tot Parkinson-achtige aandoeningen blijken dan voor te komen. 

Ook Prof. Dr. Jelle Jolles meldt op 1 juni 1996 dat mensen met mild hersenletsel er vaak kwalijk aan toe zijn. 
Hun problemen worden onderschat. De dokter blijft maar roepen: 'Er is weinig aan de hand.' 

Tot de ons bekende slachtoffers en niet meer werkenden behoort een aantal personen met in de loop der jaren 
geleidelijk toegenomen nekproblemen. Vooral vrouwen. Er is voor hen geen hulp met redelijke kans op herstel 
meer mogelijk. Het lijkt erop dat patiënten jaren geleden door slordige, onjuiste of verzwegen diagnose niet de 
juiste therapie of gedragswijze aangeboden kregen. Met voor hun leeftijd al grote beperkingen. Ze praten er 
nauwelijks over, willen anderen niet teleurstellen, niet tot last zijn. Steeds verder worden intussen hun 
mobiliteits- en levensmogelijkheden beperkt. Onnodig, te vroeg, of onnodig ernstig. 

5.2 KLACHTEN NIET DUIDBAAR? 

Veel medische klachten worden niet opgelost. Bijna altijd tegen de achtergrond van het al dan niet toekennen of 
voortzetten van een uitkering voor ziekte of letsel: 

1. Niet verklaarbare klachten Bij patiënten die bij artsen verschijnen wordt niet altijd een tastbare 
verklaring van een ziekte- of letselbeeld gevonden. Er is dan bijvoorbeeld geen substraat (laboratorium- of 
foto-afwijking) gezocht of gevonden voor de ervaren pijn, moeheid, duizeligheid, etc. De 
(verzekerings)medische wereld heeft daarvoor een scala van aanduidingen: men spreekt van niet- 
objectiveerbare klachten, substraatloze klachten, onbegrepen lichamelijke klachten, functionele 
klachten, aspecifieke, psychosomatische klachten, psychogene klachten en dergelijke. 

2. De diagnose Te vaak krijgen patiënten niet duidelijk te horen dat er geen medische verklaring is gezocht 
of gevonden, maar worden ze met een zogenaamde pseudo-diagnose, ook wel verlegenheidsdiagnose, 
vage diagnose of waarschijnlijkheidsdiagnose naar huis gestuurd. Afhankelijk van het onverklaarde 
klachtenbeeld spreekt men bijvoorbeeld van een 'prikkelbare darm' of 'stress' en gebruikt dan vaak de 
naam van het bijbehorend zogeheten (neurasteen) syndroom. De patiënt is daarmee niet geholpen, weet niet 
wat te doen, voelt zich niet serieus genomen. Sommigen beginnen daarom een speurtocht in het internet, 
medisch en alternatief circuit op zoek naar een oplossing. Tegen hoge kosten, en veel inspanning en 
teleurstelling. Meestal namelijk zonder resultaat. Ze worden er vaak zieker van. 

3. Voorbeelden Artsen spreken en schrijven vaak over een ongedifferentieerde somatoforme stoornis, 
somatisatie of bijvoorbeeld psychomatose . Deze etiketten maskeren bijvoorbeeld bekkensyndroom, 
burnout, CVS, depressie, fibromyalgie, ME, PTSS, RSI, whiplash, etc. 

4. Mode? Deze aandoeningen worden vaak met een nieuwe, modieuze naam aangeduid. Overspanning heet 
bijvoorbeeld nu vaak burnout. Daarmee wordt de suggestie gedaan dat het om een nieuwe aandoening gaat, 
iets van deze moderne tijd. In werkelijkheid zijn klachtenbeelden als deze al sinds medische 
mensenheugenis bekend. 

5. Vermeend psychisch verband Op grote schaal veronderstellen medici een verband tussen de klachten en 
de hersenen en of de psyche. Sommigen veronderstellen de hersenen of de geest zelf als oorzaak. Met 
allerlei vormen van gedragstherapie, klachtenonafhankelijke ergotherapie, en vaak ook psychofarmaca 
tracht men dan met wisselend effect de klachten weg te nemen. Bij onderzoeken naar resultaten op korte 
termijn blijkt meestal een beweerde verbetering op te treden. Terwijl op langere termijn het resultaat 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -57- 

beperkt blijft, of terugval optreedt. Bij gebruik van medicijnen blijken gewenning en of afhankelijkheid, 
maar vooral de dosering en optredende bijwerkingen een probleem. 

6. De schuldvraag Klachten worden in de media vaak als 'psychisch' of 'tussen de oren' geduid. Medici 
wijzen vaak ongefundeerd naar een premorbide karakterstructuur. Of een psycho-sociale achtergrond, tot 
zelfs ziektewinststreven. Eigen schuld of simulatie. Door dit niet uitgesproken maar wel vaak stiekem in 
rapportages opgeplakte stigma wordt de patiënt niet meer serieus genomen. Dergelijke etikettering 
verkleint voor hen de terugkeerkans naar een draaglijk leven met duurzame, draagbare arbeid. Duurt dit 
langer dan dreigen depressieve of traumatische symptomen. Deze worden dan bijvoorbeeld 'verklaard 
door' of 'geweten aan' de thuissituatie. Waarbij de onbegrepen lichamelijke klachten als 'logisch' 
voortvloeisel worden beschouwd. Daarmee is een absurde vicieuze cirkel gesloten. Gelukkig zijn er 
onderzoeksresultaten die deze onzinnige, onbewezen verklaringen op de helling zetten. Psycholoog Gerbrig 
Versteegen in het AZG stelde in 2001 over een periode van 24 jaar vast dat onderzochte chronische 
whiplashpatiënten niet werden gekenmerkt door psychisch ingrijpende gebeurtenissen vooraf. En evenmin 
over een 'bijzondere' persoonlijkheid bleken te beschikken. Voor hen geen aanwijsbare 'eigen schuld'. 

7. Verzekeringsclaims Verzekeringsclaims bij langdurige arbeidsbeperkingen door aandoeningen of letsels 
komen vrijwel nooit tot een passende uitkering. Pas als de en aandoeningen verzekeraarmedisch bekend en 
'erkende' verklaard wordt er uitgekeerd. Ook zware letsels worden meestal niet (ond)erkend. Slachtoffers 
uit de Bijlmer, Enschede, Volendam, veel uitgezonden militairen uit actiegebieden, en verkeersslachtoffers 
kunnen daarover meepraten. Talloze andere letselslachtoffers met niet onderzochte, onopgemerkte, onjuist 
beoordeelde, verdoezelde of gebagatelliseerde angst- of stressstoornissen en depressies hebben staan er 
slecht voor. 

8. Lacunes in medische wetenschap Sommige klachtenbeelden blijven voorlopig onverklaard omdat de 
medische wetenschap die niet eenduidig heeft kunnen diagnosticeren. Behandeling en genezing zijn niet 
mogelijk. Symptoombestrijding kan soms verlichting brengen. Aandoeningen als astma en maagszweer 
zijn inmiddels medisch wetenschappelijk verklaard en behandelbaar en niemand zal die patiënten nog 
verdenken van een slechte leefstijl, een zwak sociaal milieu, een 'zwak karakter', andere vormen van 
'eigen schuld', of simulatie. Dr. Knottnerus van de Gezondheidsraad schrijft in 2000: Het nog ontbreken 
van kennis over een kenmerkend pathologisch of fysiopathologisch substraat betekent niet dat er géén 
sprake is van een ziekte of aandoening. Door een 'klachtensysndroom ' te plaatsen tegenover ziekte wordt 
een valse tegenstelling gecreëerd. 

Zie ook Hoofdstuk 4.19. 

5.3 BEROEPSZIEKTEN, Q-KOORTS EN GEKNOEI MET IMPLANTATEN 

5.3.1 BEROEPSZIEKTEN 

In bijna alle Europese landen en ook in de VS kent men het principe van het 'risque professionnel'. Men kan 
aanspraak maken op een hogere uitkering als de ziekte op de officiële beroepsziektelij st voorkomt. 
In Nederland is dat niet zo. De klinische arbeidsgeneeskunde staat in Nederland in de kinderschoenen. Pas als 
de ziekte in hoofdzaak het gevolg van het werk is, en de werkgever niet aan zijn zorgplicht heeft voldaan, 
kan de werkgever aansprakelijk worden gesteld. Juridisch-verzekeringsgeneeskundig spreekt men over een 
beroepsziekte als deze mono-causaal door het werk of door arbeidsomstandigheden is veroorzaakt. In beginsel 
kan dan alle financiële schade verhaald worden. Dat is geen eenvoudige zaak. Het aantonen van monocausale 
beroepsziekten (met bijvoorbeeld als enige oorzaak: het werk) is voorlopig vrijwel onmogelijk. Beroepsziekten 
zijn nog onvolledig gedefinieerd. Pas als ze zijn aangetoond moeten ze door de arbodienst worden gemeld. Dat 
gebeurt dus vrijwel nooit. Zo blijft in Nederland het inzicht in de aard en het aantal beroepsziekten bestaan. 

Spreekt men over preventie dan worden ook aandoeningen bedoeld die mede door het werk worden 
veroorzaakt. Herkenning, erkenning en behandeling laten nog op zich wachten. Door het vrijwel ontmantelde 
sociaal stelsel komt er in Nederland meer aandacht voor beroepsziekten. In de toekomst zal een arts of specialist 
bij een langer durende aandoening altijd vragen naar het werk dat een patiënt verricht. Daarmee is de 
aantoonbaarheid en de registratie nog steeds niet verbeterd. 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -58- 

Bij extrapolatie uit buitenlandse cijfers komt men in Nederland tot 25.000 gevallen van beroepsziekte per jaar. 
Elk jaar komen er meer dan 10.000 nieuwe gedupeerden met letselschade. Ongeveer één op de drie 
werknemers in de WAO/WIA is arbeidsongeschikt door een beroepsziekte of een bedrijfsongeval. 

Bijna de helft van het aantal beroepszieken kampt met RSI-klachten (repeterend werk). Anderen hebben door 
hun werk OPS (schilders, drukkers en spuiters), rugklachten, PTSS, burnout (dienst- en zorgverlenende 
beroepen), schimmelaandoeningen, lawaaidoofheid, allergie en eczeem (metselaars, kappers, stylisten), infectie 
(rioolwerkers), de ziekte van Lyme (bosarbeiders) kapotte knieën of hernia (stratenmakers), astma en 
longaandoeningen (kaswerkers, voormalige asbestwerkers), longaandoeningen (lassers) of kanker (werkers in 
de rubberindustrie). De tussen haakjes genoemde beroepen zijn voorbeelden. 

WIA zet slachtoffers arbeidsongevallen en beroepsziekten in de kou 

De WIA strookt niet met internationale verdragen over sociale zekerheid. Om dit probleem op te lossen dient de 
regering een betere voorziening te treffen voor arbeidsongeschikten ten gevolge van een bedrijfsongeval of 
beroepsziekte. Aldus Prof. Mr. Frans Pennings in zijn oratie 'Nederland Gidsland?' 

5.3.2 Q-KOORTS 

Nieuwsuur, 1 juni 2012.: 

In 2007 brak in Nederland de Q-koorts uit. Het ministerie wist al een jaar voor de ruimingen op melkgeitenbedrijven dat een 

groot aantal bedrijven besmet was. De ministers hebben altijd beweerd dat vergaande maatregelen pas mogelijk waren als 

er een goede test beschikbaar was om besmette bedrijven op te sporen. Ze verklaarden onlangs nog onder ede dat dit pas 

eind 2009 het geval was. 

Nieuwsuur meldde dat zo'n test al veel eerder beschikbaar was en werd gebruikt. Een private organisatie die mede op 

verzoek van het ministerie melkgeitenbedrijven met behulp van die test onderzocht, deelde nota bene eind 2008 de 

onderzoeksresultaten met ambtenaren van Landbouw. Daaruit bleek dat bijna 100 van de 300 melkgeiten-bedrijven besmet 

waren. Toch nam het ministerie geen maatregelen. Volgens het ministerie gaven de voorlopige uitslagen geen onverwacht 

beeld en moest de test nog gevalideerd worden. Q-koorts-experts vonden het valideren van zo'n commerciële test nonsens. 

Het kabinet verdraaide de conclusies van nieuwe Q-koortsonderzoeken en informeerde de Kamer niet volledig. 

Het kabinet liet daarop extern onderzoek doen om te achterhalen of de feiten van Nieuwsuur nieuw waren. Daarna schreef 

het kabinet aan de Kamer dat er niets vreemds is gebeurd en dat Nieuwsuur geen belangrijke nieuwe feiten naar voren heeft 

gebracht. 

Nieuwsuur concludeert na onderzoek en gesprekken met betrokkenen dat dat niet klopt en dat de Kamer is misleid. Volgens 

Nieuwsuur wijken de conclusies uit het externe onderzoek af van de conclusies van het kabinet. Het kabinet verdraait de 

conclusies van nieuwe Q-koortsonderzoeken en informeert de Kamer niet volledig. 

Zo'n 100.000 Nederlanders zijn naar schatting besmet geraakt met Q-koorts. Dat is meer dan tot nu toe werd 
aangenomen, zeggen onderzoekers van het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch. Van iets meer dan 3.000 
mensen is bevestigd dat zij Q-koorts hadden. Zeker 25 mensen zijn aan de ziekte overleden. Nieuwsuur meldde 
dat de advocaten van 400 Q-koortsslachtoffers een schadeclaim indienen tegen de overheid. Tot nu toe waren er 
alleen schadeclaims ingediend tegen geitenhouders. Het aantal mensen dat met Q-koorts is besmet, was 
mogelijk lager uitgevallen als het ministerie van Landbouw geen informatie had verzwegen. 

5.3.3 GEKNOEI MET IMPLANTATEN 

'Jeroen Bosch Ziekenhuis wist van contante betalingen plastisch chirurg' . 

Neuscorrectie 

Er komt ook een vrouw aan het woord, ze is door de inmiddels overleden chirurg Maas Geesteranus geopereerd. Ze 
betaalde hem begin jaren negentig zwart voor een neuscorrectie. De operatie zou haar 4400 gulden kosten, de arts vertelde 
haar dat er nog een andere optie was. "Ik mocht plaatsnemen in een andere kamer in het ziekenhuis. Daar vertelde hij me 
dat ik ook voor de helft van het geld onder het mes kon. Maar dan moest ik het wel in een envelop de volgende dag komen 
brengen." Ze was uiteindelijk niet tevreden over het resultaat en ze kreeg geen naconsult. 

Borstvergroting 

Bij het Jeroen Bosch Ziekenhuis hebben zich ook 113 vrouwen gemeld die tot 2001 zeggen contant te hebben betaald voor 
een borstvergroting door dr. H. Maas Geesteranus, die de bijnaam "Tietendokter" had. Het ziekenhuis wist van de 
bijverdiensten van de inmiddels overleden plastisch chirurg die 'zwart' borstimplantaten plaatste. Een goede bekende en 
collega van de chirurg zou dit hebben gezegd, het ziekenhuis laat in de krant weten dat mensen destijds inderdaad op de 
hoogte zijn geweest van de contante betalingen. 

De arts zou ook andere operaties buiten de boeken hebben uitgevoerd. Volgens de bekende van de chirurg vonden de 
bijverdiensten plaats met volledige goedkeuring van het ziekenhuis. Het IGZ onderzoekt de zaak. 

15 februari 2012, Lobke Kapteijns 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -59- 

Borstimplantaten. 

• 23 dec 2011. De Franse regering roept ongeveer 30.000 vrouwen op om hun PIP-borstimplantaten van het 
inmiddels gesloten bedrijf Poly Implant Prothese SA. te laten verwijderen. De implantaten zijn in opspraak 
omdat de ze zijn voorzien van industriële siliconen, en zijn gevaarlijk omdat de stof in het lichaam terecht kan 
komen. De implantaten zouden snel scheuren. De gel die er dan uit lekt, kan ontstekingen veroorzaken. 
Wereldwijd zijn er zo'n 300.000 verkocht. PIP maakte zo'n 25 procent voor de Europese markt. 
Siliconenimplantaten van het inmiddels failliete Franse bedrijf zijn in veel landen van de markt gehaald, 
omdat ze kunnen scheuren. 

In het Verenigd Koninkrijk hebben inmiddels al 250 vrouwen een aanklacht ingediend. Ongeveer 40.000 
Britse vrouwen hebben de implantaten van het Franse bedrijf. 

In Nederland lopen niet duizend, maar ruim 1400 vrouwen rond met ondeugdelijke borstimplantaten van het 
Franse merk PIP. 

In totaal zijn ruim 2.700 honderd van de gewraakte implantaten van het merk M-implant van het bedrijf PIP 
in Nederland verkocht. Bijna eenderde van de in Nederlande verkochte PIP-implanten (830) is nog zoek. 
Van de inmiddels failliete producent is van ruim 1.900 implantaten de bestemming achterhaald. 
Ook in Duitsland wordt vrouwen geadviseerd de implantaten uit voorzorg te laten verwijderen. 
De Inspectie voor de Gezondheidszorg roept vrouwen op die tussen 1997 en 2001 zulke implantaten hebben 
gekregen. 

Volgens de inspectie zijn er daarvan in Nederland 2700 verkocht, maar oud-werknemers van de importeur 
zeggen dat het er zeker 5000 zijn. 

Volgens Britse plastisch chirurgen is de kans op scheuren 16 tot 34 procent. De Britse onderzoekers maakten 
bij hun onderzoek gebruik van trillingen door geluidsgolven (ultrasonor). 

De Nederlandse Vereniging van Plastisch Chirurgen adviseerde vrouwen om de implantaten uit voorzorg te 
laten verwijderen. 

Meer dan honderd slachtoffers van lekkende borstimplantaten hebben een bijeenkomst in Amsterdam 
bezocht. Daar kregen ze informatie van advocaten die een gezamenlijke claim willen indienen. 
De advocaten willen een claim indienen tegen onder meer de Inspectie voor de Gezondheidszorg. De 
inspectie zou veel te weinig hebben gedaan met klachten over lekkende siliconen-implantaten, waaronder die 
van het Franse bedrijf PIP. 

Schadevergoeding krijgen zal wel lastig worden, omdat de bedrijven die de foute implantaten leverden, 
failliet zijn. Over de hoogte van de claim is nog niets bekend. 

Een commissie onder leiding van oud-minister Winnie Sorgdrager is op dit moment bezig met een onderzoek 
naar de afhandeling door de IGZ van de meldingen. 

Minister Schippers van Volksgezondheid erkende eerder dit jaar dat het toezicht op de implantaten heeft 
gefaald. 

Alle siliconen borstimplantaten moeten direct van de markt gehaald worden. "Veel vrouwen blijken siliconen 
in de oksel of zelfs in de lever te hebben. Het gaat daarbij niet alleen over PIP-implantaten", zegt advocate 
Shanta Singh. "Steeds meer vrouwen melden problemen met siliconen die nog gewoon te verkrijgen zijn. 
Daarom moeten alle implantaten met siliconen direct van de markt gehaald worden." Volgens Singh zijn de 
implantaten niet veilig. "Bij het meldpunt worden we overspoeld met horrorverhalen van vrouwen die ziek 
zijn geworden door lekkende implantaten. De voorzieningenrechter heeft het verzoek afgewezen. 

Een nieuwe heup, knie of een rugoperatie . Nieuwe orthopedische technieken in ziekenhuizen? Hoe kiezen 
chirurgen voor een nieuwe prothese of operatie? Sommige nieuwe ingrepen en implantaten zijn gevaarlijk voor 
patiënten omdat wetenschappelijk bewijs ontbreekt. Patiënten wordt dat meestal niet verteld. 
Advocatenkantoor Van der Goen zal meerdere ziekenhuizen en orthopedische firma's aansprakelijk stellen 
voor de schade die tientallen patiënten hebben geleden nadat bij hen een nieuw type kunstheup is ingebracht. 
De controle op prothesen en implantaten schiet in Nederland ernstig tekort. Enkele orthopedisch chirurgen 
waarschuwen voor het ontbreken van een onafhankelijke keuring voor nieuwe prothesen en implantaten. 
Prof C. Öner, orthopedisch chirurg in het UMC Utrecht, pleit voor een onafhankelijk keurmerk, dus zonder 
invloed door de orthopedische industrie. Nieuwe prothesen zouden voor gebruik gecontroleerd moeten worden 
op mogelijke bijwerkingen. 

Rudolf Poolman, orthopedisch chirurg in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Amsterdam onthulde dat 6 van 
de 11 orthopedische bedrijven überhaupt geen wetenschappelijk onderzoek over hun product hebben 
gepubliceerd. Hij introduceerde een website prothesevergelijker.nl voor patiënten, met alle prothesen die in 
Nederlandse ziekenhuizen worden gebruikt. De nieuwe site zou onder meer gaan melden of de prothesen 
wetenschappelijk getest zijn, en of er sprake is van bijwerkingen. Deze website is inmiddels met vertraging 
operationeel, maar staat haaks op het gestelde doel, wat de fabrikanten niet onwelgevallig zal zijn: 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -60- 

• Het is geen website voor patiënten, maar ... door beoordelende patiënten 

• Beoordelende patiënten moeten zich met naam laten vermelden, bijgevolg: 

- weinig respons 

- bijna uitsluitend beoordelingen over artsen in superlatieven, terwijl ervaringen uit andere bronnen een totaal 
ander beeld geven 

• De reacties zijn daarom onvolledig en onvergelijkbaar 

• De heupmerken en - types worden niet duidelijk gespecificeerd. Dat moet de patiënt op de site van de 
fabrikanten uitzoeken 

• Patiënten weten vaak niet eens welke heup zij kregen 

• De beloofde aanduiding welke protheses wél wetenschappelijk werden getest en de bijwerkingen ontbreekt 

De orthopeden doen hun uitspraken na de recente problemen bij de introductie van de 'metaal op metaal'- 
kunstheup. Deze nieuwe prothese blijkt bij gebruik ijzerslijpsel af te geven dat bij sommige patiënten de 
ontwikkeling van tumoren veroorzaakt. Prof. Öner: "De introductie van deze kunstheup op de Nederlandse 
markt is te haastig verlopen". De prothese is inmiddels bij zeker 1000 Nederlandse patiënten ingebracht. 

Professor Gezondheidsrecht J. Legemaate (AMC) pleit voor meer toezicht en voorafgaande keuring van 
nieuwe implantaten: "De invoering van nieuwe technieken kan tot behoorlijke patiëntenschade leiden, dus we 
moeten alles doen om dat te voorkomen." Het nieuwe rugsysteem Dynesys werd bij tientallen patiënten 
gebruikt door de omstreden chirurg C. de Bruin uit het Waterlandziekenhuis. Dit is ook een onvoldoende 
gecontroleerd implantaat, aldus Poolman. 

Minister van Volksgezondheid Schippers belooft maatregelen. De Inspectie voor Volksgezondheid, IGZ , 
zegt extra controle te zullen uitvoeren bij de Zwolse Isala klinieken. In dit ziekenhuis werden kunstheupen van 
het merk Biomet gebruikt. Een patiënt meldde complicaties door plaatsing van een nieuw type kunstheup, de 
zogenoemde sportheup. 

Bijna 40 Nederlandse orthopeden hebben consultancy contracten met de medische industrie. Dat blijkt uit een 
onderzoek van de Nederlands Orthopedische Vereniging (NOV) onder alle bijna 700 orthopeden in Nederland. 
Voormalig AMC-chirurg Henk Been werkte jarenlang ook voor de Amerikaanse prothesefabrikant DePuy. 
Hij meldde dat in Nederland momenteel 10 tot 20 orthopeden een contract hebben met bedrijven die rug-, knie- 
en heupprothesen maken. DePuy, onderdeel van Johnson en Johnson, bevestigde schriftelijk dat consultancy 
contracten met chirurgen in Nederland in omloop zijn. De chirurgen krijgen van de bedrijven onder meer reizen 
betaald als zij prothesen afnemen. 
Er is meer aan de hand. 

Het blijkt dat sommige orthopeden slordig zijn met operatieverslagen, tenaamstelling en dateringen. Insiders 
schrikken daar niet van. Deze verslagen blijken al te vaak een modelverhaal, waarin afwijkingen, incidenten of 
calamiteiten vaag vermeld worden of totaal ontbreken. Ook worden er soms zonder vermelding collega- 
operateurs of waarnemers, dan wel adviseurs van een fabrikant toegelaten. De patiënt weet ook daar niets van 
en zal ingeval van schade levenslang in het duister tasten. Ook omdat collega-orthopeden die daar van weten 
zullen zwijgen als het graf. 

Bronnen: 

- KRO-Reporter, 29 januari 2011 

- Heupen op de snijtafel, Ervaringen en suggesties, Het verhaal van Gerard. Zie BIJLAGE 3. 

5.4 ARBODIENSTEN ONDER COMMERCIËLE DRUK 

Als Wim Rutjes 42 jaar heeft gewerkt krijgt zijn vrouw borstkanker. Hij verzorgt hij haar zoals een goed echtgenoot past. En 
raakt overspannen. De bedrijfsarts van de Arbodienst heeft daar zijn twijfels over. "Komt u maar op controle ter 

verantwoording." "Mijn vrouw is vandaag overleden." "Komt u dan op donderdag?" "Dan wordt ze begraven."... 

(Argos, 9 september 1998) 
Rob de Vries, Manager van een Arbodienst (de naam Maetis wordt in beeld gebracht) zegt voor de tv-lkon op 26 september 
2000 onder meer: "... Dat vind ik ook de grote uitdaging voor de Arbodienst. Om dokters niet medisch te laten denken, zal ik 
maar zeggen. Ik zeg wel eens: je hebt de dokter nodig om eigenlijk te zeggen 'Uw probleem is eigenlijk niet medisch'. " 

Arboartsen verrichten tegen vergoeding werk voor je werkgever. Hun belang is dus dat van je werkgever. Je kunt toch niet 
met droge ogen geloven, dat een dergelijke arts - de goeden niet te nagesproken - op enigerlei wijze betrouwbaar is. 

(Nieuwsgroep nl.juridisch 12-8-01) 



MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -61 



Iedereen kan een verzuimbedrijf of arbodienst beginnen. In Nederland bestaan naar schatting vijfhonderd 
bedrijven die zich met ziekteverzuim bezighouden. Een deel van de UWV-artsen verliet de Uitvoerings- 
instellingen in ruil voor een lucratievere baan bij een Arbodienst. 
In de arbeidsomstandigheden is nog veel mis door de volgende factoren: 

• De Arbodiensten zijn commerciële bedrijven. Medewerkers van Arbodiensten richten zich sterk op hun 
opdrachtgevers (de werkgevers) voor de continuïteit van hun dienst en hun carrière (goede beoordeling door 
hun cliënten). 

• De bedrijfsarts en de arbeidsdeskundige staan onder commerciële druk. 

• Werkgevers hebben niet altijd oog voor preventie: Men denkt eerst aan een laag verzuim. In de nu geldende 
Arbo-wet heeft de werkgever geen verslagplicht meer. Slechts een vage meerjarenplan-plicht volstaat. 

• Het inhuren van Arbodiensten voor preventie is geen wettelijke verplichting. Vooral in kleine en middelgrote 
bedrijven wordt bij schadelijke arbeidsomstandigheden laat ingegrepen en wordt nog te weinig aan preventie 
gedaan. Sancties in de vorm van boete kan een Arbodienst alleen opleggen bij direct gevaar, ze zijn dan nog 
laag en daarom een farce. Verder is alleen een waarschuwing mogelijk. 

• De wetgever meent dat preventie meer aandacht zal krijgen nu de werkgevers het in de eigen bijdrage aan 
verletkosten en premiehoogte gaan merken. 

Het belang van de werknemer is in het geding. Media-uitingen, verklaringen bij de klachtenlijnen, Stichting 
Werkgroep 1970 en de auteur leveren het volgende beeld: 

• Patiënten en de behandelende sector klagen over gebrekkige bereikbaarheid en communicatie met Arboartsen. 

• Zieke werknemers moeten wettelijk binnen zes weken een bedrijfsarts zien, zo staat het in de Wet 
Poortwachter, maar ze worden vaak veel te laat doorverwezen. 

• Artsen van Arbodiensten handelen vaak in strijd met hun beroepseed. Ze kiezen massaal de zijde van de 
betalend opdrachtgever (dit is de werkgever) en niet die van de zwakke partij, de (patiënt)werknemer. 

• Sommige Arbodiensten hebben er soms geen moeite mee om - soms gesteund door de Rechter - 
vertrouwelijke medische patiëntengegevens aan de werkgever door te geven. 

NOS-Zembla meldt op 23 mrt 2012: 

Het grootste arbobedrijf van Nederland, VerzuimReductie, overtreedt structureel de privacy van zieke werknemers. 

Personeelsleden moeten na een ziekmelding van hun werkgever bellen met VerzuimReductie. Vervolgens stellen 

callcentermedewerkers allerlei medische vragen. Die noteren de antwoorden in een dossier, dat wordt gedeeld met 

werkgevers. Dat is wettelijk verboden. 

Zembla toont voorbeelden waarin zieke werknemers vertellen over seksueel misbruik, suïcidale neigingen of zware 

kankeroperaties. De directie van VerzuimReductie zegt "de zaak uit te zoeken en navraag te doen binnen de 

organisatie". 

Het bedrijf heeft grote klanten als Kruidvat, V&D, Action, de Bijenkorf en thuiszorgorganisatie TSN. Het College 

Bescherming Persoonsgegevens stelt een onderzoek in. 

• Arboartsen die de patiënt- werknemer bij conflicten adviseren om ontslag te nemen. 

• Patiënten en deskundigen klagen erover dat Arboartsen zich niet voor het dossier interesseren, medische 
gegevens niet opvragen, tot een onzuivere diagnose komen, zich tegenover hen opstellen, niet luisteren, 
vooringenomen zijn over de door hen ervaren gezondheidsklachten, hen onheus bejegenen, terloops 
suggestieve uitspraken doen, of openlijk intimideren. 

• Te vaak krijgen zieke of gelaedeerde werknemers vage, ongefundeerde informatie zonder therapeutisch 
advies van behandelend en Arboartsen. De meeste werknemers zijn bang om herhaald naar duidelijkheid te 
vragen en tasten in het duister, wat een mogelijk herstel belemmert. 

• Klachten dat Arboartsen/-arbeidsdeskundigen marchanderen met de mondelinge en/of schriftelijke 
gegevensverstrekking, en ziekmakende arbeidsomstandigheden of slecht personeelsbeheer niet aan de kaak 
stellen, te snel mensen aan het werk sturen, of juist ongegrond verbieden aangepast te werken, kansen op 
aangepast werk laten lopen, passief blijven bij onredelijk ontslag door de werkgever, of dit zelfs in de hand 
werken, en ontslag wegens arbeidsconflict kritiekloos accepteren. 

• Van een verzuimverzekeraar, die vervolgens tevens als arbodienst optreedt en met uiterst dubieus negatief 
verhaal over zieke werknemer rapporteert, aan de hand waarvan werkgever ontbinding van de 
arbeidsovereenkomst realiseert, die tot onmiddellijke onvergoed ontslag leidt (29-12-06). 

• Arboartsen verklaarden vaak zelf dat hun werk ondergeschikt wordt geacht aan het geld, en door de 
werkgever onder druk te zijn gezet, met soms schadelijke gevolgen voor de verzekerde. Sommige Arboartsen 
die wél volgens hun beroepseed handelden konden het veld ruimen. 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -62- 

• Van de wettelijk verplichte melding van beroepsziekten door Arbodiensten komt niets terecht. Slechts een 
fractie ervan wordt gemeld. Zie 5.3. 

• Nieuw ingevoerde gedragsregels en de in 1996 ingestelde geschillencommissie blijken onvoldoende te sporen 
met eerdere regels en leiden tot nieuwe fouten en verwarring. Terwijl arbo-artsen onderling en openbaar 
volop klagen over de spanning tussen de commerciële druk en hun medische onafhankelijkheid was er op 6 
juli 2001 bij de geschillencommissie nog geen enkele klacht ingediend. Gedragsregels inzake onnodige 
keuringen worden massaal overtreden. Arboartsen worden blijkbaar nauwelijks gecontroleerd. 

Door de druk van veel werkgevers (zoals het aan het werk zetten van zieken) heeft een deel van de Arbo- en 
verzekeringsartsen de afgelopen jaren ander werk gezocht. 

Zie ook BIJLAGE 16. 

5.5 KANS OP CORRECTE (HER)BEOORDELING? 

Polisvoorwaarden, de wet en beroepsregels verplichten keurend en verzekeringsartsen tot een objectieve 
vaststelling van de beperkingen van een verzekerde in de uitoefening van het beroep, en van de nog uitvoerbare 
(gangbare) arbeid. 
Integere artsen blijken bij die vaststelling in de meeste gevallen op enorme problemen te stuiten: 

• omdat de met een keuring gemoeide belangen de objectiviteit van de meting kunnen beïnvloeden. 

• waar het moeilijk duidbare ziektebeelden betreft. Dit geldt voor circa de helft van de te beoordelen patiënten. 

• ingeval van letsels waarbij de vaststelling van de arbeidsbeperkingen lastig is. Dit geldt voor de meerderheid 
van betrokkenen. 

• omdat de vraagstellingen bij onderzoeken onvoldoende eenduidig zijn. 

• omdat de onderzoeken onvoldoende genormaliseerd zijn (protocollen en bijvoorbeeld beoordelings- 
formulieren). Omdat de resultaten dan niet reproduceerbaar zijn is er sprake van willekeur. 

• omdat betekenis van de terminologie per medische discipline kan verschillen. 

• omdat elke door de arts gestelde vraag en de daarbij gebruikte terminologie bij elke patiënt een onbedoeld 
andere dan door de arts onverwachte interpretatie kan oproepen. Dat blijft vaak onopgemerkt, tenzij de arts de 
juiste controle-vragen stelt. Zelfs in gunstige omstandigheden is de tijd daarvoor niet toereikend. Bijgevolg 
zijn de antwoorden op de gestelde vragen bij een goedwillende arts en verzekerde vaak niet direct 
interpreteerbaar. En dan onbruikbaar. In de vervolgvraagstelling en de daaropvolgende antwoorden sluipt dan 
een groeiend verschil tussen het beeld dat de patiënt meent te vertellen en datgene wat de arts daaruit afleidt. 
Dit geldt in sterkere mate als er sprake is van cultuurverschillen door landstreek. En nog sterker per 
nationaliteit. Evenzo bij allochtonen. 

• omdat de onderlinge communicatie tussen medische disciplines - door ontbrekende protocollen, toegenomen 
werkdruk, meer parttime dienstverbanden, onvoldoende deskundigheid, en ook door verloop - steeds lastiger 
wordt. 

• waar onduidelijkheid over bevoegdheden en onderlinge tegenstellingen, en verschil in jargon de 
communicatie tussen huisarts en bedrijfsarts, en die tussen behandelend artsen, bedrijfsarts, Arboarts en 
controlerend verzekerings-arts ernstig hinderen. Regels blijken ontoereikend, worden aangepast of 
aangescherpt, blijken onbekend, worden overtreden. Zie ook Medisch Contact, 4 juni 1999. De leidraad 
samenwerking tussen huisarts en bedrijfsarts (maart 2002) is een onwerkbaar voortvloeisel uit een 
ongelukkige taaksplitsing. 

• omdat regels van privacy, gedragsregels en patiëntenrecht nauwelijks op elkaar zijn af te stemmen. 

• omdat het risico van behandelend artsen op claims is toegenomen, waardoor zij neigen tot onvolledige 
registratie in het medisch dossier, en tot onvolledige informatie aan de patiënt. 

• zodra vervolgens het betreffende dossier door een andere arts wordt geraadpleegd of overgenomen dreigt een 
verdere vertekening in het medisch beeld over de patiënt, en een diepere kloof in de visies van patiënt, artsen 
onderling en verzekeraar(s). 

• omdat er geen arts is die over de visie van een collega twijfel durft te uiten. Daarbij kan de geheimhoudings- 
plicht een excuus zijn. 

• omdat verzekerings- en keurend artsen vaak a priori afstand nemen van de al aanwezige informatie van 
behandelend artsen en in hun medische dossiers, waardoor zij essentiële informatie over ziekte of letsel totaal 
negeren. 



MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -63 



Die context wordt, ook onder relatief goede omstandigheden (oprechtheid van behandelaar en verzekerde), de 
kiem voor sluipende wederzijdse gevoelens van onvrede. Wat in veel gevallen leidt tot verlies van de 
vertrouwensrelatie. Nadelig voor de verdere juiste beeldvorming. 

De meeste vaststellingen van de mate van arbeidsongeschiktheid kunnen de toets der kritiek dan ook niet 
doorstaan. Zo wordt een meerderheid van betrokken claimgerechtigden door foutieve vaststelling van een 
eventuele uitkering benadeeld. 

Slechts een klein deel van de medisch/arbeidsdeskundige visie wordt later door de patiënt aangevochten. Waarna 
soms de zaak wordt terugverwezen naar de arts. Vanwege mogelijke irritaties is er een grote kans op (verdere) 
juridisering, in plaats van een directe en juiste herbeoordeling met kans op snelle correctie. Bij verzekerden van 
particuliere maatschappijen wordt de arbeidsdeskundige visie slecht of zelfs geheel niet bekendgemaakt, en 
ontbreekt veelal in het (opgevraagd kopie-)dossier, waardoor gedupeerden onjuistheden daarin nauwelijks of 
helemaal niet kunnen aanvechten. 

In de meest gunstige omstandigheden leidt dossierinzage achteraf tot een aantal door patiënt wettelijk te 
verlangen correcties of vernietigingen. Periodieke dossierinzage door een patiënt is daarom altijd geboden. 
Ondanks wettelijke plicht wordt dit inzagerecht van dossiers nog steeds gefrustreerd, soms zelfs geweigerd. 

De toegenomen commerciële invloed op het handelen van huisarts, bedrijfsarts, Arboarts, keuringsartsen en 
verzekeringsartsen werkt onzuiver handelen tegen verzekerden in de hand. Onderzoek wijst uit dat artsen zich 
die invloed realiseren en als belastend ervaren, maar de gevolgen ervan enorm onderschatten. De daarmee 
gemoeide onzuivere handelingen worden door gedupeerden meestal niet ontdekt. En als dat wel zo is zijn ze 
moeilijk bewijsbaar. 

5.5.1 PROTOCOLLEN OF NORMEN: KEURINGSWILLEKEUR 

Arbeidsongeschiktheids-, of letselverzekeringspolissen en de WIA blijken bij schade voor velerlei uitleg 
vatbaar. Cruciaal bij schadebehandeling zijn de zogenaamde medische beoordelingen. Deze worden 
verondersteld op onafhankelijke wijze plaats te vinden. Een objectief oordeel vereist integriteit, eenduidige 
keuringsnormen en protocollen, en keuringsvaardigheid. De beschikbaarheid van deze normen en protocollen 
bij het vaststellen van (de gevolgen van) ziekte of gebrek is echter een probleem (Prof. Dr. J. Willems). Ook 
binnen Defensie (Dr. J. de Raad en Dr. T.L.J. Homsma). Het oordeel van verschillende medici na schade bij 
eenzelfde mens blijkt daardoor tot enorme verschillen in uitkomsten te leiden. We hebben het dan nog niet over 
de vertaling in verlies van arbeidsvermogen. En zwijgen eveneens over de vertaalslag naar verlies van 
verdienvermogen. Dit betekent in de dagelijkse praktijk bij zuivere bedoelingen al volop keuringswillekeur, 
onbillijkheid en klachten. Schadelijk voor de patiënt. Een ziek(er)makende behandeling met te vaak allerlei 
slepende en slopende klacht- en rechtsprocedures. 

5.5.2 RESULTAATGERICHT KEUREN VOOR DE WAO/WIA 

Psycholoog Drs. Lies B. Bunk schrijft op 10 juni 1995 in het AD onder meer: 

Artsen en specialisten zetten zich in voor de gezondheid en het welzijn van hun patiënten. De taak van de keuringsartsen en 
hun medewerkers is hier tegengesteld aan. En: Hef werk van keuringsartsen en arbeidsdeskundigen is zelfs niet te 
vergelijken met dat van autokeurmeesters: ze geven niet eens een reparatie-advies mee. 

"Het is net als bij de dieren: De zwakken worden uitgeroeid" zegt de zwaar zieke Andrea Hilverdink, die niet krijgt uitgekeerd, 
op 18 juni 1996. 

KRO registreert 18 juni 1996 het resultaat van de wet uit 1993: 

• WAO-steunpunt Apeldoorn ontving in 1995 150 vragen/klachten binnen (Bloemendal). Zou dit representatief 
zijn voor alle steunpunten, dan gaat het om bijna 200.000 vragen/klachten in het hele land. Ook uit andere 
bronnen en het feit dat een aantal klachten niet gemeld werd is aannemelijk dat het om honderdduizenden 
problemen gaat. 

• 'Regelmatig komt het voor dat artsen en arbeidsdeskundigen hun verantwoordelijkheid proberen te ontlopen, zich achter 
elkaar verschuilen bij het nemen of toelichten van beslissingen over patiënten, een soort 'ping-pong spel' spelen' 

(gepensioneerd arbeidsdeskundige R. van Baaien) 

• Met de nieuwe wet van 1993 dachten de keuringsartsen dat het aantal arbeidsongeschikten met 2% zou 
dalen, de regering wilde een daling van 21%. De werkelijke daling over het jaar 1994 bleek 47% te bedragen 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -64- 

(Drs. C. Rietbergen). Schrijnend voorbeeld van het verzekering smedisch en arbeidskundig gesjoemel op een 
totaal van 800.000 te herkeuren medemensen. Die aldus deels onrechtmatig van zieke tot werkloze waren 
'omgekat'. 

• In Helmond leidden de herkeuringen zelfs tot een daling in de arbeidsongeschiktheid met 80%! (KUB- 
onderzoek, 2 november 1996). 

• Deze marge is het gevolg van de invulling van het begrip objectiveerbare aandoening. Deze invulling werd 
aan de keuringsartsen overgelaten. Er waren geen criteria (Prof. Dr. J. Willems). Door in die situatie toch te 
keuren handelden deze artsen massaal naar willekeur en in strijd met hun beroepsethiek. Zie ook paragraaf 
5.17. 

• Er was wellicht angst bij de artsen: 'Misschien zeggen ze straks dat wij schuld zijn van eventueel onvoldoende 
goedkeuringen' hebben de artsen wellicht gedacht (Prof. Dr. J. Willems). 

• Het ziektebeeld van deze mensen was niet veranderd, maar ze raakten wel hun uitkering kwijt (Rosenmöller). 

• Er is nog steeds iets fundamenteel mis in de keuringen (Rietbergen). 

• Velen gaan psychisch gebukt onder de (dreigende) herkeuring. Een aantal is niet in staat het eigen dossier bij 
te houden, en is niet in staat te weten wat de keuring inhoudt. Sommigen durven de post van de 
Uitvoeringsinstelling niet open te maken (Bloemendal). Een deel van de patiënten is niet in staat tot het 
behartigen van de eigen belangen. Bij de gesignaleerde keuringswillekeur zijn dit weerloze slachtoffers. 

Bij de auteur werd op cruciale momenten noch door het GAK noch door Interpolis de visie van de behandelend 
arts gevraagd. Ook nu wordt dat vaak nagelaten. Voor zover deze wél wordt gevraagd is het overigens de vraag 
wat daarmee gebeurt. 

April 1999 meldt een rapport van TNO en SoZa onverminderd grote willekeur bij de keurend artsen van de 
Uitvoeringsinstellingen. Aldus worden de rechten en de gezondheid van mensen verkwanseld door keurders, 
die zich medici noemen. Met zeer nadelige gevolgen voor gezondheid en de materiële positie van deze 
gedupeerden en huisgenoten. 

Uit de nog ernstiger misstanden bij de herkeuringsoperatie door het UWV sedert najaar 1994 blijkt dat het puur 
gaat om politieke keuringen. Bestuur en regering wuiven deze in eenzijdige mediaberichten met een glimlach 
weg. Inmiddels zijn de laatste humane UWV-artsen vertrokken: 

"Onze verzekeringsarts heeft een indrukwekkende staat van dienst. Hij werkt ruim twintig jaar in de medische sector als 
huisarts en keuringsarts. Met enthousiasme praat hij over zijn professie die hij als een roeping lijkt te zien. Zijn laatste baan 
als verzekeringsarts bij het UWV, dat de WW en de WAO uitvoert, liet echter een nare bijsmaak achter. Op tafel liggen alle 
documenten die zijn verhaal ondersteunen, waaronder zijn beoordelingsrapport. Daarin staat duidelijk dat hij een goede arts 
is en er geen klachten zijn over zijn functioneren. " 

Desondanks wordt gesteld dat hij zijn werkzaamheden 'zo spoedig mogelijk moet beëindigen'. De reden 
daarvoor is dat hij te veel mensen heeft afgekeurd. Het rapport geeft aan in hoeveel gevallen een besluit van de 
arts tot een volledige WAO-uitkering heeft geleid, en concludeert vervolgens: 'Dit percentage is hoger dan in 
2003. Dit staat haaks op de WBU, is onrechtmatig, is tot schade van cliënt en maatschappij, ook al wil je de 
patiënt ermee een dienst bewijzen.' " (Volkskrant, 21 januari 2005). 

Veel herbeoordelingen van WAO-ers blijken te zijn uitgevoerd door Verzekeringsartsen in opleiding. De 
supervisor heeft het verzekeringsonderzoek daarbij veelal niet mede-ondertekend en/of er bestaat geen 
duidelijkheid waaruit de supervisie heeft bestaan (Ulenbelt, 26-12-2006). 

5.5.3 CORRUPTE PRIVATE KEURINGEN 

"Die artsen stellen bewust een andere diagnose als blijkt dat de aandoening de verzekeraar veel geld zal kosten. En je kunt 
wel naar de Rechter stappen maar in de advocatuur en in de justitiële wereld lopen ook genoeg smerige heertjes rond. Ik 
heb alle bewijzen in huis om aan te tonen wat voor vuile praktijken er in de verzekeringswereld plaatsvinden!" 

(C. Bousardt, Stichting Werkgroep 1970, 22 juni 1996) 

In de private sector is het schering en inslag dat commerciële motieven een objectieve keuring doorkruisen. 
Terwijl uitsluitend de aard, ernst en de gevolgen van de aandoening het letsel bepalend zouden moeten zijn: 

• Landelijk bekende revalidatie-arts schrijft eind 1971 aan de Stichting Werkgroep 1970: ...Als ik nu 'gehuurd' ben door de 
ene partij ... dan is de kans groot, dat ik mij door de belangen van de opdrachtgever toch meer laat leiden dan ik wil of 
ooit zal toegeven... 

• Ex-lnterpolismedewerker Nout Linkels uit Goirle op 5 juli 1995: "... Ik weet dat u bent beoordeeld door "uitsmijters. ..." 



MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -65 



Onder deze invloed worden rechten van mensen geschonden door keurend artsen. Met grote nadelen voor de 
gezondheid en de materiële positie van betrokkenen. 

5.5.4 MEDISCH KEUREN IN EEN DAG GELEERD 

... Regelmatig vraagt een letselschade-verzekeraar of een advocaat een arts om een expertise over de aard van de 

invaliditeit van een patiënt. Dit kan situaties betreffen als na een operatief ingrijpen, na ongevallen of bij ziekten. Vaak wordt 

dan gevraagd de mate van invaliditeit in 'impairment' uit te drukken volgens de richtlijnen van de AMA (American Medical 

Association). 

In de opleiding tot specialist komt het toepassen van dit soort richtlijnen ter beoordeling van functieverlies niet of nauwelijks 

aan de orde. Velen bekruipt een gevoel van onzekerheid als er een confrontatie met deze materie plaatsvindt, zeker gezien 

de grote consequenties die aan een dergelijke expertise verbonden zijn. Toch zien slechts weinigen de kans om zich 

volledig op de hoogte te stellen... 

... Deze dag is bedoeld voor chirurgen, orthopeden, neurologen, dgd-artsen en Arbodienst-artsen. 

Aldus de folder van het AZM onder auspiciën van de Nederlandse Vereniging voor Traumatologie voor de 
workshop Keuren is een kunst, onze expertise loopt mank, op 13 maart 1998. Een deel van de inleiders wordt 
door een aantal, ons bekende, patiënten omstreden geacht. Dit roept het beeld op dat: 

• veel artsen kennelijk niet goed toegerust zijn voor keuringen. 

• velen van hen desondanks keuringen niet weigeren. Ons zijn geen voorbeelden bekend van artsen die om deze 
reden een keuring weigerden. 

• zij dan handel(d)en in strijd met hun beroepscode. 

• een arts in één dag kan leren keuren. 

5.5.5 HANDELINGEN DIE HET DAGLICHT NIET VERDRAGEN 

Als ik de bekertjes melk in de counter plaats, zie ik hoe een van mijn collega's tegen de koffiekannen valt - 

voorover gebogen, handen op haar buik, kreunend. Ze is ingestort en wordt afgevoerd. 

'Ze werd zo wit als een zwarte maar kan worden,' merkt collega Mies later op. Ze is een van de overgebleven 

vaste krachten. 'Mijn collega's zijn door hun rug of gewoon ziek,' zegt Mies. 

Cheffin José: 'Ze zijn nep-ziek.' 

'Hoe weet je dat zo zeker?' vraag ik. 

'De controlerend geneesheer is een vriendin van mij.' 

(Stella Braam over de catering in het Amsterdamse Atrium-complex) 

E-mail 17 juni 1999 23.01 uur 

Even een snelle reactie op uw website, want ik heb de hele avond zitten zwoegen op een brief naar de FNV en ben 
doodmoe. Ik heb mijn vader begeleid bij een WAO-traject. Ik weet inmiddels zeer veel van het onderwerp af en wat ik 
meegemaakt heb grenst aan het ongelofelijke. Je wordt door de werkgever gewoon geloosd na 35 jaar 3-ploegendienst en 
door het GAK gepakt bij de herkeuring. Je kunt alles, alles verwachten tot en met het vervalsen van een handtekening door 
de bedrijfsarts (nl. op het reïntegratieplan) toe. In het verslag van de verzekeringsarts staat o.a. "een door de zon rood 
verbrande man zit tegenover mij". Alsof je verdomme een jaar lang vakantie gevierd hebt op de Bahama's. Dit zijn echter 
nog maar kleine dingen. Als u wilt stuur ik het hele verhaal nog een keer, maar misschien heeft u al genoeg voorbeelden. 
Mijn vader is overigens niet particulier verzekerd. Ik ben begonnen als een redelijke man, maar ben inmiddels keihard 
geworden t.o.v. de werkgever en het GAK. Ze hebben alleen een klein beetje respect voor je als je er keihard tegenin gaat. 
In het begin denk je nog dat je jezelf in de vingers snijdt door je hard op te stellen, maar gepakt wordt je toch. Het is een 
oorlog. Op de rechter hoefje niet te vertrouwen, die zegt op de zitting iets anders als bij zijn uitspraak. Ik betwijfel zelfs of de 
uitspraak wel door dezelfde man is opgesteld. 

(Naam van de afzender om privacy-redenen weggelaten) 

Recentelijk ontving ik als huisarts onderstaand verzoek om inlichtingen: 

"Naar u bekend zal zijn, overkwam uw patiënte mw. X een ongeval waarbij zij letsel opliep. De verzekeringsmaatschappij 

van de vermoedelijk aansprakelijke tegenpartij, verzocht bureau A voor regeling van de door betrokkene geleden schade 

zorg te dragen. " 

In het kader van de schadevaststellingswerkzaamheden van bureau A, waaraan ik als medisch adviseur verbonden ben, is 

het van belang dat ik informatie ontvang omtrent de gevolgen van bovengenoemd voorval. Wilt u daarom de volgende 

vragen beantwoorden? 

1. Wat is uw diagnose? 2. Welke behandeling vond plaats en met welk resultaat? 3. Hoe is de situatie thans? 4. Hoe ziet u 

de prognose? 5. Is er al een eindtoestand? 

Van uw patiënte werd vernomen dat pre-existent onder meer rug-, nek- en hoofdpijnklachten een rol speelden. Het lijkt thans 

niet onaannemelijk dat op een zeker moment de ongevalsgevolgen door middel van een onafhankelijke (mogelijk 

neurologische) expertise zullen worden vastgesteld. De beoordelend specialist heeft in dat geval ook gegevens nodig 

omtrent de medische situatie van uw patiënte voorafgaand aan het ongeval. 

In verband daarmee verzoek ik u tevens een overzicht te verstrekken van de data van de consulten van uw patiënte voor het 

ongeval, de klachten bij gelegenheid van die consulten, de ingestelde behandeling en het verloop van die behandeling. 

Wellicht is het het eenvoudigst indien u daartoe een kopie van de patiëntenkaart verstrekt (!). Een door betrokkene 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -66- 

ondertekende machtiging, waaruit blijkt dat tegen het verstrekken van de informatie geen bezwaar bestaat en een 
antwoordenveloppe, doe ik u voor de goede orde bijgaand toekomen." 
Op het oneerbare voorstel ben ik maar niet ingegaan. 

(Medisch Contact, 1 2 januari 2001 ) 

Keuringsartsen voor particuliere assuradeuren kennen de commerciële verleiding voor nieuwe en 'mooiere' 

keuringsopdrachten. Private keuringen worden uitstekend betaald. Artsen en advocaten maken melding van 

intimidatie van verzekeraaronvriendelijk keurende artsen door een aantal verzekeraars. 

Keurders van de uitvoeringsorganen ondervinden politieke en media-maatschappelijke druk om 'aantallen' te 

realiseren en uit vrees voor hun carrière of het behoud van hun functie. 

Zij blijken het in deze situaties minder nauw nemen met hun beroepsethiek, met de gezondheid en met de 

menselijke waardigheid van de aan hen toevertrouwde mensen. Dat blijkt uit talloze verklaringen van 

gedupeerden, inzage in dossiers, mediaberichten en publicaties. Het blijkt vrijwel onmogelijk om 'foute 

keurders' aan te spreken op overtreding. Deskundigen wijzen op de moeilijke bewijslast. 

Er zijn aan de ene kant beruchte, notoir harde verzekeringsartsen (zie ook Dossier 1850). Volgens de tot 1995 

bij Interpolis werkzame getuige Nout Linkels uit Goirle, worden ze bij Interpolis intern 'uitsmijters' genoemd 

(zie BIJLAGE 4). Mogelijk wordt bij andere verzekeraars de gelijke term of ander jargon gebruikt voor 

laakbaar handelende keurders wier namen in verband met klachten vaker opduiken. 

Het begint bij de nog onervaren medici die aan het begin van hun carrière staan en misschien nog weinig verwijt 

treft. Ze blijken in hun verdere opleiding en hun carrière geleidelijk verder te worden geprogrammeerd. Om hun 

handelen en berichtgeving subtiel, of wat forser, bij te stellen naar wat de betreffende verzekeraars graag zien. 

Hoe het misgaat. Allereerst zijn er onopzettelijke, menselijke en beroepsfouten bij goede trouw. Daarnaast zien 
we hoe artsen in een behandelende rol, waar een potentieel verzekeringsbelang kan (gaan) spelen, ethische en 
morele regels terzijde (moeten) schuiven. Dit wordt duidelijk aan de hand van het volgende voorval: 

Jonge vrouw meldt zich begin juli 1996 met haar klachten, wegens vakantie van de huisarts, bij de waarnemer. Deze 
constateert dat zij overspannen is en adviseert haar eerst eens vakantie te nemen. De bedrijfsarts van het concern waar zij 
werkt vraagt daarop aan de waarnemend arts om een schriftelijke verklaring van de diagnose. Waarop deze weigert. 
Inmiddels wordt door de beroepsgroep aan behandelend artsen met klem afgeraden om zich bij een patiënt uit te 
spreken. Of te adviseren over de mate waarin hij of zij bepaalde werkzaamheden zou kunnen verrichten. Dat is 
het exclusieve terrein van ARBO-artsen! Daarmee is een zuiver en volledig therapeutisch advies door de 
behandelende sector in feite onmogelijk geworden. 

Voorbeelden als deze, waarin de behandelend arts, in de rol van keurder gedrongen, de 'schakelaar' van zijn 
beroepsethiek 'omzet', zijn legio in de slachtofferverhalen. 

C. Bousardt van Stichting Werkgroep 1970 stelde al in november 1984 over keuringsartsen: 'Het bewust uitbrengen van 
een leugenachtig medisch (keurings-)rapport is trouwens niet eens tuchtrechtelijk aan te pakken. Omdat er geen arts- 
patiëntrelatie is en zo'n arts in feite dus niets en niemand schaadt. Civielrechtelijk dan.' 

De talrijke voorbeelden hoe medici over de schreef gingen, zijn in onderstaande paragraaf oplopend naar ernst 
van overtreding gerangschikt. Beginnend bij wat slordigheid of menselijke zwakte zou kunnen worden 
genoemd. En vervolgens geleidelijk overgaand naar strafrechtelijk vergrijp, gaat het om handelingen en 
rapportages, die een aantal verzekeraars welgevallig zijn. En waarop door deze verzekeraars maar liever geen 
controle wordt uitgevoerd. Of bij signalering van fouten of fraudes de melding ervan aan schadelastmanagers 
door deze blijkbaar wordt overruled of terzijde gelegd. 
De handelingen waarmee behandelend, verzekerings- en keurend artsen over de schreef gaan zijn: 

• Patiënt informatie over het aangetroffen beeld of de mogelijkheden therapie onthouden. 

• De plicht tot informed consent niet nakomen. 

• Niet duidelijk maken of er keurings- dan wel behandelingsonderzoek wordt gedaan, overtreden van 
patiëntenrechten. Keuringen inleiden met uitspraken als 'u ziet er goed uit'. 

• Patiënt wel rust toedenken, maar dit niet voorschrijven, of dit niet in de rapportage opnemen. 

• Weglaten van gegevens, opzij kijken, medeplichtig stilzwijgen, medische principes op andere wijze 
ondergeschikt maken aan externe of interne voorschriften, opdrachten of wetten, zich verschuilen achter of 
(ver)wijzen naar andere deskundigen, weglaten van het verband met andere medische onderzoeksrapporten of 
dit juist over-accentueren, niet lezen van medische verslagen en rapporten. 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -67- 

Als medicus passief blijven bij insinuatie of intimidatie door sommige verzekeraars, superieuren, of 

werkgevers. 

Niet reageren op evidente fouten in medische rapporten. 

Geen bezwaar maken tegen, of het niet melden van ontoelaatbare rapportages door anderen. 

Patiënt met suggestieve of bagatelliserende opmerkingen ontmoedigen, of op die manier uitspraken 

ontlokken. 

Suggestieve opmerkingen maken over mogelijk overtreden van polisvoorwaarden. 

Intimidatie van de verzekerde op een andere manier. 

Niet ter zake doende opmerkingen of (suggestieve) schrijfwijzen in medische (keurings)rapportages 

(bijvoorbeeld '!!'). 

Het suggereren van psychische problemen. 

Suggereren of benoemen van jeugd, gebeurtenissen, thuissituatie of relaties (huwelijk, werk of bedrijf, 

ontspanning). Alsof daarvan de huidige gezondheidstoestand het gevolg zou zijn. 

Suggestie van in aanleg aanwezige onbewezen zwakte in karakter- of persoonlijkheidsstructuur en/of door de 

ziekte of het ongeval geluxeerde, veronderstelde verborgen gebreken ('pre-existent' of 'pre-morbide'). 

Concluderen uit ongecontroleerde gegevens of niet getoetste veronderstellingen. 

Het op suggestieve wijze drijven van een wig tussen patiënt en partner. Oorzaak van aandoening of letsel 

(vervolgens) toewijzen aan (de aard van) een van de partners. 

Ongestructureerde mondelinge informatie-uitwisseling over patiënt met anderen. 

Over patiënt met collega' s wél overleggen, maar de gegevens of het resultaat niet in de rapportage opnemen. 

Bijsluiters (laten) verwijderen. Patiëntengegevens verwijderen. 

Mislukken van metingen onvermeld laten en deze niet laten herhalen. 

'De datum vullen we later in' (antidateren). 

Therapeutisch handelen tijdens keuringsonderzoek. 

Bagatelliseren van fotoverslagen (Voorbeeld: 'Het is maar een schaduwlijntje' bij nekbreuk). 

Evidente letselschade veroudering of degeneratie noemen. 

Negeren van het ziektebeeld en of dit wijten aan overbelasting of overbezorgdheid, of somatiseren. 

Het toevoegen of verdraaien van informatie uit een meting of rapportage. 

Verschillen (doen) aanbrengen in geschreven medische rapportage. 

Verdoezelen of verduisteren van röntgen- of andere medische rapportage of -transmissie. 

Opzettelijk foute meting. 

Opzettelijke verzwijging van feiten of verschrijving van (een deel van) het (ziekte)beeld bij het citeren van 

een ander rapport. 

Achteraf vervalsen van onderzoeksresultaten, fotobeelden of onderzoeksrapporten. 

Ingrijpen op een patiënt tijdens keuringen door ongevraagd 'therapeutisch' manueel ingrijpen op de nek, resp. 

door een ruggenprik (voorbeeld: patiënt met hersen- en nek/rugschade). 

Vele van deze ontsporingen werden, ook nadat ze bewezen waren, door de medische tuchtrechtspraak niet 
bestraft. 

5.5.6 'UITSMIJTERS' 

Het betreft volgens getuige geselecteerde artsen die door Interpolis worden ingeschakeld voor keuring. Met als 
doel, dat de verzekerde, die gezondheidsschade meldde, gezond zal worden verklaard. Details in BIJLAGE 4. 

5.5.7 'HERGEBRUIK' VAN OMSTREDEN ARTSEN 

Al in 1994 sprak auteurs' huisarts over 'gesjeesde huisartsen' als keuringsarts. Dit nadat gedupeerde met zijn echtgenote 
hem vertelden, hoe zij waren 'behandeld' door Drs. R. van Wees van Arbodienst Medimark/GUYRA B.V. Die door Interpolis 
was ingehuurd (Tweede druk van Dossier 1850, pag. 58 t/m 60). 

Drie andere artsen die de auteur 'keurden' - eveneens eenzijdig gekozen door opdrachtgevend verzekeraar Interpolis - zijn 
nadien uit het reguliere gezondheidscircuit 'met de noorderzon' vertrokken. Inmiddels is gebleken, dat zij alle zijn gevestigd 
in privé-(keurings)praktijken in de grote stad in het zuiden. Tegen een ervan, psychiater Drs. S.J. Duinkerke zijn vele 
tuchtklachten ingediend, tot heden leidend tot 14 tuchtstraffen. 

Sinds 6 september 1995 werd breder bekend dat artsen, die tuchtrechtelijk geschorst zijn als behandelend arts, 
vervolgens onbelemmerd als keuringsarts optreden. 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -68- 

Op 20 januari 1997 melden de media dat actie ondernomen gaat worden tegen artsen, die zich na schorsing of 
uitzetting uit het beroep ongehinderd in een ander land vestigen. Men wil dit bereiken met een internationale 
databank. Een kwestie van jaren dus, zoals uit een stroom van schandalen tot de dag van vandaag blijkt. 
Artsen met 'een vlekje' en artsen, die liever zonder pottenkijkerij meer verdienen hebben zich inmiddels op 
grote schaal en vrijwel ongecontroleerd gevestigd in lucratieve privé-praktijken. Die zijn de verzekeraars graag 
ter wille onder het mom van: Keuringsbureau, Medische Expertises, Medisch Onderzoekbureau, Medisch 
Adviesbureau, Arbodienst, Arbeidsdeskundig-, Screenings-, Second opinion- en/of Juridisch centrum, instituut 
of bureau voor onderzoek, keuring, bijstand en advies. Internet en de Gouden Gids staat er vol van. 

5.6 BEVESTIGING UIT OPENBARE BRONNEN 

De KRO wijdt op 21 mei 1996 aandacht aan de onnodige dood van (ongeboren) baby's. Door een materiële 
machtsstrijd tussen gynaecologen. En citeert een algemeen onderzoek onder specialisten. Daaruit bleek dat 1 op 
de 20 specialisten disfunctioneert. Dat wil zeggen: deze medici maakten onnodige fouten met schade aan de 
patiënt, en bleken bij herhaling niet te corrigeren. 40% van het disfunctioneren was terug te voeren op gebrek 
aan communicatieve vaardigheden, 30% berustte op medische/technische fouten, en eveneens 30% op fraude, 
alcohol en ongewenste intimiteiten. 

Medisch handelen, dat niet door het belang van de gezondheid van de patiënt maar door materieel streven is 
ingegeven laat mensen niet onberoerd. Men schrijft dan ook cynisch over medici en hun eed van Hipocrytus. 
Verzekeraars koppelen het dossierbeheer aan financiële criteria: Men spreekt bijvoorbeeld over 
Schadelastbeheersing. Meldingen duiden erop dat de functionaris, die zijn target niet haalt, kan vertrekken. In 
een geval wordt gesproken van ontslag op staande voet. 

Ter illustratie het volgende topje van de ijsberg: 

1. Het boek 'Uw geld en uw leven' beschrijft gedocumenteerde voorbeelden hoe medici over de schreef gaan. 

2. C. Bousardt van Stichting Werkgroep 1970 stelt in de Nieuwe Revu van 1 t/m 9 november 1984: 
'Maatschappijen hebben tijd, geld en "deskundigen". Dat zijn dan artsen die in hun opdracht rapporteren. 
Er is zelden een financiële band, maar een paar voor de maatschappij ongunstige rapporten en ze schrappen 
je van de lijst. Daar gaan je bijverdiensten.' 

3. Advocaat Mr. P.G.A. Aarts stelt voor de NVWP van 13 oktober 1993, over de 'flexibele keuringsmaatlat' 
van de artsen: 

'De expertiserend arts wordt met argusogen gevolgd, een in de ogen van een medisch adviseur te vriendelijk rapport 
kan voor de desbetreffende arts betekenen dat hij van meerdere maatschappijen - voorlopig - geen opdrachten meer 
krijgt. Er zijn voorbeelden bekend van artsen die na een dergelijke motie van wantrouwen een tweede kans kregen en 
daarna aanzienlijk lagere percentages blijvende invaliditeit vaststellen. De objectiviteit en de onafhankelijkheid van de 
expertiserend arts komen hiermee in het geding. Het behoeft geen betoog dat door deze 'expertise-hetze' het door de 
ziekte toch al labiele evenwicht van het slachtoffer verder wordt verstoord.' 

4. In Dossier 1850 op Pag. 70: 

'De juristen, gespecialiseerd in hersenletselkwesties geven me inderdaad elk een tot anderhalf uur de tijd. 
Ik ben hen daarvoor zeer dankbaar. De eerste zegt het onomwonden: 'Dokter Tilanus en Dokter Duinkerke 
zijn beide (zeer) harde artsen'. 

5. Op 5 juli 1995 vertelde ex-Interpolismedewerker Nout Linkels uit Goirle aan de auteur: 

"Ik weet dat u bent beoordeeld door uitsmijters." In een adem vervolgde hij met de toelichting: "Dat zijn artsen die door 
Interpolis worden ingeschakeld voor keuring met als doel, dat de verzekerde, die gezondheidsschade meldde, gezond 
zal worden verklaard." 

6. De vraag is wat men nu moet geloven, "Interpolis glashelder" of bovenstaande uitspraak, die een aantal 
dagen later nog eens, ditmaal aan auteurs' echtgenote, herhaald werd. 

7. Op 1 1 november 1995 schrijft de Volkskrant over 'Handelaars in leed'. En ook over de door drie met name 
genoemde partijen omstreden geachte neuroloog van Wijngaarden uit Amsterdam. 

8. Globaal onderzoek wijst uit dat het grootste deel van de letselschade-slachtoffers ernstige klachten heeft 
over keuringsartsen, en meer dan de helft van hen serieuze tot zeer ernstige klachten heeft over de 
medische behandeling. 

9. Talloze bronnen maken melding van willekeur door UWV-artsen en arbeidsdeskundigen. 

10. Op 13 juni 1996 verklaarde Prof. Dr. J. Willems, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van 
Verzekeringsgeneeskundigen (NVVG), over de nieuwe WAO-wet van 1993: Dat het er bij (her)keuring om 
ging op goede medische gronden een eerlijk en rechtvaardig advies te geven. Betreffende op basis van 
medische deskundigheid al dan niet objectief aantoonbare aandoeningen. De invulling van dit begrip was 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -69- 

bij de inwerkingtreding van de wet onduidelijk en werd aan de uitvoerders overgelaten. Zonder dat er op 
dat moment richtlijnen waren *). 

Niettemin hebben controlerend artsen van alle Bedrijfsverenigingen totdat er richtlijnen kwamen massaal naar 

willekeur herkeurd, resulterend in een excessief hoog aantal (47%) gezondverklaringen. 

Vrij Nederland van 21 juni 1997 doet mét naam van keurders een boekje open over de zeer omstreden keuring 

van enkele tandartsen en therapeuten, die zich bij Movir goed verzekerd waanden. 

Een onderzoeksrapport van 26 april 1999 van TNO en SOZA toont onverminderde willekeur bij keuringsartsen. 

Behalve kunstfouten en slordigheden is er op grote schaal sprake evident ongecontroleerde, of ongecorrigeerde 
handelingen van een aantal verzekeraars en medici, die niet door de beugel kunnen. En die vrijwel altijd leiden 
tot fysieke en/of psychische en materiële schade aan patiënten. Die in een nog niet onderzocht aantal gevallen 
zelfs direct of indirect de dood van de patiënt tot gevolg hadden. Daartegen werd en wordt nog steeds niet 
(effectief) opgetreden. Blijkbaar functioneert er geen onafhankelijk toezicht. Het gaat om publiekelijk besproken 
en beschreven bekende misstanden, die zonder nader onderzoek of correctie al heel lang voortbestaan. 
De door eigen beroepsgenoten ingestelde zogenaamde controle-organen en -statuten, zoals de medische 
tuchtrechtspraak, de gedragscode van geneeskundig adviseurs bij verzekeringsmaatschappijen, en ook de 
gedragsregels voor arbeidsdeskundigen, de ervaringen met het functioneren van de Ombudsman 
Schadeverzekering en de Tuchtraad worden belicht in Hoofdstuk 7. 

*) Eenduidige normen bestaan nog steeds niet. Richtlijnen zijn nog steeds niet volledig en eenduidig. De 
toepassing evenmin. Keuringen berusten momenteel onverminderd op willekeur. 

5.7 OOK DOKTERS ALS PATIËNT KANSLOOS 

Als huisarts heb ik me nooit gerealiseerd dat de lijdensdruk bij depressie zo groot was. Zegt Wout Meyboom in 
het boek Zieke dokters. In dit boek worden een aantal ervaringen beschreven van dokters die door ziekte geveld 
worden. Opvallend is dat artsen aandoeningen bij zichzelf aanvankelijk ontkennen en (daardoor?) meestal 
verkeerd diagnosticeren. Artsen blijken grote moeite te hebben om bij een collega tot een juiste diagnose, een 
duidelijke boodschap van het aangetroffen ziektebeeld, en de te volgen behandeling te komen. Verder blijkt dat 
zieke dokters over hun aandoening en de behandeling erg veel willen weten en niet gauw tevreden zijn over de 
beste weg. Zieke dokters blijken dus gewone mensen, die eveneens geshockeerd raken over het grote aantal 
fouten dat zij tijdens hun ziekte ervaren. 

Uit onze database van de eerste verzekeringsgedupeerden (BIJLAGE 9) blijkt dat artsen wanneer zij 
arbeidsongeschikt raken dezelfde 'behandeling' ten deel valt als andere werkenden. Zij blijken zich, ondanks 
een informatievoorsprong vanwege hun beroep, kennelijk evenmin te kunnen beschermen tegen foutieve of 
betwistbare praktijken bij de behandeling van hun claim. Ook zij hebben bij foute verzekeraars geen schijn van 
kans. 

5.8 PSYCHISCH/MEDISCHE DIAGNOSTIEK EN THERAPIE? 

Uit vele bronnen blijkt dat de psychische gezondheidszorg een gecompliceerd terrein is, veel vragen oproept, 
met voor patiënten een groot risico op gevolgschade bij onopzettelijke beroepsfouten of bewuste schendingen 
van de medische leer: 

1. De diagnostiseerbaarheid van geestelijke gezondheidsklachten is lastig, omdat veel symptomen zich 
moeilijk laten meten. Dat begint al bij de huisarts. Vanwege gebrek aan kennis en tijd is het niet eenvoudig 
om psychische problemen tijdig te onderkennen en adequaat door te verwijzen. 

2. Er zijn verschillende classificatiesystemen van psychologische en psychiatrische aandoeningen in gebruik. 
Beroepsgroepen en individuele medici hechten meestal aan het 'eigen' systeem. Als gevolg hiervan is vaak 
geen eenduidige diagnose mogelijk. Communicatie tussen verschillende medici over dezelfde patiënt leidt 
dan eerder tot mis-interpretatie. Klinisch psycholoog Dr. J. Verhulst bepleit op 22 mei 1996 dat patiënten 
zelf kennisnemen van de betreffende classificatiesystemen ICD (International Classification of Diseases 
uitgegeven door de WHO) en DSM (Diagnostic en Statistical Manual). 

3. Er is sprake van deels onbeschermde/ongecontroleerde beroepsuitoefening. De beroepsnamen zijn onder 
meer psycholoog, zenuwarts, neuro-psycholoog, psycho-therapeut, psychiater, klinisch psycholoog. Het 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -70- 

aantal beroepsverenigingen is groter. Wij beperken ons hier tot een niet uitputtende reeks afkortingen weer 
te geven: VRT, NVVP, NVGP, NIP, NVP. 

4. De zoekende patiënt is volledig afhankelijk van visie van de behandelend/verwijzend arts. Door het woud 
van mogelijkheden is een goede verwijzing, zelfs voor een arts die 'bij de tijd' is, al een bijna onmogelijke 
opgave. 

Als de basisgeneeskunde faalt, wordt misbruikt belanden patiënten vaak bij psychische deskundigen. 
Dat overkwam Wim Geurink die na diverse vergeefse onderzoeken bij de psychiater kwam. Diens visie was snel en 
helder: 'Je hebt ME.' Bij Wendy van der Laan was het nog erger. Na een carrousel van onderzoeken zonder dat een 
oorzaak voor haar kennelijke klachten werd gevonden werd zij een half jaar lang onnodig opgenomen in een 
psychiatrische inrichting. Ook zij bleek later ME te hebben (RTL4, 24 september 1996). 

'ME kan wel worden vastgesteld maar dat gebeurt vaak niet. Het is te duur' 

(Margreet Penning, 12 oktober 1996). 

5. Huisartsen blijken zich soms af te zetten tegen niet medisch geschoolde psychisch beroepsbeoefenaren en 
therapeuten. Die attitude is evenmin bevorderlijk voor een adequate verwijzing. 

6. Medici rapporteren vaak over patiënten zonder de persoon in kwestie te hebben gezien. Men schrijft dan 
(bevindingen uit) rapporten van collegae over. Daarover beschreef Vincent Bakker al voorbeelden. Bekend 
is ook het voorbeeld van de psychiater die van een aantal personen ontoerekeningsvatbaarheid rapporteerde 
(20 februari 1997). Op 28 juli 1997 blijkt dat ook sommige forensische districtspsychiaters in dit opzicht 
sollen met gedetineerden. 

7. In het AD van 4 september 1997 klaagt een advocate over het haastwerk in de forensische psychiatrie: Zij 
vindt 20 minuten praten met een patiënt als momentopname voor een dik rapport uit de tekstverwerker 
onvoldoende. En pleit voor meerdere gesprekken en vaker een diepte-onderzoek. Deze zelfde klacht 
melden patiënten bij intern psychiatrisch onderzoek bij Uitvoeringsinstellingen. Ook hier kunnen de 
gevolgen van een onjuiste diagnoses levenslang doorwerken. 

8. Als bij verzekeringskwesties psychische stoornissen of ziekten foutief als de veroorzaker van 
gezondheidsklachten worden aangewezen kunnen therapieën na een dergelijke onjuiste diagnose 
schadelijk uitpakken: ze kunnen juist psychische stoornissen in de hand werken. 

Inmiddels beginnen ook leken openlijk te twijfelen over de aard, dosis en duur van medicijngebruik, ook bij 
niet-psychische patiënten. Vaak blijken initiatieven van huisgenoten in de vorm van verkleining van de omvang 
van de doses tot onmiddellijke verbetering te leiden. 
In psychiatrische kring noemt men de collegae, die overwegend medicijntherapie toepassen spottend: drogisten. 

Een treurig voorbeeld van het laatste geeft Stella Braam in 'De blinde vlek van Nederland': 

Affi is ingestort nadat hij via de bond een gerechtvaardigde klacht indiende wegens vele duizenden guldens te weinig 

betaald loon, en vervolgens onverhoeds urenlang door zijn werkgever werd opgesloten en bedreigd: 

'Affi gaat koffie zetten. Ik neus rond in de woonkamer. Op de tv vind ik drie door het RIAGG voorgeschreven doosjes pillen. 

Honderd stuks promethazinum - slaapmiddel. Zestig stuks flurazepam - slaapmiddel. Dertig stuks Seroxat - 

antidepressivum...' 

5.8.1 RIAGGS IN DISKREDIET 

Saar M. Roelofs geeft in Niet storen, een kritische beschouwing over het RIAGG in woord en beeld. 
De VARA geeft op 7 december 1999 een beeld van vooral enkele Brabantse RIAGGs. Sedert de oprichting in 
1982 in Nederland zijn er al 17 jaar klachten over sommige van de RIAGGs. Hierover komen de volgende zaken 
naar buiten: 

• In 1984 komt een onderzoek in de media, met de conclusie, dat het RIAGG West Noord-Brabant vrijwel onbestuurbaar is. 
Advies is dit RIAGG op te heffen om zo blijvende schade voor eenieder te voorkomen. Dat gebeurt niet. In 1992 
rapporteert een Arbo-arts over dit RIAGG onvoldoende vertrouwen bij het personeel in de leiding, autoritaire leiding en 
het ontbreken van elke vorm van controle, en totale interne onverschilligheid. In 1994 rapporteert een organisatie- 
adviesbureau over de door haar onderzochte de afdeling psycho-therapie van RIAGG Roosendaal: ernstige 
tegenstellingen in visie en functioneren. In 1995 grijpt het bestuur van in: Wegens geldgebrek wordt slechts één van twee 
omstreden directeuren met een gouden handdruk naar huis gestuurd. Een psychotherapeut, werkzaam in RIAGG 
Roosendaal sedert 1991, misbruikt patiënte in 1997 seksueel na een langdurige afwezigheid om privé-redenen wekelijks 
in de RIAGG-behandelkamer. Patiënte legt uit dat er in feite van een afhankelijke machtsrelatie was ontstaan, met 
dreigementen, waaruit zij niet kon ontsnappen. Haar ingediende klacht werd door RIAGG gegrond verklaard zonder 
gevolgen voor de therapeut. Zij heeft vervolgens geen enkele reactie of steun gekregen. Zij diende ook een klacht in bij 
de Inspectie. Inspecteur Mr. Drs. N.M.M. Smit berichtte daarop geen maatregelen te zullen nemen. Patiënte zegt niet het 
enige slachtoffer te zijn. De psychotherapeut heeft die RIAGG verlaten en is elders gaan werken. Begin 1999 wordt 
RIAGG Roosendaal intern onderzocht: de dossiers bleken veelvuldig niet goed bijgehouden. Sedert 1997 blijven intern 
geuite klachten van psychiater G. van der Lugt aan haar werkgever het Roosendaal hierover zonder effect. Een jaar later 
herhaalt zij die. De directeur, de heer Mr. A.W. Friesen, ontkent de klachten. Begin 1999 wil van der Lugt daarom een 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -71- 

klacht in bij de Eigen Raad van Toezicht en bij de Inspectie indienen. De directeur wijst vervolgens intimiderend op de 
arbeidsverhouding met haar. Zij zet haar klacht toch door en krijgt van de RvT antwoord, getekend door haar ... RIAGG- 
directeur. De Inspectie wees de klacht zonder degelijk onderzoek (de RIAGG-directeur wees de in de interviews toe te 
laten medewerkers zelf aan) af ("uw klachten zijn niet door mensen binnen het (h)erkend"). De zaak dient nu in hoger 
beroep bij Hoofdinspectie. Deze klager en anderen zijn verbaasd dat zij nooit persoonlijk worden gehoord. 
Hoofdinspecteur van de GGZ R. Smeets zegt dat de Inspectie vanwege de Klachtwet onbevoegd is om klachten te 
behandelen, en deze slechts als meldingen te beschouwen. Periodiek onderzoek van een RIAGG vindt slechts eens in de 
4 jaar plaats. Voormalig directie-secretaresse van RIAGG Roosendaal R. Eker meldt dat haar directie tijdens haar 10 jaar 
lange dienstverband in feite alle klachten naast zich neerlegde. Oud-medewerker psychotherapeut S. Breukel, zag in 9 
jaar tijd allerlei rapporten met dezelfde afkeurende conclusies. Maar de dingen werden niet opgelost. Directie van RIAGG 
Roosendaal legt de medewerkers zwijgplicht op. Op twee na alle artsen hebben de afdeling Volwassenen van dit RIAGG 
verlaten. 

• In 1991 komt de Inspectie met een landelijk rapport, waaruit blijkt dat in de Geestelijk Gezondheidszorg 
(GGZ) de patiëntendossiers niet goed worden bijgehouden. In 1995 doet psycholoog A.AJ.M. Beenhackers 
een landelijk onderzoek en rapporteert, dat het in strijd met de wet zeer slecht gesteld is met het bijhouden 
van de dossiers. Minister Borst vraagt de Inspectie om nader onderzoek. De Inspectie besteedt het onderzoek 
uit aan de belangenvereniging van . . . RIAGGs. De RIAGGs mochten dus zichzelf onderzoeken. De afloop 
van het onderzoek laat zich raden, de minister liet zich op die wijze met een kluitje in het riet sturen. Er 
veranderde niets. 

• In 1996 leunt een behandelend psychiater van het RIAGG in Amersfoort passief achterover, als patiënt hem 
seksueel misbruik onder bedreiging door haar huisarts meldt. Het medisch Tuchtcollege legt de huisarts de 
straf van 2 weken niet uitoefenen van zijn functie op, waarop hij "met vakantie" adverteert. De 
klachtencommissie van het RIAGG verklaart de psychiater nalatig. Daar bleef het bij. Het Medisch 
Tuchtcollege wijst de klachten toe. Het RIAGG krijgt een waarschuwing. 

• Onderzoek van de Consumentenbond in 1998 meldt: Twee van drie Nederlanders heeft weinig of heel weinig 
vertrouwen in de landelijke RIAGGs. 

• (Wegens misbruik en andere redenen) klagende patiënten melden: Wij worden niet gehoord, ook niet door 
Inspectie, er gebeurde niets na onze herhaalde klachten. En ook: Ons wordt de wettelijk toegestane inzage van 
onze dossiers geweigerd, de door ons wél ingeziene dossiers blijken niet in orde. En: De wettelijke vrije 
keuze van therapeut wordt niet nageleefd. 

• De heer H. van der Zee van de Stichting Pandora meldt dat er dagelijks klachten over RIAGGs binnen komen. 

• Veel meer van de landelijke 59 RIAGGs werden in andere verschijnende berichten ernstig bekritiseerd. 

• Hoofdinspecteur Smeets doet het af met een buitengewoon breed takenpakket bij de RIAGGs, heel slecht 
afgestemd op de andere GGZ-instellingen in de regio, waarbij het duidelijk is dat daarbij af en toe een 
imago-probleem ontstaat. 

• De Minister meldde de Tweede Kamer op 7 december 1999 dat het onderzoek bij al de jarenlang 
onverminderd bekritiseerde RIAGG Westelijk Noord-Brabant is afgerond, en dat er geen structurele 
tekortkomingen zijn geconstateerd. De Minister liet zich klaarblijkelijk opnieuw met een kluitje in het riet 
sturen of ... had reeds geruime tijd boter op het hoofd. 

5.9 FARMACEUTISCHE, VERZEKERAAR- SCHADEREGELAAR-PRIKKELS 

"Naast medical opinion leaders worden ook maatschappen van ziekenhuizen betaald door de farmaceutische 
industrie. De farmaceut betaalt voor een arts-assistent en vraagt daar voor terug dat de maatschap haar middel 
als eerste keus aan patiënten geeft." 

(Tros Radar, 5 mei 2008) 

UIT: ZDF, Frontal21, 8 december 2008 DAS PHARMA-KARTELL, Wie Patiënten betrogen werden 

von Christian Esser und Astrid Randerath 

Pharmaunternehmen können in Deutschland nach Einschatzung verschiedener Experten fast ungestört ihre 

Profitinteressen verfolgen. Das geht zu Lasten der Patiënten, wenn dabei Nebenwirkungen verschwiegen, 

Selbsthilfegruppen instrumentalisiert oder Politiker, Arzte und Heilberufe mit Gefalligkeiten umworben werden. Wie 

dieses System funktioniert. 

Uwe Dolata ist Korruptionsexperte der Kriminalpolizei, ermittelt immer wieder gegen verschiedene Pharmafirmen. "Sehr 
perfide" nennt er die Methoden der Pharmaindustrie. "Sie geht vor mit einem Netzwerk der Korruption, das sie über 
Deutschland ausgeworfen hat", sagt Dolata. Politik, Verwaltungen, niedergelassene Arzte und Krankenkassen seien vom 
Einfluss der Pharmalobby durchdrungen. "Sie nimmt Einfluss direkt oder indirekt, sie begeht Sponsoring, sie füttert an." 
Auch Forschungsberichte und Universitaten würden beeinflusst. 

Wichtigstes Ziel ist dabei offenbar immer, Medikamente gewinnbringend zu verkaufen. Auch fragwürdige Mittel werden nach 
Ansicht von Kritikern in den Markt gedrückt, eine Gefahrdung der Patiënten in Kauf genommen. "Der auch in der 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -72- 

Öffentlichkeit immer noch vorherrschende Irrglaube, ein Arzneimittel, was zugelassen ist, ist sicher, ist eindeutig nicht 
richtig", sagt Professor Wolf-Dieter Ludwig, Vorsitzender der Arzneimittelkommission der deutschen Arzteschaft. 

Insider berichtet Das bestatigt auch ein Pharma-lnsider, der für Frontal21 erstmals vor die Kamera geht. John Virapen ist 
ein ehemaliger Geschaftsführer des Pharmariesen Lilly in Schweden. "Sie verkaufen Ihnen gefahrliche Medikamente, urn 
Geld zu machen", sagt er. "Falls sie denken, dass die Pharmaindustrie Medikamente auf den Markt bringt, urn Ihnen zu 
helfen, vergessen Sie es." Die Untemehmen streiten dies dagegen ab. Der Pharmariese Lilly etwa betont, das für das 
Untemehmen, "die Qualitat seiner Produkte und Sicherheit der Patiënten an erster Stelle stenen." 

Auch Monika Kranz fühlte sich wahrscheinlich sicher, als sie das Antidepressivum "Zoloft" der Firma Pfizer einnahm. Sie litt 
jedoch unter Nebenwirkungen, zwei Wochen nach Beginn der Therapie nahm sich die fast 50-Jahrige das Leben. "Meine 
Frau könnte heute noch am Leben sein, wenn Pfizer rechtzeitig informiert hatte über die Risiken des Medikaments", glaubt 
ihr Mann Lothar Schröder. Antidepressiva vom Wirktyp wie "Zoloft" - so genannte Wiederaufnahmehemmer (SSRI) - 
können eine erhöhte Selbstmordneigung auslösen. Warnungen waren in den USA bereits seit langem bekannt, als Monika 
Kranz das Mittel einnahm. lm deutschen Beipackzettel wurde im April 2005 jedoch noch nicht davor gewarnt. 

"Selbsthilfegruppen instrumentalisiert" 

Den guten Ruf ihrer Produkte lasst sich die Pharmaindustrie einiges kosten: 40 Prozent der Einnahmen fliefien ins 
Marketing, erklart der Pharmakologe und Korruptionsexperte Peter Schönhöfer. Nur zehn Prozent werden dagegen in die 
Produktentwicklung und Forschung investiert. "Das heilit, es geht viel mehr in Werbung, Information, in Unterstützung von 
Menschen, die die Produkte fördern, als in die Entwicklung neuer Produkte", sagt Schönhöfer. 

Peter Schönhöfer kritisiert manche Selbsthilfegruppen. 

Auch Selbsthilfegruppen werden nach Angaben des Korruptionsexperten für Marketingzwecke instrumentalisiert. Mitte der 
80er Jahre habe die Pharmaindustrie die Patientenorganisationen als Marketingagenten entdeckt. "Wenn sie finanziert 
werden, geben sie den Finanzierern zurück, dass sie für deren Produkte werben", sagt Schönhöfer. "Nicht alle, aber viele 
Selbsthilfegruppen sind nicht besser, als der verlangerte Arm der Pharmaindustrie." 

"Korruption beginnt im Stillen" 

Besonders wichtige Produkt-Verteiler sind laut Schönhöfer auch manche Arzte. "Das ist leider eine verbreitete Spezies von 
Medizinexperten, die gegen Geld verzerrte Informationen verbreiten, Produkte loben, ohne auf die Risiken hinzuweisen." 
Das sei nicht akzeptabel. "Solche Experten sind das, was wir in unserem Slang als "Mietmauler" bezeichnen. Sie reden 
das, was ihnen vorgesetzt wird, nicht urn den Patiënten oder die Arzte zu informieren, sondern urn ihnen Fehlinformationen, 
blumenreich zu vermitteln", sagt Schönhöfer. 

Wenn Pharmavertreter einen verschreibenden Arzt für ihre Produkte gewinnen können, kann das enormen Umsatz bringen. 
Deshalb sind auch niedergelassene Arzte ein wichtiges Ziel für manche Untemehmen. Ermittler Dolata berichtet, dass 
Korruption immer "im Stillen" beginne. "Mal eine Einladung zum Essen oder auch das Anbieten von Software, von Hardware 
für die Arztpraxis - oder eben Annehmlichkeiten, die geboten werden, Reisen in Form von Vortragen." Die Pharmaindustrie 
investiere viel Geld, urn Abhangigkeiten zu schaffen. Etwa 90 Prozent der Fortbildungen für Arzte seien von der 
Pharmaindustrie gesponsert, sagt Dolata. 

Es gibt wenig Abschreckung Schwierige Ermittlungen. Vor juristischen Konsequenzen mussen die Pharmamanager aus 
Dolatas Sicht bisher wenig Sorge haben. "Die Pharmaindustrie kann ganz entspannt den Ermittlungsbehörden, den 
Polizeien, den Staatsanwaltschaften und den Gerichten entgegensehen, weil es noch keine Verurteilung in Deutschland 
gegeben hat, die auf Bestechung, Bestechlichkeit im geschaftlichen Verkehr, auf Korruption durch die Pharmaindustrie 
zurückzuführen ist, die auch eine Abschreckung darbieten könnte", sagt der Fahnder. 

In München etwa fanden Ermittler heraus, dass vermutlich tausende Klinikarzte bestochen wurden. Tausende Strafverfahren 
wurden eingeleitet - und meistens wieder eingestellt. Verurteilt wurden bisher Arzte und kleine Pharmavertreter, 
Pharmamanager blieben in der Regel ungestraft. (...). 

Het is ook in Nederland geen geheim meer dat de farmaceutische en de medische hulpmiddelenindustrie kosten 
noch moeite sparen om artsen, instellingen en patiëntenorganisaties gunstig te stemmen voor hun producten. 
Beide sectoren spenderen daaraan elk voor honderden miljoenen Euro per jaar: 

• Dat is door de farmaceutische industrie € 9.000 per arts, de helft daarvan in de vorm van gunsten en cadeaus. 
Een deel van deze 'bijdragen' wordt op een speciale bankrekening geparkeerd. 

• Luxe geschenken en (wereldwijde) 'studiereisjes' zijn routinegebaren. De nascholing van huisartsen wordt 
vrijwel volledig gesponsord door de farmacie. 

• Ziekenhuisorganisaties overwegen eveneens nascholingscontracten aan te gaan met de farmaceutische 
industrie. 

• In die verplichte nascholing, vaak in prettige oorden, wordt de voorkeur voor de 'eigen' medicijnen niet 
vergeten. Als dank voor de enthousiaste deelname kregen huisartsen €150 zakgeld toe, aldus Trouw op 22 

april 2000. 

• De controle op de nascholing door de Landelijke Huisartsenvereniging, de Inspectie en de Politiek 'faalt', zo blijkt uit 
uitspraken van voormalig LHV-staflid van der Linden in de radio-discussie op 17 november 2000: Hem bleek dat 
farmaceutische industrie in een aantal gevallen de informatie aan de artsen verdraaide. Zes maal werd geadviseerd om 
deze de accreditering te ontnemen, waarna die tóch weer werd hersteld. "Ik heb 1 april 2000 bedankt voor de LHV." De 
rapporten liggen bij de Inspectie. Trouw mocht ze niet zien. Die "heeft Rob Oudkerk en Siem Buis geïnformeerd, maar 
daar hebben we niets van gehoord. Zij weten precies waar het over gaat. " 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -73- 

• Politici en de strafwetgever blijken zich steeds frequenter te begeven in belangenvermenging over de grens 
van corruptie. Het begint met kleine gunsten: de ene dienst is de andere waard. Prettig omgaan met de 
industrie levert meer op dan oeverloos vergaderen. 

• Enerzijds beweren zij zich er hevig aan te storen dat de industrie bijvoorbeeld € 23.000 per psychiater uitgeeft 
om het gewenste voorschrijfgedrag te winnen in prettige oorden en accomodaties. Onder het mom van 
nascholing (10 november 1999). Vervolgens blijft die ergernis steken in het lachwekkend 'voornemen' om dit 
per medicus tot € 1.360 per jaar te reduceren. Via premieverhogingen en bijbetaling aan verstrekkingen 
mogen de verzekerde patiënten het voortbestaan van deze walgelijke misdaad betalen. Ambtenaren, politici 
en bewindslieden zijn nu eenmaal niet van beton. De hoge ambtenaar die zich in 1998 'versprak' over de 
kunstmatig hoge prijzen in de medische hulpmiddelenindustrie heeft, onder druk van zijn superieuren, met 
wonderbaarlijke snelheid alles wat hij zei teruggenomen. 

• Het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik rapporteerde voorjaar 2005 dat enkele directeuren van 
patiëntenorganisaties op kosten van de farmaceutische industrie 3 a 4 keer per jaar op wereldreis gaan voor 
een internationaal congres. Daar krijgen zij dan ook nog eens een fikse vergoeding voor. 

• Patiëntenorganisaties worden soms tot 60% betaald door de farmaceutische industrie: 

De farmaceutische industrie heeft in 2010 1,7 miljoen euro gegeven aan patiëntenverenigingen. Het meest krijgt het 

Astmafonds, dan het Diabetesfonds en vervolgens het Nationaal MS Fonds, meldt RTL Nieuws. De sponsoring is niet 

verboden, maar roept wel vragen op over de onafhankelijkheid van de verenigingen. Die moeten opkomen voor de 

belangen van patiënten, maar ze zijn voor hun financiën grotendeels afhankelijk van de producenten van medicijnen. 

Zo wordt het Longkankerinformatiecentrum voor 96 procent betaald door medicijnproducenten. 

Het instituut Verantwoord Medicijngebruik noemt de sponsoring dubieus. Op de websites van de verenigingen wordt vaak 

niet duidelijk waar het geld vandaan komt. 

Volgens de farmaceutische industrie willen de bedrijven via de sponsoring kennis en ervaring over geneesmiddelen 

uitwisselen. De grootste sponsoren zijn Sanofi, Pfizer en Astrozeneca. 

• Seeding trials oftewel neponderzoeken, onder het mom van wetenschappelijke postmarketing studie naar het 
gebruik van nieuwe medicijnen zijn misleidend en verboden. Er zijn nog steeds pogingen om het medicijn op 
die manier in de pen van de dokter te krijgen. 

• Er wordt ook plat geld geboden. Bijvoorbeeld aan huisartsen die € 55,- per suikerpatiënt toucheren als zij die 
weten over te halen tot een bepaald medicijn (18 april 1998). Niet het goedkoopste bijgevolg. En blijkbaar 
evenmin de meest passende. Zo waren er bijvoorbeeld ook veel vragen over de omstreden derde generatiepil. 

• En er is meer: 

"... Van insiders vernam ik dat sommige door firma's gesponsorde sprekers de tekst van hun voordracht nota bene 
gedicteerd krijgen!'' (Dr. T.l. Oei, forensisch psychiater, 10 november 2000 in Medisch Contact). 

Ook schadeverzekeraars en schaderegelaars spannen zich in om artsen met de juiste keuringsbril te 
vinden en te houden. En om de openbare en vaktechnische opinie te beïnvloeden (Hoofdstuk 8), of slachtoffers 
te werven, alles tegen een prettige vergoeding: 

• Sommige huisartsen ontvangen van letselschade-bureaus € 113 per doorverwezen letselschade-patiënt 
(Zembla 1997). Daarbovenop vaak nog eens 2,5% bonus over de toe te kennen schade. 

• Ook verzekeraars blijken de (keurings)artsen uitstekend te bereiken. Bij beginnend artsen gaat het om hints 
om hun keuringsvizier bijvoorbeeld in overleg met een collega eens bij te stellen. Om zeker te blijven van 
uitstekend betaalde keuringsopdrachten. Bij gevorderde keurders zijn het bedragen van € 5.000 voor een 
keuring. Als er tonnen (of meer) gemoeid zijn met het wel of niet uitkeren van een arbeidsongeschikte mag er 
voor de expert toch wel een randje slagroom af? 

Pogingen om grootschalige omkoping van artsen een halt toe te roepen zijn tot heden mislukt. 

5.10 SCHENDINGEN VAN DE MEDISCHE LEER IN OPLEIDINGEN 

In de opleiding en nascholing van medici worden veel opvattingen doorgegeven, die de toets der kritiek niet 
kunnen doorstaan. Twee voorbeelden van omstreden opvattingen die blijkbaar zonder kritiek werden/worden 
gepropageerd: 

• patiënten met posttraumatische dystrofie waren daartoe al door hun zwakke zielsstructuur voorbestemd. 

• patiënten met chronische darmklachten moeten psychisch worden behandeld. 

Verzekeraars sponsoren de universitaire wereld onder meer in de vorm van buitengewone leeropdrachten. De 
nascholing van huisartsen in Nederland wordt vrijwel geheel gesponsord door de farmaceutische industrie. 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -74- 

Daarmee is de integriteit van de (toepassing van de) medische wetenschap ondermijnd. Zie daarover ook 
Hoofdstuk 8.2. 

5.1 1 GEVOLGEN VOOR ARTSEN DIE ZICH VERZETTEN 

Maar artsen laten zich toch niet zo maar gebruiken? De invloed van een aantal verzekeraars en fabrikanten gaat 
heel ver. Vanaf het begin van de carrière, al in de theoretische opleiding, worden volgens getuigenverklaringen 
de student en de arts (in opleiding), die met deze praktijk in aanraking komt, voor keuzen geplaatst. 
Intimidatie wordt daarbij niet geschuwd: 

"Verschillende artsen hebben mij verklaard, dat zij na hun rapportage door hun verzekeraar werden benaderd om de inhoud 
van het rapport te herschrijven. Het moet anders op die en die punten, heet het dan. Het slachtoffer krijgt het rapport niet in 
eerste termijn te zien. Geen van de artsen wil dat voor de camera herhalen." 

(Mr. P. Sieswerda, 24 september 2001) 

Niet meedoen met praktijken als deze heeft vergaande gevolgen: 

• Wie op integere wijze het artsenvak wil blijven uitoefenen blijft in inkomen en aanzien achter. 



• 



• 



De arts kan zijn werkterrein verleggen. Voorbeeld: De bedrijfsarts van het concern, die zich niet de norm 
wilde laten opleggen door zijn directie. Hij solliciteerde en verliet het bedrijf. 

Zich verzetten op straffe van repercussies. Voorbeelden met mogelijke gevolgen zijn: 

1. De huisartsen of medisch specialisten, die na eerdere 'stille wenken' geen keuringsopdrachten van de 
betreffende verzekeraars meer ontvingen (bronnen: Bousardt, Aarts en Sieswerda). 

2. De huisarts of medisch specialist, die achter diens patiënt bleef staan en het veld moest ruimen. 

3. De medisch adviseur van verzekeraar of Arbodienst, die om te beginnen geen promotie maakt, en bij 
volharding het veld zal moeten ruimen. 

4. De laboratorium- arts die na zijn kritieken op medisch ontoelaatbare situaties door zijn collega's werd 
buitengewerkt en daarna doceent werd. 

5. De arts-assistent wiens opleiding stagneerde, omdat hij zich kritisch opstelde tegen medische 
handelingen die de toets der kritiek niet kunnen doorstaan. 

6. Voorbeelden van bedreiging met geweld zijn ons niet bekend. 

Opzij kijken, of zich voegen naar zijn leraar, of naar de opdrachtgevende verzekeraar of superieur. Dit is de 
weg die de meeste medici stap voor stap opgaan. De minimale beloning is de erkenning. Het is de eerste 
stap in een afglijdend parcours met alle gevaren van een toenemende gevoeligheid voor (im)materiële 
prikkels. Voorbeelden hiervan zijn ook de vele gevallen, waarin een arts van de ene dag op de andere diens 
erkenning van en inzet voor een patiënt plotseling 'laat vallen'. Zonder enige verklaring of motivatie. Uit de 
slachtofferverklaringen komt steeds sterker het beeld naar voren dat schijnbaar elke arts, zodra deze weet 
dat het om een verzekeringskwestie gaat, de 'schakelaar omzet'. En het handelen routinematig afstemt op 
de in voorgaande paragrafen uiteengezette richting. 

5.12 MEDISCH TOEZICHT EN TUCHTRECHTSPRAAK? 

Er is toch een Inspectie Volksgezondheid en een medische tuchtrechtspraak? 

Om een aantal redenen hebben het toezicht en de rechtscolleges enorme misstanden in de beroepsgroep nog 

steeds niet kunnen uitbannen. Een illustratie en de gevolgen: 

Versnijdingen in het Waterlandziekenhuis in Purmerend 

Orthopedisch chirurg Cees De Bruin kon in een dekmantel- en angstcultuur 25 jaar ongehinderd zijn gang gaan bij het 
ziekenhuis als specialist voor wervelkolomchirurgie. De chirurg informeerde patiënten onvoldoende over rugoperaties, die 
vaak niet goed werden uitgevoerd. Patiënten raakten daardoor blijvend invalide. Hij had ook fouten gemaakt bij de nazorg 
aan patiënten. De Bruin kreeg eerst enkele jaren geleden twee berispingen van het Regionaal Medisch Tuchtcollege na 
klachten over zijn werkwijze. Het Waterlandziekenhuis startte in maart vorig jaar een onderzoek naar De Bruin. Sindsdien 
mocht hij geen rugoperaties meer uitvoeren. Medio 2010 moest hij weg omdat hij een te groot risico vormde voor ziekenhuis 
en patiënten. 

Onder de slachtoffers zijn veel mensen die als gevolg van operaties van De Bruin arbeidsongeschikt, levenslang invalide, 
zijn geraakt. Bij een patiënt moest het rechterbeen worden geamputeerd na mislukte ingrepen. 

Het Waterlandziekenhuis stortte 100.000 euro in een hulpfonds voor patiënten van chirurg De Bruin. Het hulpfonds is voor 
mensen die in afwachting van de afhandeling van hun schadeclaim in financiële moeilijkheden komen, met name doordat ze 
niet meer kunnen werken. Een druppel op de gloeiende plaat. 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -75- 

Eind maart 201 1 is het aantal ingediende ernstige klachten opgelopen tot maar liefst 300. 

Collega-chirurgen waren jarenlang op de hoogte, maar zwegen. 

Van de fysiotherapeuten, die zagen wat er aangericht werd, was er één die de moed opbracht om de misstanden te melden. 

Dat kwam hem duur te staan. Hij werd na interventie van De Bruin door de toenmalige directie ontslagen. 

Bron: Tros-Radar, 2011. 

Meer over de Inspectie Volksgezondheid in Hoofdstuk 7.2.7. 

Andere controle-organen blijken evenmin effectief. Medische fouten en overtredingen zijn meestal niet 
zichtbaar. Zo tast een patiënt-verzekerde, op zoek naar een medisch oordeel, volledig in het duister over de 
bekwaamheid van de arts waaraan hij zich toevertrouwt: het kan een kundig arts zijn, maar ook een medicus die 
ternauwernood zijn bevoegdheid verwierf, een spoor van vernieling achterliet, of die al vele tuchtstraffen kreeg. 
Hoofdstuk 7.2.6 gaat nader in op de medische tuchtrechtspraak. 

5.13 INZAGE VAN DOSSIERS LEIDT STEEVAST TOT VERBAZING 

Ingevolge de Patiëntenwet mogen patiënten en verzekerden hun medisch dossier inzien of tegen een reële 
vergoeding in afschrift ontvangen. Ook kunnen patiënten wettelijk verlangen correcties of vernietigingen aan te 
brengen. Periodieke dossierinzage door een patiënt is daarom zeker geboden. Overigens wordt dat sedert 1989 
bestaande recht wordt vandaag nog steeds met voeten getreden. Drie voorbeelden: 

• Bij de auteur bleek deze inzage ook door Interpolis ten onrechte te worden tegengehouden en na protest vervolgens aan 
intimiderende voorwaarden te worden verbonden. Gelukkig kon zijn vertrouwensarts ingrijpen en dit vernederende 
getraineer doen stoppen. Voor de daarin en in het medisch poliklinisch dossier aangetroffen fouten in (gerapporteerde) 
onderzoeken zie Dossier 1850 en Hoofdstuk 3.7 van dit rapport. 

• Bij de kwestie van jarenlang ontkend OPS-slachtoffer offsetdrukker van Midlum, getoond in de RVU-tv-documentaire op 9 
oktober 1995, bleek dat bij de gevraagde inzage door het GAK, tegen hem en zijn echtgenote, op walgelijke wijze te werk 
werd gegaan. 

• Toen de auteur op 27 juni 1998 zijn voormalige huisarts Dr. CA. v.d. Bilt zijn medisch dossier tegen betaling van kosten 
(in afschrift) opvroeg, bleef antwoord uit. Drie brieven later volgde nog steeds geen antwoord. Dankzij deskundige hulp 
kon de auteur zijn verzoek volhouden. Eerst na betrokkenheid van de Inspecteur Volksgezondheid werd door deze 
huisarts te langen leste de wet gerespecteerd. Het zou namelijk tot 13 oktober 1998 duren voordat hem het dossier werd 
overhandigd. Uit het dossier bleken: de documenten niet op tijdsvolgorde te zijn ingebonden, dat de patiëntgegevens 
sedert 7 augustus 1992 ontbraken, en dat afschriften van elke communicatie met de verzekeraars GAK en Interpolis 
ontbraken. Of en zo ja hoe de door het GAK op 29 december 1994 aan Dr. v.d. Bilt gevraagde en bevindingen ondanks 
zijn herhaalde beloftes ooit door hem zijn verzonden bleef daardoor een raadsel. 

Door deze praktijk rond de patiëntenwet zal een onbekend aantal patiënten zich laten afschrikken om een beroep 
op dit recht te doen. 

Het valt buiten het bestek van dit rapport om uitputtend aan te geven waar medische (keurings-)rapporteurs op 
papier over de schreef gaan. Het meest verontrustende bij het bekijken van dossiers is de hoeveelheid 
informatie die blijkt te ontbreken. De zaak Stinissen was daarvan al een voorbeeld. Achteraf is het moeilijk 
om vast te stellen of het hier gaat om informatie die nooit is verzameld. Of om gegevens die in het dossier waren 
opgenomen, maar die daar om welke reden dan ook nadien uit zijn verdwenen. Vaak blijken ook delen van 
operatie- of verpleegverslagen te ontbreken. Soms blijken complete rapportages zoek. 

Meestal ontbreekt een onderbouwing in het verzekeringsmedisch oordeel over de mate waarin een gedupeerde 
in staat is tot zelf verzorging, de zorg voor het gezin en/of tot sociale contacten. En of deze, anders dan in het 
verleden, aangewezen is op (aanvullende) betaalde hulp in of om het huis, of mantelhulp. In de meeste 
medische rapporten ontbreekt dit aspect geheel. Omdat men daar in het verzekeringsmedisch onderzoek niet 
naar heeft gekeken. Ook dan is de conclusie van een dergelijk onderzoek in beginsel klachtwaardig. 

Het aantal schrijf- en taalfouten in medische rapportages is groot. Opzet of niet: Gevolg ervan zijn 
misverstanden en nieuwe fouten. Hieronder volgen slechts enkele voorbeelden van onregelmatigheden, dubieuze 
suggesties en evidente onjuistheden in de aangetroffen informatie. Het varieert van slordigheid tot opzet, 
waarmee door de medicus of arbeidsdeskundige het strafrecht wordt overtreden. Over de kwaliteit van 
arbeidsdeskundige dossiers ontbreken gegevens. 
Over fouten in de registraties zou de patiënt geïnformeerd moeten worden. 

Bij inzage in medische dossiers worden de volgende zaken zichtbaar: 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -76- 

• Valse of geantedateerde operatieverslagen ('Heupen op de snijtafel'). 

• Documenten niet op tijdsvolgorde in het dossier registreren. Bijgevolg is het verloop van zaken door de arts 
zelf niet meer goed te volgen. Soms kan een electronisch dossier dit uitsluiten. 

• Eventuele ongevalstoedracht onjuist weergeven. 

• Klachten die gedupeerde bij onderzoek meldde niet in de expertise opnemen. 

• Foto's of onderzoeksresultaten niet opvragen of buiten het dossier laten. 

• Cruciale (schriftelijke) communicatie met verzekeraars niet in het dossier opnemen. De voorgestelde code 
samenwerking bij arbeidsverzuim (3 november 1998) laat daartoe ruimte. Bijgevolg kan de betreffende arts 
na verloop van tijd zelf het verloop van bevindingen rond zijn patiënt niet meer volgen. 

• Gevoelige informatie buiten het dossier bewaren van zaken als: beweerd simuleren, of de veronderstelde 
thuissituatie. Dit is een breed ingevoerd gebruik bij artsen. Ben Crul, voormalig huisarts schrijft daarover in 
het Medisch Contact in 1999: "Als je door het inzagerecht ooit bent afgestraft voor het op de patiëntenkaart 
vermelden van bepaalde ernstige vermoedens, word je wat voorzichtiger. " Toch zijn ook persoonlijke 
werkaantekeningen al snel onderdeel van het medisch dossier. Indien gedeelten van een dossier gescheiden 
worden bewaard heeft de patiënt recht op inzage in al die gedeelten. Maar dar komt natuurlijk niets van 
terecht. 

• Geen onderscheid maken in de visie van de patiënt en die van de rapporterende medicus. Bijgevolg kunnen de 
vragen of veronderstellingen die een patiënt bij een onderzoek oppert in het verslag van een citerend volgende 
medicus frequent 'te promoveren' tot nieuwe medische bevindingen. 

• Het gebruik van computergestuurde standaardzinnen, die de arts te weinig keuze of toelichtende ruimte laten. 

• Tegenstrijdigheden in formulieren en rapportages door het op de computer aanklikken van de verkeerde 
standaardzin. 

• Klakkeloos overnemen van fouten of jargon in collegiale rapporten. 

• O verschrijffouten': ademstilstand wordt opeens hartstilstand, contusio cerebri wordt gewijzigd in commotio 
cerebri. 

• Termen als: pre-existentieel, pre-morbide (reeds vóór de ziekte/ het ongeval bestaand), familiair. 

• Verwijzing naar jeugdziektes of -ongevallen. 

• Verwijzing naar opvoeding, jeugd en/of sociaal milieu. 

• Zinsneden als: 'Er zijn aanwijzingen voor mogelijke psychotraumata, met name ten aanzien van de sociale 
rol van belanghebbende' (Ingrid Baart in 'Opzij'). Of: 'Patiënt gaat nu duidelijk de reeds langer bestaande 
insufficiëntie- gevoelens ventileren en geeft het trauma de schuld' (Zenuwarts M. Dorren voor AMEV/Fortis, 
'Uw geld en uw Leven', p.115). 

• Verdachtmakingen als zou patiënt onwaarheden hebben verteld of zaken hebben verzwegen. 

• Opmerkingen over een vermeend minder succesvolle arbeidssituatie en arbeidsverleden. 

• Suggesties over de invloed van de partner op de patiënt of over de kwaliteit van de relatie. 

• Suggesties over of verwijzingen naar de financiële positie van de patiënt. 

• Niet aangeven dat gegevens of onderzoeken incompleet of niet geheel geslaagd zijn. Idem voor röntgenfoto's 
of -transmissie. 

Artsen dekken zich in tegen inzage van dossiers door patiënten. Door sommige gegevens achterwege te laten. Of 
als geheugensteuntje in een schaduwdossier op te nemen: veronderstellingen over de gezondheid van en de 
relatie met de patiënt, inschattingen, of sporen van fouten. Omdat hiermee de arts zelf het patiëntbeeld 
versnippert, is er grotere kans op diagnostische of therapeutische fouten. Voor de collega wordt hiermee het 
beeld over de patiënt mogelijk zelfs onbruikbaar. 

Uit de rechtspraak blijkt dat in een groot aantal gevallen door artsen en andere hulpverleners niet aan de 
wettelijke dossier- en inzage-plicht wordt voldaan. 

Van het bij de verzekering aanwezige dossier krijgt de patiënt het niet-medische gedeelte (bijvoorbeeld de 
arbeidsdeskundige rapportages) meestal niet te zien. Door gelukkige omstandigheden konden zowel van Midlum 
(erkend OPS-slachtoffer) als de auteur aantonen, dat in rapportages niet ter zake doende suggestieve alinea's 
over de patiënt zelf, of de partner, waren opgenomen. Daarmee hebben zij slechts het niet verborgen deel van 
hun dossier gezien. 

De arts/hulpverlener is wettelijk verplicht patiënts' verklaring/mening over onjuistheden of vermissingen toe te 
voegen aan het dossier. Patiënt heeft het wettelijk recht een arts te verzoeken om feitelijke onjuistheden te 
corrigeren en niet relevante informatie te laten verwijderen. 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -77- 

Maar zolang niet het volledige verzekeringsdossier, dus óók de delen van andere deskundigen, kan worden 
ingezien is de verzekerde medisch, materieel en juridisch vrijwel machteloos. 

Op 20 mei 2008 is bij de politie en bij het Openbaar Ministerie OM te Utrecht aangifte gedaan tegen Dr Alting van Geuseau, 

neuroloog, Dr Biemans, radioloog, Dr. van Houdenhoven, directeur, en tegen de Raad van Toezicht van het 

Beatrixziekenhuis in Gorinchem. Dit in verband met het opzettelijk verzwijgen van een ernstige medische fout en de 

gevolgen. 

De aangifte wordt gedaan wegens fraude, zware mishandeling, het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel en het in 

hulpbehoevende toestand achterlaten van een in nood verkerende persoon, tot wiens hulpverlening zij volgens 

overeenkomst en de wet verplicht zijn. Alle genoemde daden zijn misdrijven volgens het Wetboek van Strafrecht. Deze 

kunnen bestraft worden met gevangenisstraffen van meerdere jaren. De aangifte is gedaan door de voorzitter van 

Slachtoffers Iatrogene Nalatigheid-Nederland en latrogenic Europe Unite-Alliance. 

De aangifte is een uiterst middel om het structureel verzwijgen en weigeren van medische hulp aan slachtoffers van 

medische fouten een halt toe te roepen. De aangifte wordt gedaan: 

1. Op advies van plaatsvervangend Inspecteur-Generaal Inspectie Gezondheidszorg N. Oudendijk, 12 juni 2007 In 
navolging van de vaststelling dd. 7 november 2007 door de medische sector, dat opzet en nalatigheid inzake 
medische fouten onder het strafrecht hoort (de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, de Orde van Medisch 
Specialisten en de Ver. van Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland, 

2. Op basis van het Millecam-arrest Gerechtshof Amsterdam dd. 9 april 2008. 

5.14 OBSCURE ROL VAN MEDISCH ADVISEURS 

De bedenkelijke rol van teveel medisch adviseurs wordt met onderstaand schrijven geïllustreerd. Uit talloze 
beschikbare bekende dossiers en ervaringen komt naar voren dat er niet het minste verschil is als het gaat om 
patiënten met ernstige, langdurige ziekte. Zie daarvoor ook Hoofdstuk 7.2.8. 

Uit: Brief 30 augustus 2002, van v.d. Linden, Muller, Lanting, van de Insurance Watch Group. 

Aan: Parlement, Raad van State, SER, Pers, Ministerie van VWS, Hoofdinspectie Volksgezondheidszorg, KNMG, 

Nederlandse Vereniging van Neurologie, Nederlandse Vereniging van Psychiatrie. 

Betreft: Systematische fraude en corruptie in letselschadezaken? Een beknopte analyse. 

(...) 

De rol van de verzekeringsarts c.q. medisch adviseur voor verzekeraars (GAV's). De GAV's zijn o.m. verantwoordelijk voor 

de corrumpering en debilisering van de geneeskunst. 

Medisch oordelen zonder de patiënt gezien te hebben: 

De GAV beheert het medisch dossier voor de (aansprakelijke) schadeverzekeraar. In 99 van de 100 gevallen geeft de GAV 
een voor de verzekeraar gunstig medisch oordeel zonder ooit het slachtoffer gezien, gesproken en onderzocht te hebben. 
De elementaire regels van de Geneeskunst worden aan hun laars gelapt. Zijn / haar medisch oordeel wordt vervolgens wel 
in het medisch dossier gedocumenteerd!! Het dossier die later een belangrijke rol zal gaan spelen in het zgn. 
deskundigenonderzoek en het lot van het slachtoffer bepaalt. 

Het achterover drukken van belangrijke medische informatie, het zaaien van verwarring: 

De voor verzekeraars belastende medische informatie van de reguliere behandelende sector, wordt buiten medeweten van 
het slachtoffer achterover gedrukt. Het gevolg: inconsistentie in het medisch dossier, zodat er twijfel gezaaid wordt omtrent 
de consistentie van de medische feiten en de causaliteit van het ongeval / ongevalsgevolgen. Het dossier verliest hierdoor 
zijn samenhang, dat zelfs de meest kritische medicus de bomen door het bos niet meer ziet en aldus op het verkeerde been 
wordt gezet. 

Het versturen, in de wereld brengen van bedrieglijke geruchten, nep-onderzoeken: 

Een van de misleidende foefjes van GAV's is het in de wereld sturen van bedrieglijke geruchten en zelf verzonnen medisch - 

wetenschappelijke onderzoeken. 

In het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde van 24 augustus jl. staat een artikel van verzekeringsarts dr. H. Reinders, 
inzake het whiplash-syndroom. 

Een artikel waarin hij de casus beschrijft van 2 (achteraf niet-bestaandeü ) patiënten. Hij komt vervolgens tot de conclusie 
dat whiplashers na verkeersongevallen aan het somatiseren zijn, simuleren en uit zijn op ziektewinst of claim-gedrag 
vertonen, dit in tegenstelling tot de internationale bevindingen en literatuur. 

Het stigmatiseren en in diskrediet brengen van letselschadeslachtoffers: 

We hebben dr. Reinders om opheldering gevraagd aangezien we twijfelden aan het waarheidsgehalte van zijn artikel en de 

daarin aangehaalde 2 patiënten krijgen, aan de hand van bepaalde kenmerken in zijn artikel, de indruk dat hij het artikel 

volledig uit zijn duim heeft gezogen om verkeersslachtoffers te stigmatiseren en in diskrediet te brengen. We hebben van 

hem helaas nog niets vernomen. Het is nl. niet de eerste keer dat schadeverzekeraars en hun relaties, bedrieglijke 

geruchten de wereld insturen ten einde, vanwege commerciële motieven, een bepaalde patiëntenpopulatie, m.n. de 

verkeersslachtoffers, te stigmatiseren en in diskrediet te brengen. 

Dit alles valt onder het noemer fraude en het leidt tot het misleiden van slachtoffers, bonafide hulpverleners en uiteindelijk de 

Rechterlijke Macht. 

(...) 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -78- 

5.15 GEVOLGSCHADE 

De gevolgen van de beschreven praktijk in geval van grote gezondheidsschade zijn desastreus. De ware 

medische oorzaak van de klachten wordt te laat of niet onderkend. De patiënt krijgt het gevoel (manipulatief) 

heen en weer te worden gesleept, verliest zijn vertrouwen in medici en therapeuten, en voelt zich gaandeweg 

miskend. 

Met grote kans op nieuwe schade aan de gezondheid. 

Deskundigen stellen dat door veronachtzaming, ontkenning of onjuist geïndiceerde therapie na enkele jaren 

onvermijdelijk fysieke uitputting en psychische gevolgschade, zoals PTSS, optreedt. De kans dat dan nog 

erkenning volgt is klein. Talloze patiënten blijken dan in plaats van (gedeeltelijk) te herstellen, psychisch, 

materieel (door inkomensverlies en pensioenbreuk) en sociaal af te glijden naar de rand van de samenleving. 

Levenslang. 

Over het effect op de kinderen en het gezin is het nog gissen. Dossier 1850 schrijft: Ik denk dat wij geluk 

hadden, dat onze kinderen ouder waren. Want wat doe je als je kind thuis komt met de vraag: 'Mama, wat is een 

simulant?' 

Wat zal er omgaan in het kind waarvan een ouder gezondheid en werkvermogen verloor? Dat je met jouw 

ouder, die als verdachte is geëtiketteerd, verder moet? Hoe moetje dat als kind plaatsen? Is dat denkbaar zonder 

schade? Miskende patiënten, die met hun kinderen in beeld komen spreken boekdelen. Zonder woorden. 

Onnodig verlies van de economische nog wél mogelijke arbeidsbijdrage van gedupeerden, onnodige verlet- en 
(medische) behandelingskosten, maar ook onnodige (im)materiële, en onnodige (gezondheid)schade in de naaste 
omgeving zijn een aanslag op de volksgezondheid en de economie. Die ook een volgende generatie kan treffen. 

Zie ook Hoofdstuk 1 1 . 

5.16 HOE LUIDEN DE MEDISCH-ETHISCHE PRINCIPES? 

Op 13 juni 1996 verklaart Prof. Dr. D. Post, Sociaal geneeskundige in de KRO-tv uitzending 'Ongelooflijke Verhalen': "Ook 
een keuringsarts is een arts. Ook voor hem gelden de uitgangspunten van medisch handelen. Wat je ook doet, waar je ook 
zit, als arts zul je: 

• Het goede voor de patiënt zoeken. 

• De patiënt geen schade toebrengen. 

• De autonomie van de patiënt erkennen. Dit betekent onder meer: de patiënt voldoende het woord geven om met de arts 
samen tot 'wel of niet werken' te komen. 

• Zorgen voor een rechtvaardige verdeling van het delen in de uitkering. De wet of intern beleid kunnen dat niet 
doorkruisen. Je hebt als arts de eed afgelegd datje medisch-ethisch zult handelen. Er is geen 'Befehl ist Befehl'." 

Schending van de medisch-ethische principes betekent een inbreuk op de lichamelijke en geestelijke integriteit 
van de slachtoffers. Die des te ernstiger is omdat het patiënten betreft, die zich in een kwetsbare en afhankelijke 
positie bevinden. Gevolg kan zijn dat zij steeds wanhopiger gaan zoeken naar het eerlijke beeld van hun situatie 
dat hen wordt onthouden. Wat ze van omstreden keurders kregen is erger dan wat ze hadden. 

5.17 MEDISCH DAKLOZEN 

Veel van de bronnen in BIJLAGE 3 maken melding van de gevolgen voor een zich verzettend slachtoffer. Een 
belangenbehartiger of patiënt op zoek naar de oorzaak van zijn aandoening wordt door de betrokken partijen al 
gauw als lastig ervaren. Het is kostbaar, tijdrovend en mogelijk confronterend met de beperkingen van de 
medische wetenschap. Voor sommigen is dit bedreigend. Omdat nieuwe onderzoeken op initiatief van de patiënt 
aan het licht zouden kunnen brengen, als er sprake is van eerdere kunst- of beroepsfouten of erger. 
Dit kan ertoe leiden, dat medische vervolgonderzoeken achterwege blijven. En voor zover onvermijdbaar, onder 
spanning komen tussen wat medisch geboden en moreel toelaatbaar is. Met grote kans op fouten, of nieuwe 
ontkenning. Door het weglaten van resultaten. Of door andere onoorbare handelingen. 

Te vaak betekent het, dat de patiënt dan de juiste diagnose onthouden wordt, en daarmee ook de kans op een 
noodzakelijke en adequate behandeling. Ook komt het vaak voor dat de patiënt de therapie 'afstand nemen' in 
het geheel niet, of uitsluitend mondeling wordt voorgeschreven, wat in de rapportage niet wordt vermeld. 
Waarna de andere betrokken artsen/behandelaars en de betreffende verzekeraar(s) zich gaan afvragen of patiënt 
niet bezig is ziektewinst te maken. 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -79- 

Zelfs zonder 'jungle-telefoon' is een kleine (voor insiders herkenbare suggestieve) nuance in de verwijsbrief of 
een telefoongesprek het stigma. Waarmee een volgende arts in een oogopslag voldoende meent te weten. In het 
beste geval niet meer onbevooroordeeld is. Vanaf dat moment is voor deze patiënt een juiste diagnose, en de 
bijbehorende therapie nagenoeg onbereikbaar geworden. 

Zoals de vrouw die, in de hoop om eindelijk toch maar serieus genomen te worden, in België naar de dokter 
gaat. En zijn er met ons talloze andere slachtoffers, die zich nauwelijks meer medisch durven laten behandelen. 
Medisch vogelvrij. 

5.18 REGISTRATIE ARTSEN EN (VERZEKERINGS)KLACHTEN 

BIJLAGE 15 geeft het eerste deel van het overzicht van artsen, waarvan nadere gegevens bekend zijn. Met bron. 

De bronnen kunnen leiden tot inzicht in de praktijk van schadebehandeling van verzekerden bij langdurige of 

blijvende ziekte, of letselgevolgen. Het betreft uitingen van artsen in woord, geschrift of daad. Deels gaat het om 

klachten als onderzoeker, of als behandelend, controlerend, Arbo-, bedrijfs-, verzekerings-adviserend of keurend 

arts. Ook zijn namen vermeld van medici, waarvan het vermelde onderzoek, interview, de voordracht, of de 

verhandeling vragen opriepen over hun beroepsopvattingen met mogelijke risico of schade aan patiënten. In een 

enkel geval betreft het een arts die, te goeder trouw, of onwetend betrokken raakte bij klachtwaardige 

patiëntenbehandeling. Of een medicus die zich verzette tegen laakbare handelingen, maar die ter wille van de 

eigen positie, dit verzet mogelijk heeft opgegeven. Gegevens betreffen de situatie op de datum als in de bron 

vermeld. Een meer actueel en vollediger overzicht geeft www.werkgroepl970.nl. 

Diverse van deze personen zijn helaas al te bekend bij slachtofferverenigingen, advocaten en sommige Rechters. 

Vele artsen worden door teveel verzekeraars bewust geselecteerd met het oog op verzekeraarvriendelijke 

beoordeling en behandeling inzake verzekeringsclaims. 

Dit overzicht is gemaakt voor Verzekerden, Patiënten-verzekerden, Verzekeringsgedupeerden, Werkgevers, 

Zelfstandigen, Medische studenten, Patiëntenverenigingen, Slachtoffergroepen, Artsen, Therapeuten, 

Advocaten, Rechters, Maatschappelijk werkers, Zorginstellingen en Zorgverleners, Politici, WIA-hulpverleners 

en Opleidingsinstituten. 

Hopelijk realiseren lezers zich dat achter deze informatie veelal onnodig levenslang leed van talloze 

medemensen schuilgaat. Bij enkele artsen zijn dat er honderden. En dat zij zelf ook slachtoffer kunnen worden. 

Waar nodig werd gelegenheid tot weerwoord geboden. Daarvan werd inhoudelijk in geen enkel geval gebruik 

gemaakt. 

Deze lijst is in 1998 voor het eerst door auteur gepubliceerd, voortdurend uitgebreid en uiteraard incompleet. 

Gegevens betreffen de situatie op de datum als in de bron vermeld. 

De wijze waarop gedupeerden na hoor en wederhoor zelf de namen van hun behandelende personen kunnen 

openbaarmaken wordt beschreven in Hoofdstuk 12. 

Zolang en voor zover wetgeving, belangenbehartiging, beroepscontrole en rechtspraak blijven falen kan deze 

lijst tot nadenken stemmen. Om de regels in en het toezicht op de medische en verzekeringssector te verbeteren. 

Bovendien kan de lijst een functie hebben voor patiënten die in het ongewisse zijn over de achtergrond van 

medici, waaraan zij zich zouden willen (of voor een keuring) menen te moeten toevertrouwen. Of waartoe zij 

door een verzekeraar of een Rechter worden gedwongen. 

Opmerking: 

Sinds 1 juli 2012 kunnen patiënten via externe link: de zoekfunctie van het BIG-register direct zien of medische 

hulpverleners door de Inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ) uit hun beroep zijn gezet. Voorheen konden 

patiënten dit alleen op externe link: de 'zwarte lijst' met bevoegdheidsbeperkingen zien. Via het BIG-register 

kunnen patiënten ook gedeeltelijke ontzeggingen en schorsingen zien. Waarschuwingen worden niet openbaar 

gemaakt. 

Blijkbaar is daarmee het BIG-register onvolledig, vermoedelijk omdat beëindigde schorsingen niet zichtbaar 

zijn. 



6 HET SCHADEPROCES: CIJFERS CLAIMTOEWIJZING 

Recentelijk vatte de advocaat van enkele Nederlandse assuradeuren met een geamuseerde 
glimlach op zijn gezicht samen hoe men een claimgerechtigde en zijn belangenbehartiger 
dient te behandelen: "Men doet dat met de z.g. mushroom method. En wat houdt deze 
championmethode in? Keep them in the dark and f eed them with shit," zo sprak de 
raadsman. 

(vrij naar Verkruisen en Pais, 16 juli 1999) 

"Vooral bij de blijvend gehandicapten (en daar vooral bij degenen die niet aan het werk 
komen) worden hun kosten en hun inkomensschade veelal onvolledig vergoed... 

(Prof. Mr. A. Bloembergen in september 1973) 

"Slechts 15 procent krijgt een WA-vergoeding voor letselschade. De uitgekeerde bedragen 
zijn doorgaans klein, slechts 8 procent kreeg meer dan f. 5.000." 

(Onderzoek 'Verkeersslachtoffers en hun schade, 1973) 

1988 De 17-jarige Kim stapt op de brommer. En rijdt naar huis. Een handvol kilometers maar. 

Een flauwe bocht in de weg. Ineens dat zwarte ding ... 

Kim hoorde de klap niet. Weet niets meer. Kim had geen schuld. De eigenaar van de onverlichte gierton met trekker wél. 

Die was goed verzekerd. Via de Rabobank. 

Thuis werd alles anders. Want Kim blijft levenslang afhankelijk van zorg. 

25 juni 1999 Vrijdagnamiddag, de dossiermanager rekt zich uit. Kijkt uit het raam in de staalblauwe lucht. 'Zijn we er 

door?' vraagt hij aan de leden van schadeteam. De stilte klinkt bevestigend. Een week hard werken loopt ten einde. 

Zojuist is de voortgang van de dossiers besproken. Teveel stilstand is de conclusie. Voor de Financiën is dat goed, voor 

de verzekerden niet prettig. Men beseft dat maar al te goed. Het behandelen van claims is weerbarstige materie. Er zijn 

veel betrokkenen, veel factoren hebben invloed, dat wachten op artsen, rapporten, klachtinstanties, advocaten en 

Rechters: daar moetje tegen kunnen. En vooral de verzekerden, die dat maar niet begrijpen. En dan de druk van binnen: 

het moet kwalitatief perfect zijn, vooral juridisch. Niet iedereen kan daar tegen. 

Achter het glas op de 14e verdieping verschijnt de glazenwasser. Spontaan zwaait ieder naar hem. In de emmer twinkelt 

de zon. Breed grijnzend zwaait hij terug met zeem en trekker. Ja, bij Interpolis denk je aan ... 

De notebooks klappen dicht, men vult de rolcontainers en rijdt naar de lockers. "Vergeet niet, maandag zijn de 

beoordelingsgesprekken. Ik begin stipt op tijd! En prettig weekend" roept de manager, leder roept zijn eigen antwoord en 

schiet het parkeerterrein op. 

1998 De ouders van Kim nemen een ingrijpende beslissing. Zij kunnen niet meer thuis voor hem blijven zorgen. Hij gaat 

naar een instelling. 

Interpolis heeft een bod gedaan. Een vreemd bedrag voor een geruïneerd leven. Voor de ouders niet alleen een fooi. Na 

al die jaren is het ook een klap. In het gezicht. 

Ze wachten nu weer op contact. 

15 juni 2004 Kim zit in de tuin in de zon. Je hebt er mooi uitzicht. Aan de horizon het silhouet van een stad. Met kerken 

en een hoge vierkante toren. 

Kim wordt goed verzorgd. Maar in zijn lijf knaagt het. Hij voelt dat er veel weg is, maar weet het niet. Hij was liever thuis. 

Binnenkort is het twaalfde jaar voorbij. Kim weet dat niet. 

Voorjaar 2006 De juristen van Interpolis toverden een nieuw konijn uit de hoed. Jan moet alsnog bewijzen leveren. 

Of anders moeten zijn nog in leven zijnde familieleden dat doen. De zogenaamd glasheldere schade-afwikkeling duurt nu 

18 jaar. 

(De toedracht werd geverifieerd. De naam Kim is om privacy-redenen fictief) 

In dit hoofdstuk wordt het schade-afhandelingsproces geanalyseerd. Bij verlies van arbeidsvermogen is er 
allereerst de vraag of men wel of niet ziek of invalide is. Bij invaliditeit is er bovendien de vraag of er een 
aanspreekbare en aansprakelijke partij is. Dan volgt bij letsel de vraag naar de causaliteit. Vervolgens gaat 
het om de mate waarin het arbeidsvermogen is verloren. Daarna is bij een AO-polis de vraag of de 
grenswaarde van de polis is overschreden (vaak wordt beneden de 25% arbeidsongeschiktheid niet 
uitgekeerd). En tenslotte gaat het over mogelijk herstel en verdienvermogen. 

De meeste gedupeerden weten niet wat het claimbehandelingsproces inhoudt. Onder invloed van de 
verzekeraar staande deskundigen, na intimidatie of om andere redenen maken zij geen of niet volledig 
gebruik van hun rechten, of haken voortijdig af. 

Er zijn veel bronnen met gegevens. Daarmee is langs verschillende benaderingen een raming van de omvang 

van de problematiek gemaakt: 
1 . Van betrokkenen, deskundigen en belangengroepen werden talrijke gegevens verzameld en geverifieerd. 
Cases van een groot aantal gedupeerden uit persoonlijke en media- verslagen werden in een database 
vastgelegd en geanalyseerd. De onderzochte cases zijn om diverse redenen nog incompleet. Soms werd 
later uit dieptegesprekken of schriftelijk nadere informatie ontvangen of kwam later het volledige dossier 
ter inzage. Dan werden vrijwel altijd nieuwe feiten en bewijzen van onjuiste behandeling van hun claim 
gevonden. Daarmee worden de openbare (aan)klachten van vele deskundigen gedurende vele jaren niet 
alleen duidelijk bevestigd, maar zelfs in negatieve zin vér overtroffen. Ook de nakomende gegevens 



6 HET SCHADEPROCES: CIJFERS CLAIMTOEWIJZING - 81 - 

werden zoveel mogelijk op waarheid getoetst en ingevoerd in een database. Deze wordt nu gepresenteerd, 
met een aantal tellingen en berekeningen. 

2. Dit hoofdstuk vervolgt met berekeningen en ramingen van omvang, tijd en geld langs andere weg. Nog 
steeds: Uitsluitend op basis van de informatie van betrokkenen die zich wél bekend maakten. Uitsluitend 
van het gedeelte van de informatie dat over hun casus tot dusverre wél bekend werd. 

3. Dubieuze normen en metingen, betwistbare en rekbare medische definities, toepassingsverschillen en 
fouten en zelfs bewuste des-interpretaties bleken schering en inslag. Zeer veel patiënten krijgen daardoor 
op aanvechtbare wijze geen uitkering (meer). Of worden in een gunstig geval met een veel te lage uitkering 
afgescheept. De kans op een billijke afloop blijkt uiterst klein. En het gaat bij grote schades heel veel tijd, 
energie en geld kosten. 

4. Een groot deel van het werk van honderdduizenden hoogwaardige arbeidskrachten in Nederland bestaat uit 
het behandelen van verzekeringsclaims. En de behandeling van door verzekerden ingediende klachten 
daarover. Inmiddels is de claimbehandeling van arbeidsongeschikten door ziekte en letsel een bedrijfstak 
geworden die bijna evenveel geld omzet als dat er wordt uitgekeerd. Deze arbeid blijkt, zelfs als er 
uitsluitend goede bedoelingen zouden zijn, in haar effect negatief en schadelijk voor een veel groter deel 
van onze samenleving. Er ligt een enorme uitdaging om dit hoogwaardige arbeidspotentieel om te scholen 
tot een wél positieve economische en maatschappelijke bijdrage te brengen. 

6.1 HET SCHADEPROCES: OMVANG CLAIMTOEWIJZING 

Aan de hand van honderden openbaar geworden omvangrijke claims is het claimbehandelingsproces 
geanalyseerd. Om het overzicht niet te belemmeren door onnodige details, zijn de volgende vereenvoudigingen 
aangebracht: 

• De verdeling van patiënten is niet naar klasse van arbeidsongeschiktheid geanalyseerd. Er is wel rekening 
gehouden met drempelwaarden - bijvoorbeeld 25% of 30% - waarbeneden geen arbeidsongeschiktheid wordt 
vergoed. 

• Bij de claimbehandelingsprocedure, de 'kwaliteit' en de resultaten ervan is geen onderscheid gemaakt naar 
private of particuliere verzekeringen. Evenmin is onderscheid gemaakt in beroepsgroep (bijv. ambtenaren en 
anderen) of bedrij f sgrootte (grootbedrijf versus midden- en kleinbedrijf). 

• In deze analyse zijn ziekte en ongeval in één schema gebracht. De verschillen tussen deze categorieën claims 
betreffen in hoofdzaak de aanleiding (ziekte of ongeval), de al dan niet betrokkenheid van Politie, en een 
eventueel aansprakelijke partij. De kenmerken van de stappen uit de procesfasen bij letsel bleken weinig te 
verschillen met die bij ziekte. Uitgezonderd een soms groter aantal beoordelingsrondes en de langere 
tijdsduur (door het te lang wachten op een stabiele toestand, en de vaak absurdere cycli van juridische 
touwtrekkerij). 

• Er zijn drie achtereenvolgende beoordelingsrondes beschreven. Meestal zijn er namelijk meerdere 
verzekeringen betrokken (bijvoorbeeld WIA en Particulier, ofwel Inzittenden en WAM, etc). Gemiddeld 
wordt er ook tenminste één klacht over de medische/schadebehandeling ingediend, als gevolg waarvan 
opnieuw een aparte beoordelingsronde nodig wordt. 

• Verondersteld is dat er tijdens de beoordelingsrondes gemiddeld één klacht wegens gesignaleerde 
onregelmatigheden in het claimbehandelings-proce.s wordt ingediend en behandeld. Voor zover dat voor 
claimgerechtigde of begeleiders waarneembaar was. Een tweede klachtenbehandeling is verondersteld 
vanwege klachten tegen een of meer bij de claimbehandeling betrokken personen. Deze 
klachtenbehandelingsvarianten zijn bij de overgang van de eerste naar de tweede beoordelingsronde 
weergegeven. In de praktijk kunnen of zullen deze soms eerst worden geuit en/of behandeld in eventuele 
latere rondes. Samen met eventuele nieuwe klachten. De fout van die vereenvoudiging op achtereenvolgens 
de totale doorlooptijd, de uiteindelijke uitkeringskans en de uitkeringsfractie is verwaarloosbaar. 

De resultaten van de analyses zijn: 

1 . Het processchema van claimbehandeling toont de volgende (mogelijke) stappen voor het traject tot en 
met de eerste beoordelingsronde (inclusief eventuele klachtenbehandeling). De nummers 
corresponderen met BIJLAGE 23: 



HET SCHADEPROCES: CIJFERS CLAIMTOEWIJZING 



82 



f^-^UUK 



PO.[T EFAFfOST 




2. Ondanks de vereenvoudigingen is opvallend: de complexiteit van dit traject uit het claimbehandelings- 
proces, het grote aantal mogelijke betrokken werkende partijen (BIJLAGE 22), en het grote aantal keuze- 
momenten voor de patiënt. Als er bij alle betrokkenen alleen maar goede wil zou zijn om eventuele 
menselijke fouten zoveel mogelijk te voorkomen of te herstellen, dan al dreigt deze eerste ronde te 
traumatiseren. In optimale omstandigheden blijken het herstel en de reïntegratie al zwaar te worden 
gehinderd. 

In de echte tamelijk willekeurige - te vaak onfrisse - praktijk wordt herstel en reïntegratie meestal 
onmogelijk. 

3. Het processchema voor het totale claimbehandelingstraject omvat vaak nog twee extra 
beoordelingsrondes, dus in totaal drie achtereenvolgende beoordelingsfasen en ziet er als volgt uit (de 
percentages zijn betrokken op het totaal aantal ingediende claims wegens langdurige ziekte of letsel = 

100%): 




<start en beoordelingsronde 1 xbeoordelingsronde 2 xbeoordelingsronde 3> 



Opgave 


40% 






Geen bezwaar / 
Opgave 


10% 


2% 


2% 


Bezwaar 


40% 


8% 


2% 


Naar volgende ronde 


20% 


4% 


2% 



6 HET SCHADEPROCES: CIJFERS CLAIMTOEWIJZING - 83 - 

De stappen zijn, inclusief de ingecalculeerde gegevens met de bijbehorende gemiddelde/totale doorlooptijd, 
opgenomen in BIJLAGE 23. 

De totale doorlooptijd van deze drie rondes van de afhandelingsprocedure blijkt bijna 5 Vi jaar te zijn. Na 

die tijd geven veel patiënten blijk van traumatische gevolgschade en raken veel huishoudens ontwricht. Is 

daar bovenop ook nog sprake van hoger beroep, aparte schadevastellingsprocedures en/of meer dan twee 

verzekeringen dan loopt de totale doorlooptijd op tot een veelvoud. Daarom zijn in de praktijk aangetroffen 

claim-afwikkelingstermijnen van 15 jaar bij lange na geen uitzondering. Dat dan het leven van 

claimgerechtigden (en ook van de huisgenoten) dan vaak in een ruïne is veranderd, wordt bevestigd in de 

slachtofferverhalen. 

4. BIJLAGE 24 presenteert de analyse welk deel van alle langdurig patiënten (100%) de diverse 

processtappen naar schatting doorlopen. Met de kans op een voor de patiënt billijke afloop van 

gerechtvaardigde claims. Door in hoofdzaak cumulatief door optelling te rekenen ontstaat een in gunstige 

zin, vertekend resultaatbeeld. In werkelijkheid vertoont het effect van diverse stappen (mede door het 

'rondzingen' van fouten in dossiers en door stigmatisering van patiënten) kenmerken van onderlinge 

afhankelijkheid. Het resultaat zou dan, in plaats van door optelling, door vermenigvuldiging van de kansen 

berekend moeten worden, waardoor de scores nog lager uitvallen. De resultaatkans ligt daarom ver 

beneden de 20 % . Uit andere bronnen kan worden afgeleid dat de kans op een correcte claimbehandeling 

ver onder de tien procent ligt. 

BIJLAGE 22 raamt het aantal bij de omstreden claimbehandeling betrokken werkenden. Het zijn alle 
hoogwaardige taken waarvoor het aantal en de loonsom conservatief is geschat. Een groot deel van deze taken 
heeft een (deels onbewust en onbedoeld) sterk negatief effect op de volksgezondheid en de economie. Als men 
zou besluiten om alle vormen van arbeidsongeschiktheids- verzekeringen op te heffen, dan kan dit aantal 
hoogwaardige destructieve taken, vervallen. En in economisch positieve zin worden ingezet. 



Het gaat in 2004 om meer dan driehonderdduizend personen die (een deel van) hun beste krachten 
aanwenden met een overwegend negatief effect. Meer dan vijftigduizend volle taken . 
Met een loonsom van bijna drie miljard euro per jaar. 



Opmerking: 

Het betreft voorlopige cijfers die enkele onnauwkeurigheden bevatten. Andere bronnen, benaderingen en meer 
gedetailleerde analyses zullen een geringe invloed hebben op het totaalbeeld. 

Waarom claimen zo veel gedupeerden niet (langer)? 

1. Veel slachtoffers weten niet dat ze claimrecht hebben. Bij ongevallen, maar ook bij sommige aandoeningen 
is het voor deskundigen vaak eenvoudig om de ernst, de gevolgen en het recht op uitkering te verhullen. 

2. Velen hebben aanvankelijk geen inzicht in de ernst van hun aandoening of letsel. Deels blijkt dat (veel) 
later. 

3. Een deel van de slachtoffers is niet meer in staat om te claimen of om een fatale termijn in de gaten te 
houden. 

4. Anderen vergeten te claimen, bijvoorbeeld bij een inzittendenverzekering. 

5. Velen van hen ontgaat bij een eerste keuring als ze ten onrechte te positief worden beoordeeld. 

6. Weer anderen zijn zich ervan bewust, dat ze ten onrechte zijn afgescheept. Zij kunnen, willen of durven 
daarover geen klacht (meer) indienen of erover niet (meer) spreken. De meesten daarvan houden de 
onbillijke afwijzing stil uit schaamte, vanwege (mogelijk) onbegrip van collega's. Of - waar het 
zelfstandigen betreft - de angst voor verlies van klandizie of vertrek van de medewerkers uit hun bedrijf. 

7. De (vrees voor) frustrerende onkunde en afgunst van de omgeving speelt vaak een rol. 

8. Men is bang voor repercussies al dan niet na intimidatie: verlies van een nog gedeeltelijke uitkering. Of 
men heeft een met hypotheek of pensioengekoppelde polis, bijvoorbeeld als het een combinatie van bank 
en verzekeraar betreft. 

9. Bij zelfstandigen speelt ook de financiering mee. Als hun verzekeraar behoort tot een bankconcern en men 
daar het bedrijfsfinancieringsarrangement heeft. Men vreest dat dat verder wordt teruggeschroefd, 



6 HET SCHADEPROCES: CIJFERS CLAIMTOEWIJZING - 84 - 

opgezegd of er wordt in die richting geïntimideerd. Voor zover de claimgerechtigde daar nog niet aan dacht 
is een subtiele suggestie in die richting door de bank/verzekeraar bijna altijd voldoende. 

Degenen die zich wél willen verweren tegen een onbillijke claimbehandeling hebben de keus zich op eigen 
kracht tot een klachtorgaan, of tot een advocaat te wenden. 
Mensen aarzelen vaak om zelf een klacht in te dienen. Ze: 

1. zijn onbekend met klachtorganen en zien van hun aanspraken af. 

2. Zien op tegen de toegang. Hebben moeite dit op eigen kracht te doen. 

3. Schromen om zich te uiten over moeilijkheden. 

4. Weten niet te kiezen uit de veelheid van zogenaamde klachtorganen. Zie BIJLAGE 17. 

5. Zien op tegen de behandeling en de mogelijk lange duur ervan. 

6. Vrezen vooringenomenheid met ontkenning, onbegrip of frustrerende bejegening. 

Daarom melden de statistieken van klachtorganen weinig klagers. Beroepsverenigingen en assuradeuren 

concluderen daaruit ten onrechte: het valt reuze mee, er melden zich immers verhoudingsgewijs weinig 

slachtoffers. 

Een klein deel van de gedupeerden wendt zich - al of niet via een schaderegelaar - tot een advocaat. Ook dit is 

nog maar het topje van de ijsberg. Voor gezonde mensen al geen prettig vooruitzicht. Vanwege de kosten, de 

tijdsduur, de onzekere afloop en de emotionele belasting. 

Voorbeelden van patiënten, die wel kregen, waar ze recht op hebben, zijn er eigenlijk niet, worden meestal 
overdreven en blijken soms te worden verzonnen. Die (zogenaamde) goede afloop wordt vervolgens breed in de 
media uitgemeten. Meestal zonder dat de financiële omvang voor de lezer/kijker zichtbaar is. Uitzondering is 
een enkel rechterlijk schadevonnis van € 0,45 miljoen. Eenmalige verdriet-uitkeringen tot rond de € 45.000 
bleken verre van schade-dekkend. 

6.2 HET SCHADEPROCES: UIT BRONNEN 

6.2.1 PERSOONLIJKE UITSPRAKEN 

• Mededelingen door Rabobank-Interpolis en collegae. De beweringen van Mr. H. Meertens van Interpolis (10 
december 1994) over het strengere uitkeringsregime dan bij de Uitvoeringsinstellingen wekken de suggestie, 
dat de meerderheid van de particulier aanvullend verzekerde zelfstandigen of WAO-gatverzekerden 
(aanvullende de WAO-dekking) een aanzienlijk lager uitkeringspercentage of in het geheel geen uitkering 
van de betreffende particuliere verzekeraars krijgt. Deze suggestie wordt hierna meer dan bewaarheid. Alle 
particuliere verzekeraars schermen graag met hun eigen van de Uitvoeringsinstellingen afwijkende normen. 
Ze zeggen er evenwel nooit bij waar die (extreem) afwijkende normen dan wel op gebaseerd zijn. Die basis 
ontbreekt, net als bij de WAO (rapport Hogeschool, Zeeland, 1998). Toen dat door de VPRO op 8 januari 
1998 aan MOVIR-directeur de Brauw en collega Mr. van den Dungen gevraagd werd hadden zij geen 
antwoord. 

• Bij Stichting Werkgroep 1970 werden honderden ongevalslachtoffers bekend, die zich op omstreden wijze 
voelen afgescheept. Alle dossiers bevatten aanwijzingen dat er zaken niet kloppen, waardoor gelaedeerden 
hun rechtmatige schade-uitkering/-vergoeding is onthouden. In een deel van de gevallen blijkt er met de 
schadebehandeling te zijn geknoeid. Voor een groot deel van die dossiers is dit bewezen. 

• Psychiater prof. Dr. M. Zeegers, sprak op 20 maart 1995 over tientallen psychische rapporten per maand die 
hij moet kritiseren of bestrijden. Eén vertegenwoordiger van één medische discipline alleen al stuit dus per 
jaar op honderden slachtoffers! Bij welke medisch specialismen komt dit nog meer voor? Uit de 
slachtofferverhalen blijkt dat er eveneens sprake is van een excessief aantal klachten over onder meer 
psychiaters, neurologen, orthopedisch specialisten, hart- en vaatspecialisten en internisten. Daarbij gaat het 
dan om tienduizenden onjuist beoordeelde patiënten per jaar. 

• De in 1996 opgerichte Stichting GAOS kent honderden slachtoffers. Een klein deel van hen is opgenomen in 
BIJLAGE 9. 

• De verzekeraar van J. Vontsteen traineert jarenlang de uitkering van zijn autoschade. Ook hij merkte dat er 
bij de schade- afhandeling van een aantal verzekeraars allerlei zaken niet kloppen. Daarom opende hij in 
1996 het Landelijk Meldpunt Verzekerings Gedupeerden. 



6 HET SCHADEPROCES: CIJFERS CLAIMTOEWIJZING - 85 - 

6.2.2 GEGEVENS OVER CHRONISCHE ZIEKTE EN LETSEL 

Een paar Nederlandse cijfers: 

• 900.000 depressieven. 

• 400.000 chronisch zieken. 

• 150.000 geregistreerde gevallen van overspannenheid en burnout per jaar . 

• 20.000 ME-patiënten. 

• Er zijn momenteel circa 100.000 geregistreerde ongevalslachtoffers per jaar. Jaarlijks worden zo'n 30.000 
personen met hersenkneuzingen in het ziekenhuis opgenomen (Dr. J. van der Naait, maart 2000, RUG). 

• 12.000 verkeersgewonden belanden jaarlijks in het ziekenhuis. Een deel houdt blijvend letsel. Van zware 
verkeersongevallen zou 60 a 70% worden geclaimd. 

• 40% van de bedrijfsongevalsletsels wordt niet geclaimd, terwijl bedrijven daar vrijwel altijd voor zijn 
verzekerd. In 1996 alleen al in de provincie Groningen 1.100 ernstige letsels. 

• 40.000 mensen per jaar lopen door medische fouten gezondheidsschade op, 2.000 mensen daarvan 
overlijden. In slechts een fractie van deze gevallen worden patiënten ingelicht. In slechts 1 % van die gevallen 
worden schadeclaims ingediend. 

• 90.000 mensen leven met niet aangeboren hersenletsel, 50.000 met blijvende ernstige beperkingen in het 
dagelijks functioneren, 30.000 met hersenkneuzing, 17.000 personen hebben blijvende hersenbeschadiging na 
coma. Uit de kwesties die naar buiten komen blijkt dat slechts een fractie van de inkomensschade wordt 
beseft, dat er minder wordt geclaimd, en nog veel minder uitgekeerd. 

Dit lijstje in onvolledig. Ook zijn er dubbeltellingen Toch is direct duidelijk dat er veel meer mensen zijn met 
een handicap dan het aantal mensen dat een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangt. 

Ziekenhuizen kunnen weigeren de MIP's openbaar te maken. Patiënten weten niet wat er verkeerd ging. 
Een MlP-melding is een melding ingevolge het in het kader van het kwaliteitsbeleid van het Ziekenhuis 
ingestelde meldingssysteem Melding Incidenten Patiëntenzorg (MIP), aan de MlP-commissie. Bedoeling is dat 
incidenten of bij na-incidenten daar vertrouwelijk gemeld kunnen worden zonder enige angst voor repercussies 
van welke aard dan ook. Het meldingssysteem is bedoeld voor interne kwaliteitsverbetering. 

In Duitsland is het geknoei met beroepsziekten blootgelegd: 

WDR tv doet op 7 januari 1998 verslag van belangenverstrengeling en zwendel bij (medische) keuringsrapporten. Daarin 
wordt aangetoond dat het aandeel erkende en uitgekeerde beroepsziekten van 1960 tot 1990 is gedaald van 24% tot 7,5%. 
In 1990 werd daar dus 92,5% van de patiënten met evidente beroepsziekte-verschijnselen na keuring afgewezen! 

In ons land is het niet beter. De Arbodiensten zijn zijn wettelijk verplicht om beroepsziekten te registreren en 
te melden. Zie Hoofdstuk 5.3. Die wet wordt niet nageleefd. Beroepsziekten zijn in Nederland niet goed 
gedefinieerd. Er zijn daarom vrijwel geen meldingen. 

6.3 HET SCHADEPROCES: DATABASE SLACHTOFFERS 

De auteur heeft kennisgenomen wat gedupeerden hem persoonlijk vertelden of schreven. Heeft voorts inzage 
gehad in dossiers en rapportages van de Stichting Werkgroep 1970. Ook heeft hij de literatuur en publiciteit 
over gedupeerden uit BIJLAGE 3 onderzocht. Al die informatie is opgeslagen in een database. Met als doel 
een antwoord op vragen als: 

• Welke vreemde gebeurtenissen met verzekeraars en schadebehandelaars worden gemeld? 

• Hoe vaak wordt er niet uitgekeerd? 

• Wat zijn de ervaringen met belangenbehartigers, experts, klacht-instituten of belangenorganen? 

• Welke betwistbare uitspraken, onderzoeken, rapporten en brieven worden gemeld en hoe vaak? 

• Hoe vaak zijn er bijvoorbeeld aanvechtbare gesprekken met arbeidsdeskundigen, tussenpersonen en anderen? 

De analyse van de database van gedupeerden maakt de overeenkomsten in de structuur van de 
schadebehandeling zichtbaar. De database is in tabelvorm in BIJLAGE 9 afgedrukt. Gegevens die tot 
herkenning van patiënten zouden kunnen leiden zijn weggelaten of versluierd. Het betreft soms het beroep, en 



6 HET SCHADEPROCES: CIJFERS CLAIMTOEWIJZING - 86 - 

in een groter aantal gevallen de woonplaats. Identiteitsgegevens van behandelaars zijn hier eveneens 

weggelaten. 

Over het merendeel van de velden in de tabel is nog geen gerichte informatie verzameld. Waar later ook op 

deze aspecten gerichte dossierinzage en nadere vraagstelling mogelijk werd, kwamen steeds veel meer 

onregelmatigheden aan het licht. 

De database telde begin 2001 412 records (gedupeerden). Gegevens van deze slachtoffers zijn verwerkt in 

BIJLAGEN 4, 5, 6, 7 en 12. Talloze latere nieuwe feiten van deze en andere gedupeerden bevestigen of 

versterken het beeld en zijn daarom niet toegevoegd. 

CONCLUSIES PER KOLOM UIT DE TABEL IN BIJLAGE 9: 

Het beeld is voor zover bekend geworden als volgt (de ontbrekende kolomnummers bevatten privacy-gegevens 
van patiënten en omstreden functionarissen en zijn hier weggelaten). Kolom: 

1. De gedupeerden blijken in alle beroepen voor te komen. Onder andere de beroepsgroepen arts en tandarts 
zijn oververtegenwoordigd. Zie ook de sector zelfstandigen hieronder. 

2. Voor zover bekend zijn het 243 mannen en 153 vrouwen. 

3. Voor 41 personen was het nog niet mogelijk de gegevens te verifiëren. 

4. Het betreft voor zover bekend 103 zelfstandigen en 166 in loondienst werkenden. Gegeven het relatief 
gering aantal zelfstandig werkenden in Nederland zijn de zelfstandige gedupeerden dus sterk 
oververtegenwoordigd in de database. Zie het beroep artsen hierboven. 

5. Het waren voor zover bekend in 163 personen met ziekte en 152 met letsel, plus 10 personen met zowel 
ziekte als letsel. 

6. Voor zover de naam van de ongevallen- of arbeidsongeschiktheidsverzekeraar genoemd werd betrof het de 
volgende aantallen (Uitvoeringsinstellingen zijn cursief geschreven): 

54 x = 39 x Rabobank-Interpolis/Interplus/Sterpolis/Stichting Rechtsbijstand, 

38 x = 7 x Staal/ACHMEA/Avéro/Centraal Beheer/FBTO/Zil veren Kruis, 

33 x onbekende Uitvoeringsinstelling, 

31 x GAK, 

30 x USZO/ABP, 

24 x ING-Nationale Nederlanden/RVS/Victoria Vesta/SFB, 

16 x AXA/AEG/Amersfoortse/ASR/Nieuw-Rotterdam/Stad Rotterdam/U AP, 

15 x Cadans/BVG/Detam/GUO , 

10 x Delta Lloyd/OHRA/Nuts, 10 x Movir/VV AA/ Apollonia/ Artsen Onderlinge, 

10 x Fortis/AMEV/Falcon, 

alsmede: 

4 x AEGON, 3 x ANWB/Unigarant, 3 x Stichting Silicose, 3 x Winterthur, 

2 x ARAG, 2 x Assuraad, 2 x ELVIA, 2 x ENNIA, 2 x Helvetia, 2 x MediRisk, 2 x Royal Nederland, 

1 x Amstelland, 1 x Bovemij, 1 x Goudse, 1 x IAK, 1 x Klaverblad, 1 x LEVOB, 1 x NOVO/SNS- 

Bank/Reaal, 1 x Tiel-Utrecht, 1 x Turien, 1 x Waarborgfonds, 1 x Westland-Utrecht, 1 x Zürich Leven, 1 x 

Zwitserleven, 1 x Zwolse. 

Latere concentraties van verzekeraars zijn niet aangegeven. 

7. 50 zelfstandigen maakten bekend dat zij door de ziekte of het ongeval (vaak op medisch advies) hun 
onderneming hebben gestaakt of verlaten. (*) 

8. 35 personen maakten bekend te zijn ontslagen tijdens hun ziekte of na hun letsel. (*) 

9. Zie 11. 

10. Zie 11. 

11. 11 maal werd spontaan melding gemaakt van als een wurgend ervaren koppeling met hypotheek of 
pensioenvoorziening door hetzelfde concern als de verzekeraar. 

12. 17 maal werd spontaan gemeld dat de gewraakte schade-afhandelingspraktijk (mede) leidde tot 
echtscheiding. (*) 

13. 75 gedupeerden of hun artsen meldden of gaven blijk van psychische (gevolg)schade. (*) 

14. 9 maal werd melding gemaakt van serieuze overwegingen, ernstig vermoeden van, of daadwerkelijk 
ondernomen poging tot zelfdoding na omstreden schadebehandeling. In 5 gevallen met de dood als gevolg. 



6 HET SCHADEPROCES: CIJFERS CLAIMTOEWIJZING - 87 - 

15. De slachtoffers met bekend geboortejaar zijn gemiddeld 50,5 jaar oud. 

16. Hier niet afgedrukte privé-gegevens van verzekerde. 

17. Hier niet afgedrukte privé-gegevens van verzekerde. 

18. Hier niet afgedrukte privé-gegevens van verzekerde. 

19. Hier niet afgedrukte privé-gegevens van verzekerde. 

20. De woonplaats of regio is gespreid over heel het land. Er is een oververtegenwoordiging van de Provincie 
Noord-Brabant, de vestigingsprovincie van de uitgever en de woonplaats van de auteur. Dit wijst op een 
groter aantal onbekend gebleven gedupeerden elders, dat zich niet meldde. 

21. Hier niet afgedrukte privé-gegevens van verzekerde . 

22. Voor zover bekend was het aanvangsjaar van de lijdensweg van gedupeerden gemiddeld 12,5 jaar geleden. 
Gegeven de door hen nu bereikte momenteel gemiddelde leeftijd van 51,0 jaar is de lijdensweg voor hen 
gemiddeld begonnen op 38,5 -jarige leeftijd. Een deel van de slachtoffers is (nog) in een juridische 
procedure met de betreffende verzekeraar verwikkeld, of zegt deze nog te zullen aanvangen. Gezien het 
ongehinderd voortduren van de praktijken zullen slechts enkele van hen ooit uitgekeerd krijgen, en dan nog 
slechts een gering deel van wat hen billijkheidshalve toekomt. Aldus resteert voor vrijwel allen nog eens 
14,0 jaar (tot het 65e jaar), ofwel tezamen 26,5 jaar gedeeltelijk of volledig direct inkomensverlies. 

23. Over het betwiste verzekerde jaarlijkse inkomen zijn spontaan nog te weinig exacte gegevens ontvangen. 
De loonderving beloopt bij volledige arbeidsongeschiktheid tenminste tienduizend(en) euro per jaar. Waar 
geen oplossing volgt berekent men de directe inkomensschade - exclusief rente - door deze te 
vermenigvuldigen met 26,5 jaar. 

24. Van 60 personen is bekend dat zij hun verweer hebben beëindigd door opgave, een rechterlijke uitspraak, 
het krijgen van zwijggeld of overlijden. De overgrote meerderheid van hen ontving geen genoegdoening. 
Waar wél compensatie werd afgedwongen of gegeven stond deze vrijwel nooit in verhouding tot het 
gederfde inkomen en evenmin in verhouding tot de werkelijk geleden schade. 

25. 9 gedupeerden hebben klachten over de tussenpersoon gemeld. 7 daarvan klagen over de Rabobank als 
tussenpersoon van Interpolis. (*) 

26. 9 maal hebben gedupeerden oneerlijke verkoop of uitleg van de polis of een achteraf ondeugdelijk 
verklaard aanmeldingsformulier gemeld. (*) 

27. 5 maal werden onjuistheden in het politierapport gemeld. Het slachtoffer ontdekt onvolkomenheden 
meestal niet. 

28. 2 maal sprak men van onjuiste handelingen of rapportage door de ongevallenpoli. De behandeling daar is 
vaak voor een letselpatiënt nauwelijks of niet waarneembaar. 

29. 22 klachten betroffen de huisarts. 

30. 11 maal werden klachten over de bedrijfs-/Arbo-arts gemeld. (*) 

31. 7 klachten betroffen de controle-arts en/of een onnodig(e) (belastende) controle-frequentie. 

32. 27 maal werden klachten over de verzekeringsarts van de assuradeur gemeld. Dit is hoog, omdat het gedrag 
van medisch adviseurs voor gedupeerden slechts gedeeltelijk zichtbaar is. (*) 

33. 13 maal klachten betroffen de arbeidsdeskundige. De rapportages van de arbeidsdeskundige waren bijna 
nooit toegankelijk voor de patiënt. (*) 

34. 11 maal werden klachten over de orthopeed gemeld. 

35. 14 maal klachten betroffen een neuroloog . 

36. 22 maal werden klachten over een psycholoog of psychiater gemeld. (*) 

37. 29 maal gingen klachten over andere artsen dan hiervoor genoemd. 

38. 11 maal werd gemeld dat de rechten van de verzekerde werden geschonden. De meeste verzekerden 
bemerken bijvoorbeeld pas achteraf dat zij buitenspel stonden bij de keuze van een keuringsarts. (*) 

39. 4 maal werden schendingen van het patiëntenrecht gemeld. Velen waren met dit recht niet op de hoogte. (*) 

40. 9 maal werd gemeld dat een arts die opeens ongemotiveerd van mening veranderde. In veel gevallen blijft 
dergelijk gedrag onopgemerkt door gedupeerde-slachtoffers. (*) 

41. 65 maal werd het bagatelliseren van de schade door een of meer bij de schade-afhandeling betrokken 
personen gemeld. (*) 

42. Hier niet afgedrukte ruimte: bevat de gegevens van 75 omstreden handelend artsen. 

43. 12 maal werd het spreken met twee monden door een of meer bij de schadebehandeling betrokken 
personen gemeld. Meestal onzichtbaar voor de patiënt.(*) 

44. 15 maal meldde men dat bij de schadebehandeling betrokken personen zich achter elkaar verschuilen. 
Onttrekt zich deels aan de waarneming van de patiënt.(*) 



6 HET SCHADEPROCES: CIJFERS CLAIMTOEWIJZING - 88 - 

45. 55 maal werden diverse oneerlijke suggesties door bij de schadebehandeling betrokken personen gemeld. 
Zie BIJLAGE 6. (*) 

46. 3 patiënten spraken over pogingen tot het zaaien van tweedracht tussen de patiënt en zijn of haar partner. 

47. 26 maal is gemeld dat door de verzekeraar niet wordt gekeken naar de rapportage en/of de visie van de arts 
van de patiënt. (*) 

48. 10 patiënten meldden een eenzijdig door verzekeraar opgelegde keurder. Gedupeerden blijken hun eigen 
recht meestal niet te kennen en kunnen achteraf over deze onbillijkheid niet klagen. (*) 

49. 11 maal meldde men een overdreven verre reis die voor een keuring moest worden gemaakt. (*) 

50. 43 maal sprak men van merkwaardige gebeurtenissen bij keuring(en) en met foto's en rapportages. 
Dergelijke dubieuze zaken onttrekken zich meestal aan de waarneming van de patiënt. (*) 

51. 13 maal meldde men dat (medische) gegevens ontbraken of zijn zoekgeraakt. Dergelijke gevallen blijven 
door de patiënt meestal onopgemerkt. 

52. 3 klachten betroffen het Medisch Tuchtcollege. Slechts weinigen bewandelden deze weg. 

53. 2 maal meldde men klachten over de Inspectie Volksgezondheid. 

54. 22 maal betrof het klachten over de rechtsbij standverzekeraar. (*) 

55. 9 maal meldde men klachten over de toenmalige Ombudsman Schadeverzekering. Dit is een hoog spontaan 
aantal, aangezien zich volgens deze Ombudsman zich jaarlijks hooguit enkele tientallen patiënten in deze 
schadecategorie tot hem wendden. (*) 

56. 4 maal had men klachten over de toenmalige Raad van Toezicht. Dit is een hoog spontaan aantal, 
aangezien volgens de Raad jaarlijks slechts enkele patiënten met dit orgaan in aanraking kwamen. 

57. 33 maal meldde men intimidatie van de patiënt en/of diens naaste. Blijkt bij diepte-gesprek in meerderheid 
van de kwesties het geval te zijn. (*) 

58. 88 maal zag men allerlei manieren van vertragen van het schadebehandelingsproces door de betrokken 
verzekeraar(s). (*) 

59. 13 maal meldde men het stigmatiseren van de patiënt. Blijkt voor wie zich niet gewonnen geeft steeds het 
geval te zijn. Wie reële klachten heeft en zich daarvoor tot de juridische organen wendt wordt in een vroeg 
stadium op suggestieve wijzen als querulant aangemerkt. (*) 

60. 6 maal gaf men blijk van het jojo-effect waarbij de Uitvoeringsinstelling de plotseling ongemotiveerde 
afwijzende visie van de particuliere verzekeraar overneemt (zie pagina 118 in Dossier 1850). 

61. 11 maal bemerkte men het ongecontroleerd en in strijd met gedragscodes inzetten van Detectives om te 
schaduwen. En/of beeld- en/of geluidsopnamen te maken. Soms blijft dit onopgemerkt. De verzekeraar 
gebruikt de omstreden detective-rapporten wél, maar verwijst er in zijn beslissingen vaak niet naar. 
Bovendien ontbreekt elke controle door een onafhankelijke derde. 

62. 42 maal had men klachten over advocaten/juristen. In geval dat er uitputtende informatie mogelijk is 
blijken er vrijwel altijd klachten. (*) 

63. 32 maal meldde men klachten over Rechters. Betreft bejegening, ongeïnteresseerdheid, 
vooringenomenheid, nevenfuncties voor - of het bed delen met - de tegenpartij. De meeste gedupeerden 
zijn bij verschijnen voor de Rechter zo murw, dat zij wat hen overkomt als 'normaal' beginnen te ervaren. 

64. 18 maal meldde men het bieden van zwijggeld of een fooi door de verzekeraar. Vaak worden hiervoor 
schaderegelaars ingehuurd om - op het wélgekozen moment dat het slachtoffer en de naasten de uitputting 
nabij is - de instemming te forceren. 

65. 19 maal wees men op suggestieve berichtgeving door de media ten gunste van de verzekeraar. In talloze 
media-berichten zijn over gedupeerden terloopse, niet terzake doende, gesproken of genoteerd negatieve 
toontjes waarneembaar over het slachtoffer. Zie Hoofdstuk 8. (*) 

66. 12 maal was er sprake van ontkenning van het verband tussen het letsel en de schade. 

Bronvermelding (de nummers en letters verwijzen naar codering van eigen bronnen). 

(*) Voor zover uit de meer uitgediepte gesprekken en bronnen viel af te leiden betreft het hier 
klachtencategorieën die bij een groot deel, of de meerderheid van de gedupeerden blijken voor te komen. 

Van geen van de in de database opgenomen personen is een latere uitkering bekend geworden. 

Er is een telling gemaakt van de velden van 59 gedupeerden waarvan meer informatie beschikbaar is. Dit leidde 
tot het volgende procentuele beeld voor de 22 belangrijkste meest gemelde punten. Tegenover de mogelijke 
bias die het beeld in deze cases negatief kan beïnvloeden staat het gegeven, dat in nog slechts enkele van deze 



6 HET SCHADEPROCES: CIJFERS CLAIMTOEWIJZING - 89 - 

gevallen een volledig dossier-onderzoek heeft kunnen plaatsvinden. Waar dit wél mogelijk was kwamen altijd 
nog meer onzuiverheden in de claimbehandeling aan het licht. Het resultaat is verbijsterend: 





| Mr j | Frequentie in 59 cases waarover diepte-informatie is verkregen: 


%| 


13. Gedupeerden of hun artsen geven blijk van psychische (gevolg)schade 


90 


41. Het door bij de claimbehandeling betrokkenen 

bagatelliseren van de gezondheidsschade aan de patiënt 


88 


7. Zelfstandigen hebben door de ziekte of het ongeval hun onderneming gestaakt of verlaten 


79 


45. Oneerlijke suggesties door bij de schadebehandeling betrokken personen 


71 


58. Allerlei manieren van vertragen van de schadebehandeling door betrokken verzekeraar(s) 


69 


50. Klachten over keuring(en) en merkwaardige gebeurtenissen met foto's en rapportages 


67 


8. Ontslagen tijdens de ziekte of na het letsel 


52 


63. Klachten over de Rechter 


43 


62. Klachten over advocaten/juristen 


41 


57. Klachten over intimidatie van de patiënt en/of diens naaste 


40 


54. Klachten betreffende de rechtsbijstandverzekeraar 


36 


36. Klachten over een psycholoog of psychiater 


34 


47. Rapportage en/of de visie van de arts van de patiënt 
waarnaar door de verzekeraar niet wordt gekeken 


34 


32. Klachten over de verzekeringsarts 


33 


65. Suggestieve berichtgeving door de media ten gunste van de verzekeraar 


33 


29. Klachten over de huisarts 


28 


11. Als wurgend ervaren financieringskoppeling 


26 


64. Het bieden van zwijggeld of een fooi door de verzekeraar 


26 


12. De gewraakte schade-afhandelingspraktijk werd gevolgd door echtscheiding 


24 


35. Klachten over een neuroloog 


22 


44. Bij de schadebehandeling betrokken personen die zich achter elkaar verschuilen 


21 


59. Klachten over het stigmatiseren van de patiënt 


21 



6.4 CIJFERS PARTICULIERE AOV-POLIS 

Om tot een ondergrens te komen van het inkomensbedrag dat verzekeraars gezamenlijk op betwistbare wijze 
niet aan patiënten uitkeren doen we de volgende aannamen: 

1. De samenwerking van Rabobank-Interpolis met Achmea blijft hier buiten beschouwing. 

2. De portefeuille van Rabobank-Interpolis is gelijk aan die van de gemiddelde verzekeraar. 

3. De markt wordt bediend door 25 maatschappijen. 

4. Rabobank-Interpolis heeft 50 schade-dossiers arbeids-ongeschiktheid per maand. 

5. Voorzichtigheidshalve zijn dit alle dossiers met langdurige gezondheidsschade en niet de omstreden 
dossiers. Wij kennen nog steeds niemand, die naast een volledige WAO een veeljarige volledige uitkering 
van de particuliere maatschappij krijgt. 

6. Viervijfde deel, dus 40 dossiers per maand, of 480 per jaar voor gemiddeld 37.5% { = V2 x (100% - drempel 
van 25%)} over het verzekerd particulier inkomen wordt betwistbaar beëindigd. Met een gemiddelde 
betwiste uitkeringsduur van 20 jaar. Beide cijfers lijken te laag. 

7. In die tijd treedt gemiddeld geen verslechtering en evenmin verbetering in het arbeidsvermogen op. 

8. Bedragen die gedurende uitsluitend het eerste jaar meestal wél, en na schikkingen of na gerechtelijke 
procedures alsnog worden uitgekeerd zijn verwaarloosbaar. 

9. Het verzekerden na-eerste jaars volledige inkomens-uitkeringsbedrag bedraagt gemiddeld €23.000 . 

Dan bedraagt het aan die aanvullend particulier verzekerden tegen arbeidsongeschiktheid betwistbaar niet 

uitgekeerd een inkomensbedrag van: 

Minimaal 20 x 480 x 0,375 x 25 x € 23.000 = € 2,07 Miljard/Jaar. 

Het betreft minstens 20 x 480 x 25 = 240.000 gedupeerden met een gemiddelde claim van 37,5% . 

Ofwel 88.000 volle taken van mensen die zich veilig aanvullend particulier verzekerd waanden. 

Controle: dat is 2.070.000.000/240.000 = € 8.625 oftewel de omstreden 37,5% van € 23.000 per jaar. 



6 HET SCHADEPROCES: CIJFERS CLAIMTOEWIJZING - 90 - 

Opmerkingen: 

1. Zelfstandigen die hun arbeidsvermogen verloren, en de werkzaamheden in of hun bedrijf moesten opgeven, 
met een uitkering van zowel de Uitvoeringsinstelling als van hun particuliere maatschappij, hebben een 
erkend gezondheidsprobleem. Zij zouden dan geen enkele reden hebben om hierover in hun omgeving over 
de uitkering te zwijgen. Toch kennen wij niemand die naast een UWV-uitkering door een particuliere 
maatschappij veeljarig en volledig wordt uitgekeerd. Evenmin kennen wij patiënten in loondienst, die naast 
een volledige WAO wel tot hun tevredenheid een veeljarige volledige uitkering van hun particuliere 
maatschappij ontvangen. Ook dit wijst erop, dat het aandeel van slechts viervijfde van de schades, dat niet 
zou worden uitgekeerd, waarschijnlijk te laag is. Dit is bevestigd in verzekeraarskring: men gebruikt 
namelijk de clausule, dat na opgave van het ondernemerschap of ontslag uit de loondienst het 
verzekerbaar belang als beëindigd wordt beschouwd, en dus wordt de uitkering dan gestaakt. 

2. Verzekeraars en (hogere) rechtbanken wijzen aanspraken van patiënten met chronische niet steeds 
objectiveerbare aandoeningen in meerderheid af, hoewel er sprake is van duidelijke arbeidsbeperkingen. 
Dit in tegenstelling tot wat verzekeraars met regelmaat beweren. 

3. De veronderstelde betwiste uitkeringsduur van 20 jaar is te laag. Uit de database van BIJLAGE 9 volgde in 
2001 een gemiddeld te verwachten betwiste uitkeringsduur van 26,5 jaar. Terwijl ons nadien van geen van 
die 412 gedupeerden bericht van (gedeeltelijke) uitkering bereikte. 

4. De raming is exclusief kosten van directe en indirecte gevolgen: 

5. De van deze gedupeerden later nog omstreden geïncasseerde premies van verplichte en eventuele 
vrijwillige verzekeringen voor het omstreden arbeidsvermogen. 

6. In de vorm van extra kosten voor de gedupeerde van onder meer verlet, ziekte en verzorging en reizen, 
hulp in en om het huis, pensioenschade, omzetverlies, verzekeringspremies; 

7. Voor de nationale economie: waar door omstreden verzekeraargedrag resterende herstelcapaciteit van 
gedupeerden verloren gaat: onnodige WIA-uitkeringen, schade aan personen in de naaste omgeving, en aan 
bedrijven. 

De totale schade aan gedupeerden, gezinsleden en de Nederlandse economie is veel hoger. 

We gaan nu uit van het in voorgaande paragraaf 'aantallen vrijwillig verzekerde slachtoffers' becijferde aantal 
van ver boven de 240.000 gedupeerden bij de in dit rapport beschreven verzekeringspraktijk. 
Zij lijden gezamenlijk een direct nadeel van ver boven de €2.07 miljard/jaar . 

6.5 CIJFERS PRIVAAT EN PARTICULIER LIEGEN NIET 

Het aantal in loondienst werkenden is per ultimo 2004 geschat op 6.800.000 personen. Daarvan waren op dat 

moment circa 765.000 personen geregistreerd in de WAO. Dit is 11,3 %. 

In 2004 werd de Arbeidsongeschiktheidsverzekering WAZ afgeschaft. Circa 50.000 zelfstandigen waren 

voordien als arbeidsongeschikt geregistreerd als WAZ-er. Dit aantal wordt in onze beschouwingen niet langer 

meegenomen. 

BIJLAGE 25 geeft een overzicht van het uitkeringsniveau op basis van: 

1. Gegevens CBS. 

2. Gegevens van verzekeraars. 

3. De uitkomst van de analyse in paragraaf 6.1. 

4. Overige in dit hoofdstuk benoemde cijfers. 

Achtereenvolgens geven de kolommen de aantallen verzekerde personen, personen-uitkeringen, omrekenfactor, 
uitkeringen op voltijdbasis, het % voltijduitkeringen, het bruto (maximaal) verzekerd uitkeringsjaarinkomen, 
het gemiddeld uitkeringsjaarinkomen ingeval van uitkering, het bruto wel uitgekeerde inkomen in mln.€/jaar, 
het niet uitgekeerde inkomen in mln.€/jaar, en de niet uitgekeerde aantallen personen. Gerekend is met een 
percentage van 20% billijke uitkeringen. 

Opmerkingen: 

1. Cijfers berusten deels op schattingen. 

2. De bedragen zijn de rechtstreeks (verschuldigde) uitkeringen aan patiënten. Verhaalde bedragen tussen 
verzekeraars onderling zijn niet zichtbaar gemaakt. Voorbeeld: De autoverzekeraars zouden in 1998 € 0,68 



HET SCHADEPROCES: CIJFERS CLAIMTOEWIJZING 



91 



miljard hebben uitgekeerd voor WAO-schades, € 0,39 miljard daarvan aan UWV, rechtstreeks aan 
patiënten dan € 0,29 miljard. 
3. Met name de niet uitgekeerde bedragen en aantallen zijn hoog. Deskundigen spreken regelmatig over de 
zorgelijke toestand van de (geestelijke) volksgezondheid bij niet-actieven. 

6.6 KOSTEN CLAIMBEHANDELING VERSUS UITKERINGSBEDRAG 

Inmiddels is de claimbehandeling van arbeidsongeschikten door ziekte en letsel een miljardenbedrijfstak 
gebleven met vooral verliezers. Onderstaande tabel bevat geschatte cijfers. 



Afgeronde Bedragen 

excl.WAZ, Wajong 


Stelsel 1994 


Stelsel 2006 


Bron 


Loonsom Polissen en 
Schadebehanddeling 


€ 2,8 miljard 


€ 1,4 miljard 


BIJLAGE 22 


Overige kosten, indien 50% 


€ 1,4 miljard 


€ 0,7 miljard 


TOTAAL Kosten 
Claimbehandeling 


€ 4,2 miljard 


€ 2,1 miljard 




Uitgekeerd aan Claims UWV 


€ 4,2 miljard 


€ 2,lmiljard 


BIJLAGE 25 


Uitgekeerd aan Claims Privaat 


€ 1,1 miljard 


€ 1,1 miljard 


BIJLAGE 25 


TOTAAL Uitgekeerd aan Claims 


€ 5,3 miljard 


€ 3,2 miljard 


BIJLAGE 25 


TOTAAL NIET Uitgekeerd aan 

Claims 


€ 21,3 
miljard 


€ 23,4 
miljard 


BIJLAGE 25 


TOTAAL CLAIMS 


€ 26,6 
miljard 


€ 26,6 
miljard 




Uitkeringspercentage 


20 % 


12 % 





7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG 

"Als hij zo zeker is van het onrecht dat hem is aangedaan stapt hij toch naar de rechter, 
maar dat doet hij niet. " 

(Mr. H. Meertens, Rabobank-lnterpolis, 24 juni 1995) 

"Op basis van dit rapport menen wij te kunnen en helaas ook te moeten constateren dat de 
burger in Nederland er niet langer te goeder trouw van uit kan gaan, dat hij in rechterlijke 
procedures echte, competente, rechtvaardige, onpartijdige en onafhankelijke rechters 
tegenover zich zal vinden. " 

(IRM-rapport, Zutphen, 5 december 1996) 

"Meer en meer hoort men van door deze bank veroorzaakte situaties, waartegen bijna 
niemand durft of kan optreden, omdat de Rabobank zich op het standpunt stelt: 'Wij zijn 
groot, machtig en rijk en kunnen daarom iedere procedure uitzingen en in het ergste geval 
nemen we na lange tijd ons verlies.' " 

(benadeeld ondernemer Kees Huls, oprichter Interconnex, Stichting benadeelden RaboBank, 30 januari 1998) 

"In Nederland wordt sowieso nooit geluisterd naar wat men zegt. Inhoudelijk op de details 
ingaan doet men niet. Feiten onderzoeken vindt men niet nodig. Meningen heeft men toch 
wel, daarvoor is geen kennis van de feiten nodig. Het is eigenlijk alleen maar van belang 
'wie' het zegt en de veroordeling is klaar. " 

(Reactie op klachten over de Sociale Recherche en de Rechtspraak in de Nieuwsgroep Burgerrechten, 

25 juni 2000) 

"Ook het Openbaar Ministerie behoort volgens Dittrich tot de maffia: 'Dossiers verdwijnen 
in een lade, waar ze nooit meer uitkomen. '" 

(T. Kievits en M.T. Adriaanse in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 4 mei 2002) 

Centrale Raad van Beroep gaat afvallen. Uiterst triest is het dat Rechters en rechtsgeleerden vele jaren van misstanden 
weten, maar ineffectief bleven. Treurig ook dat artsen en arbeidsdeskundigen zich tot heden stil hielden. Omdat de laffe 
schadebehandelings-bedrijfstak, inclusief Rechters meer dan 45 jaar grof verdiende aan een systeem, dat honderd- 
duizenden Nederlandse mensen en gezinnen heeft kapotgemaakt. Met opzijkijkende politici zorgden zij ervoor dat de 
Nederlandse wetgever de verzekeraars geen strobreed in de weg legde. Zo bleef in Nederland wetgeving als in de USA 
uit, die afrekent met "bad faith", het opzettelijk intimideren, bedriegen en traineren van claimgerechtigden. Binnen dat 
systeem kunnen verzekeraars worden beboet én aansprakelijk gesteld voor de proceskosten als blijkt dat zij een claim 
onterecht traineren. 'Mensen kunnen grote schade oplopen, omdat verzekeraars continu aan het traineren zijn en het 
proces heel lang laten duren. Er moet een eind komen aan de praktijk waarbij verzekeraars mensen die een schadeclaim 
indienen behandelen als dader in plaats van als slachtoffer, aldus CDA-kamerlid Elly Blanksma op 13 februari 2009. 

Een claimgerechtigde verzekerde op zoek naar recht heeft de keus uit vele wegen. Een omvangrijk leger 

professionals verdient grof geld aan gedupeerden (BIJLAGE 22). Er is een wildgroei in belangenbehartigers 

en gedragscodes van betrokken vakdisciplines. Zo is er de verzekering s tussenpersoon, voor zover deze niet 

bovendien de verzekeraar is, of later onder een andere naam blijkt te zijn. 

Er zijn inmiddels voor elke betrokken beroepsgroep wel klachtorganen met meestal eigen rechtspraak. En er 

zijn ombudsmannen. BIJLAGE 17 geeft een overzicht. Klachtbehandeling of rechtspraak blijkt vooral 

vertragend of zelfs toedekkend te werken. Deze organen blijken pas bij nader inzicht achter de schermen 

onder dominante invloed van de verzekeraars te staan. 

Keuringsartsen lopen verzekeraars niet graag voor de voeten. Voor een patiënt is de keuze van de te 

bewandelen weg bij een klacht tegen een medicus/behandeling niet eenvoudig. Opvallend is dat de wet BIG 

op onderdelen slecht wordt nageleefd. De Tuchtrechtspraak en de Inspectie functioneren niet of onjuist, totdat 

misstanden tot een nationaal schandaal zijn uitgegroeid. 

Medisch adviseurs en arbeidsdeskundigen zijn er niet voor verzekerden. 

Sommige patiënten vragen eerst hulp bij hun rechtsbijstandverzekeraar, anderen wenden zich direct tot een 

jurist of schaderegelaar op zoek naar recht. Schaderegeling is handel geworden. Iedereen kan zich 

schaderegelaar noemen. Slachtoffers worden ook geronseld tegen premies en provisies, via 

verzekeringstussenpersonen, medici of therapeuten. Zelfs callcenters bieden diensten aan. De claimant denkt 

een onafhankelijke Mediator of Rechter te treffen. Groot materieel belang bij schaderegeling betekent een 

bikkelharde claimbehandeling. Om slachtoffers te lokken zijn er ook no cure, no pay bureaus. Met een tarief 

variërend van 15-30%. Meestal moet men de patiënt de proceskosten zelf betalen. Dat is vooraf niet altijd 

verteld. Of moet frauduleus dubbel betalen. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 93 - 

Vaak worden door verzekeraars detectives ingehuurd. Zij hanteren diverse of geen gedragscodes. In principe 
kan elke argeloze patiënt doelwit zijn. Uit mediaberichten en verklaringen voor de rechtbank blijkt dat 
verzekeraars en schaderegelaars graag uitzien naar hun oncontroleerbare rapportages, waarop correctie 
nauwelijks mogelijk is. De mediaberichtgeving hierover blijkt vaak ten dienste te staan van assuradeuren en 
niet gemotiveerde, intimiderende suggesties te bevatten: erg veel patiënten zouden fraudeurs zijn. 
Soms wordt beweerd dat veel zaken in der minne, nu ook via mediators (Hoofdstuk 7.4.6) worden geregeld. 
Maar daarvoor bestaat geen enkel bewijs. 

Vrijwel alle slachtoffers voltooien de rechtsgang niet en beëindigen vroeg of laat de samenwerking met de 
advocaat. Meestal volgde een tweede of zelfs een derde, telkens met betaling van een slotdeclaratie. 
Gedupeerden noemen alleen al voor de einddeclaratie bedragen variërend tot € 6.000, waartegen meestal geen 
effectief verweer mogelijk is. 

Voorafgaand en tijdens een rechtsprocedure raken gedupeerden meestal materieel en mentaal uitgeput. 
Waardoor ze moeten afzien van hoger beroep of het laten voorleggen van de kwestie aan de Hoge Raad. De 
gang van zaken tijdens klacht- en rechtsprocedures is niet alleen frustrerend, maar al te vaak beschamend. De 
uitkomsten appelleren meestal niet aan het rechtsgevoel van de gedupeerde. Zo blijkt de rechtsgang meestal zo 
bizar en contra-productief, dat gedupeerden door dergelijke klachtbehandeling alleen maar een nieuw trauma 
oplopen. Daar bestaan zelfs diverse namen voor: expertise-trauma, advocatentrauma, procedure-trauma, etc. 
Belangenbehartigers en deskundige insiders weten dat de rechtsgang een wespennest is, waarbij gedupeerde 
patiënten meestal geen schijn van kans hebben. Dat blijkt ook uit een onophoudelijke stroom van berichten en 
rapporten over belangenverstrengeling in verzekering en rechtspraak. 
Dan zijn er nog belangenverenigingen en de Politiek. 

Vertragings- en ontsnappingswegen zijn er voor verzekeraars te over, het ontbreekt aan recht en toezicht. 
Hierdoor worden anderen ontmoedigd om met hun klachten naar voren te komen. Bij bewijsbare schade zou 
namelijk in een normaal functionerende Rechtsstaat de rechtstreekse gang naar de Rechter de voorkeur moeten 
verdienen. 

Dit hoofdstuk gaat ook in op paaien en zwijggeld. Die blijkbaar sinds jaar en dag de gewoonste zaak van de 

wereld is, en steeds meer vragen oproept. Door allerlei vormen van tegenwerking blijven effectieve maatregelen 

uit. 

Belangenbehartiging en rechtsgang duiden vaak op gecorrumpeerd toedekken en in stand houden van laakbare 

praktijk. Zo is de weg vrij naar groeiende wanpraktijken. Die zijn niet van de laatste jaren. 

Bijvoorbeeld begin 1998 meldden een aantal gedupeerden in diverse media het volgende: 

In 1982 klagen in Nederland een 40-tal tuinders, en een zaadteler over een zwaar zieke tomatenoogst, en een 
paardenfokker over 3 stervende, zogende veulens. Een aantal tuinders en hun medewerkers kampt met plotselinge 
leukemie, huid-, long- en allergieklachten. De instanties, en Verzekeraar Rabobank-lnterpolis stellen de tuinders gerust. Een 
deel van de oogsten wordt via de handel geconsumeerd, ook in Duitsland. Het betreffende loof moet wel als chemisch afval 
worden verwerkt, de grond moeten de tuinders vooral grondig spoelen. Of ze maar willen zwijgen. De instanties en de 
verzekeraar zijn op de hoogte. Het heeft geen haast. Zeggen ze. Het komt goed. Beloven ze. 

Championmesttransporteurs/leveranciers worden aansprakelijk gesteld. Na ... een jaar wijst Rabobank-lnterpolis als 
rechtsbijstandverzekeraar van de gedupeerden Mr. Bernards aan. Deze advocaat blijkt geen onbekende in de branche ... 
van de tegenpartij. Hij behartigde eerder belangen van de championkwekers/leveranciers. 

De zaak verloopt maar moeizaam. Uiteindelijk blijven er meerdere zaken over. Eén gedupeerde beschikt over goede 
bewijzen. Aanvankelijk erkent de arts in Nijmegen het mogelijk oorzakelijk verband. Korte tijd later ontkent deze arts die 
mogelijkheid. Ook het Eindhovense Ziekenhuis zegt ... geen bewijs. Dit proces voor de rechtbank wordt door de NCB tot 
verbazing van deze gedupeerde door de advocaat ... wegens de ernst van diens ziekte niet doorgezet. Deze raadsman 
prefereert en selecteert ... één andere zaak. In deze kwestie ontbreken evenwel essentiële bewijzen. Het komt tot een 
proefproces. Anderen kunnen later aan bod komen, aldus de advocaat van Rabobank-lnterpolis. Het proces wordt verloren. 
In 1988 worden de eisen in hoger beroep eveneens verworpen. Inmiddels heeft Rabobank-lnterpolis de dossiers volgens de 
anderen, anders dan beloofd, gesloten. Op tv beweert de bankverzekeraar weer het omgekeerde. Vijf gedupeerde 
ondernemers hebben onder deze omstandigheden hun bedrijf verloren. Alle gedupeerden waren afnemers van Champost, 
championmest. De leverende championkwekers zijn een verboden en later toegestaan zwaar giftig reinigingsmiddel gaan 
gebruiken in een zeer hoge concentratie. Onderzoek van de Plantenziektekundige Dienst en Rabobank-lnterpolis levert 
niets op. TNO-onderzoek wijst uit dat het bij de besmette mest gaat om ... Pentachloorfenol. Het gehalte van deze zwaar 
giftige stof blijkt na langdurig spoelen toch nog 60 maal de toegestane maximumwaarde te zijn. Het gaat, gemeten aan de 
honderden hectaren vervuilde grond, om honderden gedupeerden, waarvan de meesten kennelijk niet klagen. 

Ondernemer G.H.A. Lenssen uit Horst-Blerick gaat failliet. Vier anderen worden onder deze omstandigheden financieel tot 
overname gedwongen. Van de meeste anderen is de afloop onbekend. Enkelen weten de materiële schade te doorstaan. 
Tuinder G.J. van der Schoot uit Oirschot heeft leukemie. Bij de championkwekers en hun medewerkers blijken ook 
gezondheidslachtoffers. 



BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 94 



Over de de gezondheidsschade is na bijna 30 jaar nog geen duidelijkheid gekomen. 
De gedupeerden blijven met schade, lege handen en een aantal vragen zitten: 

Waarom zijn er van sommige gedupeerden geen leveringspapieren (meer)? Waarom werden besmette tomaten ter 
consumptie verhandeld? Waarom werd bij geen van de drie laboratoriumonderzoeken van de gedupeerde paardenfokker 
iets aangetoond? Waarom moesten/mochten de zwaar vergiftigde gronden worden gespoeld? Waarom duurde het een jaar 
eerdat Rabobank-lnterpolis een advocaat inschakelde? Waarom werd door deze een advocaat ingeschakeld die niet 
onafhankelijk was van de aangeklaagde partij? Waarom werd de volgens gedupeerden zwakste zaak voor de Rechter 
gebracht? Waarom draaide een arts in Nijmegen als een blad aan de boom om? Waarom werden de gedupeerden in de 
hoorzitting door de Rechter in een zo botte sfeer bejegend? Waarom was Mr. Bernards niet tevreden met de unaniem 
belastende verklaringen van deskundigen, en werd het TNO-rapport niet gebruikt? Waarom moesten er in plaats daarvan 
nog andere deskundigen worden gezocht waarna de zaak verzandde? Waarom werden de ladingspapieren van Mies van 
de Langenberg uit St. Michielsgestel niet gebruikt? Waarom werd bij de tot tevredenheid van de gedupeerden opererende 
Stichting Evenwicht in Deurne de geldkraan dichtgedraaid? Waarom staakte Rabobank-lnterpolis de betaling aan Mr. 
Bernards volgens deze op een cruciaal moment in de rechtsgang en beweert deze bankverzekeraar nu het tegendeel? 
Waarom werd de tuchtklacht tegen Mr. Bernards bij de Orde van Advocaten afgewezen? Waarom is het bedrijf van 
sommige gedupeerden niet eens door de onderzoekers bezocht? Waarom heeft de Rechter de onderzoeksrapportage, waar 
twee onderzoekers bezwaar tegen maakten toch gebruikt? Waarom probeerde een aantal instanties de zaak in de doofpot 
te houden? Waarom waste de NCB later haar handen in onschuld na eerst de gedupeerden in het belang van de branche te 
weerhouden van verhaalsactie? Wat was vervolgens de betrokkenheid van deze bond en de tegenpartij bij de slecht 
opgezette en onzuiver bevonden proeftuinopzet in Venlo? Waarom klaagt Rabobank-lnterpolis-advocaat achteraf dat er in 
dat onderzoek met de tegenpartij is "geknoeid"? Waarom stuurde de NCB geestelijk adviseur op pad voor de genadeklap: €. 
26.000,- zwijggeld te verdelen door de gedupeerden? Wat deze hebben geweigerd. Waarom wordt nog steeds 
championmest met gifresten/-risico's in akkers verwerkt? Waarom heeft het OM/Justitie/De Minister op grond van de 
eerdere rechtsgang en de latere publiciteit nog niet zelf initiatief genomen tot een diepgaand onderzoek? 

7.1 BELANGENBEHARTIGING? 

Verzekeraars hebben blijkbaar behoefte aan schaamlappen. Schaamlappen die worden gevormd door belangenbehartigers 
die voor de kwetsbare plek gaan staan zodra er van slachtofferzijde wordt betoogd dat een van de verzekeraars de 
belangen van de slachtoffers niet voldoende serieus neemt. Echter, zoals wij reeds sinds oud-testamentische tijden weten, 
neemt deze schaamlap de zonde niet weg maar wordt deze er slechts schaars door bedekt. 
(Vrij naar Verkruisen en Pais in Assurantie-Magazine 16 juli 1999). 

De natuurlijke reactie van een slachtoffer dat zich onrechtvaardig behandeld voelt is zich te wenden tot de eigen 
belangengroep. Onderzoek van de informatie uit berichtgeving en van gedupeerden leverde het volgende beeld: 

7.1 .1 DE VERZEKERINGSTUSSENPERSOON 

In het algemeen blijken verzekeringstussenpersonen niet op te treden als verzekerden oneerlijk worden 
behandeld. Het bestaan van misstanden wordt door hen meestal in alle toonaarden ontkend. Ze hebben daar 
soms onvoldoende zicht op, of willen dat liever niet weten. Weinig agenten durven het aan zich ingeval van 
klachten hun maatschappij aan te spreken ter wille van een onjuist behandelde cliënt. Van tussenpersonen van 
bankverzekeraars, die in feite een loondienstverband hebben, valt niets te verwachten. Dat geldt ook waar men 
een dwingende band met een andere verzekeraar heeft en deze de polisverkoop en de administratie controleert. 
De zelfregulering van tussenpersonen volgens de Wet Financiële Dienstverlening Intermediair (Gidi) gebiedt 
hen bovendien de klant te vertellen in hoeverre afspraken met verzekeraars de juistheid van het advies 
beperken. Zijn ze een volle dochter van een verzekeraar, hebben ze omzetafspraken, of krijgt de adviseur 
'speciale' beloningen? Tussenpersonen daarover niet altijd inzcht aan hun klanten. Consumenten krijgen dan 
niet het juiste product geadviseerd maar een 'huisproduct' van de 'eigen' verzekeraar. Er blijkt geen sanctie op 
de overtreding te bestaan. Tot die tijd lapt de branche zijn eigen code ongestraft aan de laars. De Gidi werd in 
2006 opgenomen in de Wet financiële dienstverlening (WFD). Dit bracht geen verbetering. 

Carrière en dienstverband van een gelieerde 'tussenpersoon' zijn niet gebaat bij stellingnames tegen hun 
werkgever (zie ook Meeüs, de facto sedert 2000 ingelijfd door Aegon). Wij maakten al melding van Interpolis- 
gedupeerden die vertelden dat hun agent - de Rabobank - niet hielp. Maar zich tegen hen opstelde toen zij zich 
door de tot hetzelfde concern behorende verzekeraar Interpolis benadeeld zagen. 

Bij uitzondering blijkt verzekeringsagent tot een effectieve actie te komen. Bijvoorbeeld door aanwezig te zijn 
bij het bezoek van een arbeidsdeskundige. Dat leidde tot correctie na onjuist handelen van een verzekeraar. Ook 
kennen wij het voorbeeld van een tussenpersoon die door te dreigen zijn portefeuille bij een andere verzekeraar 
onder te brengen bijdroeg aan het herstel van de onterecht geweigerde particuliere uitkering van een WAO-er. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 95 - 

7.1.2 MKB-NEDERLAND 

In 1994 zond de auteur aan de toenmalige voorzitter J. Kamminga een overzicht van de gesignaleerde 
praktijken gedocumenteerd met bijlagen. Antwoord bleef uit. Wél werd begin 1995 een door auteur ingezonden 
brief in het ledenblad geplaatst. In het interview in Veronica NieuwsRadio medio 1995 vereenvoudigde MKB- 
Secretaris Mr. E. Tielens de problematiek met: 'Dat is dan jammer voor u ...' tot die van één slachtoffer. 
Waarmee het belang van de betreffende verzekeraars wél, en dat van de MKB-leden-zelfstandigen niet gediend 
werd. Verder bleek: 

• Bijna de helft van de circa 400 particuliere wanhoopsklachten die Pieter Storms wekelijks bereikten kwamen 
van MKB-ondernemers. 'Verzekeringsmaatschappijen scoren heel hoog in de klachtenlijst ...' (Kamerkrant 
Midden-Brabant, nazomer 2003). Dat is verklaarbaar, want: 

• Sedert 1996 hebben onder meer de Rabobank en MKB een samenwerkingsverband. 

• In 2002 ging de FNV óók belangen van kleinere ondernemers bundelen. 

7.1.3 KAMER VAN KOOPHANDEL 

Is op verschillende manieren schriftelijk geïnformeerd. De Kamer meldde machteloos te zijn, er volgde dus 
geen actie. 

7.1.4 BRANCHE-ORGANISATIES 

Er zijn geen gegevens bekend van branche-organisaties die reageerden op het bekend worden van klachten over 
assuradeuren. Een mogelijke verklaring is dat zelfstandigen er in ieder geval tot een eventuele sluiting van hun 
zaak, en meestal zelfs levenslang over zwijgen (BIJLAGE 13). De auteur heeft in 1995 zijn beroepsorganisatie 
de Orde van Organisatiekundigen en -Adviseurs (OOA) tweemaal schriftelijk geïnformeerd, wijzend op het 
risico voor de andere leden. Een beroepsgenoot zegde toe dit eveneens aan te kaarten. Hij kreeg geen reactie. 
Dat veranderde toen collega Andrea Willemsen vier jaar later ook haar verhaal in boekvorm publiceerde. 

De NCB bleek bij de in het begin van dit hoofdstuk beschreven kwestie het belang van haar leden evenmin te 
dienen. 

7.1 .5 CONSUMENTENVERTEGENWOORDIGERS 

Stellingname van consumentenorganisaties op de klachten over (bank)verzekeringen blijkt opvallend zwak en 
soms zelfs afwezig: 

A. De Consumentenbond: 

• Noemt zich onafhankelijk. 

• Hield in 1994 een telefooncampagne onder de naam "Verzekeringslijn" waarin consumenten klachten over 
verzekeraars konden melden. Er werden 4.000 klachten gemeld. Ze werden doorgegeven aan de 
Ombudsman Schadeverzekeraars. Met een deel ervan gebeurde niets. Ze bleken verjaard. 

• Reageerde op het in 1994 gezonden overzicht van misstanden met bijlagen: 'Wij zullen uw melding toevoegen 
aan onze documentatie, die de basis vormt voor vergelijkend onderzoek en individueel advies aan leden. ' 
Daar bleef het bij. 

• Reageerde op in 1996 opgerichte Landelijk Meldpunt Verzekerings Gedupeerden, die in enkele weken tijd 
1.700 klachten en honderden dossiers ontving. De Consumentenbond volstond in die reactie uit te leggen dat 
er jaarlijks 170.000 klachten en vragen bij de bond binnenkomen, tot de top drie waarvan de verzekeringen 
behoren, en dat door de verzekeraars betere voorlichting gewenst is (10 oktober 1996). Zo deed men het af. 

• Behandelt in de Consumentengids van december 1998 de verzekering van moeilijk verklaarbare ziekten: Het 
'dossier' artikelen concentreert zich op... Ziektekostenverzekeringen. Van fouten bij Uitvoerings-instellingen 
wordt nauwelijks gesproken, over die bij Arbeidsongeschiktheid- en Letselschade-verzekeraars wordt hier, 
afgezien die bij toelating, in het geheel niet gerept. Terwijl de Bond altijd beweert veel klachten te krijgen. 

• Trad in 1999 met de verzekeraars toe tot het Bestuur van het Klachtinstituut Schadeverzekeringen. Terwijl 
hiermee voor klagers een verwarrende en tijdverspillende koepel werd gelegd op de bestaande, door haar zelf 
eerder bestreden klachtenorganen (zie paragraaf 7.2). Roept daarmee vragen op over haar onafhankelijkheid 
als vertegenwoordiger van het consumentenbelang in verzekeringsklachten. 

B. Ook de Stichting 'Consument en Geldzaken': 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 96 - 

• beweerde onafhankelijk te zijn en onder meer aan individuele en collectieve belangenbehartiging te doen: 

• Reageerde op de 1995 toegestuurde opgave van verzekeraarspraktijken voor het blad 'Consument en 
Geldzaken' luidde: 'Wij zullen hiervan melding maken'. Vervolgens werd deze 'Uitgesteld'. Weer daarna 
heette het: 'Wegens vergissing niet geplaatst'. Weer vervolgens vond men: 'Nog doorverwijzen naar de tv 
niet zinvol meer'. 

• In de Radar-uitzending van 19 oktober 1998 deed de gedupeerde heer Demoiseaux zijn relaas: Hij gaf zijn 
pensioenspaarpot in beheer bij de Rabobank met de vraag hoe deze veilig te beleggen. Nu is van zijn 
ongeveer kwart miljoen nog €34.000 over. Hij vreest binnenkort ook nog zijn huis te moeten verkopen. De 
Rabobank prefereerde namelijk in ... opties te handelen. De Stichting Consument en Geldzaken adviseerde 
Demoiseaux om ... op een schikking aan te sturen. Want tegen dit soort missers is weinig te doen, 
suggereerde deze. Niet dus: Want op dat moment was al maandenlang bekend dat de Hoge Raad in een op 
vergelijkbare kwestie door de Rabobank Sprundel gedupeerde cliënt had geoordeeld, dat de bank verzaakt 
had aan zijn zorgplicht en daarop het Amsterdamse Hof gevraagd conform verder te beslissen (Brabants 
Dagblad, 15 juli 1998). Later bleek dat vele honderden andere Rabo-beleggers op dezelfde wijze een groot 
deel van hun vermogen verloren. 

7.1.6 VAKBONDEN 

De FNV bood haar leden verzekeringen aan onder labels als Proteq, Voogd en Voogd/SNS/Reaal. Daaronder 
WIA-gat- en levert rechtsbijstandverzekering. De CNV leverde haar leden polissen via Axent-verzekeringen 
(Aegon). Voorheen UBO. Geeft kortingen op verzekeringen en levert rechtsbijstandverzekering. 
De gebrekkige hulp van het FNV aan leden- verkeersslachtoffers gedurende tientallen jaren komt daarmee in 
een ander licht. Zie onderstaand citaat uit Uw geld en uw leven. Onvermijdelijk voor zover er sprake is van 
tegenstrijdige belangen: 

"... Maar een verschoven halswervelkolom of hersenletsel laat zich van buiten niet waarnemen, kan zelfs door een 
verzekeraar ontkend worden. De oorzaak van alle ellende schuilt natuurlijk in het simpele feit dat commerciële 
ondernemingen door de staat belast zijn met afwikkeling van sociale gevolgen van een moderne samenleving. Duidelijk is 
dat geen instantie in Nederland de wettelijk verplichte WA-autoverzekering wil onderbrengen bij een onafhankelijk instituut, 
zoals de overige sociale verzekeringen. Toch durft niemand de ellende te ontkennen die voortkomt uit de commerciële opzet 
van deze 'sociale' verzekering. We citeren uit brieven aan verkeersslachtoffers. Wim Kok, voorzitter van de FNV: 'Ik kan u 
verzekeren dat het NVV niets zal nalaten internationaal en nationaal ernaar te streven dat de veiligstelling van de positie van 
verkeersslachtoffers een hogere prioriteit in het beleid krijgt.' De brief is gedateerd 17 januari 1975; sindsdien is nationaal, 
laat staan internationaal, niets van de vakbeweging - eigenaresse van twee verzekeringsmaatschappijen - vernomen." 
Tot op de dag van vandaag is er niets van de NVV en evenmin van Wim Kok hierover vernomen. 

De FNV stelt periodiek klachtenmeldlijnen open over sociaal-economische misstanden. De gerapporteerde 
resultaten zijn meestal onthutsend. Opheffing van misstanden wordt niet bereikt. Het blijft meestal bij het 
voornemen of het instellen van vage en bijgevolg niet effectieve (ombuds)commissies, convenanten, erecodes 
en vertrouwenspersonen. 

In 2000 is door de FNV het bureau beroepsziekten BBZ opgericht. De 'provisie' over de verhaalde schade 
bedraagt momenteel 11% voor leden en 22% voor niet-leden. BBZ rapporteerde op 29 november 2002: 

• Een zwarte lijst met 197 - deels - zeer gereputeerde werkgevers. 

• Geen zwarte lijst van trage of onwillige verzekeraars. 

• Meer dan 200 aansprakelijk gestelde werkgevers. 

• Bij alle gedupeerde werknemers gaat het om aandoeningen en gebreken die door verzekeraars en artsen 
gemakkelijk zijn toe te schrijven aan pre-existente oorzaken. 

• Een dertigtal uitgekeerde schadeloosstellingen. 

• Een gemiddelde toegekende claim van € 37.000 met één uitzondering van 1 miljoen. 

Terwijl de vakbonden hulp bieden bij beroepsziekten maakten verschillende gedupeerden openbaar dat hun 
vakbond na verzoek om bijstand passief bleef (o.a. gedupeerde Jacques Groenewegen aan wie hulp werd 
geweigerd door FNV-Bondgenoten, Volkskrant, 16 januari 1999). Tienduizenden mensen belanden per jaar in 
de WAO met als oorzaak hun werk. Óók bij de FNV is blijkbaar het verhalen van blijvende zware schade een 
uitzondering. Wel uitgekeerde schade ligt vèr beneden de feitelijk geleden schade. Vaak komt men niet verder 
dan een smartengeldvergoeding, een fractie van de levenslange inkomensderving. Ook de e-mail die wij in 
november 2000 ontvingen doet vrezen dat de vakbeweging haar leden niet beter helpt dan de doorsnee advocaat 
of schaderegelaar: 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 97 - 

Ik schrijf dit namens een kennis die lichamelijk en psychisch er helemaal onder door gaat! Hij heeft 5 jaar geleden een 

zwaar motor ongeluk gehad, buiten zijn schuld, en heeft daarbij zeer gecompliceerde been breuken opgelopen. Hierdoor 

kon hij zijn beroep als intern, vrachtwagen chauffeur vergeten!! Hem is een schade vergoeding beloofd ,maar heeft tot 

heden nog niet eens de helft ontvangen! De verzekering van de tegenpartij werkt met alles tegen. Toch moet hij rondkomen 

met dat beetje dat hij uitkering krijgt. 

Een lichtpunt was dat hij nu wel een aangepaste woning heeft gekregen, maar hier waren natuurlijk ook veel onkosten aan 

verbonden! 

De advocaat van het FNV zegt dat hij doet wat hij kan. Maar het duurt nu al bijna 6 jaar en het wordt er allemaal niet 

makkelijker op! 

Hoe kan hij nou geholpen worden? 

7.1.7 PATIËNTEN-ORGANISATIES, EN 'INFILTRANTEN' 

Nederland telt honderden patiëntenverenigingen. Ze worden grotendeels door patiënten-/vrijwilligers bestuurd. 
Zij zijn beperkt in hun mogelijkheden door materiële en gezondheidsbeperkingen. Veelal worden zij direct bij 
oprichting omringd door diverse commerciële dienstverleners. Die vaak ook of juist in hoofdzaak voor een of 
meer verzekeraars blijken te werken: we zien in die rol artsen, therapeuten, farmaceuten, juristen, 
zorgcoördinatoren, zorgmakelaars of schaderegelaars. Zo worden de mogelijkheden van objectieve 
belangenbehartiging al in de eerste levensfase van een patiëntenvereniging ondermijnd. Illustratief voor het 
commerciële tot obscure 'rad van avontuur' voor argeloze ledenpatiënten zijn de volgende verklaringen: 

Voor whiplash-patiënten is in 1995 een tweede vereniging (Whiplash Vereniging Nederland) opgericht. Onmiddellijk 
presenteren zich de juridische en medische dienstverleners nu ook voor de leden van deze vereniging. Na afloop meldden 
enkele aanwezigen dat zij zich door de organisatie geïntimideerd voelden. Vanwege beperkingen bij hun inhoudelijke 
bijdrage, en doordat hun actieve inbreng met camera's werd vastgelegd. 

Op de ledenbijeenkomst van een Verkeersslachtoffervereniging op 23 september 2000 ontmoette ik een gepolitoerde man 
met snorretje. Hij vertelde dat hij ook slachtoffer was, met letsel aan de benen, en dat hij door zijn geloof gered was. Op zijn 
kaartje stond QC oftewel Quality Care, brug tussen slachtoffers en advocaten. Dat klopte. Die Amersfoortse advocatengroep 
zou namelijk - zo was al eerder in de aankondiging van de ledennieuwsbrief te lezen - in de persoon van Mr. J.R. als 
adviseur in het bestuur deelnemen. 

Waargenomen is dat in een gedupeerdenvereniging, een manager van de grote bankverzekeraar, die naar later bleek 
inmiddels wél krijgt uitgekeerd, aansloot in een bijeenkomst van een groep gedupeerden. En in deze, aanvankelijk 
onverdachte rol, medeslachtoffers in een vergadering ontmoedigde in hun pogingen individueel en gezamenlijk erkenning en 
recht te verwerven. 

Vergelijkbare 'infiltraties' zien we ook in andere patiënten- of slachtofferorganisaties. Bestuur of leden worden 
veelal financieel gesteund of gepaaid met gunsten. Deze organisaties zijn dan afscheep-instrumenten van 
verzekeraars geworden. 

7.1.8 SLACHTOFFERHULP EN DE REGIONALE BUREAUS 

De hulpverlening van de bureaus bestaat uit eerste opvang van slachtoffers van misdrijf of verkeersongeval. 
Met emotionele en praktische ondersteuning, bijvoorbeeld met formulieren of brieven, eventuele bemiddeling 
met bijvoorbeeld een verdachte of dader, en juridische doorverwijzing. Defensie is de grootste sponsor. De hulp 
wordt verleend door speciaal getrainde vrijwilligers en beroepskrachten vanuit bureaus in Nederland. Het 
leeuwendeel van de hulp wordt gegeven aan slachtoffers van misdrijf. Verkeersslachtoffers vormen rond de 
10% van het totaal. Totaal kloppen er van de jaarlijks 4 miljoen slachtoffers circa 100.000 aan. 
Verzekeringslachtoffers worden niet in de statistiek onderscheiden. 
Uitgekeerde schaderegelingen zijn eenmalig en belopen gemiddeld circa € 450. 

De kritieken zijn de volgende: 

• Op de bureaus blijkt men nauwelijks of niet bekend met literatuur en mediaberichten over de verzekeraar- 
praktijken tegen gedupeerde slachtoffers. 

• Bureau Slachtofferhulp 's-Hertogenbosch en Ommelanden deelde schriftelijk mee Dossier 1850 '.. met interesse te 
hebben gelezen. Helaas is uw boek niet geschikt voor onze bibliotheek, omdat onze doelgroep bestaat uit slachtoffers 
van delicten en verkeersongevallen.' Het exemplaar vertoonde geen tekenen van gebruik. 

• De onafhankelijkheid van Slachtofferhulp is een illusie: 

In het geval van Jan Gerrits en zijn onwillige verzekeraar Zwolse Algemeene (13 april 1999) en met het 
verwijzen van een Rabobank-Interpolis-gedupeerde naar 'een zeer goede' advocaat op 100 km reisafstand. 
Diverse andere gedupeerden melden dat Slachtofferhulp hen nogal 'verkeerde' advocaten heeft geadviseerd. 
Vanaf medio 1999 werkt Slachtofferhulp samen met LSA Letselschade-advocaten. Deze advocaten gaan de 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 98 - 

vrijwilligers van Slachtofferhulp scholen, Slachtofferhulp verwijst slachtoffers met een LSA-advocatenlijst en 
een waardebon voor een gratis consult naar deze advocaten. Deze relatie wordt op de website niet vermeld. 

• Op 6 juli 2000 zet mevrouw W. Voigt, Hoofd van Slachtofferhulp Rijnmond, zich op tv af tegen niet LSA-advocaten zonder 
blijk te geven van toezicht op de LSA-kwaliteit. Zij riep met diverse door haar verkondigde standpunten bovendien het 
beeld op als vertegenwoordigt zij Verzekeraarshulp: Gelukkig worden haar gedateerde en foute opvattingen bekritiseerd 
door een advocaat, een Rechter en een slachtoffer. 

Medio 2011 blijkt de organisatie financieel aan de grond geraakt. Wildgroei, onvoldoende financiële beheersing 
en overbetaling van de top zijn gesignaleerd. 

Inmiddels is er een Slachtofferwijzer uitgebracht. Deze verwijst naar De Verkeersslachtofferlijn van de ANWB 
en naar organisaties als Stichting Keurmerk Letselschade, de overkoepelende organisaties van advocaten Letsel 
Schade Advocaten (LSA) en Advocaten voor Slachtoffers van Personenschade (ASP). Van deze organsaties 
bestaat geen volledige duidelijkheid over volstrekte onafhankelijkheid van de verzekeraars. 

7.1 .9 REMT STICHTING DE OMBUDSMAN NIET TE EVIDENT? 

Stichting de Ombudsman beweert zich al tientallen jaren bezig te houden met het helpen van de minder 
weerbaren in de samenleving, als hun belangen in het maatschappelijk verkeer worden geschaad. De stichting 
zegt naar de kwestie voor de betrokkene te kijken, advies te geven of, waar mogelijk en noodzakelijk juridische 
actie te nemen. Ook zegt de stichting gedupeerden naar de media te begeleiden, als dat in vergelijkbare gevallen 
voor het bereiken van een doorbraak mogelijkheden kan bieden. Omgekeerd nemen sommige nieuwsredacties 
met de stichting contact op wanneer een gedupeerde zich tot hen heeft gewend. Om te overleggen over het nut 
van media-aandacht. In meer gecompliceerde letselschadekwesties wordt veelal op opvallend grote reisafstand 
verwezen naar advocaten uit de niet onomstreden Pals-groep. De KNMG heeft haar leden medio maart 2004 
gewaarschuwd om niet met bureau Pais in zee te gaan. Tv-Radar maakte begin 2010 bekend dat dit bureau 21% 
van de uitgekeerde schade toucheert. En dat het bureau afspraken heeft met tien verzekeraars, zonder dat haar 
cliënten daar iets van weten. 

De Stichting 'onthult' in 2001 misstanden. Men bereidde zich daarop blijkbaar onvoldoende voor. Want er 
gingen bijna 60.000 pogingen tot telefonische reacties verloren. Had de zich 30 jaar ervaren noemende 
Stichting De Ombudsman dit niet moeten verwachten? Publiceert hierover eind 2003 het rapport 
Letselschaderegeling ernstige misstanden: Verzekeraars traineren de afhandeling van zware 
letselschadezaken. Het rapport geeft het onderzoek van 150 klachten na ongevallen over twee jaar. Het blijkt 
30 jaar oud nieuws te zijn. Het rapport geeft bovendien: 

1. "aanbevelingen" in plaats van forse maatregelen te eisen: 

2. verdeel- en heerstactieken die hun zogenaamde opponenten - de verzekeraars - niet misstaan: 

• vaagheden en gemeenplaatsen 

• pleiten voor nieuw onderzoek 

• pleiten voor nieuwe organisaties 

• pleiten voor nieuwe maatregelen op details 

Door deze presentatie wordt in dit rapport met succes de aandacht voor een drastische aanpak van deze 
misstanden afgeleid. Het toeval wil dat de verzekeraars deze praktijk al hanteren sinds 1973, dus eveneens 30 
jaar. Zie Hoofdstuk 8.5. 

Ons beperkend tot de behandeling van arbeidsongeschiktheidschadekwesties na blijvend letsel of ziekte is de 
volgende kritiek van belang. De feiten zijn mede gebaseerd op de uitgave 'Help' en het jaarverslag van de 
Stichting de Ombudsman zelf: 

• Er bestaan duidelijke banden met de verzekeraars, terwijl die juist dé opponent van de Stichting zou moeten 
zijn. De Stichting is in feite onderdeel van de publieke omroep en heeft zeer nauwe banden met een groot deel 
van de media in Nederland. Een uiterst bedenkelijke verstrengeling van belangen. 

• Sterker nog, zij vervult blijkbaar een intermediairfunctie tussen gedupeerden en de media. Zo heeft de 
Stichting een zeer grote invloed op wat er wel en niet door de media wordt behandeld en hoe dit wordt 
gepresenteerd. Het aandeel in de media-ui tingen inzake arbeidsongeschiktheidskwesties is minder dan 10% 
van alle in de media met haar bemoeienis behandelde kwesties. Dit is veel lager dan de circa eenderde van de 
door de Stichting beweerde behandelde arbeidsongeschiktheidskwesties. Er is daarom in de media- 
berichtgeving - ondanks de gepropageerde invloed van de Stichting - een sterke onderbelichting van 
arbeidsongeschiktheidskwesties. Er blijft in overleg blijkbaar tweederde buiten de publiciteit. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 99 - 

• De tijd die bij de behandeling van geschillen verloopt tussen stellingname en oplossing is vaak lang. Deze is 
overigens mede afhankelijk van derden. Desondanks begrijpen gedupeerden niet waarom er bij 
bemiddelingspogingen zoveel/teveel tijd verloopt. 

• Gedupeerden die door de Stichting naar Pals-advocaten worden verwezen melden vaak ongelukkige 
ervaringen. Zie over de frequent geuite kritiek op letselschade-advocaten verderop in dit hoofdstuk. 

• Een bemiddelingsresultaat van slechts 10% van de werkelijk geleden schade is onbevredigend. Oók 
gedupeerden met duidelijk bewijsbare onregelmatigheden in hun dossier zagen de bespreking en behandeling 
van hun dossier door Stichting De Ombudsman nogal vaag verlopen. Zagen zich soms wel erg gemakkelijk 
en op niet erg duidelijke gronden ontmoedigd om verder te gaan. Andere ons bekende gedupeerden bleven 
zitten met de vraag of de stellingname tegen de verzekeraars door Stichting De Ombudsman bij de 
"bemiddeling" niet wel heel erg terughoudend was. 

• Nadat de stichting kwesties als opgelost beschouwt blijven betrokken patiënten meermalen zitten met 
vraagtekens op wat betreft de afloop. Dit blijkt ook uit het door haar uitgegeven boekje 'HELP' wat betreft 
gedupeerde 'Happy' waar het financieel niet verder kwam dan een voorschot, en uit slachtoffer 'Bongers'. 
Daar is de schade-uitkering over de periode totdat de reuma zich openbaarde kennelijk vergeten. Ook in de 
casus "Rietveld' is de schade-uitkering vergeten. Voor de niet-deskundige lezer wordt hier opgemerkt dat een 
schade-uitkering niet hetzelfde is als een voorschot, en ook iets anders als smartengeld. 

• Ons zijn geen billijke oplossingen bekend geworden. Gedupeerden die worden verwezen melden vaak 
ongelukkige ervaringen. Dit stemt overeen met de frequent geuite kritiek op andere zogenaamde 
letselschaderegelaars. 

• In de, jawel ook hier 30 jaar oude casus casus Terens, waarin verwezen wordt naar de veel uitgebreidere 
beschrijving in 'Uw geld en uw leven', wordt melding gemaakt van deze onnodige gevolgschade. Opvallend 
is dat de stichting later nauwelijks melding maakt van de maatschappelijk omvangrijke psychische 
gevolgschade door schaderegelingstrauma's vanwege de door haar gerapporteerde misstanden. Terwijl de 
stichting met deze levenslange gevolgen toch dagelijks in aanraking komt. 

Een waarschuwing om niet met de Stichting De Ombudsman in zee te gaan is dan ook dringend noodzakelijk. 

De overheid heeft inmiddels besloten Stichting de Ombudsman niet langer te subsidiëren. 

Op 29 juni 2005 melden Stichting De Ombudsman en Interpolis samen 'pijndossiers' van letselschadeslachtoffers van deze 
verzekeraar te gaan aanpakken. In een proef van twee jaar. Men wil de afhandeling van letselschadeclaims verbeteren en 
vastgelopen zaken "vlottrekken". Stichting de Ombudsman wil dat "onafhankelijk" doen. Interpolis beweert allang intern 
maatregelen genomen te hebben om het proces te bespoedigen en dit als een kans te zien om duidelijk te maken dat 
verzekeraars geen belang hebben bij het laten voortslepen van schadedossiers. Het Verbond van Verzekeraars juicht het 
initiatief toe. Een woordvoerder van deze brancheorganisatie beweert dat 80 a 85 procent van de circa 50.000 (voor 
Interpolis 10.000) letselgevallen per jaar de schade binnen twee jaar is afgehandeld. De rest - een kleine 20% - loopt "door 
het karakter van het aansprakelijkheidsrecht" jarenlang door. Bijna Interpolis is dat slechts 1%, beweert Schadedirecteur 
Jack Hommel. 

Stichting Werkgroep 1970 en de auteur hebben van deze reddingsoperaties in de bij hen bekende dossiers en nieuwe 
binnengekomen klachten niets kunnen merken. Mogelijk hebben de sleepboten van Stichting De Ombudsman en Interpolis 
hun extreme krachten alleen bij eb gebruikt. 

7.1.10 POLITIEK EN BESTUURSRECHT 

Ministers en kamerfracties zijn gedurende vele jaren door allerlei publicaties en mediaberichten op de hoogte 

gebracht. Ook werden ze door vele slachtoffers persoonlijk over deze praktijken geïnformeerd. Als zij daarop 

antwoordden luidde de kern ervan: heeft onze aandacht, voor kennisgeving aangenomen. Al te vaak volgt zelfs 

in het geheel géén antwoord. Enkele politici werden in netwerken persoonlijk geïnformeerd, maar dit leidde niet 

verder dan symbolische bijdragen in de marge. 

Enkele fracties ontvingen Dossier 1 850 en dit rapport. Er werd geen actie waargenomen. 

De Patiëntenwet sedert april 1995 en de Gedragscode van Medisch Adviseurs worden slecht nageleefd. Van de 

Politiek is daarop geen actie waargenomen. 

Gezondheidsverzekeringen zijn een gecompliceerd terrein voor politici. Er bestaan van oudsher intieme banden 

tussen politici en verzekeraars. En wordt er door de laatsten een betwiste lobby gevoerd. 

Ook andere gedupeerden geven voorbeelden hoe vooraanstaande politici kennelijk liever niet antwoordden, en 

zelfs als de zaak breed in de media werd uitgemeten niet vasthoudend actief werden. De Politiek is ook hierdoor 

na zoveel jaren medeverantwoordelijk aan het voortbestaan van de gelaakte praktijk. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 100 - 

Wao-gedupeerden opnieuw slachtoffer 

Louis van Overbeek schrijft op 7 juli 2010 in het Katholiek Nieuwsblad dat het bestuur van de Landelijke Vereniging van 
Arbeidsongeschikten (LVA) op zijn website meldt dat het in de collectieve juridische strijd tegen de aangescherpte 
keuringseisen voor arbeidsongeschikten, waaraan dezen sinds 2004 zijn onderworpen, staakt. Hetzelfde geldt voor de 
stichting Corv waarmee het samenwerkte. Daarmee werd de - waarschijnlijk wederrechtelijk - herkeurden hun laatste 
strohalm ontnomen. De stichting Corv heeft haar begunstigers, 4922 in getal, tot op heden in het geheel niet geïnformeerd. 

Over de reden van het stoppen van de procedure, gericht tegen de Staat der Nederlanden en uitkeringsinstantie UWV, is de 
verklaring van de LVA overigens wel heel vaag. Zelfs de weinige details uit het krantenbericht van 17 juni zijn er niet in terug 
te vinden. In dat bericht gaf advocaat Van Veen van de stichting tenminste nog aan dat de reden om de procedure te staken 
zou zijn dat argumenten die hierin worden aangevoerd inmiddels ook in de (bestuursrechtelijke) procedures, die inmiddels - 
veelal zonder succes - door individuele gedupeerden tot op het hoogste niveau (de Centrale Raad van Beroep) zijn gevoerd 
zijn, reeds de revue zijn gepasseerd. Corv en LVA gaan er nu vanuit dat de civiele rechter in hun zaak niet de Centrale Raad 
van Beroep gaat afvallen. 

In een (collectieve) civiele procedure is echter sprake van een andere rechtsvraag dan in een (individuele) 
bestuursrechtelijke. Het bestuursrecht toetst immers of een maatregel past in de Nederlandse wet of in internationale 
verdragen, terwijl het civiele recht nagaat of er sprake is van een onrechtmatige daad tegen de burger. Bovendien is een 
rechter sowieso niet gebonden aan eerdere uitspraken, maar maakt hij een autonome afweging. Hij kan jurisprudentie 
gebruiken als richtlijn, maar kan er evengoed van afwijken. De motivering van de advocaat van de stichting is dus niet 
valide. Er was helemaal geen reden de procedure niet langer voort te zetten. 

Toch was de LVA met haar extreem beknopte verklaring nog scheutig met informatie in vergelijking met het bestuur van de 
stichting Corv, dat van meet af aan geconcentreerd was in handen van één persoon: vakbondsvoorzitter Jan de Jong van 
FNV-bondgenoten. Deze verenigde alle bestuursfunctie van de stichting (voorzitter, secretaris en penningmeester) in zijn 
eigen persoon en had het in de statuten ook zo geregeld dat hij aan niemand verantwoording schuldig was. Ook niet over de 
gedoneerde gelden. Voor de juridische kant van de zaak nam hij de Utrechtse advocaat Wout van Veen in de arm, die 
echter zo klungelig te werk ging dat de rechter de stichting zelfs niet-ontvankelijk kon verklaren en de procedure slechts 
dankzij de LVA voortgang kon vinden. 

Informatie over de vorderingen in de juridische procedure werd door De Jong van begin af aan zelden verschaft. Voordat zij 
op 17 juni 2010 uit de krant moesten vernemen dat hij het bijltje erbij heeft neergegooid, hebben de begunstigers van zijn 
stichting, ondanks herhaalde en dringende verzoeken om informatie, voor het laatst via de website van zijn stichting iets van 
hem vernomen op 20 juni 2006. Wat er met de gedoneerde gelden gebeurd is - iedereen die zich wilde aansluiten bij de 
collectieve procedure moest 30 euro betalen - is volstrekt onduidelijk. Het lijkt erop dat zo'n 5000 door de staat van hun 
uitkering beroofde Wao-gerechtigden vervolgens door een malafide vakbondsman en een derderangs advocaat nogmaals 
te grazen zijn genomen. 

Interessant is verder dat, hoewel de Staat der Nederlanden zich met deze 'hervorming' volgens andere deskundigen 
schuldig maakt aan schending van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), ook prof. mr. Saskia 
Klosse, hoogleraar Sociaal recht aan de Universiteit Maastricht, die samen met onder meer oud FNV-voorzitter Lodewijk de 
Waal zitting heeft in de Raad van Advies van de stichting Corv, van mening is "dat er te weinig 'juridisch vlees' aan deze 
zaak zit" voor een succesvolle juridische procedure en daarmee haar gezag gebruikt om deze louche types te dekken. 

Kortom, hier wordt een strijd voor gerechtigheid op bedrieglijke gronden en onder een valse dekmantel van deskundigheid 
ontijdig gestaakt. 

7.1.11 DE KERKEN 

Door aanschaf of gratis verstrekking van Dossier 1850 en van dit rapport zijn enkele vertegenwoordigers van 
Nederlandse Kerken op de hoogte gebracht van de gewraakte praktijk. Ongetwijfeld waren de Kerken al eerder 
geïnformeerd door 'Uw geld en uw leven'. In de literatuur hebben wij geen stellingname van kerkelijke zijde 
tegen deze praktijk onder ogen gekregen. Eerst in 1996 komt de Nederlandse RK-Kerkprovincie met een zeer 
kritische, harde noot tegen de doorgeschoten wetgeving en de armoede in Nederland. Naar verluidt zouden 
begin juni ook drie Protestantse Kerken hierover een brief aan de Premier hebben gezonden. Later in 1996 volgt 
zelfs een oproep tot verzet van bisschop Muskens. Er verandert niets, zo blijkt. Najaar 1997 stelt Mgr. 
Muskens: "Politici verzwijgen opzettelijk het bestaan van armoede in Nederland". 

Het blijft daarna bij symbolische vermaningen van vertegenwoordigers van enkele kerken aan de Politiek. 
Totdat begin september 2012 de Kerk in Actie meldt dat er 2 miljoen Nederlandse huishoudens met 
betalingsachterstanden zijn, waarvan 700.000 uitzichtloos. Terwijl in de verkiezingsdebatten daarover niet 
wordt gesproken. 

Conclusie: 

De patiënt die op zoek gaat naar een uitweg van de gelaakte praktijk, wordt door genoemde belangen- 
vertegenwoordigers op het verkeerde been gezet. Of vindt bij deze nauwelijks of in het geheel geen gehoor. En 
moet het alleen uitzoeken. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -101- 

7.2 TWIJFELS AAN WETTEN, REGELS; FALENDE HANDHAVING 

7.2.1 DE WET BIG 

De Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (BIG) sedert 1997 faalt op de volgende punten: 

• Het recht van een burger om het medisch dossier in te zien, of tegen vergoeding in afschrift te krijgen, wordt 
op grote schaal gefrustreerd. 

• Er is voor de burgers een praktische drempel op de inzage van het BIG-register inzake tuchtstraffen. 

• 60% van de zorginstellingen is niet op de hoogte van tuchtstraffen aan het eigen personeel. 

• Nu de Europese Unie vrije vestiging toelaat worden gestrafte buitenlandse beroepsbeoefenaren zonder 
controle in het BIG-register opgenomen. 

• De Inspectie houdt geen toezicht op de uitvoering. 

• De Politie is niet doortastend en Justitie seponeert bijna alle zaken, het OM bracht in 5 jaar slechts 2 zaken 
aan. 

Als excuses worden aangevoerd het ontbreken van een informatiesysteem in de EU, gebrek aan personeel, 
kennis en middelen. Blijkbaar heeft de politiek geen interesse gehad in de uitvoering van deze wet. De 
onbelemmerde medische beroepsuitoefening gaat tot heden boven de bescherming van de patiënt. 

Bevoegdheidsbeperking Iedereen kan op internet in het Big-register nagaan welke zorgverleners geschorst 
zijn of uit hun beroep zijn gezet na een uitspraak van de tuchtrechter. Het betreft: 

• geldende bevoegdheidsbeperkingen opgelegd door een tuchtcollege voor de gezondheidszorg of door het 
College van Medisch Toezicht 

• doorhalingen op grond van bevoegdheidsbeperkingen opgelegd door een rechter in het buitenland. 

7.2.2 TUCHTRECHTSPRAAK 

Iemand die zich door een arts, advocaat, psycholoog of andere deskundige benadeeld voelt kan daarover bij het 

tuchtrechtscollege van die beroepsgroep een klacht neerleggen. Tuchtrechtspraak is bedoeld om zonodig tegen 

individuele leden corrigerend op te treden. 

Bescherming van een 'foute' deskundige De meeste tuchtzaken leiden niet tot een veroordeling. 

Tuchtrechtelijke uitspraken zijn in principe niet openbaar. Behalve als een zogenaamde lichte tuchtstraf - een 

waarschuwing of berisping - wordt opgelegd. Dan gaat het belang van de aangeklaagde, falende deskundige 

voor. Die moet een goede kans krijgen om het voortaan beter te doen. Bij zwaardere straffen - schorsing of 

ontzetting uit het beroep - wordt met naam gepubliceerd. Bij een schorsing verdwijnt de naam enige tijd nadat 

de schorsingsperiode is verstreken. 

Belang onwetende burger op de tweede plaats Een patiënt of geleadeerde die zich tot een deskundige wil 

wenden weet niet óf en hoe vaak deze licht' tuchtrechtelijk is gestraft. Men tast in het duister als men het 

vertrouwen aan een hulpverlener schenkt. 

Justitie evenmin op de hoogte Formeel is ook de rechtbank niet op de hoogte van het tuchtstrafverleden van 

een door haar aan te wijzen deskundige. Nog steeds worden soms omstreden deskundigen aangewezen om de 

Rechter te adviseren. Insiders zien dat met lede ogen aan. Andere partijen (zoals verzekeraars en pleiters voor 

omstreden deskundigen) hebben daar soms voordeel van. 

Nieuwe schade voor gedupeerden Burgers die schade vrezen of schade leden kunnen zich niet in vertrouwen 

tot de rechtbank wenden. Zij kunnen momenteel namelijk niet weten in hoeverre zijn een eerder licht' falende 

deskundige krijgen aangewezen. Dit betekent dat vandaag de kans reëel is dat het gerechtelijk oordeel mede 

wordt bepaald op basis van een onjuist deskundigenoordeel. In het beste geval wordt dan de rechtsgang onnodig 

verstoord, verlengd en vervolgens bij een hogere Rechter gecorrigeerd. Maar als die correctie uitblijft is die 

burger gedupeerd. 

Ook zieken en letselslachtoffers de dupe Zieken en letselslachtoffers die kampen met een onwillige 

verzekeraar hebben een zware lijdensweg. Bovenop het dragen van de ziekte of het letsel. Als justitie onwetend 

is van eerder falen van een deskundige dreigen voor de gedupeerde ook nog de gevolgen van een onzuivere 

rechtspraak. 

Uitwisseling en vrijere toegang tot gegevens is noodzakelijk. Zodat insiders niet door een onzuivere 

rechtsgang bevoordeeld kunnen worden. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 102 - 

De oplossing De beroepsgroep moet deskundigen die een tuchtstraf opliepen op straffe van uitsluiting 
verbieden om nog ooit een opdracht voor een rechtbank uit te voeren. Tuchtrechterlijke uitspraken dienen 
intussen onmiddellijk ter beschikking van rechtbanken te komen. En er dient snel een actuele, direct 
toegankelijke databank van onbesmette deskundigen te komen. 
Meer over de medische tuchtrechtspraak onder 7.2.6. 

7.2.3 RECLAME-CODE COMMISSIE IN DE ETALAGE 

Sommige verzekeraars is niets te dol. In 1998 liet een verzekeraar een artiest in een reclame optreden, maar liet 
een collega voor diezelfde polis niet toe. Omdat kunstenaars een te groot risico zijn. De betreffende 
belangenvereniging heeft daarop bekend gemaakt een klacht tegen de Reclame-code Commissie te overwegen. 

Verzekerde zieken en geleadeerden klagen over aanvechtbaar handelende verzekeraars, artsen en werkgevers. 
Over onverzekerbaren, of torenhoge premies voor wie 'een vlekje' heeft. 

Nationale Nederlanden hield in 1998 een intensieve reclamecampagne in ongeveer alle geschreven media. 
Waarin zij arbeidsongeschiktheidspolissen aanprijst, juist ook voor riskante sporters met onder meer de slogan: 
"Leven zoals u nu leeft". De verschillen tussen de daarin gesuggereerde en de werkelijke acceptatie- en de 

uitkeringspraktijk worden in deze reclames niet meegedeeld. 

Op 28 mei 1998 diende de Stichting Werkgroep 1970 daarom een openbare klacht in bij de Reclame-code Commissie. 

Omdat deze reclames bij niets vermoedende zelfstandigen en in loondienst werkenden een beeld en verwachting oproept 

die in diverse opzichten in strijd zijn met de werkelijkheid. In de klacht werd uitvoerig en met bijlagen gemotiveerd waarom 

volgens Stichting Werkgroep 1970 de volgende artikelen uit de reclamecode werden geschonden: 

Artikel 2: In strijd met de goede smaak en het fatsoen. 

Artikel 5: Vorm en inhoud schadelijk voor het vertrouwen in de reclame. 

Artikel 7: Misleidend in inhoud, eigenschappen en doelmatigheid. 

Artikel 10: Het gebruik van subliminale technieken (suggestieve geluiden). 

De Commissie werd verzocht om deze advertentie te verbieden en een passende straf op te leggen. 

De Reclame Code Commissie heeft in haar uitspraak: Nationale Nederlanden geadviseerd de radio-commercials te 
staken. Omdat ze strijdig zijn met de waarheid en de goede smaak en omdat deze reclames misleidend zijn. Waarop 
vervolgens Nationale Nederlanden deze beslissing negeerde. 

Voor het overige werden de klachten afgewezen. Vanwege de op een aantal punten aanvechtbare klachtenbehandeling en 
visie van de RCC is vervolgens door de Stichting Werkgroep 1970 beroep aangetekend. 

De Stichting Werkgroep 1970 heeft in de klachten de gewraakte praktijk omschreven als: Er zijn bij arbeidsongeschiktheids- 
verzekeringen te vaak uitsluitingen, of sterk verhoogde premies. Zelfs normale risico's worden niet adequaat behandeld en 
er worden medici ingeschakeld die knoeien met de medische leer, c.q. medische causaliteit, als het op uitkeren aankomt. 
Aldus wordt te vaak niet of te weinig uitgekeerd. 

De Commissie in Beroep heeft vervolgens de klachten evenmin behandeld, in haar beslissing op 24 november 1998 
evenmin recht gedaan, en bijgevolg alle klachten... afgewezen. 

Als het er écht op aan komt heeft niet de commissie, maar de gewone rechter het laatste woord. Als 
adverteerder hoef je echt niet bang te zijn. Aldus mediarechtdeskundige Prof. J. Kabel in Trouw op 12 mei 
1999. 

7.2.4 TUCHTRECHT BIJ PSYCHOLOGEN 

Rechtspraak in de eigen beroepsgroep heeft soms alleen papieren gevolgen. In 1995 blijkt, dat klinisch 
psychologen na ernstige klachten door hun vereniging de NIP kunnen worden geroyeerd. Er is een BIG- 
registratieplicht. Geregistreerden die erkend zijn vallen onder het medisch tuchtrecht. 
Uit de volgende paragrafen blijkt overigens dat gedupeerden van tuchtcolleges weinig hebben te verwachten. 

7.2.5 GEDRAGSREGELS VAN ARTSEN 

Slachtoffer van misdaad ook verzekeringslachtoffer: 

". . . Ik bekeek het dossier. Ik vond daarin een rapport van de districtspsychiater, een rapport van het Consultatiebureau voor 
Alcohol en Drugs, een rapport van de Reclassering en een rapport van het Pieter Baan Centrum in Utrecht voor 
multidisciplinaire rapportage. Bij elkaar zo'n 80 tot 100 pagina's informatie over de dader. ... Van het zwaargewond geraakte 
slachtoffer bevonden zich daarin 2 kwart A4-tjes medische informatie. Daar stond ook nog ten onrechte in, dat het allemaal 
met een paar weken wel bekeken zou zijn. Ik roep altijd mensen op in dit soort ernstige zaken. En wat schetst mijn 
verbazing? Er verschijnt voor mij echt een invalide wrak. Een jongen in de kracht van zijn leven, ik geloof 18 of 19 jaar. Zijn 
grootste hobby was voetballen. Dat kon hij de rest van zijn leven wel vergeten. Met de littekens van talloze operaties. Een 
wrak, een lichamelijk en geestelijk invalide wrak. En dan zeg ik: Hier is iets niet goed. " 

(Mr. T. van Delft, Officier van Justitie te Roermond voor AVRO-tv op 1 1 augustus 1 999) 

Uit (de toepassing van) de gedragsregels voor artsen blijkt: 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 103 - 

• Naast de gedragsregels zijn er aanvullende regels, voorschriften en adviezen in de vorm van richtlijnen en 
standpunten. 

• Medische keuringen zijn bepalend voor het wel of niet uitkeren van arbeidsongeschiktheid- of letselschade. 
Daarover is in de gedragsregels nauwelijks iets geregeld. Terwijl artsen gevoelig zijn voor het commercieel in 
plaats van het medisch belang. Wat elke dag opnieuw tot onnodige schade aan patiënten leidt. 

• Gedragsregel 1.8 bepaalt dat de arts van zijn geneeskundig handelen aantekening maakt voor zover dit voor 
een goede hulpverlening nodig is. Volgens de literatuur en de ons bekende medische dossiers wordt deze 
regel frequent overtreden. 

• Regel 1.9 zegt dat de arts geen opdracht aanvaardt in strijd met zijn medisch-ethische opvattingen. Het gedrag 
van een groot aantal keurders en publicisten blijkt op gespannen voet te staan met deze regel. Zie ook 
BIJLAGEN 9 en 15. 

• Gedragsregel 2.18 bepaalt onder meer dat de arts in principe de aanwezigheid van een door de patiënt aan te 
wijzen persoon accepteert. Het is de vraag waarom psychiatrische keurders daarvan, zoals Dr. SJ. Duinkerke, 
bij het intake-gesprek op eigen gezag bij diverse patiënten ongestraft afwijken. 

• Regel 2.22 zegt dat de arts die de praktijk overdraagt zijn patiënten tijdig informeert. Blijkbaar niet altijd: 

De behandelend specialist van de auteur vertrok met de noorderzon, zonder dat de polikliniek later zijn 
nieuwe adres kon of wilde meedelen. Weer later dook hij op in een tv-uitzending en bleek hij onverminderd 
actief voor de opvolger van een patiëntenvereniging, waarvan het bestuur en een collega-lid uit de zgn. 
Wetenschappelijke Raad eerder in opspraak raakte. Volgens media is de grote hobby van deze arts onroerend 
goed, vertegenwoordigt hij een in opspraak geraakte Amerikaanse firma in micro-chirurgie, verrichtte hij 
tegelijkertijd vanuit zijn nieuwe privé-kliniek in Eindhoven ook veel keuringen voor verzekeraars. Ook daar 
is hij inmiddels weer vertrokken. Hij is was ook een van de coryfeeën van die Nederlandse patiënten- 
vereniging. 

• Gedragsregel 3.4 bepaalt dat de arts de verwijzing van de patiënt naar een andere arts of hulpverlener 
vergezeld doet gaan van relevante inlichtingen. Met een duidelijke omschrijving van het doel van de 
verwijzing. En bij een keuring? Bij de auteur volstond een psychiater bij die verwijzing naar een nauwe 
medische keuringsrelatie met een telefoontje. Het medisch tuchtcollege liet ook dit ongemoeid. 

• Regel 5.1 zegt onder meer dat publiciteit door artsen feitelijk, controleerbaar en begrijpelijk moet zijn. Uit dit 
rapport en de literatuur blijkt waar in de media, met name medisch adviseurs van verzekeraars, hier over de 
schreef gaan. 'Rustend' artsen hebben blijkbaar vrij spel. Ook tegen ongecontroleerde quasi-medische 
medewerking aan verzekeraarpromotie in de media wordt niet opgetreden. 

Vraag is: Laten de gedragsregels voor keurders het gebruik van anonieme bronnen toe? Onduidelijk is ook of 
slecht functionerende arts-docenten wel ooit voor het tuchtcollege worden gedaagd. De commercialisering van 
de medische nascholing is namelijk allang een publiek geheim. 

7.2.6 MEDISCHE TUCHTRECHTSPRAAK: "JURIDISCHE FOLKLORE' 

Uit onderzoek blijkt dat nog steeds een groot deel van de contacten met medici voor patiënten onbevredigend 
verloopt. Klachtencommissies en de (Psychologische) Tuchtcolleges werken niet openbaar. Zij blijken niet 
onafhankelijk te zijn. Er is vaak sprake van belangenverstrengeling. Bij de vijf Medische Tuchtcolleges 
worden per jaar circa 1.500 klachten ingediend. Het overgrote deel tegen artsen. Er dienen cica 400 
beroepszaken. Gekeken wordt of er is gehandeld naar geldende medische normen. Het grootste deel wordt 
terzijde gelegd of leidt niet tot een straf. De tuchtprocedure is gratis. Wie getuigen en/of deskundigen laat 
oproepen moet deze wel betalen. 1 procent van de klachten wordt door de Inspectie ingediend. Op 32.000 
Nederlandse artsen werd in 1995 slechts één klacht tegen een arts-collega ingediend. Het betrof overigens niet 
de beroepsuitoefening: Het ging over het maken van reclame. 

Artsen weigeren tegen een collega als deskundige op te treden of komen in dat geval met een nietszeggend 
verhaal. Het zou hun carrière kunnen schaden. Zo houden ze elkaar de hand boven het hoofd. 

Opvallende punten uit de rechtspraak van Medische Tuchtcolleges in de casus van de auteur waren: 

• Psychiater Drs. SJ. Duinkerke volstond bij de verwijzing met een telefoontje. Medisch gedragsregel 3.4 bepaalt dat de 
arts de verwijzing van de patiënt naar een andere arts of hulpverlener vergezeld doet gaan van relevante inlichtingen en 
een duidelijke omschrijving van het doel van de verwijzing. Blijkbaar vonden de colleges dat dat nu juist niet geldt voor 
een medicus in een keuring. 

• Deze colleges gingen voorbij aan het aan de psychiater vooraf gemelde (belangen)conflict aan deze psychiater. Had 
deze daarom de keuring niet moeten weigeren? 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 104 - 

• Zij accepteerden dat deze psychiater - zonder volledige analyse - zijn conclusie onmiddellijk, vertelde na 2 lange 
middagen onderzoek. 

• Zij legden maast zich neer, dat deze psychiater na genoemde conclusie toch nog nadere gegevens aan de huisarts 
vroeg. En daarbij de huisarts onder druk zette om deze informatie in een telefonisch onderonsje af te handelen met 
woorden als: 'Zo niet, dan leg ik het uit in het nadeel van je patiënt'. Toen de huisarts vervolgens die informatie wél 
schriftelijk aanbood, dat in die vorm weigerde te aanvaarden. 

• Zij negeerden de schriftelijk weerlegde fouten in de schriftelijke rapportage van de psychiater. 

• Zij gingen voorbij aan de klachten over niet ter zake doende, niet psychiatrische, onjuiste, niet geverifieerde, (maar wél 
eenvoudig te verifiëren) suggesties in het psychiatrisch rapport over jeugd en levensloop. En ook aan onjuiste en 
schriftelijke verdachtmakingen van verzwijging en gesuggereerde overtreding van polisvoorwaarden. Waarvan de 
onjuistheid eenvoudig was vast te stellen, en wat door auteur ook schriftelijk was aangetoond. 

• Zij lieten ingebrachte schriftelijke getuigenverklaringen onbehandeld. 

• Beide colleges concludeerden schriftelijk: " ... op grond van de omvang van het rapport concluderen wij, dat het 
onderzoek in orde was." 

Tegen psychiater Drs. S.J. Duinkerke is later een nieuwe stroom van tuchtklachten ingediend, tot heden leidend tot 14 
tuchtstraffen. Nadere details geeft Hoofdstuk 3.7.3. 

Voorjaar 2005 blijkt dat meer dan 25% van de uitspraken van het Eindhovense Tuchtcollege in hoger beroep wordt 
verworpen, vaak worden betrokkenen niet gehoord, terwijl het wettelijk verplicht vooronderzoek vaak ontbreekt. 

Vragen rond de tuchtcolleges blijken al heel lang te bestaan: 

• Het college bestaat uit 3 beroepsgenoten en twee juristen, waarvan een als voorzitter, en staat los van de 
gewone Rechtbank. 

• De leden moeten zijn ingeschreven in het BIG-register, niet ouder dan 70 jaar, en tenminste nog drie jaar 
werkzaam zijn. 

• De jurist- voorzitter blijkt de zittingen vaak sterk te 'sturen'. 

• Er bestaat geen kwaliteitscontrole op het werk van tuchtcolleges. 

• Het is niet verplicht om partijen te horen, men kan zonder nader onderzoek een klacht afwijzen. 

• Het college deed in strijd is met de Grondwet en met het eigen reglement opnieuw een uitspraak zonder 
motivering (D.O.E. Gebhart, Trouw, 18 oktober 1997). 

• Inzake de behandeling van de klacht tegen psychiater H. Bausch uit Venlo, die over een aantal personen 
ontoerekeningsvatbaarheid rapporteerde, zonder de personen te hebben gezien (februari 1997). Later laat het college het 
voor deze psychiater bij een waarschuwing en € 1.360,- boete, waartegen deze weer in beroep gaat. In februari 1998 
overrulede de Bossche rechtbank het college en schorst haar, waartegen zij weer in beroep ging. 

• Het college ging in een zaak voorbij aan het niet-vermelden van een complicatie in de status. Terwijl een 
dergelijke vermelding volgens de Wet Geneeskundige Behandeling Overeenkomst verplicht is. 

• Het duurt allemaal erg lang. Gemiddeld bijna eenjaar. Publicatie van de uitspraak in de vakliteratuur laat 
opnieuw maanden op zich wachten. 

• Journalist en belanghebbenden melden op 9 december 1998, dat aan artsen vragen worden gesteld. En dat 
deze soms door het college worden verdedigd. Daarentegen wekt men de indruk als worden klagers 
verhoord, bemerken deze een irriterende toon in de gestelde vragen. Waardoor ze zich opgejaagd en geremd 
voelen om het woord te kunnen doen. Voor zover deze daar het woord krijgen wordt de klager door non- 
verbale afkeuring en met technische termen monddood gemaakt. In het Amsterdamse Tuchtcollege viel de 
Secretaris tijdens het horen van de klager in slaap. 

• De uitspraken wekken bij klagers de indruk dat het college de aangeklaagde onevenredig beschermt (3 
november 1996). Gemiddeld blijkt slechts 12% van de tuchtklachten gegrond te worden verklaard. In hoger 
beroep is dat een ongeveer gelijk percentage. Mevrouw Arnbak, plaatsvervangend secretaris van het centraal 
tuchtcollege: We krijgen drie- tot vierhonderd klachten per jaar. Een derde van die mensen is gek. Die klagen 
over hun psychiater. Laatst was er een idioot die kwam protesteren omdat zijn piemel scheef stond. Nog eens 
een derde is querulant. Die zeuren. In de rest van de gevallen is er echt een probleem, maar dan ligt de 
schuld niet altijd bij de arts. "(HP/De Tijd, 1 december 2000). Als er al gestraft wordt, betreft het in de meeste 
gevallen een waarschuwing, de lichtste straf. Vaak zelfs bij een medische ontsporing, waarover Nederland in 
rep en roer is (Voorbeeld is de waarschuwing bij de specialisten in het Eemland ziekenhuis waar het al jaren 
ernstig misging met tot heden vijf doden (tv- VARA Zembla. 20 februari 1997). 

• Als een uitspraak de aangeklaagde arts niet bevalt, gaat deze vrijwel altijd in hoger beroep. Of de arts zoekt, meestal met 
succes, zijn toevlucht tot de Rechter. Zoals bij de schorsing van de neuroloog, die een grote fout maakte, waardoor Karel 
Korporaal zwaar gedupeerd werd. Maar deze arts kon de schorsing ontlopen door de zaak voor te leggen aan het 
Gerechtshof. Resulterend in maandenlange opschorting van de zaak en een geldboete van 2.500 gulden zijnde het 
honorarium van zeg een dag (Telegraaf, 23 maart 1996). 

• Advocaten spreken van 'voorgekookte' zittingen. Een advocaat deed ooit de uitspraak: 'Medisch tuchtrecht is 
een vorm van juridische folklore' . 

• Als er door een tuchtcollege al een straf wordt opgelegd, dan moet de gedupeerde daarna in onze 
rechtscultuur eerst nog een aparte procedure starten voor schadevergoeding en smartengeld. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 105 - 

• Als een college na maanden een foutieve uitspraak doet, gebeurt er niets: geen excuses, geen correctie en 
geen persoonlijke consequenties (zenuwarts J.L.M, van der Beek in Medisch Contact, 11 september 1998). 

De zittingen zijn sinds eind 1997 openbaar, met een aantal uitzonderingen. Met die openbaarheid van het 
college is het volgens A. Schipper, journalist van Trouw, trouwens slecht gesteld: 

• Er zijn geen openbare aankondigingen. 

• Er is vooraf niet te zien welke zaken of onderwerpen aan de orde komen. 

• Gedane uitspraken worden opeens onnaspeurlijk onzichtbaar. 

Voorzitter Mr. J. Bakker van Het Centraal Medisch Tuchtcollege bevestigde zelf voorgaande klachten door 
begin 1999 te verklaren dat medische schijntuchtprocessen zinvol kunnen zijn als therapeutisch onderdeel van 
het rouwproces van gedupeerden. Het KNMG verklaarde met deze uitspraak 'veel moeite' te hebben. 
De slechte ervaringen met Medische Tuchtcolleges roepen de vraag op wat de zin is om nog klachten tegen 
(keurings)artsen in behandeling te nemen. Nu het tuchtrecht blijkbaar wordt toegepast ter bescherming van een 
keuringsopdrachtgever of keurder hebben verzekerings-gedupeerden vrijwel geen kans tegen een malafide 
keurder. Als zij nu een tuchtklacht indienen moet die klacht gericht zijn tegen het handelen van de 
beroepsbeoefenaar. De tuchtrechter beoordeelt hoogstens marginaal of een rapportage fouten bevat. 
Tuchtcolleges worden als klachtenorgaan door gedupeerden terecht steeds vaker gepasseerd. In een procedure 
voor de rechtbank dient de gedupeerde de werkwijze bij een verzekeraar of een deskundigenrapport te 
ontkrachten. Het is daarbij ook de vraag of een gedupeerde onderzoek kan laten uitvoeren bij een verzekeraar. 

7.2.7 INSPECTIE VOLKSGEZONDHEID EN HET MINISTERIE 

Sedert de invoering van de Gezondheids-, de Klacht- en de Kwaliteitswet in 1996 is de taak van de Inspectie 
Volksgezondheid uitgekleed. En is de controle op ziekenhuizen op afstand gezet. Er zijn 150 
controlemedewerkers. Zij worden geacht ook te controleren op het fêteren en omkopen van artsen door 
fabrikanten en verzekeraars. Het wettelijke kader waarbinnen de Inspectie opereert is niet eenduidig en 
consistent. Dit leidt tot het volgende beeld: 

• De ziekenhuizen regelen hun kwaliteitszorg voortaan primair zelf. 

• Het jaarlijkse aantal medische missers is ongeveer gelijk aan het aantal ziekenhuisbedden. De voorgeschreven 
melding van calamiteiten aan de Inspectie vindt slechts in 2% van de gevallen plaats. Dat zijn met name 
gevallen waarbij openbaarmaking door patiënten of klokkenluiders dreigt. Want het Ministerie is al sedert het 
jaar 2000 bezig om het begrip "medische calamiteit" te definiëren. Jaarlijks worden circa 900 zaken bij de 
Inspectie bekend, 98% door patiënten en 1% door zowel de ziekenhuizen als de Inspectie. 

• De vereniging van Ziekenhuizen stelde desgevraagd "Wij melden alles" (aan de Inspectie). Ziekenhuizen en 
artsen volstaan in werkelijkheid met het jaarlijks rapporteren van nietszeggende aantallen calamiteiten en 
medische missers. Over de aard of inhoud van de klachten hoeft men geen informatie te verstrekken. Het 
verplichte jaarlijkse kwaliteitsverslag van de ziekenhuizen aan de Inspectie is meestal onduidelijk, niet 
controleerbaar, en veelal niet in overeenstemming met de waarheid. 

• Brieven van patiënten aan Inspectie worden na lang wachten en vaak eerst na herhaalde druk beantwoord. Het 
Academisch Ziekenhuis Nijmegen noemt in een brief aan een gedupeerde een medische misser geen 
calamiteit, maar vereenvoudigt die tot een complicatie, een "calculated risk", terwijl de patiënt van dit in te 
calculeren risico vooraf niet op de hoogte was gebracht. 

• Individuele klachten over medische handelingen en zorg worden niet meer behandeld. Klagers worden door 
de Inspectie verwezen naar tuchtcolleges en klachtencommissies van instellingen en ziekenhuizen. De laatste 
behoren volgens de wet onafhankelijk te zijn, maar de meeste leden blijken in de praktijk volledig in een 
vrijwel dagelijkse relatie tot het ziekenhuis te staan. 

• Oordeelsvorming over medische calamiteiten vindt plaats op basis van schriftelijke gegevens. De gedupeerde 
wordt niet gehoord. 

• Inspecteurs Volksgezondheid bezoeken ziekenhuizen eens per 3 a 5 jaar. Uitsluitend na vooraankondiging, 
gedurende hooguit enkele dagen. Zij beoordelen de kwaliteit aan de hand van gesprekken, documenten en 
schouwing. Huisartsen worden eens per 50 jaar gecontroleerd. 

• Controle op de naleving van tuchtmaatregelen blijft vaak achterwege. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 106 - 

• De Inspectie heeft feitelijk geen bevoegdheden. Zo is de Inspectie bijvoorbeeld niet bevoegd om de 
eerlijkheid waarmee sociale en particuliere medische verzekeringskeuringen worden verricht te controleren . 
Zij is zelfs niet bevoegd om patiëntendossiers in te zien. 

• Adviezen van Inspectie aan het Ministerie worden meestal genegeerd en na enkele jaren opnieuw uitgebracht. 

• Ziekenhuizen, de Inspectie en het Ministerie wijzen in deze problematiek naar elkaar. 

• Verbetering van de situatie is uitgebleven: Dat zou onder meer ongeveer het dubbele aantal inspecteurs 
vragen. De werving loopt stroef. Onder meer omdat hun inkomen van Inspecteurs minder dan de helft 
bedraagt van dat in de private sector. 

Gevolgen daarvan zijn onder meer dat: 

• De Inspectie niet onafhankelijk is en evenmin op haar functioneren kan worden aangesproken. 

• De medewerkers vanwege onderbetaling gevoelig zijn voor omkoping. 

• De Inspectie geen inzicht meer heeft in de kwaliteit van de gezondheidszorg. 

• De leidraad klachtonderzoek van het Ministerie van Volksgezondheid niet consistent is. Patiënten, hun 
begeleiders of nabestaanden die willen klagen worden daarin gehinderd. 

• Het aantal verzekeringsclaims over foutief medisch handelen niet formeel met de Inspecteur wordt 
uitgewisseld. 

• Er geen onafhankelijke controle bestaat op het medisch handelen, behalve waar Justitie te elfder ure wordt 
ingeschakeld bij ernstige calamiteiten. 

• Medische misstanden blijven bestaan. Patiënten worden bij onjuiste beoordeling en behandeling, en door 
onvoldoende bijgehouden dossiers te vaak medisch rechteloos. 

• Eerst waar grootschalige wanpraktijken via de media breed zijn geopenbaard volgt correctie in 
ondernemingen, instellingen, bij medici, bij therapeuten of verpleegkundigen. 

• Decennialang wél geopenbaarde en gemelde verzekeringsmedische misstanden, die nooit door de Inspectie 
werden aangepakt, ook niet zullen worden aangepakt. Deze bleven óók ongecorrigeerd bestaan omdat Justitie 
blijkbaar nooit onderzoek heeft verricht, laat staan daar iets aan deed. 

• Lucratieve (verzekerings)medische privé-klinieken als paddestoelen uit de grond rijzen (ook voor 
verzekeringsmedische keuringen) zonder onafhankelijke kwaliteitscontrole. Misstanden komen regelmatig 
naar buiten. 

• Het patiëntenrecht, met name het recht van inzage in of kopie van het eigen medisch dossier, door medici en 
instellingen nog steeds kan worden gefrustreerd. 

• Het departement bij vermeende (verzekerings)medische misstanden een onderzoeksopdracht aan haar eigen 
Inspectie als schaamlap kan gebruiken (en heeft gebruikt: zie Hoofdstuk 5.8.1) om deze praktijken in een 
keurig rapport 'wit te wassen', omdat de Inspectie deze in haar eigen medische kring als 'niet aangetroffen' 
rapporteert, en de Minister deze publiek allang bekende praktijken vervolgens als niet bestaand kan verklaren. 

• De praktijk dat verzekeraars niet betalen als een medische misser wordt toegegeven voor deze branche is 
gevolgd door een succesvolle doofpotcultuur, die wettelijk is gefaciliteerd. 

• Medici onverminderd een overvloed aan 'geschenken' en 'reizen' ontvangen van farmaceutische en andere 
fabrikanten. Waardoor medisch onjuist, alsmede frauduleus onderzoek- en voorschrijf gedrag op grote schaal 
blijft voortbestaan. 

• Schadelijke werkingen van medicijnen en prothesen lang onder tafel blijven. 

• Onnodige medische consumptie en medische misconsumptie kunnen blijven doorgaan en de kosten van de 
gezondheidszorg sterk blijven groeien. 

Het toezicht op de Volksgezondheid staat aan de kant en het zicht op de kwaliteit van de gezondheidszorg is 
verdwenen. Een paar feitelijkheden: 

• Nationale Ombudsman overrulede eerdere voor de klagers afwijzende uitspraken door de Inspectie Volksgezondheid 
(KRO 4 mei 1996. VPRO-Argos, 24 mei 1996. Zembla 8 mei 1997). Het ging hier om ernstige en evidente medische 
nalatigheden en fouten. 

• Rond de medisch vermijdbare dood van Rutger Hugers rapporteert inspecteur van der Wal een aantal vernietigende 
conclusies wat betreft de behandeling en het ziekenhuis. Maar volstaat om zijn opdrachtgever de Officier van Justitie 
schriftelijk een 'gesprek' met betrokkenen te adviseren (Zembla, 8 mei 1997). 

• In een ziekenhuis wordt onjuist gehandeld. Het gaat al jaren ernstig en onverminderd mis. Met 30 incidenten en 
tenminste vijf doden als gevolg. Het Ministerie van Volksgezondheid wil niet ingrijpen (Media, 21 en 22 februari 1997). Op 
23 december 1997 melden enkele media dat de Nationale Ombudsman het onbegrijpelijk vindt dat de Inspectie eerst na 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 107 - 

twee jaar durende klachten reageerde met het aankondigen van onderzoek, en nog eens twee jaar liet verstrijken 
alvorens dit onderzoek daadwerkelijk te doen. 

• Een der Brabantse Inspecteurs werd door de Stichting Werkgroep 1970 door de Stichting op 1 december 1998 degelijk 
schriftelijk geïnformeerd over medische misstanden. Hij reageerde nogal gedreven inzake het ter hand nemen van de 
strijd daartegen. Vervolgens bleef het volledig stil. 

• Op 4 februari 1999 presenteert de Rekenkamer een vernietigend rapport over de Inspectie Volksgezondheid: willekeur, 
normverschillen, eenzijdige beeldvorming, gebrek aan follow-up en feedback zijn de belangrijkste trefwoorden. De 
Minister haastte zich om dit te weerspreken. 

• De Inspectie heeft getracht de eerste melding van auto-immuunziekten onder Bijlmerbewoners te postdateren. Op geen 
enkele van in totaal drie meldingen van het AMC hierover heeft de Inspectie actie ondernomen (Trouw, 26 mei 1999). 

• VPRO-Argos bericht op 16 december 2005 aan de hand van een vertrouwelijk intern onderzoeksrapport in de Inspectie, 
gesprekken met inspecteurs en niet eerder gepubliceerde documenten. Over intimidatie, verdeel en heers, en 
wantrouwen bij de inspectie van de gezondheidszorg. Inspecteur-Generaal Herre Kingma vertrekt in februari 2006 bij 
de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Kingma verklaarde bij zijn aantreden in 2000 dat hij de 'godvergeten klerezooi' bij 
de Inspectie zou aanpakken. Maar de 'baasjescultuur' bij de Inspectie bleef. Bij de dienst brak in december 2004 de 
zoveelste crisis uit. De ondernemingsraad van de Inspectie vroeg de hoogs333te ambtenaar van het ministerie van VWS 
naar een crisismanager om wat Kingma naliet te doen: de cultuur van intimidatie en repressief management aanpakken. 
Oudendijk, plaatsvervangend Directeur-Generaal op het departement, moest die klus klaren. Een jaar later zijn die 
problemen nog steeds niet opgelost. Vooral de promotie van de bij de IGZ-regio Noord-Oost disfunctionerende Jan 
Vesseur tot hoofdinspecteur wordt door inspecteurs als een teken gezien dat er met klachten over intimidatie binnen 
de Inspectie niets gebeurt. Ook hij blijkt inspecteurs intimideren en hen hebben gevraagd om bij publieksgevoelige 
onderzoeken de andere kant op te kijken: "Als ik dan bij een instelling kwam waar er ellende was, en ik pakte dat aan, 
dan was hij daar helemaal niet blij mee. Het gaf alleen maar gedoe. Boze instellingen, veel publicitair gelazer. 'Niemand 
zit op je onderzoek te wachten', zei hij dan. De instelling niet, de inspectie niet en het ministerie niet." Uit een verslag van 
de Ondernemingsraad van de Inspectie van 1 1 oktober 2005 blijkt dat volgens crisismanager Oudendijk het toetsen van 
het draagvlak voor benoemingen van hoofdinspecteurs weinig zin heeft. Volgens het vergaderverslag zou hij hebben 
gezegd dat "bij deze benoemingen veel andere partijen zijn betrokken, zoals de Secretaris-Generaal." Secretaris- 
Generaal Roel Bekker heeft gezegd "dat hij geen Inspecteur-Generaal meer wilde die zou beginnen over zijn 
onafhankelijkheid." De Ondernemingsraad schreef hierover op 11 november: "De OR heeft zijn zorg uitgesproken over 
(..) de rol van de Secretaris-Generaal bij de inhoudelijke top van de Inspectie voor de Gezondheidszorg." Een stuk van de 
Ondernemingsraad met kritiek op de reorganisatie die crisismanager Oudendijk uitvoert, bleef binnenskamers. Omdat - 
aldus bronnen binnen de Inspectie - de Secretaris-Generaal tijdens overleg met de OR druk heeft uitgeoefend: "De SG 
heeft daar gezegd: Dat stuk moet geheim blijven, en jullie mogen de kritiek niet uiten naar achterban." Uit een 
vertrouwelijk vergaderverslag van een maand geleden bleek dat veel inspecteurs vrezen voor de onafhankelijkheid van 
de Inspectie: "De Secretaris-Generaal heeft laten weten dat de nieuwe Inspecteur-Generaal makkelijker en meer zal 
moeten samenwerken met het departement. Vanuit de vergadering worden er zorgen geuit over dit aspect. Opgemerkt 
wordt dat we geen adviseur moeten worden van het departement. (..) Opgemerkt wordt dat er veel mensen hun 
vertrouwen in de reorganisatie lijken te verliezen. Er wordt gewaarschuwd voor chaos." 

• Inzake de farmaceutische en prothese-industrie en de verzekeraars is nooit kritische actie waargenomen. 

7.2.8 BEROEPSCODE MEDISCH ADVISEURS 

Uit vele bronnen blijkt dat medische adviseurs van verzekeraars: 

• Niet vrij zijn in de keuze van externe deskundigen en reïntegratiebureaus. 

• kennelijk ondermaatse medische rapportages over patiënten ongecorrigeerd laten. 

• medische rapportages die (toegenomen) arbeidsongeschiktheid met een ongunstige prognose concluderen bij 
voorkeur buiten hun advies laten. 

• het als normaal beschouwen dat beslissingen van schadelastmanagers over door hen uitgebrachte medische 
adviezen niet naar hen worden teruggekoppeld. Zo meldde Dr. S., keuringspsycholoog van Cadans, dat hij 
nooit het eindresultaat mocht vernemen van de door hem gekeurde mensen, waarover hij advies uitbracht 
(Rapport Hogeschool Zeeland). Of in deze en andere gevallen ook sprake is van dossierfraude of valsheid in 
geschrifte door deze verzekeraar is onbekend. 

Ons land kent een Vereniging van Verzekeringsgeneeskundigen (NVVG). 

In april 1995 bericht het verzekeraarsblad Welwezen dat de Nederlandse Vereniging van Geneeskundig Adviseurs bij 
Verzekeringsmaatschappijen (GAV) een beroepscode voor medisch adviseurs heeft aanvaard. De code is tot stand 
gekomen in nauw overleg tussen de KNMG en het Verbond van verzekeraars. Het artikel beweert, dat het volgens deze 
code 'uit zal zijn met onnodig of onredelijk bezwarend onderzoek' door medisch adviseurs. 

Eind 1999 tekenen ditmaal de vakorganisaties en de Uitvoeringsinstellingen het Professioneel Statuut 
Verzekeringsartsen op advies van de LAD (Landelijk Artsen in Dienstverband) en de NVVG. Daarmee is aan 
het ontbreken van waarborgen voor de onafhankelijkheid van en toezicht op verzekeringsartsen geen eind 
gekomen. 

Gedragscodes als deze worden slecht nageleefd. Steeds vaker worden verzekeringsgeneeskundigen onder druk 
gezet om hun (verzekerings)medische gedragscode te overtreden: 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 108 - 

• Arbodiensten blijken onder druk van opdrachtgevers/werkgevers chronische patiënten onnodig frequent te 
(doen) controleren/keuren: 

Slachtoffer 18 (Dossier 1850 pag. 124) maakt melding van een nota bene onder de auspiciën van de Ombudsman 
Schadeverzekering in strijd met de nieuwe gedragscode gearrangeerde 11-de psychische keuring. Dit bindend 
onderzoek zou naar verwachting maar liefst 5 dagen gaan duren. De ditmaal voor het eerst door patiënt zelf voorgestelde 
arts werd geweigerd. Zie ook paragraaf 7.2.10). 

• Het UWV blijkt nog steeds niet in staat om effectief weerstand te bieden tegen de door politici en in de media 
onverminderd gevoerde hetze tegenover arbeidsongeschikten. Of droegen daar zelfs aan bij met het advies om 
de keuringsfrequentie op te voeren. 

• Medische adviseurs blijken zich met grote regelmaat schuldig te maken aan het onder een zogenaamd 
medisch deskundige dekmantel doen van uitspraken buiten hun discipline. Zoals de chirurg die over de na een 
ernstig ongeval geïnvalideerde als medisch adviseur van Nationale Nederlanden op 26 september 1989 
schreef: 

Wij dienen ons standpunt - dat uw klachten niet rechtstreeks voortvloeien uit het u medio 1974 overkomen ongeval resp. 
dat pre-existente klachten op geestelijk en/of lichamelijk gebied krachtens de voorwaarden niet als ongevalgevolg 
worden aangemerkt, ook al worden die klachten na het ongeval manifest - onverkort te handhaven. Deze quasi-medische 
kolder, geuit door een arts buiten zijn vakgebied, bleek des te absurder omdat de polisvoorwaarden een dergelijke 
clausule niet bevatte. 

• Medische keuringen in de UWV zijn stukwerk geworden. Waarbij duidelijk is dat de verzekeringsarts mede, 
zo niet in hoofdzaak, voor zijn inkomen en verdere carrière wordt beoordeeld. Op het - in vergelijking met 
zijn collegae - aantal gekeurden en op het percentage arbeidsgeschikten. 

Verzekeringsmedische keuringen berusten op willekeur. Het resultaat is niet reproduceerbaar. Het ontbreekt 
nog steeds aan elke onafhankelijke controle. Die is trouwens zinloos, zolang eenduidige normen en protocollen 
ontbreken. Zie ook Hoofdstuk 5.15. 

7.2.9 GEDRAGSREGELS VOOR ARBEIDSDESKUNDIGEN 

In 1971 werd de Nederlandse Vereniging voor Arbeidsdeskundigen (NVvA) opgericht. Met als doel de 
bevordering van de kwaliteit van de beroepsuitoefening van arbeidsdeskundigen. Momenteel zijn er circa 1.200 
leden. In 1990 werd de Stichting Register Arbeidsdeskundigen (SRA) opgericht. Dit is een openbaar register. 
Arbeidsdeskundigen die zich willen laten inschrijven verklaren zich in hun beroepsuitoefening te willen richten 
naar de door de NVvA opgestelde gedragsregels. De gedragsregels regelen de relatie tussen de 
arbeidsdeskundige en cliënt (patiënt), en die met de opdrachtgever. De regels beweren ook te gelden voor niet- 
leden van de NVvA. Bij de SRA kunnen klachten worden ingediend over een ingeschreven arbeidsdeskundige. 
De klachten worden behandeld door een onafhankelijke Raad van Toezicht. 

Bij de nu bekende dossiers van gedupeerde verzekeringslachtoffers kwamen veel klachten over 
arbeidsdeskundigen naar voren, onder meer: 

• Aard, inhoud en doel van het onderzoek niet vooraf bekendmaken. 

• Zich niet beperken tot relevante aspecten in het onderzoek. 

• Beschikbare wél relevante informatie niet meenemen in het onderzoek. Bijvoorbeeld: Bezoek aan verzekerde 
zonder diens dossier te hebben ingezien, met de bewering dat voor hem of haar als arbeidsdeskundige al 
geruime tijd niet beschikbaar is. 

• Fouten in de arbeidsdeskundige rapportage. 

• Onderzoek en/of uitspraken doen, zonder de deskundigheid te hebben. 

• Praten, in plaats van zich vragend en luisterend een arbeidsdeskundig oordeel te vormen. 

• Niet vermelden, dan wel het bagatelliseren of negeren/ontkennen van de door de medicus/medici aangegeven 
constateringen. 

• Met behulp van de andragogische wetenschap uitlokken van irritaties bij de verzekerde en/of diens partner of 
begeleider (Hoofdstuk 4.9). Bijvoorbeeld door het houden van lange suggestieve monologen, die patiënt 
overstuur doen raken, zieker maken. Deze irritaties vervolgens opnemen in het rapport, resp. zich daarover in 
de rapportage kritisch uitlaten. 

• Uitdrukkelijk toezeggen verzekerde nog te zullen informeren over de verdere (klacht)procedure, maar daarna 
niets meer laten horen. 

Deze gedragingen zullen de opdrachtgevende assuradeur niet onwelgevallig zijn. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 109 - 

In de schadebehandeling hebben sommige lieden er geen moeite mee meerdere functies naast elkaar vervullen. Dit bleek in 
een geval toen betrokkene zijn visitekaartje wilde overhandigen. Dat viel hem niet mee, hij deed er wat lacherig over. Want 
hij bleek er drie te bezitten: voor de ene firma was hij schaderegelaar, zijn tweede werkgever was een verzekeraar 
waarvoor hij zo vriendelijk was als arbeidsdeskundige op te treden, en voor de derde maatschappij trad hij op als... 
inspecteur. 

7.3 VERZEKERAARSKLACHTEN-UITPUTTINGSDOOLHOF 

Cees Bousardt typeerde het klachtbehandelingsgedrag van verzekeraars ooit als "verzekeraars verzetten steeds 

weer de coulissen". Wie het aandurft om bij een verzekeraar een klacht in te dienen raakt verstrikt in een 

vertragingsmachinerie die voortdurend wordt aangepast, en door de samenhang, werkwijze en procedures al 

spoedig een paar jaar tijd vergt, en in het meest positieve geval de klager/gedupeerde met een halve dode mus 

achterlaat. 

Inmiddels worden ook klagers over banken en andere financiële instellingen van harte uitgenodigd om zich bij 

dit wespennest te melden. De miljoenen gedupeerde Nederlanders met een spaar- of hypotheekproduct met 

woekerkosten of -verliezen kunnen daarover meepraten, al sprak of spreekt bij voorkeur niemand er over. 

Wij hopen dat wie heeft kennisgenomen van dit stelsel en de resultaten voor klagers zal begrijpen dat met 

klachten, die niet direct door een tusenpersoon of de verzekeraar zelf worden opgelost, alleen een rechtstreekse 

of gebundelde gang naar de openbaarheid of de Rechter kans kan bieden op een oplossing. 

Het is misschien wel het meest tekenend voor de verregaande staat van verloedering van de Nederlandse 

democratie dat dit hierna te beschrijven klachtbehandelingsstelsel in voortdurend gewijzigde vorm al tientallen 

jaren mag voortbestaan zonder dat grote machtspartijen, de rechtspraak of het parlement het aandurven om dit 

te vernietigen. 

Een poging om dit conglomeraat van klachtverwerking te beschrijven volgt nu, waarbij we opmerken dat dit, 

vanwege de voortdurende wijzigingen nauwelijks mogelijk is (zie voor de laatste versies de website van de 

verzekeraars): 

7.3.1 STICHTING KIFID 

De klant legt een klacht over een bank, tussenpersoon, verzekeraar of effecteninstelling, eerst voor aan die 
financiële instelling. Als de klacht wordt afgewezen, dan kan men naar het Kifid, het klachteninstituut voor 
financiële producten. Het Kifid is opgericht door de financiële dienstverleners zelf. Het lidmaatschap is 
verplicht voor de gehele financiële branche inclusief de tussenpersonen. De klacht wordt binnen het Kifid altijd 
eerst aan de Ombudsman Financiële Dienstverlening voorgelegd. Bereikt die geen bevredigende oplossing, dan 
kan de zaak naar de Geschillencommissie Financiële Dienstverlening (GFD). De uitspraak van die commissie is 
bindend tot een maximum bedrag als de consument daar vooraf voor heeft gekozen. 

Voor klagende verzekerden is dit orgaan met de daaraan gekoppelde organen Ombudsman, Geschillen- 
commissie en Tuchtraad complicerend, en zijn de regels en afgeleide organen frequent aan verandering 
onderhevig. Procedures zijn tijdrovend. 

Indien een klager een van de genoemde verzekeraarsinstituten raadpleegt kan men eerst daarna naar de Rechter. 
Ook bij de Tuchtraad zien we nevenfuncties (zie ook BIJLAGE 10). 
Uitspraken van voorgangers van het Kifid zijn vooral negatief. 

De ons bekende ervaringen van gedupeerden over Kifid, Ombudsman, Geschillencommissie en Tuchtraad zijn 
alle negatief. Een voorbeeld: 

Politierapporten bevestigen zwart op wit een inbraak 

Verzekeraar NOG weigert echter al twee jaar deze inbraakschade van € 3.400 te erkennen 

Verzekerde wordt nu als fraudeur bestempeld 

De tussenpersoon beijvert zich al twee jaar vergeefs om de verzekeraar van de onredelijkheid daarvan te overtuigen 

De verzekerde lijdt door het hopeloze gevecht en de gedachte als fraudeur bestempeld te zijn psychische gevolgschade 

Partijen als verzekeraars, Stichting de Ombudsman en tussenpersonen wijzen op de onjuistheid van het ingenomen 

standpunt 

De Ombudsman Schadeverzekering kijkt opzij 

De Raad van Toezicht wijst de klacht af 

Honderdduizenden tv-kijkers zien met afschuw dat verzekeraar NOG krantenknipsels aan verzekerde zond. Waaruit zou 

moeten blijken dat diens tussenpersoon werkte voor een in opspraak gebrachte organisatie met als suggestie: Zijn 

werkgever deugde niet, hij dus ook niet, jammer dat u met deze man in zee bent gegaan 

Gelukkig waren er maar weinigen die zich tot het instituut en de voorgangers wendden. De ons bekende 
gedupeerden bereikten er niets mee, behalve tijdverlies. Dat is zeer verklaarbaar: 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 110 - 

Financieel ombudsman Jan Wolter Wabeke werd tegengewerkt. Dat schrijft zijn voormalige secretaresse in mei 201 1 in een 
brief aan het Kifid. Hij stapte afgelopen jaar voortijdig op uit het Kifid. Het bestuur van het Kifid wordt immers beheerst door 
vertegenwoordigers van banken en verzekeraars. De voormalige directie-secretaresse meldde dat zij mail, post en 
telefoontjes voor Wabeke moest 'filteren' en doormelden aan directeur Kees Oosterholt. Aanbiedingen voor media- 
interviews werden ook gescreend. Oosterholt zou hebben willen voorkomen dat Wabeke uitspraken zou doen, die de 
financiële sector niet bevielen. Dit is een goed voorbeeld hoe zogenaamde zelfregulering door tuchtcolleges en 
ombudslieden feitelijk vertragende instandhoudings-organen zijn in plaats van de gepropageerde zelfreguleringslichamen. 
In het bestuur heeft de financiële sector de meerderheid. Deze constructie belemmert de klachtenafhandeling. Het Kifid 
voert volgens huidige en voormalige medewerkers bewust beleid om klagende consumenten zo veel mogelijk af te schepen. 
Volgens de medewerkers wimpelt Kifid het overgrote deel van de consumenten af, zonder voldoende onderzoek en zonder 
deugdelijke motivering. 'Honderden, misschien wel duizenden klagers hebben hierdoor onterecht nul op het rekest 
gekregen', aldus een jurist die al jaren bij Kifid werkt. 'Kifid stuurt klagers met een kluitje het riet in.' Zij zeggen dat de 
afdoening van klachten via een sjabloon met standaardmotivering de norm is geworden. Volgens critici hinkt het budget 
achter de klachten aan. 'Het geld is onvoldoende en komt te laat.' In plaats daarvan schakelde men detacheerder Eiffel in. 
De Ombudsman is de toegangspoort tot de klachtenprocedure van Kifid. 'De Eiffel-brigade bestaat uit jonge, vaak onervaren 
juristen. Zij ketsen het overgrote deel van de klachten zonder onderzoek en met een korte standaardmotivering af.' In 2009 
bereikte de Ombudsman voor 15% van de klagers resultaat. De rest werd de deur gewezen. 

Inmiddels zitten de ingehuurde Eiffel-krachten ook bij de geschillencommissie, de volgende fase in de klachtenprocedure. 
'Ons werk is uitgehold. Kifid komt zijn belofte aan de consument niet na', zegt een jurist, die uit onvrede hierover is 
opgestapt. 

De ontevreden medewerkers drongen aan op budgetverhoging, zodat meer ervaren juristen konden worden aangenomen. In 
plaats daarvan gaat een aanzienlijk deel van het extra geld wordt elke maand naar Eiffel.' De financieel Ombudsman wordt 
opgevolgd door Nol Monster. 

(Bron: Het Financieele Dagblad) 

Voor klagende verzekerden is het KIFID met de daaraan gekoppelde organen tijdrovend, complicerend, en zijn 
de regels en afgeleide organen - evenals bij de voorgangers - frequent aan verandering onderhevig. Deze 
zelfregulering volgt een patroon van sinistere procedures. Waarmee arbeidsongeschiktheidsverzekeraars 
volgens insiders en klokkenluiders al 46 jaar ongehinderd mensbeschadigend kunnen blijven werken. 

7.3.2 OMBUDSMAN FINANCIËLE DIENSTVERLENING 

Dit orgaan is opgericht door de financiële dienstverleners zelf. De Ombudsman bepaalt of een klacht of geschil 
voor (verdere) bemiddeling in aanmerking komt. Aan de klacht kan geheel of deels tegemoet worden gekomen. 
Het is vrijblijvend. Wanneer de consument niet achter het resultaat van de Ombudsman staat, kan hij/zij de 
klacht indienen bij de Geschillencommissie. De ervaringen met deze Ombudsman en de voorgangers waren 
uiterst negatief: 

Lange wachttijden, een scala aan excuses, zoals vakantie, vergissing, spullen zoekgeraakt, etc. 
Antwoordbrieven vooral over onbelangrijke details. In plaats van over de beklaagde keuringsprocedures, zoals 
het door assuradeur ongecontroleerd toelaten van (schriftelijke) verdachtmakingen door artsen of 
arbeidsdeskundigen, het onverklaarbaar ontbreken van of verdwijnen van medische rapportages in medische 
dossiers, verzekeraars die ongemotiveerd hen onwelgevallige medische rapporten niet (willen) gebruiken, 
verzekeraars die herhaald klachtbrieven onbeantwoord laten, en intimiderende bejegeningstactieken. Ook: niets 
van de eerdere Ombudsman vernomen (Rapport Hogeschool Zeeland). De Ombudsman vertraagde de zaak door 
in sommige zaken uitspraak van de Raad van Toezicht te vragen (deze werd vervolgen vervangen door de 
Tuchtraad). Extra tijd en onzekerheid, terwijl de afloop daar in 95% van de gevallen voor de klager negatief 
was (onderzoek Hogeschool Zeeland). 

De Ombudsman deed over een aantal onverminderd voorkomende misselijk makende praktijken het voorstel 
studiecommissies te benoemen om betere procedures te komen. En zag vervolgens belangstellend uit naar de 
resultaten. Zo hadden de verzekeraars weer jaren uitstel. Voorbeelden zijn het gegoochel met het ziektebegrip 
en het opzeggen van de polis bij arbeidsongeschiktheid. Zodra men daardoor zijn beroep of bedrijf moet 
wijzigen of staken (wordt de polis eenzijdig beëindigd en dus ook de uitkering gestaakt!). 
Hij klaagde, dat zijn jarenlange openbare kritiek op door hem geconstateerde en gerapporteerde wanpraktijken 
jarenlang geen effect heeft, maar bleef comfortabel in functie. 

Het is veelzeggend dat de media na het publiceren van individuele verzekeringsklachten onverminderd 
kritiekloos naar deze Ombudsman verwijzen. Met vermelding van telefoonnummer en adres. Als zodanig 
fungeren de media als handlangers om steeds nieuwe niets vermoedende gedupeerden naar deze schakel in de 
klachtendoolhof te loodsen. 

De Ombudsman gaf incidenteel een reprimande aan verzekeraar(s), leidend tot een coulance-uitkering aan een 
enkeling. Die in de media breed werd uitgemeten. Aldus de schijn wekkend dat nieuwe klagers van de 
Ombudsman iets te verwachten hebben. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 111 - 

Advocaten en consumentenorganisaties uitten vanaf het ontstaan ernstige kritiek op de eerdere versies 
Ombudsman. 'Verlengstuk van de verzekeraars', 'Partijdig orgaan', 'Omstreden door Consumentenbond' zijn 
veelgehoorde uitspraken. Juristen noemen de Ombudsman een zinloze tussenschakel. 
De jaarverslagen verschenen steeds met zeer grote vertraging. 

De lugubere wijze waarop de voorganger Ombudsman de gedragscode medische keuringen aan zijn laars lapte, 
en persoonlijk de spil was in de bemiddeling aan de gedupeerde patiënt 18 (pagina 124 in Dossier 1850) viel 
aanvankelijk niet te geloven: 

De door een psychische aandoening uitgeputte patiënt die door het GAK al jaren 100% was afgekeurd, klaagde bij de 
Ombudsman over zijn al jaren 100% onwillige verzekeraar de Amersfoortse. Hij had in vier jaar tijd al 10 eerdere keuringen 
moeten ondergaan, waarvan negen arbeidsongeschiktheid uitwezen, en een in twijfel uitmondde. De Ombudsman was 
volledig op de hoogte: uit het dossier, via de patiënt, via diens medisch adviseur, en ook via zijn advocaat. En óók van deze 
absurde keuringsbelasting. De Ombudsman was ook uitstekend op de hoogte van de in het voorjaar van 1995 nieuwe 
ingevoerde gedragsregels voor medisch adviseurs (mogelijk zelfs op zijn aandrang). Inhoudende om een patiënt niet 
(meer) te onderwerpen aan onnodig of onredelijk bezwarend medisch onderzoek. Patiënt maakte er melding van dat 
de bemiddeling van de Ombudsman gedurende de tweede helft van 1995 inhield: 

dat hij met zijn medisch adviseur en zijn advocaat vanuit Drente met een lange reis en tegen bijgevolg hoge expertkosten 

in ... Den Haag bij de Ombudsman Schadeverzekering werd uitgenodigd om een akte voor een ... nieuwe, ditmaal de 

elfde, ditmaal bindende, psychische keuring te ondertekenen 

dat hij de patiënt die voor de eerste maal inbreng verzocht bij de keuze van de arts, dit weigerde ... ten gunste van zijn 

onwillige verzekeraar 

dat hij zou zich daarom zou moeten melden bij de ... zeer omstreden keurings-psychiater-professor in ... Rotterdam, dus 

opnieuw op grote, onnodig belastende, reisafstand 

dat dit omstreden 11-de onderzoek in 4 jaar tijd, een ditmaal de zeer belastende verwachte duur had van ... 5(!) 

dagen. 

Op onze aandrang is de patiënt in actie gekomen tegen deze absurde werkwijze en dit zijn inziens mensonwaardige 

voorstel. Met succes naar later bleek. 

Ongelooflijk is waarom de Ombudsman in dit geval zo weinig oog bleek te hebben voor: 

medische en ethische normen 

de ingevoerde gedragsregels voor medisch adviseurs, om voortaan een patiënt niet (meer) te onderwerpen aan onnodig 

of onredelijk bezwarend medisch onderzoek 

het feit dat het hier een psychisch volledig opgebrande patiënt betrof 

de bij de Ombudsman vanwege de gemelde thuissituatie van deze patiënt (echtgenote dreigde er onder te bezwijken), en 

voor: 
• algemeen menselijke waarden. 

De auteur heeft deze patiënt in een periode van 6 maanden tijd over deze kwestie 4 maal gesproken, onder meer om voor 
de vereiste zorgvuldigheid de feitelijke juistheid van het bovenstaande naar vermogen te toetsen. Hij heeft Justitie in 
augustus 1995 en in maart 1996 hierover geïnformeerd. Ook daarover heeft ons nooit bericht van onderzoek of actie 
bereikt. Zie ook paragraaf 7.2.5). 
Deze Ombudsman, hooggeleerde, medicus en psychiater promoveerde later naar een Internationale Medische topfunctie. 

De ons bekende ervaringen van gedupeerden over voorgangers van dit orgaan zijn alle negatief. Zij bereikten er 
niets mee, behalve tijdverlies. Gelukkig waren er maar weinigen die zich tot de voorgangers van het instituut 
wenden. Uitspraken van de voorganger van deze Ombudsman werden niet bekend gemaakt. 

Voor klagende verzekerden is dit aan het Kifid gekoppelde orgaan tijdrovend, complicerend, en zijn de regels 
en afgeleide organen als voorheen frequent aan verandering onderhevig. Deze zelfregulering volgt een patroon 
van sinistere procedures. 

7.3.3 KLACHTENCOMMISSIE FINANCIËLE DIENSTVERLENING 

Het instituut is opgericht door de financiële dienstverleners zelf. Wie een klacht indient bij de 
Klachtencommissie betaalt een bijdrage. Als financiële dienstverleners hebben er bij hun aansluiting bij Kifid 
voor getekend de uitspraken van de Klachtencommissie als bindend te aanvaarden. De commissie zal de klacht 
alleen behandelen als ook de consument de uitspraak van de Klachtencommissie als bindend aanvaardt. Als 
financiële dienstverleners vooraf niet hebben getekend dat zij de uitspraak van de commissie als bindend 
aanvaarden, dan kunnen de dienstverlener en de consument kiezen voor een bindende of een niet-bindende 
uitspraak. 

De ervaringen van gedupeerden over verwante schakels of voorgangers van dit orgaan zijn vooral negatief. Zij 
bereikten er meestal niets mee, behalve tijdverlies. Gelukkig liet men ook de voorgangers van het instituut 
steeds vaker links liggen. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 112 - 

Voor klagende verzekerden is dit aan het Kifid gekoppelde orgaan tijdrovend, complicerend, en zijn de regels 
en afgeleide organen als voorheen frequent aan verandering onderhevig. Deze zelfregulering volgt steeds 
hetzelfde schaamlap-chabloon van sinistere procedures. Waarmee arbeidsongeschiktheidsverzekeraars volgens 
insiders en klokkenluiders al 46 jaar ongehinderd mensbeschadigend hun gang kunnen gaan. 

7.3.4 TUCHTRAAD FINANCIËLE DIENSTVERLENING 

Deze raad is ingesteld door het Verbond van Verzekeraars zelf. Het gaat hier om beweerde zelfregulering. 
Tot de Tuchtraad behoren onder meer juristen uit de Raad van State en de Hoge Raad. Consumenten kunnen 
niet rechtstreeks bij dit orgaan terecht met klachten over het gedrag van verzekeraars. 

De Tuchtraad Financiële Dienstverlening toetst of de verzekeraar zich houdt aan de gedragscodes en regelingen 
van het Verbond. Het gaat bijvoorbeeld om de regels op het vlak van persoonlijk onderzoek, letselschade en 
privacy van klanten. De uitspraken van de Tuchtraad, die is verbonden aan het Klachteninstituut Financiële 
Dienstverlening (Kifid), zijn bindend. 

De ons bekende ervaringen van gedupeerden met de voorganger van dit orgaan waren alle negatief. 
We zien de volgende bezwaren tegen de nieuwe Tuchtraad: 

• Deze gedragscodes toetsen deels procedures, waarbij een terugverwijzing van de kwestie naar de betreffende 
verzekeraar mogelijk is 

• Gedragingen worden onder meer getoetst aan de uiterst bedenkelijke gedragscode behandeling 
letselschade (zie Hoofdstuk 7.3.6) 

• Deze code is absurd complex en voor velerlei uitleg vatbaar. Daarbij wordt ook het in regels vervatte, eerder 
verlangd gedrag van de klager, opnieuw achteraf getoetst 

• Onduidelijk bleef of dit een marginale (weinig zinvol) of uitputtende (tijdrovende) toetsing zal zijn 

• Er is een relatie met het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid). Een extra schakel, die in 
zogenaamde kortlopende procedures beoordeelt of een verzekeraar zich in een concreet geval redelijk heeft 
opgesteld 

• De individuele verzekeraars hanteerden altijd al een scala van vertragingsgebeurtenissen, waartegen nog nooit 
is opgetreden 

• Omdat de behandeling door voornoemde factoren veel meer tijd kost, is dat strijdig met de beweerde intentie 
van de verzekeraars, om juist ten behoeve van de gedupeerde snel af te wikkelen 

• Ook bij de leden van de Tuchtraad zien we veel nevenfuncties (zie Hoofdstuk 7.3.4). Eerdere betrokkenheid 
van (juristen van) de rechterlijke macht bij verzekeraars is zeer schadelijk gebleken. Zie de ervaringen met 
andere klachtorganen en het IRM-rapport in BIJLAGE 10. Die zijn vandaag nog onverminderd slecht. 

Voor klagende verzekerden is dit aan het Kifid gekoppelde orgaan tijdrovend, complicerend, en zijn de regels 
en afgeleide organen als voorheen frequent aan verandering onderhevig. Deze zelfregulering volgt een patroon 
van sinistere procedures. 

7.3.5 RECHT OP BEMIDDELING 

Inmiddels maakt het Verbond van Verzekeraars op aangeven van de door deze gekoesterde Letselschade Raad 
en de Stichting De Ombudsman het schadebehandelingstraject op 11 juli 2012 nog ingewikkelder met een proef 
van driejaar: 

1. De verzekeraar kunnen na twee jaar altijd een second opinion aanvragen. 

2. Slachtoffers letselschade krijgen een zogenaamde onafhankelijke bemiddelaar of mediator als een zaak 
langer dan drie jaar loopt en er ontevredenheid is over de aanpak van de verzekeraar. 

De verzekeraars melden ridicuul genoeg dat zij met deze maatregelen willen voorkomen dat zaken niet 
nodeloos lang duren. Wel een snel en voor alle partijen bevredigend resultaat voor deze vaak zeer complexe 
zaken met veel betrokkenen. En gaat verder met: Het slachtoffer staat soms niet meer centraal en dan is het 
goed als een onafhankelijke bemiddelaar naar de zaak kijkt. Het draait om het slachtoffer. Hij mag voor de 
zoveelste keer vertellen hoe hij de zaak ervaart en er wordt voor de zoveelste keer naar hem geluisterd. Dat 
wordt gewaardeerd, wordt fijntjes aangevuld. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 113 - 

7.3.6 GEDRAGSCODE BEHANDELING LETSELSCHADE 

De Gedragscode Behandeling Letselschade omvat zogenaamd goede manieren om schade in zwaardere 

letselschadezaken te behandelen. De in 2008 geïntroduceerde zogenaamde Tuchtraad Financiële 

Dienstverlening (zie Hoofdstuk 7.3.4) moet toezien op de naleving. 

Men wenste alleen een vrijwillige code zonder sanctiemogelijkheid. Blijkbaar moest vrijblijvendheid 

domineren. Deze zogenaamd wetenschappelijk code heeft de schijn dat ze aan de leiband van de verzekeraars is 

geschreven. En leidt opnieuw af van de kern van het schadebehandelingsmisbruik. 

De code en de instituten Klachtinstituut, Geschillencommissie en Tuchtraad Financiële Dienstverlening 

behoren tot een voor insiders stereotiep gedrags-instandhoudings-stelsel van de verzekeraars. 

De Gedragscode Letselschade is onvolledig op hoofdlijnen en topzwaar van details. De meeste 'beginselen' zijn 

erg naïef, en op drijfzand (vrijwilligheid) gebaseerd. De zwakke positie van de claimgerechtigde partij in 

verhouding tot de oppermachtige, en ongecontroleerd optredende schadebehandelaars en verzekeraars wordt 

zogenaamd erkend, zonder oplossing te bieden. De code roept de vraag op of bij de ontwikkeling geen sprake is 

van misbruik van of door de wetenschappers die daarin bijdroegen. 

De code toont het resultaat van een in discussies in details verzand project. Waarbij men aan de dominante 

positie van de verzekeraars geen weerstand heeft kunnen bieden. Met tekenen van een overhaaste afronding. 

Verzekeraars, verzekeraarsvriendelijke partijen en deze wetenschappers vinden de huidige walgelijke praktijken 

kennelijk normaal. Een groot deel daarvan zou namelijk niet in een code, maar strafrechtelijk moeten worden 

aangepakt. De code is een voor insiders herkenbare blijk van bewuste politiek door de verzekeraars-partijen om 

de eenzijdige machtspositie en de bestaande excessen in stand te houden. 

Waarom de gedragscode niet deugt: 

• De onafhankelijkheid is in het geding 

• Ze heeft een foute wetenschappelijke basis 

• Ze berust op naïeve en vrijblijvende veronderstellingen 

• Er zijn nauwelijks of geen sancties om claimgerechtigde te beschermen 

• Ze is topzwaar van details 

• Ze is onvolledig op hoofdlijnen 

Positief is dat er tot heden slechts een beperkt aantal verzekeraars, een kleiner aantal schaderegelaars, en vrijwel 

geen advocaten zijn aangesloten. 

Het wachten is nu op wat de verzekeraars en aan hen gerelateerden als volgende zullen ontwikkelen. 

Voor klagende verzekerden is deze code tijdrovend en complicerend. Beweerde zelfregulering met deze code 
past in een patroon van sinistere procedures. Waarmee arbeidsongeschiktheidsverzekeraars volgens insiders en 
klokkenluiders al 46 jaar ongehinderd mensbeschadigend hun gang kunnen gaan. 

7.3.7 BEHANDELING DOOR DE NATIONALE OMBUDSMAN 

De Nationale ombudsman wordt benoemd door de Tweede Kamer, en wordt geacht onafhankelijk te zijn. De 
hoofdtaak is het doen van onderzoek naar gedragingen van bestuursorganen, en het geven van een oordeel over 
deze gedragingen. Uitgezonderd zijn veel gemeenten en de Rechters. Heeft beperkte bevoegdheid. Verjaring na 
1 jaar. Kan op eigen initiatief onderzoek instellen. Doet dit hoogst zelden. Doet af en toe krachtige uitspraken. 
Met name betreft het dan ernstige en evidente nalatigheden en fouten, die eerder breed in de publiciteit werden 
uitgemeten. Een voorbeeld is de behandeling van de klachten over het Eemland ziekenhuis. Waartegen volgens 
de conclusie van de Ombudsman de Inspectie Volksgezondheid veel te laat onderzoek instelde. Te vaak is er 
aanleiding tot kritiek: 

• Op 23 maart 1996 schrijft de Telegraaf dat Nationale Ombudsman een keuring toelaat van een patiënt, die al 
vele malen eerder medisch is gekeurd. Dit in opdracht van de Centrale Raad van Beroep. Op gespannen voet 
met de gedragscode voor medisch adviseurs. Die is bedoeld als waarborg van een patiënt tegen 
onnodig/bezwarend onderzoek. Strijdig ook met algemene opvattingen van menselijkheid. 

• Stella Braam ging undercover en beschreef in 'De blinde Vlek van Nederland' misstanden in arbeid en 
gezondheidszorg voor honderdduizenden landgenoten. En over vergeefse pogingen om klacht- en 
rechtsmogelijkheden te benutten. Zij ontving op haar boek een massale stroom reacties, heeft dikke ordners 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 114 - 

met brieven en houdt veel lezingen. Zij weet niet hoe dit te veranderen. In 1996 liet zij op niet mis te verstane 
wijze haar kritiek op klachtorganen als de Nationale Ombudsman blijken. 

• Ook het IRM -rapport is kritisch over de Nationale Ombudsman. 

• De oprichting van de Vereniging van Slachtoffers van Politie en Justitie in januari 1997 houdt mede verband 
met onvrede over de Nationale Ombudsman. De vereniging is inmiddels opgeheven. 

7.3.8 RECHT IN DE ADVOCATUUR: DE DEKEN OPGELICHT 

Volgens de slachtofferverklaringen en media-berichten zijn er vele, ernstige klachten over advocaten. Zie 
Hoofdstuk 7.4.4. Klachtenbehandeling vindt achter de schermen plaats. De raden oordeelden in 2009 in 
ongeveer 300 van de 1.300 zaken dat de klacht gegrond is. Veruit het grootste deel van de klachten wordt dus 
afgewezen. Ongeveer een derde van de klachten gaat door naar de raden van discipline. Het hof bekrachtigt in 
hoger beroep in ongeveer de helft van de zaken de uitspraak van de raad. Vaak gaat het om de hoogte van de 
declaratie. 

De meeste verzekeringsgedupeerden zijn ontevreden over hun advocaat, maar dienen niet eens een klacht in. 
Vrijwel allen hebben uiteindelijk meerdere advocaten gehad. De verspilde gelden, verloren tijd en de frustraties 
moeten enorm zijn. De onvrede over de klachtenbehandeling blijkt ook uit het al jaren bestaan van 
belangengroepen. Die zich uitsluitend richten op het aan de kaak stellen van misstanden in de rechterlijke 
macht en de advocatuur. Bekend zijn onder meer de ervaringen van de Groep Verontruste Burgers/Redacteuren 
van het Onderzoek naar de Integriteit van de Rechterlijke Macht. En de respons op oproepen van de Stichting 
Advocadur: 'bij ons komen vele, vaak bloedstollende en mensonterende ervaringen van mensen binnen', 
waardoor ernstige klachten over advocaten en Rechters bekend werden. 

Het toezicht op het functioneren van advocaten is verdeeld over de Orde van Advocaten, het Hof van 
Discipline, Raden van Discipline, Raden van Toezicht en Dekens. De tuchtrechtprocedure in de advocatuur is 
meer dan in andere sectoren een ondoorgrondelijke, gecompliceerde, tijdrovende, vrijwel onbegaanbare weg. 
De meerderheid van de advocaten laat de Orde dan ook koud. Tuchtuitspraken zijn niet openbaar, zodat 
argeloze burgers niet weten of hun duurbetaalde advocaat misschien al enige tuchtstraffen aan de bef heeft. 
Een wetvoorstel geeft de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) een onafhankelijk college van toezicht van 
drie mensen die zelf geen advocaat zijn. Het lijkt op een overbodig extra orgaan, dat de zaak nog 
gecompliceerder zou maken. 

7.4 RECHTSGANG 

Verzekeringslachtoffers die hebben getracht, of probeerden recht te verkrijgen spreken daar in grote 
meerderheid teleurgesteld over. De enkeling, die zich tevreden tonen lijkt dat vooral te danken te hebben aan 
geluk, het lage schadebedrag, de eenvoud van de kwestie. Of dat men in een heel vroeg stadium argwaan kreeg, 
met een overvloed aan bewijsmateriaal. Terwijl men bovendien snel rechtshulp kon inschakelen, én dat deze 
achteraf ook nog voldoende onafhankelijk én ter zake kundig bleek. 

Tientallen jaren geleden deed Vrij Nederland al de volgende uitspraak: 

'Het is de hoogste tijd om de regeling van schade uit de commerciële belangensfeer te halen'. Behandeling van 

schade-kwesties mag niet worden overgelaten aan degenen, die een kennelijk materieel belang hebben bij het 

'regelen' van schade. Zolang deze situatie voortduurt valt een groeiende stroom excessen te verwachten. 

Er gebeurde niets. Alles bleef bij het oude. 

Justitie, was tot in de hoogste kring al tientallen jaren van het bestaan van misstanden uit dit rapport op de 

hoogte. Maar ondernam geen effectieve poging om de hieruit voortvloeiende omvangrijke schade aan 

volksgezondheid en economie te beperken. Justitie heeft ondanks soms een schijn van onderzoek deze 

allesomvattende praktijken nooit blootgelegd. Het wordt steeds aannemelijker dat onze rechtsdienaren met deze 

quasi-blindheid zélf begunstigd worden. 

De stroom van klachten over de rechtsgang is als volgt samengevat. Ze blijken bij lange na geen incidenten te 
zijn. 

7.4.1 POLITIE EN ARBEIDSINSPECTIE 

Een groot deel van de ernstige verkeersongevallen blijft buiten de registratie. Ook met de processen-verbaal en 
de rechsgang gaat veel mis. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 115 - 

Rechtszaken om letselschade lopen geregeld stuk door slechte processen-verbaal. De verslaglegging van 
(verkeers)ongelukken is vaak summier of onduidelijk gesteld. In ruim de helft van de civiele procedures - waarin 
slachtoffers schade trachten te verhalen op dader of verzekeraar - zijn de verbalen zo slecht dat zij het proces schaden. 
Jaarlijks dienen tussen de drie- en de vierduizend rechtszaken. (AD van 28 november 1996). 

Ik werd drie jaar geleden aangereden door een dronken automobilist. Uiteindelijk kreeg de man anderhalfjaar rij-ontzegging, 
60 uur dienstverlening en f 1.500,- boete. Ik ben daardoor invalide. Ik werkte bij de gemeente. De USZO heeft mij inmiddels 
voor de tweede keer afgekeurd. Ik had het 'geluk' dat mijn vader commissaris van politie was. De agent die het ongeval had 
moeten rapporteren beweerde dat er geen proces-verbaal gemaakt werd. Dat deden ze niet meer bij Justitie, verklaarde hij. 
Wij wisten beter. We hebben de zaak hard gespeeld en gewezen op de Richtlijn Verbaliseringsbeleid bij aanrijdingen. 
Toen viel de agent door de mand. De schuldige automobilist was een vriendje van hem. De agent had alleen maar wat 
aantekeningen gemaakt. Nu hebben we een letselschade-advocaat in de arm moeten nemen om de verdere schade te 
verhalen. De advocaat die door de aansprakelijk verzekeraar Centraal Beheer is ingehuurd begint nu te traineren: Ik zou te 
lang ziek zijn, en daarom maar naar een psychiater moeten. 

(verklaring van een vrouw op 19 mei 1998). 

De ambtsedige verklaring van de politie-functionaris behoeft geen verder bewijs. Dat is geen probleem 
indien en voor zover dergelijke verklaringen juist en volledig zijn. Dat is zelden het geval. Ook rapportages van 
de Arbeidsinspectie zijn niet altijd nauwkeurig. Aan de kwaliteit van verhoren en processen-verbaal is bijna 
altijd het nodige af te dingen. Vaak ontbreken verklaringen van partijen of getuigen. Politieambtenaren blijken 
te vaak niet bekend met de Aanwijzing Verkeersongevallen. Hierin staat de werkwijze waaraan zij zich bij 
ongevallen moeten houden. De reconstructie van een ongeval of een technisch onderzoek blijft te vaak 
achterwege. Door de politie wordt te vaak vergeten een registratiesetje (het ongevallenregistratieformulier) 
in te vullen voor het verhalen van schade. Laksheid, vergeten, weglaten of foutief vastleggen van de feiten, of 
zelfs het negeren, verkeerd interpreteren of verdraaien van gemelde of waargenomen feiten, of van evident 
letsel komt frequent voor. Te vaak worden bloedproeven achterwege gelaten, en of ziet de Politie bewijsstukken 
zoekraken. Strikte controle op de identiteit van getuigen via rijbewijs of andere documenten ontbreekt te vaak, 
waardoor het opgeven van valse namen dan onopgemerkt blijft. De wijze van verhoor blijkt te vaak niet door de 
beugel te kunnen. Het is van groot belang dat een gedupeerde zo veel mogelijk zelf bewijzen verzamelt (foto's 
van situatie, objecten en (rem)sporen) en een belangenbehartiger kiest. Vooral bij een omvangrijk ongeval of 
ramp zijn de belanghebbende partijen, zoals de wegbeheerder en de verzekeraar, spoedig ter plaatse. En blijven 
dan liever niet passief als de sporen van hun eventuele aansprakelijkheid te lang zichtbaar blijven. Het komt 
voor dat in strijd met de wet getuigen benaderd worden om zich terug te trekken. 

Mr. G. Spong meldt op 4 juli 1998: "Ook in ons land maken politiefunctionarissen regelmatig vervalste 
processen-verbaal op, soms zelfs onder het toeziend oog van justitie. " 

De meerderheid van fouten en vervalsingen blijft onopgemerkt. Omdat het slachtoffer, voor zover in staat om te 
ondertekenen, vaak niet in staat is om het politierapport direct te controleren. De Politie blijkt evidente fouten in 
het ongevalsrapport later soms te verdoezelen. Deze fouten lijken op stinkende praktijken. Dat werd duidelijk 
toen de Nationale Ombudsman eraan te pas moest komen om een foute naam, het verzwijgen van een 
aanrijding en gebagatelliseerd letsel, terwijl het slachtoffer kennelijk zwaargewond was, te doen herstellen, en 
een niet opgemaakt proces-verbaal {in strijd met de voorschriften geweigerd, onder het voorwendsel dat de 
schuldvraag duidelijk was) alsnog te laten opmaken. Door deze omissie weigerde namelijk de verzekeraar van 
de veroorzaker van het letsel aansprakelijkheid te erkennen (1 mei 1999). Bij een ernstig ongeval is proces- 
verbaal namelijk wettelijke plicht. 

Justitie behoort erop te wijzen dat een slachtoffer de eigen visie op het proces-verbaal in het dossier kan laten 
toevoegen. Gedupeerden zeggen dat dat vaak niet gebeurt. Men realiseert zich het belang van een degelijk 
rapport vaak niet en vraagt er meestal later ook niet meer naar. Ook zijn processen verbaal vaak voor meer dan 
een uitleg vatbaar. Advocaten laten er dan niets van heel. Vooral bij ongevallen met weinig materiële schade 
worden nauwelijks aantekeningen gemaakt. Het persoonlijk (inwendig) letsel kan dan toch aanzienlijk zijn en 
later blijken. Het slachtoffer is dan vrijwel kansloos bij het verhalen van soms levenslange schade. Vreemd 
genoeg wordt een verkeerslachtoffer juridisch nog steeds als de sterke partij beschouwd. Van een politierapport 
kan men meestal een afschrift krijgen. Men moet daar wel binnen 2 jaar om vragen. Dat is vreemd, omdat een 
proces-verbaal 10 jaar bewaard blijft. Een proces- verbaal heeft geen dwingende bewijskracht. 

Bij het opmaken van rapport na een verkeersongeval moet ook aandacht worden besteed aan de 
verantwoordelijkheid van de wegbeheerder. Sinds 1992 is een gemeente aansprakelijk voor elk gebrek aan de 
weg, ook buiten haar schuld: het wegvak, de uitrusting langs de weg en het wegmeubilair. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 116 - 

Zolang de Rechters foute of slechte politieverklaringen niet stelselmatig naar de prullenmand verwijzen zal de 
kwaliteit ervan niet verbeteren. 

Politie, brandweer, deskundigen en overheden melden bij calamiteiten nog steeds dat er geen schadelijke 
stoffen zijn aangetroffen. 

7.4.2 RECHTSBIJSTANDVERZEKERAARS 

Ree htsbij standpolissen zijn onnodig als men al bij de werkgever, vakbond, vereniging (eigen huis) of elders 
verzekerd is. Bij letselschade eveneens overbodig als de tegenpartij aansprakelijk is. In dat geval zijn de kosten 
van de juridische bijstand zonder meer te voldoen door verzekeraar van de tegenpartij. De consument heeft 
vaak geen goed beeld van de uitsluitingen op een rechtsbijstandpolis (bijv. strafrecht, echtscheiding, 
belastingrecht). 

Niemand van de uit onze dossiers bekende verzekerden, die op de rechtsbij standverzekeraar een beroep deed, 
bleek daarover tevreden. Wie de middelen heeft stapt al snel op eigen kosten over naar een advocaat. Klachten 
van gedupeerden en anderen zijn: 

• Klagers met letselschade waren vooraf slecht geïnformeerd over aansprakelijkheids- en 
rechtsbijstandverzekeringen en de taak van deskundigen. Ingeval van onduidelijkheid of misleiding bij 
polisverkoop blijkt bijvoorbeeld eerst na aankoop dat er uitsluitend advies gedekt wordt en proceshulp niet. 
Te vaak weigert de verzekeraar soms direct elke rechtshulp. Soms is er uitsluitend sprake van proceshulp 'als 
de verzekeraar dat noodzakelijk acht' . En beweert de verzekeraar al snel: 'procederen is zinloos'. 

• Van verzekerden wordt soms helderziendheid vereist: Om aanspraak te kunnen maken op rechtsbijstand moet 
een verzekerde bijvoorbeeld tijdig melding maken van gebeurtenissen, die zouden kunnen leiden tot een 
geschil. 

• Rechtsbij standverzekeraars tonen belang bij een goedkope claimbehandeling. Men tracht dossiers zo snel 
mogelijk te sluiten. 

• Verzekerden in de kou laten staan, als zij van mening zijn dat de slaagkans of uw financieel belang bij de 
kwestie niet (meer) opweegt tegen de kosten. Een patiënt moet de rechtmatige verhaalpogingen van de schade 
dan (verder) zelf bekostigen of staken. Dit zal de aansprakelijke ongevals- of arbeidsongeschiktheids- 
verzekeraar niet onwelgevallig zijn. Soms behoort die tot hetzelfde concern. 

• Ontmoedigend trage en of ontwijkende intake van de klacht. Tot vele maanden passiviteit voordat (opnieuw) 
iets voor verzekerde wordt ondernomen. Verzekerden in acute juridische problemen zoeken daardoor soms uit 
wanhoop zelf alvast een advocaat, waarvan de kosten niet vergoed worden. 

• Gebruik maken van interne juristen of huisadvocaten. De Ombudsman in de klachtenprocedure van het Kifid 
schakelde detacheerder Eiffel in. 'De Eiffel-brigade bestaat uit jonge, vaak onervaren juristen. Zij ketsen het 
overgrote deel van de klachten zonder onderzoek en met een korte standaardmotivering af.' 
Jonge, vaak onervaren juristen worden ook ingezet bij het UWV en private verzekeraars. Verder wordt er 
vaak gewisseld van behandelaar op de zaak. De kwaliteit is beneden de maat. 

• Polissen zijn niet altijd duidelijk over het recht op een second opinion door een extern advocaat. 

• Zich bedienen van eigen keuringsartsen om vast te stellen of de verzekerde zijn verhaal op een assuradeur 
vergoed krijgt. 

• Soms is er vermeende belangenverstrengeling met de Rechterlijke Macht. 

• Ontoereikende dekking: 

In principe zijn de kosten van bijvoorbeeld het aanspreken van een falende medicus standaard gedekt op de 
gezinsrechtsbijstandpolis. Zou men denken. Maar deze polissen kennen een beperking van de externe kosten 
van bijvoorbeeld € 25.000,— . Allereerst zullen de kosten van de advocaat van het slachtoffer gaan oplopen. 
Omdat een zaak meestal lang wordt gerekt en er heen en weer geschreven wordt. Daarnaast zijn er de 
medisch adviseurs die ook vlijtig meediscussieren over het letsel voor eveneens ver boven de € 100,- per uur. 
Na eerst het dossier uitgebreid te hebben bestudeerd tegen hetzelfde tarief. Vervolgens komen de medisch 
specialisten aan bod die voor zo'n € 1.000,- of een veelvoud wel een medische expertise willen uitvoeren. En 
tenslotte volgen de bureaus die de toekomstschade, waaronder die door inkomensverlies, wel willen 
doorberekenen voor zo'n € 3.000,-. Dan is een geboden dekking tot € 25.000 nooit toereikend om alle 
deskundigen te laten betalen. 

• Waar het tot voorstellen komt ontbreekt het aan een begeleidend advies. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 117 - 

• Rechtsbij standverzekeraars hebben soms een belangenconflict met verzekeraars uit het eigen concern: een 
geïntegreerde of samenwerkende arbeidsongeschiktheids- of ongevallenverzekeraar met gelijke of andere 
naam. Die aangesproken arbeidsongeschiktheids- of letselschadeverzekeraar wordt liever niet al te 
voortvarend aangepakt. Verzekeraars die naast rechtsbijstand ook andere polissen verkopen mogen de 
rechtsbijstand op grond van Europese richtlijnen niet zelf uitvoeren. En moeten die onderbrengen bij SRK, 
DAS, Rechtsbijstand, etc. Daarvan zeggen verzekerden niets te merken. 

7.4.3 SCHADEREGELING 

De Hoge Raad besliste in 1987, dat de aansprakelijke partij 'in redelijkheid en billijkheid' de kosten moet 
vergoeden die een letselschadeslachtoffer aan rechtskundige bijstand maakt. Dit maakte de weg vrij voor een 
lucratieve en obscure schaderegelingsmarkt. Schaderegelaars worden door aansprakelijk verzekeraars met alle 
middelen onder druk gezet om voor hun claimanten vooral niet voortvarend op te treden. De volgende excessen 
zijn het gevolg: 

• Soms bikkelhard tot onbeschoft optreden. 

• Zaken vertragen o.a. door zich te verschuilen achter de aansprakelijke verzekeraar. 

• Patiënten laten schaduwen. 

• Belangenverstrengeling van schaderegelaars met samenwerkende of geïntegreerde verzekeraars. Sommigen 
maken vooraf niet bekend als hun medewerkers ook voor (dezelfde) verzekeraar(s) werken. De ANWB is ook 
schaderegelaar, biedt tegen uurtarief of gratis rechtshulp aan en heeft een verkeerslachtofferlijn. Tegelijkertijd 
verkoopt de ANWB verzekeringen. 

• Sommige schaderegelaars werven slachtoffers aan de deur, via assurantietussenpersonen voor meer dan € 100 
per stuk en/of een percentage van het uitbetaalde claimbedrag. Men completeert het schadedossier met 
opgevraagde procesverbalen en medische gegevens en levert dit aan letselschade-advocaten voor de prijs van 
€ 500. Gedragsregels van de Orde van Advocaten worden ook omzeild met een constructie waarbij het 
slachtoffer een schaderegelingsbureau contracteert, dat zaken op tijdbasis laat uitvoeren door advocaten. 
Wegens het kopen van slachtofferdossiers bij tussenpersonen werden eerder enkele raadslieden door de Orde 
berispt. 

• Zaken selecteren of doorverkopen waar de (verzekeraar/tegenpartij) volledige aansprakelijkheid heeft 
erkend/zal erkennen. 

• Dubbel declareren: Terwijl volgens uitspraak van de Hoge Raad uitsluitend aan de aansprakelijke 
verzekeraar dient te worden gedeclareerd laat men het onwetende slachtoffer ook nog eens voor 
(gedeeltelijke) fee tekenen of opdraaien. Komt het na een juridische procedure tot schadevergoeding dan 
vraagt de schaderegelaar van het slachtoffer daarvan onterecht 15-30%! Terwijl de tegenpartij al een nota 
krijgt. Daar bovenop vraagt men van het slachtoffer soms de kosten van de (medische) expertises, die 
eveneens al bij de tegenpartij worden ingediend. 

• Misbruik door verzwijging van verschuldigde juridische kosten bij gedeeltelijke aansprakelijkheid. En ook 
door misleiding bij no cure, no pay overeenkomsten. 

• Folders deponeren bij onder meer huisartsen en/of fysiotherapeuten. De beroepsverenigingen, zoals de LHV 
treedt daar niet tegen op. Er wordt onder meer geadverteerd in Medisch Contact. Hierdoor kunnen 
ongeïnformeerde artsen en behandelaars in de verleiding komen een relatie aan te gaan met schaderegelaars. 
Aanbrengpremies komen ook hier voor. Medio maart 2004 heeft de KNMG haar leden bijvoorbeeld 
opgeroepen niet met bureau Pais in zee te gaan. Tv-Radar maakte begin 2010 bekend dat dit bureau 21% van 
de uitgekeerde schade toucheert. 

• Letseltelefoons zijn opgestart. Om aan 'de wildgroei' een eind te maken 'in deze duistere wereld' liet op 1 1 
juni 1998 kamerlid oud-kinderrechter Mr. B. Dittrich zich gebruiken om de enige echte Nationale 
Letseltelefoon (NLT) te starten. Men beweerde naar een keurmerk te streven. Ook de hier gepropageerde 
zekerheid staat op gespannen voet met de waarheid (AD, 6 augustus 1998). 

Er zijn momenteel honderden schaderegelaars, deels verenigd in onder andere de Letselschade Groep 
Nederland (LGN), Vereniging van Letselschade Advocaten, Bureau Pais, Euroclaim, de Nederlandse 
Letselschade Stichting en de Vereniging Nationale Letsel Telefoon. Zij treden op als sponsors van bijvoorbeeld 
Overheidsorganen of de Politiek, en bij patiënten- en slachtofferverenigingen. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 118 - 

Werving op de plaats van het ongeval (Ambulance Chasing) gaat in ons land als volgt: Slachtofferhulp verwijst 
sedert medio 1999 slachtoffers met een LSA-advocatenlijst en een waardebon voor een gratis consult naar LSA 
Letselschade-advocaten. Deze advocaten zorgen voor scholing van de vrijwilligers van Slachtofferhulp. 
Op basis van treurige ervaringen met deze en andere bureaus is BIJLAGE 16 opgesteld. De bronnen geven 
belanghebbenden een eerste zicht op de jungle van van schadebehandeling en reïntegratie van verzekerden bij 
langdurige of blijvende ziekte, of letselgevolgen. 

7.4.4 ADVOCATEN 

"Als de aansprakelijkheid vaststaat worden mijn kosten tijdens het traject voldaan. Na verloop van tijd stopt de assuradeur 
daarmee (...) Stop er nu eens mee, daar wordt je zelf ook wel wijzer van (hiermee bedoelt verzekeraar de haar 
onwelgevallige claimprocedure) (...) Het niet volledig vergoeden van jouw nota is wat ons betreft geen prettig vooruitzicht 
(...) Wanneer jouw cliënt akkoord gaat met dat en dat voorstel dan is de betaling geen probleem en dan mag je er ook nog 
iets bijrekenen. Dat noem ik omkoping." 

(Verzekeraars mondeling en in brief aan Mr. P. Sieswerda om hem aan te zetten 
tot letselschaderegelingen die vooral gunstig voor de verzekeraars zijn, 24 september 2001). 

De Nederlandse Orde van Advocaten liet een enquête houden. Daaruit bleek onder meer: het traag reageren op 
verzoeken van collega's is schering en inslag. Bijna de helft van de advocaten geeft aan hiermee regelmatig of 
vaak te maken te hebben. Gebrek aan pleitvaardigheid en het zich onvoldoende verdiepen in zaken komt 
volgens circa 40% van de respondenten regelmatig voor. En ruim 15% van de ondervraagde advocaten ziet 
vaak dat advocaten niet willen optreden voor minder-draagkrachtige cliënten. 

Wie een paar jaar rechtshulp had blijkt inmiddels meestal bij de derde of vierde advocaat, omdat eerdere 
confrères het lieten afweten. Meestal is die 'hulp' ook beneden de maat, waarna de cliënt het hoofd in de schoot 
legt. 

Over welke klachten gaat het? 

• Hoge te berekenen tarieven. Kosten blijken achteraf veel hoger dan aanvankelijk geraamd. 

• Onduidelijkheid over het honorarium. Onduidelijke voorstelling vooraf van de tijd en de kosten. Niet vooraf 
overleggen ingeval van grote extra kosten. 

• Een verzekeraaronwelgevallig dossier vooral onaangeroerd laten. Ongeïnteresseerdheid, lange wachttijden 
traagheid, onduidelijkheid. Onvoldoende deskundig, onvoorbereid ter zitting komen of slapen tijdens de 
zitting. 

• Slachtoffers bejegenen als verdachten, die zich niet met hun werk moeten bemoeien. Maar vaak wél willen 
dat betrokkene zélf dingen uitzoekt, belt en schrijft. 

• Amicale relaties tonen met de tegenpartij. Ook werken voor verzekeraars. In de media optreden als 
pleitbezorger van verzekeraars. 

• Opkopen van letselschade-dossiers van een schaderegelaar, bijvoorbeeld Letselschade Groep Nederland. 

• Vergeten in de vorm van: Niet oproepen van belangrijke getuigen, schenden van afspraken of toezeggingen 
door de tegenpartij, fatale termijnen laten verlopen, zaken laten verjaren. Te vaak fouten laten zitten. 

• Advocaten en juristen van assuradeuren benutten een uitgebreid arsenaal van middelen om de procesgang 
jarenlang met succes te traineren. Men weet dat de Nederlandse Rechter daar niets tegen onderneemt. 

• Soms antidateren. 

• Verzekeraarvriendelijke 'gerenommeerde' keuringsarts voorstellen. Vervolgens aangeven: "Het tevens aan 
deze arts doorgeven van de naam van de verzekeringsmaatschappij in kwestie ligt toch wel voor de hand." 

• Zich niet verschonen als de onpartijdigheid in het geding is (IRM -rapport). En als men zichzelf moet 
beoordelen: 

De gemeente St. Michielsgestel liet zich bij een schade-procedure adviseren door Mr. E.C.M. Wagemakers van Nauta 
Dutilh Breda, tevens Raadsheer in het eigen gerechtshof te 's-Hertogenbosch. Die betrok allereerst - daar werd hij immers 
door de gemeente voor ingehuurd - degelijk maar bovendien deels foutief stelling tegen het belang van de verzoeker. 
Vervolgens trad deze jurist niet terug toen hij gevraagd werd als voorzitter van een ... onafhankelijke commissie die de 
beslissende gemeenteraad vervolgens adviseerde. De afloop laat zich raden. 

'Dat is niet alleen niet netjes, maar ook onrechtmatig. Natuurlijk kunt u dit aanhangig maken, bezwaar indienen of naar de 
bestuurlijke Rechter. Maar u kent de gemeente en de laatste onthullingen over onze rechtsorde. Daarom denk ik niet dat 
hij of de gemeente er wakker van zal liggen' aldus een geraadpleegde jurist. 

• In letselschadezaken dubbel, tweezijdig declareren. Vanaf het moment dat er een aansprakelijkheid voor de 
schade is erkend mogen de buitengerechtelijke kosten worden gedeclareerd bij de (verzekeraar van de) 
aansprakelijke tegenpartij. Dit zijn de kosten van onder meer expertises en schadetaxaties, en dus ook die van 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 119 - 

de werkzaamheden van de advocaat (art. 6:96 BW). Die kosten mogen niet óók nog eens aan het slachtoffer, 
of op diens schadevergoeding van in mindering worden gebracht. 

• Schermen met gratis hulp. Patiënten realiseren zich niet dat zolang verzekeraar van de tegenpartij de claim 
van verzekerde nog niet (volledig) heeft erkend of door gerechtelijke uitspraak is gesteld, de patiënt met de 
frustratie en hoge alsnog te betalen advocaatskosten kan blijven zitten. 

• Met een onwillige verzekeringsmaatschappij afspreken om een journalist niet te woord te staan (brief 
31augustus 1987 van Henk de Vos van AD aan de Stichting Werkgroep 1970). 

• Via een omweg werken no cure, no pay. Men vraagt eerst een handtekening van de cliënt. De 'fee' kan zelfs 
oplopen tot 30% van het bedrag van de uitspraak. Blijkt echter dat hun cliënt een gegeven vergeten heeft, dan 
volgt declaratie, ongeacht het resultaat. Ook als dit niet opzettelijk was. 

• Vlak voordat een zaak zou worden opgelost opeens betaling vragen, (tv-Netwerk, 28 mei 1999, SLM- 
gedupeerde). 

• Cliënten bewegen om schikkingsvoorstellen te aanvaarden die onredelijk laag zijn. 

• Geld bestemd voor hun cliënten onder beheer houden, daarbij het rentevoordeel opstrijkend. Of 
uitkeringsgelden verduisteren. Soms weet een advocaat daarmee een eigen faillissement te rekken, ten nadele 
van de cliënt. De advocaat dient direct na claimtoekenning de financiële afdeling van de verzekeraar via een 
geregistreerde fax te laten weten op welk bankrekeningnummer het geld rechtstreeks moet worden 
overgemaakt. Indien - en uitsluitend zolang dit nog niet mogelijk is - dient dit in beheer gegeven te worden 
aan een Stichting Derdengelden, die gehouden is aan strikte voorwaarden. Waarschuwing: Zgn. Derdengelden 
die zich in de boedel van een faillerende notaris bevinden zijn niet beschermd. 

• Zwarte betalingen niet weerstaan. 

• Zich laten omkopen door verzekeraars ingeval van claims bij belangrijk inkomensverlies. 

• Banden onderhouden met criminelen. Ook: Het kopen van de verdediging van criminelen. 

• Een tuchtrechtelijke veroordeling negeren. 

Het ontbreekt in Nederland aan elke effectieve controle op de advocatuur. Klachtenbehandeling over advocaten 
vindt in het duister plaats. Er wordt getwijfeld aan de onafhankelijkheid van de deken en tuchtrechter. Klagers 
kunnen zich niet vinden in de omschrijving van de klacht. Als de tuchtrechter er dan aan te pas komt, toetst 
deze het gedrag van de beklaagde advocaat slechts marginaal. Zie Hoofdstuk 7.3.4. Er zijn in Nederland naar 
schatting honderden "foute" advocaten. Zij hebben banden met criminelen, verrijken zichzelf ten koste van 
cliënten, of "maken een zooitje van hun praktijk," aldus de Nederlandse Orde van Advocaten. De negentien 
dekens in het land kunnen er elk tussen de vijf en tien opnoemen. Schrappingen worden vaak uitgesteld. Een 
schrappingsprocedure kost een deken enorm veel tijd en energie, terwijl de deken zijn handen al vol heeft, heet 
het. Een deken kan in die tijd enkele tuchtprocedures doen, hij moet dus prioriteiten stellen, beweert de orde 
verder. Heel vreemd, want een schrapping zou altijd al de allerhoogste prioriteit gehad moeten hebben. Om de 
negentien regionale dekens te ondersteunen in de aanpak van advocaten die niet volgens het boekje werken, 
wilde de Orde al sinds voorjaar 2006 een bureau oprichten dat zich bezig gaat houden met schrappings- 
procedures, een soort superdekenaat lijkt het. Daarover is niets meer vernomen. Het lijkt erop dat er extreme 
krachten in het geding zijn. De orde beweert dat het een relatief kleine groep is, die het imago van de hele 
beroepsgroep chronisch besmet. Bedenkelijk dat de beroepsgroep dat tot heden zover heeft laten komen, 
toekijkt hoe leden steeds verder afglijden ,en daartegen blijkbaar alleen cosmetisch optreedt. 
Het is in Nederland niet langer mogelijk om te weten welke tuchtrechtelijk gestrafte advocaten vanwege 
excessieve declaraties of bedrog van hun klanten maar beter gemeden kunnen worden. De cliënt weet niet of de 
advocaat al een of meermalen gestraft is. 

De honoraria werden onderzocht door de Orde zelf, met het MKB en consumentenorganisaties, zodat de leden 
zich hierover niet direct zorgen hoeven te maken. 

Oud-deken de Waard typeerde zijn amices in 1995 als volgt: 'De beroepsethiek is verdwenen, de advocatuur 
etaleert zich als een geldzuchtige beroepsgroep die het laatste restje integriteit overboord heeft gezet. ' 

• Deken Mr. C. Renckens nam de naam van zijn functie op 2 december 1998 wel erg letterlijk door te beweren: 

• 'Mensen zijn over het algemeen tevreden'. En te spreken van de 'hoge morele standaard van de 
beroepsgroep' . 

Er is een structurele malaise in de rechtshulp (Prof. A. Brenninkmeijer). Illustratie: 

Op 26 februari 1996 meldde zich een sinds 1981 zwaar - inmiddels ook psychisch - gedupeerde. Na een teleurstellende 

ervaring met zijn raadsman die met een kantoorgenoot vertrok zou de hernieuwde intake door diens opvolgster niet 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 120 - 

berekend worden. Uit haar declaratie bleek tot zijn verbazing het tegendeel. Toen de patiënt daartegen bezwaar maakte, 
verwijzend naar de eerdere afspraak, beet zij hem toe dan maar een andere advocaat te zoeken. Hij was opnieuw erg 
overstuur en trachtte dit door bemiddeling van de deken van advocaten aan de kaak te stellen. Daar bleef het niet bij. De 
klacht bij de deken leidde tot een schikking waar hij nu spijt van heeft. Het had hem € 18.000,- aan rechtshulp gekost. 
Advocaat nummer 3 toonde vervolgens weinig interesse in zijn dossier. De Rechter was tijdens de zitting zijn niet-betalende 
particuliere verzekeraar al ter wille. Door hem - in weerwil van de visie van de medicus van het GAK - te sommeren zijn 
medische gegevens van het GAK onmiddellijk aan diens particuliere verzekeraar te sturen. Advocaat 3 liet hem in een latere 
bespreking terloops weten dat de Rechter inmiddels uitspraak had gedaan. En gaf hem deze na afloop mee in de 
enveloppe, ongelezen wegens 'tijdgebrek', om thuis maar door te lezen. Daar bemerkte hij dat de Rechter hem op alle 
punten had afgewezen. De man wendde zich op 26 mei 1997 opnieuw in wanhoop tot de auteur en tot anderen. 

Achtereenvolgende ministers van justitie liepen niet over van ijver om daar wezenlijk verandering in te 
bereiken. Kennelijk zijn de belangen te groot. Zo is er hoegenaamd niets veranderd. Want hoogwaardigheids- 
bekleders, politici, verzekeraars en journalisten vinden het wel best zo en branden zich liever niet de vingers. Je 
zal je vrienden maar ooit in de rechtzaal tegenkomen, tóch? 

7.4.5 NO WIN NO FEE-EXPERIMENT BIJ LETSELSCHADE 

No cure, no pay-constructies vallen voor het slachtoffer meestal zeer nadelig uit. 

Eind 2007 heeft de regering besloten tot een 5-jarig experiment: Het advocaten toestaan van 'No win no fee' 

in letsel en overlijdensschadezaken. 

Bij 'No win, no fee' ontvangt de advocaat niets als hij de zaak verliest, maar meer als hij wint. 

Er gelden de volgende voorwaarden: 

• De rekening is gerelateerd aan het aantal uren dat hij voor de cliënt heeft gewerkt. 

• De aansprakelijkheid mag niet van tevoren vaststaan. 

• De advocaat moet de cliënt precies informeren over de honoreringsmethode. 

• Bovendien moet de opdrachtbevestiging inzicht geven in de aard van de zaak, alle mogelijke 
honoreringsmogelijkheden, de winstkansen, de mogelijke opbrengst, de omgang met schikkingsvoorstellen, 
het te verwachten aantal uren dat wordt besteed aan de zaak en de wijze waarop met tussentijdse beëindiging 
wordt omgegaan. 

• De cliënt is zelf degene die er als eerste verantwoordelijk voor is dat hij niet wordt benadeeld. 

Goede voorlichting en de specifieke vorm van honorering moeten de gevaren van 'No win no fee' kleiner 
maken dan die van 'No cure no pay'. 

Wij raden het deelnemen aan dit experiment ten stelligste af, omdat het ingewikkeld is en de zwakste 
partij als eerste verantwoordelijk stelt. Opnieuw een regeling die de chaos rond deze schade-claims 
vergroot, en de positie van slachtoffers en naast betrokkenen verzwakt. 

7.4.6 MEDIATION 

Bemiddeling door een advocaat in uw kwestie of het nieuwe fenomeen Mediation kunnen soms tot resultaat 
leiden. Dit middel moet worden afgeraden in geschillen met een grote tegenpartij. Grote partijen als 
verzekeraars weten dat ze figuurlijk en letterlijk de langste adem hebben. Verzekeraars zullen graag (in)direct 
invloed hebben op de keuze en het gedrag van mediators. De kans dat de gekozen mediator uit een erkende 
vereniging, die bindend uitspraak doet, in uw kwestie objectief oordeelt moet erg klein worden geacht. 

Ingezonden, 17 mei 2003 
'Mediation: voor mij hoeft het nooit meer' 

Met opperste verbazing heb ik het artikel gelezen over de Mediatorsvereniging in het Brabants Dagblad van woensdag 14 
mei. Graag had ik aanwezig willen zijn op donderdag 15 mei op de eerste ledenvergadering en het congres in Den Bosch. Ik 
had er een lezing kunnen houden over mijn ervaring en het werk van mediators. De realiteit is wel even anders dan het 
krantenartikel doet geloven. De lezer die nog onbekend is met mediators zal geloven dat het de oplossing is van geschillen, 
een soort wondermiddel in probleemsituaties. Ik zie het artikel als reclame om als mediator de orderportefeuille te vullen en 
daardoor wel een dikbelegde boterham over te houden. Zelf heb ik ervaring met een mediationteam. Deze mediators bleken 
absoluut niet onpartijdig te zijn. En ze deinsden er niet voor terug om je van afspraak naar afspraak te leiden en tijd te 
rekken. En in plaats van conflicten op te lossen, creëerde men telkens nieuwe problemen. Dat daar een langdurig slepend 
conflict uit voortvloeide mag duidelijk zijn. De voordelen van mediation zouden zijn dat het sneller en goedkoper gaat en dat 
de relatie blijft behouden. Nou, vergeet het maar! Vergeet niet dat ook 'professionals' grove fouten kunnen maken. Ook de 
tarieven die mevr. Hartman in het artikel noemt zijn een schijntje van de werkelijkheid. Het komt meer in de beurt van het 
vijfvoudige van het uurtarief dat ze noemt. 
Mediation, voor mij nooit meer. 

Ria Biemans, Udenhout 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 121 - 

7.4.7 EXPERTISEBUREAUS 

Expertisebureaus worden ingeschakeld indien naast de medische ook een technisch deskundige rapportage in 
een schadezaak wordt ingebracht. Klachten gaan over: 

• de deskundigheid. 

• de honoraria. 

• enerzijds soms als schaderegelaar bikkelhard tot onbeschoft optreden. 

• anderzijds zaken vertragen o.a. door zich te verschuilen achter de opdrachtgevende verzekeraar. 

• patiënten laten schaduwen. 

• slechte rapporten (uitgangspunten, methoden, leesbaarheid) uitbrengen. 

• op andere wijze de Gedragscode Expertisebureaus niet volgen. 

7.4.8 INFORMATIE-/RECHERCHE-BURO'S 

Bij verdenking van fraude geven verzekeraars Commerciële Informatie- en Recherchebureaus en Detectives 

opdracht om over verzekerde personen tegen betaling informatie te verzamelen. 80 a 90% van vermeende 
fraudezaken wordt niet meer door Politie, maar door particuliere bureaus behandeld. Zij noemen zich zelf liever 
met de bedekte term Particulier Onderzoekers. Verzekeraars spreken in plaats van Detectives liever over 
Observatieploegen en Observatieteams . Zij moeten voldoen aan een Gedragscode Persoonlijk Onderzoek. 
Daarin is geregeld wanneer verzekerden daaraan mogen worden blootgesteld. En de wijze van informatie aan 
verzekerden. Voorts het doen van observaties al of niet met (video-)camera's. En ook het inwinnen van 
informatie bij derden. 

De met het toezicht op de Privacywet belaste Registratiekamer meldt, dat over de naleving van die code zeer 
veel klachten zijn. Dat in een aantal gevallen ook inbreuk wordt gemaakt op de privacy van verzekerden. In 
strijd met het recht op de privacy ingevolge de Wet Bescherming Persoonsgegevens: 

• De verzekeraar meent te snel een gerechtvaardigd belang tot vergaand onderzoek te hebben. 

• Dit middel blijkt vaak precies te worden ingezet op het moment dat verzekerden of letselslachtoffers een 
geschil met hun assuradeur hebben. 

• Verzekerden worden als er geen strafrechterlijke opsporingsbelangen zijn daarover niet vooraf ingelicht. 

• Op deze operaties vindt geen controle plaats. 

• Camera-opnamen en afluisteren van gesprekken, waaraan men niet zelf deelneemt zijn verboden. De Politie 
mag dit pas na toestemming van het OM. 

• Informanten bedienen zich ook van methoden waarvoor de Politie zelden of nooit toestemming krijgt. Zoals 
chips onder auto's plakken, woningen ongevraagd binnengaan, post openen en telefoon afluisteren. 

• Al vele jaren is er apparatuur om tot op honderden meters afstand ongecontroleerd af te luisteren, te filmen en 
computerbeelden af te tappen . 

• Specialisten maken het mogelijk om met gebruik van de microfoon rond elke PC gesprekken te volgen. 
Inbreken in een PC is voor geschoolden vrij eenvoudig. 

• Particuliere personen beschikken niet over de middelen om op vergelijkbare wijze informatie te verwerven 
over (vermeend) onoorbaar gedrag en informatievergaring in opdracht van de verzekeraar. 

• Verzekeraars verzamelen dus gegevens over het verleden en het heden van verzekerden. Op 21 januari 1998 
maakt RTL4 melding van psychische terreur door een Detective van de firma ITEB. Dit bedrijf werkt met 
oud-politieagenten. De firma werd in dit geval ingehuurd door verzekeraar Zilveren Kruis. In strijd zijn met 
de Wet Bescherming Persoonsgegevens en de gedragscode. 

• De door deze speurders geleverde informatie aan verzekeraars bevat veel suggesties en fouten. 

• Er is geen recht op inzage in detective-rapporten. Slechts het resultaat moet worden meegedeeld. 
Verzekeraars mogen deze rapporten blijkbaar wél klakkeloos aanvaarden. 

• Justitie aanvaardt detective-rapporten niet, als de gegevens op onrechtmatige wijze zijn verkregen. Het is 
echter zeer de vraag in hoeverre een Rechter kan en zal beoordelen hoe de informatie uit het dossier van een 
verzekerde is vergaard. Bureaus kunnen het risico van sepot van zogenaamd onwettig verkregen 
bewijsmateriaal omzeilen: Door het materiaal aan al dan niet corrupte politiefunctionarissen te geven, 
die daar soms een ambtsedige verklaring voor de Rechter op afgeven.. 

• Informatiebureaus blijken ongecontroleerd persoonsgegevens te kunnen verkopen. Die kunnen zonder 
controle naar deze informatiebureaus worden 'gelekt' door 'bevriende' of gecorrumpeerde personen binnen 
Gemeenten, Politie, Uitvoeringsinstellingen, Belastingdienst en Bankfilialen. 

• Detectives kunnen zich op die manier voorzien van kentekengegevens tot zelfs complete politie- en of 
medische dossiers. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 122 - 

Assuradeuren kunnen dus blijven beweren, dat zij bij vermeende fraude bijna altijd scoren. De Minister 
reageerde op 12 mei 1999 koeltjes op de oproep van om een eind te maken aan deze misstanden en de corruptie. 
Er is nog niet over effectieve acties vernomen. 

De wetgeving over het gebruik van verborgen camera's loopt achter: 

• de verkoop van geheime apparatuur is toegestaan, het gebruik niet. 

• opname op openbaar terrein is toegestaan, na voorafgaande toestemming. 

• het volgen met de camera is verboden. 

• opslag in een medium is strafbaar. 

• doorgeven van het opgeslagene aan anderen is strafbaar. 

Misbruik is voor benadeelden meestal onmerkbaar en - zeker de opname in het dossier is - niet eenvoudig te 
bewijzen. 

Er is sprake van wildgroei in gedragscodes: 

• Gedragscode voor de Verzekeringsrechercheurs . Fotografie en film worden in die gedragscode niet genoemd. 

• AEGON beweert te laten schaduwen onder de Gedragscode Persoonlijk Onderzoek. 

• Sommige externe informatie- en recherchebureaus volgden de Gedragscode voor Onderzoekers en 
Beveiligingsadviseurs . Maar bij de Vereniging van Particuliere Beveiligings- en Recherchebureaus is slechts 
10% aangesloten. De rest doet het liever met eigen spelregels. 

Schendingen tegen genoemde gedragscodes zijn voor een gedupeerde nauwelijks te bewijzen. 
Zogenaamde gedragscodes blijken dus geen garantie tegen misstanden. 

Het lijkt er op, dat overheden en marktpartijen er belang bij hebben om niet te snel met betere regelgeving voor 
de voeten te worden gelopen. Intussen groeit het aandeel van 'Private Justice' bij fraudebestrijding: 
Op 22 oktober 1999 verklaren plaatsvervangend politiekorpschef Schalke en Prof. Buruma (UvN) in het Radio-programma 
Argos met zoveel woorden dat ook persoonsnamen van ongekwalificeerde parallelgesprekken uit telefoontaps door de CID 
worden vastgelegd. En vervolgens aan bevriende ex-collega's bij al dan niet dubieuze particuliere bureaus als 'bij Politie 
bekend" worden doorgegeven. Op deze wijze kan in principe de naam van elke keurige en verzekerde Nederlander uit de 
CID-database in een Rechercherapport verschijnen. Waarna de verzekeraar bij schade de uitkering kan weigeren of staken. 
Ook met steun van de Rechter. Want de Hoge Raad heeft in een uitspraak op 1 juli 1999 dergelijk via deze bureaus 
verkregen onwettig bewijs al 'witgewassen' (als bewijsmiddel toegelaten). Omdat Politie en het O.M. niet hebben 
aangestuurd. Elke Nederlander is daarmee in principe vogelvrij. Andere media zwegen vervolgens over deze praktijken. 

Begin augustus 1999 rapporteert de Werkgroep Sociale Zekerheidsadvocaten Noord (WSZN) onoorbare 
behandelmethoden van Rechercheurs van de Sociale Dienst in Nederland: 

Het rapport meldt 90 klachten, waarvan de helft uit Noord-Nederland. Later werden in e-mail-Nieuwsgroepen ook klachten 
over Recherche-activiteiten van Sociale Diensten bekendgemaakt. Ook van elders in Nederland, waarbij soms ook namen 
van betrokken ambtenaren werden genoemd. Het gaat steeds om onnodig machtsvertoon bij aanhoudingen, rechercheurs 
die zich niet legitimeerden, mensen aan wie niet werd verteld waarvan ze werden verdacht, of verdachten die geen opvang 
voor kinderen of huisdieren mochten regelen. Ook over het verhoor zelf, het daarbij schreeuwen, verbieden het toilet te 
gebruiken, de erg lange duur van het verhoor, en het weigeren van inzage in de afgelegde verklaring. En over mensen die 
geen wijziging mochten aanbrengen in hun verklaring. Of er werd gedreigd om de Raad voor de Kinderbescherming in te 
schakelen voor hun kinderen als verdachten geen verklaring ondertekenden. Of het betrof mensen die geen leesbril 
mochten halen, zodat ze hun verklaring niet konden lezen, dan wel mensen die op andere wijze onder druk werden gezet 
om een onjuiste verklaring te ondertekenen. Bij Justitie in Groningen kwamen in drie jaar slechts 5 klachten binnen. Ze 
werden alle ongegrond verklaard. Gepleit wordt voor video-opnamen tijdens verhoren, waarbij de verhoorder in beeld is. 

7.4.9 FISH EN 'PRIVATE JUSTICE' 

Over het geautomatiseerde Fraude Informatie Systeem Holland (FISH) meldt de website: 

FISH ondersteunt verzekeraars en gevolmachtigden enerzijds bij het voorkomen en bestrijden van 
verzekeringsfraude en anderzijds bij het inschatten van een verzekeringsrisico. FISH geeft een gedetailleerd 
inzicht in het verzekeringsverleden van personen en bedrijven. Door collectieve informatie-uitwisseling door 
de aangesloten partijen wordt een volledig beeld over het schadeverleden van personen en bedrijven 
beschikbaar gesteld. Leden kunnen de database van de Stichting Centraal Informatie Systeem voor in 
Nederland werkzame verzekeringsmaatschappijen gebruiken. CIS is een stichting die ver zeker ingsgegevens 
bewaart voor verzekeringsmaatschappijen en gevolmachtigd agenten. Deze gegevens kunnen afkomstig zijn 
van verschillende partijen die betrokken zijn bij een verzekeringsclaim of bij zaken die voor de 
ver zeker ingsmarkt belangrijk zijn om te delen. De in de databank vastgelegde gegevens kunnen ook worden 
gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek en statistische analyses in het belang van fraude- en 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 123 - 

criminaliteitsbestrijding en risicoanalyses. Ook om te selecteren bij het acceptatieproces of in geval van 
claims. Het gaat dan om een toepassing van kunstmatige intelligentie. Bij schades aan arbeidsvermogen is een 
dergelijk systeem echter onbruikbaar. Willekeur en misbruik kunnen daarmee worden verhuld. Het zou 
daarvoor dus niet mogen worden toegepast. 

Sinds 6 augustus 2002 is bekend dat concerns als Philips onbezoldigde justitie-ambtenaren op de loonlijst 
hebben die zich niet als zodanig bekend maken. Zij kunnen strafbare feiten in het concern opsporen en 
doorgeven aan het OM. 

Het Verbond van Verzekeraars en Justitie hebben afgesproken dat verzekeraars, als zij een fraudevermoeden 
hebben, eerst zélf onderzoek (laten) doen. Pas als dit onderzoek voldoende bevestiging geeft zal Justitie worden 
ingeschakeld. De vraag is of dat ook gebeurt, en wat daarvan terecht komt. Er is groot risico dat inferieur of 
vooringenomen onderzoek leidt tot het gelegaliseerd zwartwassen van onschuldige burgers. Op dit handelen 
van de verzekeraars is geen onafhankelijke controle. In feite hebben de verzekeraars vrij spel om verzekerden 
als verdachte en naar willekeur te behandelen. Dat onderzoek door verzekeraars zal meestal wél, 
vervolgonderzoek door Justitie zal door chronisch capaciteitsgebrek meestal niet plaatsvinden. 

Het lijkt erop dat deze en andere oncontroleerbare methoden van 'private justice' door verzekeraars óók, zo niet 
juist worden openlijk worden genoemd en toegepast om patiënten te intimideren. En om claimgeschillen op te 
roepen of te laten escaleren. Opvallend is dat het gebruik van deze technieken in de media breed wordt 
uitgemeten. Met impliciet - evenals bij de introductie van FISH - de suggestie, dat patiënten die schade 
claimen op voorhand als verdachte kunnen worden beschouwd. Verzekerden staan vrijwel machteloos tegen het 
ongecontroleerd en te vaak onoorbaar verwerven en gebruiken van al dan niet juiste privé-informatie, die hun 
leven in een ruïne kan veranderen. Iedereen kan door een verzekeraar van de ene op de andere dag als verdachte 
worden gebrandmerkt. Er is niets bekend over het toezicht op privacy-schendingen. Wie het etiket 'verdacht' 
krijgt geniet nauwelijks rechtsbescherming. Is praktisch vogelvrij. 

De samenleving kan met dergelijke constructies buiten de publieke controle schade van een onbekende omvang 
oplopen. 

Het denken hierover gaat onverminderd verder: 

Michel Harmsen 

schrijft in dit verband op dinsdag 04 september 2012 op www.z24.nl/ onder meer: 

(...) Voordat tot uitkering wordt overgegaan, loont het voor verzekeraars om onderzoek te doen naar de 
gezondheidsverklaring. Technologische ontwikkelingen en het digitaal opslaan van gegevens hebben het makkelijker 
gemaakt om snel en tegen lage kosten gegevens over een verzekerde boven tafel te krijgen. Inzage in een centraal 
elektronisch patiëntendossier voor de verzekeraar zou een potentieel verzekerde kunnen behoeden voor het geven van 
verkeerde antwoorden. Echter wel onder de voorwaarde dat dit geschiedt met toestemming van de aanvrager van de 
verzekering. Voorts kan dan de check bij uitkering achterwege blijven. Toch niet zo gek, zo'n elektronisch patiëntendossier. 
Een bedenkelijke suggestie! 

7.4.10 ZWIJGGELD 

Verzekeraars betalen vaak zwijggeld aan invaliden of patiënten. Op straffe van een dwangsom, indien de 

gedupeerde ooit (nog) over de zaak in de openbaarheid treedt. Meestal is het doel om slachtoffers met fooien af 

te schepen. De grootte is meestal een fractie van het werkelijke schadebedrag. Als een maatschappij wil 

afkopen, is het haar duidelijk dat de reële schade aanzienlijk hoger ligt. 

Vaak wordt daarbij perfect getimed. Met behulp van de andragogische wetenschap. Zodra het niet deskundige, 

na jarenlange chicanes slachtoffer psychisch verzwakt en een willige prooi is, volgt een aanbod. Men blijft na 

de handtekening achter met een veel hogere, onverhaalbare en psychisch onverwerkbare schade. 

Meer daarover in 'Uw geld en uw leven' . En ook in het psychiatrisch verslag van een op deze immorele wijze 

afgescheepte psychisch letselpatiënt, die zich daarna van het leven benam. 

Gelukkig verbreken steeds meer mensen die aanvechtbare zwijgplicht. Zodat anderen kunnen weten wat hun 

polis - als het er op aan komt - waard is. 

Voorbeeld: 

In 1985 raakte een 24-jarige vrouw in het verkeer voor 50% invalide. De aansprakelijke tegenpartij was verzekerd bij 
Interpolis. Toen haar eerste advocaat geruime tijd ... niets had ondernomen wendde ze zich - op zoek naar een advocaat 
die wél geschikt zou zijn - tot bureau Slachtofferhulp. Dat verwees haar naar een heel goede advocaat op ... maar liefst 100 
km afstand. Interpolis had intussen uiterst vriendelijk haar auto, enige onkosten en een voorschot van € 4.500 betaald. 
Daarna gebeurde er vele jaren ... heel weinig. 1 1 jaar mocht de gedupeerde aldus genieten van een half inkomen, plus voor 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 124 - 

de andere helft dit Interpolisgeld, ofwel € 412,63 per jaar! Zo leefde zij, in wat de mooiste jaren van haar leven moesten zijn, 
onder erbarmelijke omstandigheden. In dat jaar 1996, toen het bereiken van een stabiele eindtoestand in haar gezondheid 
door de verzekeraar niet langer ontkend kon worden, gebeurden er merkwaardige dingen. In dat jaar ontving zij van 
Interpolis het voorstel om te zien naar een advocaat met welke deze verzekeraar meende ... beter overweg te kunnen. 
Ondanks haar weigering bleef Interpolis haar nog herhaalde malen daarover lastig vallen. Zij walgde van deze 
smeerlapperij, had daarvan vele slapeloze nachten en veel extra verdriet, maar hield voet bij stuk. Toen werd het weer 
geruime tijd stil. De vermoeiende reizen naar haar advocaat bleven doorgaan. Gaandeweg wist hij van haar, wat zij een 
redelijke schadevergoeding vond, en kon hij - na veel praten - haar begrip verwerven voor een ... veel lager bedrag. 
Voorjaar 1999 - na 14 jaar - was het dan zover: Interpolis liet op vriendelijke wijze weten voor haar een smartengeld in petto 
te hebben - uit coulance zonder rekening te houden met de eerder betaalde bedragen - van € 68.000. Zij moest de 
overeenkomst goed bewaren. Ingeval namelijk de fiscus haar over de uitkering belasting zou wensen te heffen dan moest zij 
het papier laten zien. Mocht ook dat niet helpen, dan moest zij Interpolis daarvan in kennis stellen. Die zou ... in dat geval 
voor betaling van de verschuldigde belasting zorg dragen. 

Vreemd was ook dat vrouwen bij Interpolis nog steeds niet gelijk zijn aan mannen. De gedupeerde werd namelijk 
gemakshalve geacht niet langer dan tot haar ... 50-ste jaar te werken. Dat komt deze verzekeraar immers 10 a 15 jaar 
voordeliger uit! 

Zo werd 40 jaar verlies van haar halve arbeidsvermogen vergoed met nog geen € 1.815 per jaar! Bij Interpolis denk je 
inderdaad glashelder aan mensen. Je hebt het te doen met de mensen die zich bij deze assuradeur verzekerd wanen. En 
zodra het nodig is in de wachtkamer worden gezet, geïntimideerd. En, wie dat allemaal volhoudt, uiteindelijk met een fooi 
worden achtergelaten. 

7.4.11 FISCALE VERZEKERAARSFRAUDE? 

Ingeval van schikking of zwijggeld wordt aan het slachtoffer een verklaring ter ondertekening voorgelegd door 
de betreffende verzekeraar, diens schaderegelaar of een andere tussenpersoon. De verzekeraar kan daarbij een 
belastinggarantie aanbieden. Waardoor de getroffene in ieder geval het betalen van belasting over het 
afkoopbedrag bespaard blijft. Daar valt niets op aan te merken. 

Anders wordt het als de ons bekende tekst van de overeenkomst de ondertekenaar beveelt het uitgekeerde 
bedrag niet aan de fiscus te melden. En bij onverhoopte fiscale aanslagen over de uitkering verzekeraar, 
schaderegelaar of tussenpersoon te verwittigen. Waarbij de vraag rijst of de betreffende verzekeraar, 
schaderegelaar of andere tussenpersoon het bedrag van een fiscale claim niet in de eigen zak houdt. 

De Telegraaf doet op 11 september 1996 verslag van ongevalslachtoffer Steef Swart. Na 12 jaar procederen besliste de 
Rechter dat Avéro tot het jaar 2012 een bedrag van € 500.000 moest uitkeren. Verschillende malen heeft de verzekeraar 
eerder vergeefs getracht hem met een fooi van een paar duizend euro af te kopen. Daarmee is voor hem de zaak nog niet 
gedaan, want Avéro had bij uitbetaling een belastingbedrag van € 227.000 alvast ingehouden... 

(...) Voorjaar 1999 - na 14 jaar - was het dan zover: Interpolis liet op vriendelijke wijze weten voor haar een smartengeld in 
petto te hebben - uit coulance zonder rekening te houden met de eerder betaalde bedragen - van € 68.000. Zij moest de 
overeenkomst goed bewaren. Ingeval namelijk de fiscus haar over de uitkering belasting zou wensen te heffen dan moest zij 
het papier laten zien. Mocht ook dat niet helpen, dan moest zij Interpolis daarvan in kennis stellen. Die zou ... in dat geval 
voor betaling van de verschuldigde belasting zorg dragen ... 

De vraag is of rechterlijke uitspraken het karakter van de uitkering (bruto of netto) aangeven, en ook wie welke 
belasting verschuldigd is . En zo nee waarom niet. En of Rechters overwogen dat, als dat in het vonnis in het 
midden bleef, het slachtoffer juridisch en fiscaal opnieuw duidelijkheid moet gaan vragen. Met alle tijd, extra 
kosten en onzekerheid voor de zwakste partij: de gedupeerde. 

7.5 BEZWAARPROCEDURE BIJ HET UWV 

Wie het niet eens is met een beslissing van een uitvoeringsinstelling kan daar rechtstreeks een bezwaar 
indienen. Maar die weg blijkt voor leken meestal uit de te monden in een afwijzing als het later voor Rechter 
komt. Want het bezwaarschrift wordt door de uitvoeringsinstelling op de inhoud behandeld. De Rechter toetst 
vervolgens op de zitting alléén of de procedure van het bezwaarschrift fatsoenlijk is geweest. Wie niet in de 
eerste bezwaarbrief alle grieven en argumenten heeft neergelegd kan ze later niet meer toevoegen. Leken weten 
dat niet en worden zo in feite zonder rechtshulp in het allereerste stadium rechteloos. 

In november 201 1 uit de Nationale Ombudsman Brenninkmeijer forse kritiek op uitkeringsinstantie UWV. 

De ombudsman heeft honderden klachten binnengekregen die duiden op structurele problemen bij het UWV. 

De ombudsman schrijft over "slechte informatie over terugvorderingen, nabetalingen en verrekeningen, onvoldoende 

aandacht voor bejegeningsproblemen rond verzekeringsartsen, het niet nakomen van terugbelafspraken, foute adressen op 

correspondentie, slechte klachtbehandeling, slecht dossierbeheer en onvoldoende aandacht voor de gevolgen van bruto 

terugvorderingen". 

Volgens de Nationale Ombudsman moet de uitkeringsinstantie beter luisteren naar de klanten en beter helpen. De 

ombudsman wijst erop dat mensen die te maken hebben met het UWV, volledig afhankelijk zijn van die instantie. Je kunt 

niet, zoals bij een supermarkt, als je ontevreden bent naar een andere stappen. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 125 - 

De ombudsman schrijft ook over gebrek aan medewerking aan zijn onderzoek. Volgens hem ziet de Raad van Bestuur van 
het UWV de bemoeienis van de ombudsman als "een lastige bijkomstigheid." 

Het UWV wijst erop dat het in miljoenen gevallen goed gaat, maar volgens de ombudsman vergeet de organisatie daarmee 
de ellende waarin mensen terechtkomen als het misgaat. 

7.6 AFSCHUDDEN VAN PATIËNTEN TOELAATBAAR? 

Verzekeraars blijken veelvuldig weinig haast te hebben om van hen onwelgevallige medische resultaten kennis 
te nemen. Zodat dit bijvoorbeeld in plaats van weken enkele maanden in beslag neemt. Ze blijken zelfs frequent 
Oost-Indisch doof om medische rapporten met onomstotelijke bewijzen op te vragen of in behandeling te 
nemen. Kennelijk kan dat allemaal zonder juridische sanctie. Zo legden verzekeraars al tientallen jaren onder 
meer harde medische bewijzen bij anderen terzijde. Zoals bij Koos van den IJssel, Piet Huising, Henk Boersen, 
Jean Keuten, Jan Blonk, Gerard Achttien (namen waren in de bron versluierd) en Adriana Rem. En dat zien we 
steeds opnieuw bij anderen gebeuren. 

Steeds weer wordt, bij onwelgevallige medisch rapporten, door vrijwel alle assuradeuren daarop liever niet 
gereageerd. En, als de patiënt of diens belangenbehartiger daartegen bezwaar maakt, wordt vervolgens 
aangestuurd op nieuwe medische keuringen. Verzekeraars schuiven graag hun favoriete keurders naar voren. 
Dat hun onderzoeken en conclusies op gespannen voet staan met de principes van de medische leer wekt bij 
insiders niet de minste verbazing. Zie Hoofdstuk 5. Het opgeroepen beeld wijkt af van een juiste medische 
diagnose. Waardoor de patiënt ertoe gebracht kan worden om bijvoorbeeld een verantwoorde behandeling niet, 
en een foutieve wél te ondergaan. 

Juridische stappen tegen dit gedrag van een verzekeraar zijn in Nederland blijkbaar niet mogelijk of worden niet 
ondernomen. 

Veel verzekeringslachtoffers zien na dergelijke frustraties af van verdere stappen. Men heeft het gevoel 
bedonderd te worden maar kan niet meer. Voor de patiënt die het fysiek, psychisch en materieel nog wel denkt 
aan te kunnen rest een jarenlange juridische strijd. Waarbij vertragingsacties, zittingen en keuringsrondes elkaar 
steeds weer zullen afwisselen. Zonder reële kans op duidelijkheid voor en door een Rechter. De patiënt raakt 
daardoor geleidelijk psychisch getraumatiseerd. En de betreffende verzekeraar is de lachende derde. Alsof deze 
achteroverleunt met de gedachte: 'Zolang we traineren tot er een trauma is zitten we goed, want dat is bij ons 
geen ziekte, maar een (latent pre-existent) syndroom, en dat betalen we niet'. 

7.7 DE RECHTBANK 

24 juni 2005 Prof. A.Q.C. Tak: 

"Sinds 1994 is het bij de Raad van State niet meer voorgekomen dat een burger op inhoudelijke gronden in het gelijk werd 
gesteld. (...) Ik ben zéér pessimistisch. In juridische termen leven we niet in een rechtsstaat, maar in een dictatuur. Ik zie dat 
niet meer veranderen. (...) Er is steeds ernstiger sprake van een alarmerende situatie rond het systeem van 
rechtsbescherming van de burger tegen de overheid. Hij hekelt de formulierencontrole waarbij het belang van de burger die 
bezwaar of beroep heeft aangetekend, volledig naar de achtergrond is verdwenen. Deze formalistische benadering lijkt meer 
op een spelletje "tikkertje af' dan dat er daadwerkelijk wordt gewaakt over individuele rechtsposities van burgers tegen 
overheidsbestuurders. De schuld hiervoor ligt vooral bij de Algemene wet bestuursrecht en de Afdeling bestuursrechtspraak 
van de Raad van State als (mede) hoogste bestuursrechter. (...) De mogelijkheden zijn toegenomen om burgers een 
uitspraak te onthouden wanneer ze in bezwaar of beroep procedurefouten hebben gemaakt. Als men er al in slaagt deze 
dodelijke ontvankelijkheidsvalkuilen te vermijden, moet men bedacht zijn op een volledig respecteren door de rechters van 
alle bestuurlijke oordelen en keuzes. Alleen bij onmiskenbare inbreuken op de wet kan nog worden gerekend op enig 
succes. Maar zelfs in zulke gevallen is volgens prof. Tak bijna altijd sprake van een Pyrrhus-overwinning. Wat volgt is 
slechts een formele vernietiging, waarna het bestuur een nieuw besluit mag nemen, dat in vele gevallen inhoudelijk gewoon 
hetzelfde is en dat dan wel door de rechters wordt geaccepteerd. Van een daadwerkelijke vaststelling en bescherming van 
de rechtspositie van de eiser is - buiten die gevallen waarin de wet gewoon de uitslag dicteert, zoals bij belastingen en 
uitkeringen - vrijwel nooit sprake. (...) Van de Raad van State oordeelt de afdeling bestuursrechtspraak in hoogste ressort 
over de meeste bestuursrechtelijke aangelegenheden. Deze instantie is primair een adviseur van de overheid. Voor de 
benoeming van de leden van de Raad van State inclusief de afdeling Bestuursrechtspraak blijkt zelfs een juridische 
opleiding niet nodig. Zij bekijken de hen voorgelegde zaken puur met een bestuurlijk oog. (...) De uitslag van iedere 
procedure dan ook worden voorspeld aan de hand van twee maatstaven: 1. bevestiging van de gevestigde orde en 2. het 
vermijden van iedere eigen verantwoordelijkheid door de rechter. 

7.7.1 POLITIONELE / JUSTITIËLE ONMACHT? 

Vragen: 

• Al in 1973 rapporteerde het lid van de Hoge Raad Prof. Mr. A. Bloembergen in opdracht van Justitie dat 
slechts 8 % van de verkeersslachtoffers, die op de schuldige tegenpartij trachten te verhalen, een uitkering 
krijgt boven de f. 5.000,-. Waarom is er sindsdien geen sprake van een wezenlijke verbetering? 

• Waarom bleef de in 'Uw geld en uw leven', in Dossier 1850 en in dit rapport gepresenteerde praktijk 
onbehandeld door Justitie? 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 126 - 

• Waarom bleven de twee nadien ingezonden bezwarende dossiers bij Justitie onbehandeld? 

• Waarom werden daaruit geen getuigen gehoord? 

• Waarom werd de bureauchef van het failliete Advocatenkantoor Boxman & Stoel, dat honderden 
letselschade-patiënten oplichtte, die procuratiehouder was met volledige volmacht, en die niet ingreep, niet 
opgepakt? (3 april 1997) 

• Waarom reageren Officieren van Justitie in veel gevallen niet, traag, of dubieus gemotiveerd afwijzend, op 
aangiftes bij letsel of dood door schuld, waardoor soms zelfs zaken verjaren? (Netwerk, 7 maart 2000) 

• In de zomer van 1999 veroordeelt het Europese Hof voor de Rechten van de Mens de Franse Staat. Wegens 
het martelen van een Marokkaanse verdachte, en wegens het traineren van de rechtsgang. Waarom kunnen 
verzekeraars met hun advocaten de rechtsgang in Nederland tot heden ongehinderd en uitputtend traineren? 

• Stichting Werkgroep 1970 heeft onoorbare verzekeraarpraktijken schriftelijk aan de Minister van Justitie 
gemeld. Met het verzoek om een openbare hoorzitting om de werkwijze van verzekeringsmaatschappijen en 
medisch specialisten te bekijken. Enkele dagbladen publiceerden dit op 20 maart 1996. De media besteedden 
geen aandacht aan het alsmaar uitblijven van antwoord. Na eenjaar vergeefs wachten en herinneren heeft het 
de minister uiteindelijk behaagd om te antwoorden. Met een opsomming van maatregelen op ondergeschikte 
zaken, maar niet van enig voornemen om tegen de gemelde excessen iets te ondernemen. 

• Waarom faalt Justitie sedert 1996 bij de aanpak van witte boordencriminaliteit? (WODC, 2 januri 2003). 

Justitie heeft met de oprichting van een landelijk expertisecentrum te Rotterdam begin 2002 de intentie om 

meer medische strafzaken voor de Rechter te krijgen. En te helpen bij nieuwe wetgeving. Het jaarverslag meldt 

over 2009: 

In 2009 zijn bij het medisch expertisecentrum in totaal 80 zaken gemeld waarin een strafrechtelijk onderzoek plaatsvindt. 

Daarvan kwamen er 30 uit de regio Rotterdam-Dordrecht. In 2008 waren het er in totaal 48, waarvan 27 uit deze regio. 

De medewerkers van het medisch expertisecentrum geven ook cursussen en voorlichting aan artsen, politiemedewerkers, 

gemeentelijke lijkschouwers en medewerkers van inspectiediensten. 

In de regio Rotterdam zal het medisch expertisecentrum in 2010 een convenant sluiten over de melding van strafbare feiten 

in instellingen voor de geestelijke gezondheidszorg. Het convenant met de ggz-instellingen is vergelijkbaar met de afspraken 

die in 2008 met de ziekenhuizen in de regio werden gemaakt. 

Ook in 2009 is weer gebleken dat het lastig is van sommige ziekenhuizen medische dossiers te krijgen, ondanks 

toestemming van nabestaanden of de patiënt. In 2008 deed de Hoge Raad hierover al uitspraak in een door het 

expertisecentrum aanhangig gemaakte zaak. Gebleken is het afgelopen jaar dat wanneer de medische beroepsbeoefenaar 

zelf verdachte is, een beroep op de geheimhoudingsplicht niet gehonoreerd wordt door rechtbanken. Dat ligt anders in 

zaken waarin dat niet zo is. 

7.7.2 NIET VERVOLGEN VAN STRAFBARE FEITEN 

Bij het niet vervolgen van een strafbaar feit bestaat de mogelijkheid om van een klachtrecht gebruik te maken. 
Uit het IRM-rapport blijkt dat bij het Amsterdamse Hof in de periode 1987-1991 230 klachten werden 
ingediend. In slechts 3 ervan oordeelde het Hof dat het Openbaar Ministerie alsnog tot vervolging diende over 
te gaan. 

7.7.3 TERUGHOUDENDHEID OF PASSIVITEIT? 

Het Openbaar Ministerie (Officieren ven Justitie, Procureur-Generaals) legt een vergaande terughoudendheid 
of, volgens anderen, passiviteit aan de dag, ingeval van zware verdenkingen op in dit geval (omvangrijke) 
misdrijven, en laat soms de kans op een procedure/nieuwe jurisprudentie lopen door: 

• Het niet reageren op, niet in behandeling nemen of seponeren van klachten, aangiften of dossiers. Zoals onder 
meer de eerdere meldingen van Bousardt, de aangifte door de auteur, meldingen van medische fraude en ook 
in meldingen van seksueel misbruik. 

• Triest hoogtepunt is de aangifte van de kennelijke medische valsheid in geschrifte na een dodelijke medische fout die 
door Ofiicier van Justitie Kuipers en Hoofdofficier van Gent, c.s. 30 maanden, oftewel 2 1 /4 jaar evident werd getraineerd, 
precies tot het moment dat de zaak verjaard was (tv-Zembla, 21 februari 2002). 

• Het afzien van het instellen van hoger beroep bij een omstreden uitspraak om niet geloofwaardige motieven. 
Voor de burger is dit bijzonder frustrerend. Voorbeeld daarvan is de kwestie van mevrouw van Boven over de 
schuldig, maar niet strafbaar verklaarde gynaecoloog aan het verlies van haar ongeboren kind. De Minister 
vond dat in het belang van de moeder. De moeder zelf is een andere mening toegedaan (KRO-tv, 21 mei 
1996). 

• Het volgens de Stichting Advocadur overtreden van wettelijk vastgelegde normen, en het ten toon spreiden 
van ambtelijke logheid. Onder meer als het Openbaar Ministerie fouten maakt of als het gaat om fouten van 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 127 - 

confrères (Brabants Dagblad en De Gelderlander, ingezonden, achtereenvolgens op 2 april 1995 en 3 januari 
1996). 

7.7.4 MISSTANDEN? 

Medio 1996 blijkt uit een organisatiekundig onderzoeksrapport door bureau Terpstra & Tukker onder meer dat: 

• Officieren van Justitie slordig zijn en hun zaken niet goed voorbereiden. 

• Rechters niét onpartijdig en wél arrogant zijn, niet hard genoeg werken en teveel denken aan hun carrière. 
Rechtbank Arnhem ('het hof van barmhartigheid') zou vonnissen 'voorgekookt' klaar hebben, en officieren 
en Rechters zouden 'de kantjes ervan aflopen'. 

• Advocaten vinden dat het veel te lang duurt eer dat een zaak voorkomt. 

• Het bij andere rechtbanken niet veel beter zou zijn gesteld. De Zutphense vice-president, met tien 
nevenfuncties, laat in zijn rechtspraak zijn christelijk-gereformeerde denkbeelden prevaleren boven art. 1 van 
de grondwet. 

De opdrachtgevende president van de rechtbank wijst de kritiek uit het rapport van de hand. 

AD maakt op 9 juli 1997 melding van een vernietigend rapport over de Rechtbank Groningen. 

Trouw rapporteert op 24 oktober 1998 over een anonieme enquête onder tientallen advocaten. Deze bleken vrijwel unaniem 

over 10 (van 60) kantonrechters. Over hen zijn veel klachten over bejegening, vooringenomenheid en partijdigheid. 

De Stichting Advocadur spreekt van juridisch letsel veroorzaakt door letselveroorzakende advocaten en 
rechters. 

7.7.5 IMMUNITEIT 

Op 25 juni 1996 spreekt Hoofdofficier van Justitie Mr. R. Berger van de Utrechtse Rechtbank voor de KRO-tv. Over de 
strafzaak tegen Defensie wegens de dood van dienstplichtig chauffeur Gaston Halderit in 1989, dat: 

• Hij niet wist dat de zaak was binnengekomen. 

• Er in de rechtbank geen systeem bestond om de voortgang te bewaken. 

• Behandelend officier(en) de voortgang niet zelf hebben bewaakt. 

• Bijgevolg na 2 jaar de zaak onopgemerkt onbehandeld bleef en verjaard was. 

• Dit slordig en onbehoorlijk was. 

Voor het publiek zijn deze dingen niet te begrijpen. Te meer omdat deze en voorgaande paragraaf vermelde 
'fouten' ondanks de kritiek frequent blijven voorkomen. En vervolgens steeds weer ongestraft blijken. Steeds 
meer mensen verliezen hierdoor het vertrouwen in de rechtstaat. 

Voorbeelden van falende overheden en (gerechtelijke) ambtenaren zijn er te over. De vraag rijst of er sancties 

zijn voor wie verwijtbaar handelt (berisping, schorsing, ontslag). En of deze in voldoende mate worden 

toegepast. En of ze wel toereikend zijn. 

Die vraag wordt nog klemmender als er strafrechtelijke overtredingen in het geding zijn. 

David Roef van de Vakgroep Strafrecht en Criminaliteit van de Rijksuniversiteit Limburg schrijft in de 

Volkskrant van 25 september 1996: "Overheden die strafbare feiten begaan bij de behartiging van bestuurstaken 

gaan strafrechtelijk vrijuit. Deze immuniteit strekt zich uit tot leidinggevende ambtenaren. Aldus werd besloten 

in het ophefmakende Pikmeer arrest van 23 april 1996." 

Volgens uitspraak van de Hoge Raad op 5 januari 1998 wordt het Pikmeer arrest afgezwakt. 

Naar aanleiding van calamiteiten (zoals in Enschede en Volendam), waarbij de overheid verre van vrijuit gaat, 

ontstaat opnieuw discussie over de uitleg en de houdbaarheid van dit arrest. Die in de huidige vorm wel een 

extreme immuniteit aan ambtenaren verleent. 

Inmiddels is jaren geleden een intiatiefwetsontwerp ingediend dat de strafrechterlijke immuniteit van de staat en 

van leidinggevende ambtenaren opheft. Het ligt medio 2012 in behandeling bij de Tweede Kamer. 

7.8 DE RECHTERLIJKE MACHT 

Op 6 december 1996 verscheen het IRM-rapport. Zie BIJLAGE 10. Daaruit blijkt onder meer: 

• Dat er veel klachten tegen Rechters zijn over omvangrijke (schijn van) belangenverstrengeling. Onder meer door 
betaalde en daarom voor hen onwettige Commissariaten en andere nevenfuncties. En het door Rechters onwettig 
verzaken van de verschoningsplicht. En het tot het uiterste weigeren door een aantal van hen om in strijd met de wet hun 
nevenfuncties bekend te maken (aldus nieuwsmedia op 24 mei 1997). 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 128 - 

• Een groot aantal verzekeringsrechtzaken (op onverklaarbare wijze en bijna stelselmatig) in het voordeel van de 
verzekeraar(s) en de tegen de verzekerde worden uitgesproken. Dit bleek ook voor de Hoge Raad het geval te zijn. 

• De Procureur-Generaal van de Hoge Raad Mr. Th.B. ten Kate in de periode 1991-1994 geen enkele van de 317 tegen 
Rechters ingediende klachten liet onderzoeken. 

"De president van de rechtbank in Den Bosch zei in zijn afscheidsrede in 1998 dat hij in zijn arrondissement meer 
frauderende rechters en curatoren had meegemaakt dan frauderende ondernemers" (Telegraaf, 17 februari 2004). 

Klachten zijn: 

• Rechters zijn passief bij onnodige vertragingen en uitstel. 

• Rechters volstaan vaak met het lezen van samenvattingen in plaats van de dossiers. 

• Rechters leggen apert slechte verslagen van verhoren en verbalen niet terzijde, zodat die onverminderd slecht 
blijven. Zij volstaan met het verzamelen van feiten en argumenten om hun vonnis te staven. 

• Rechters treden vaak afstandelijk en gevoelloos op, tonen vaak geen notie van de omstandigheden en het 
lijden van de patiënt en diens naasten. En geven te vaak de indruk patiënten als van fraude verdachte 
simulanten te beschouwen. 

• Klagers voelen zich meestal niet serieus en evenmin met respect behandeld. Ze ervaren dat als schokkend en 
zeer ontmoedigend. 

• Klagers begrijpen niet waarom Rechters het getraineer van assuradeuren vrijwel altijd als normaal 
beschouwen. 

• Na een door de verzekeraars niet-welgevallig en niet aanvaard keuringsrapport gaan Rechters meestal 
gemakkelijk mee om de patiënt klakkeloos een zoveelste keuring op te leggen. Dit komt ook routinematig 
voor 'omdat er weer enkele jaren verstreken zijn'. Kennelijk zonder gevoel voor de soms mensonwaardige 
nieuwe belasting en dreigende ontluistering van de patiënt. 

• Klagers vernemen zeer vaak uitspraken van Rechters die in de verste verte niet aansluiten bij hun 
rechtsgevoel. 

• Gedupeerden ervaren uitspraken veelal onvolledig en onaanvaardbaar, waarna veelal nieuwe belastende 
rechtsprocedures kunnen volgen. 

• Rechters reageren op klachten vaak voorspelbaar naïef of arrogant. 

De eigen geheime tuchtrechtspraak zorgt er voor dat de vuile was discreet en veilig binnen blijft (Paul Ruijs, 31 
augustus 2002). 

Om het tekort aan Rechters op te heffen wordt de selectieprocedure verkort. En worden concessies gedaan aan 
de ervaring, scholing en inzet van nieuwe Rechters. De kwaliteit van Rechters dreigt hierdoor (verder) te 
worden aangetast. 

"Rechter heeft vaak te veel petten op." Gebrek aan onpartijdigheid kan vertrouwen ondermijnen. 

Rechters kruipen steeds dichter tegen politiek en bestuur aan. Hun onafhankelijkheid en onpartijdigheid komt zo in gevaar. 
Als deze tendens doorzet, kan het vertrouwen in de rechterlijke macht verloren gaan. Aldus Rechtssociologe Leny de Groot- 
van Leeuwen op 21 januari 2005 bij haar oratie aan de Radboud-universiteit in Nijmegen. Er zijn steeds meer rechters die 
ook nog politicus of beleidsadviseur zijn. De hoogleraar waarschuwde dat de rechterlijke macht niet onaantastbaar is: net als 
de politiek kan ze getroffen worden door een populistische revolte, die het vertrouwen in rechters grondig zal aantasten. 
De Groot-Van Leeuwen signaleert dat rechters steeds vaker de scheiding tussen kerk, recht en staat - de basis van de 
Nederlandse democratie - aan hun laars lappen. Er zijn rechters die naast hun ambt lid van de Eerste Kamer zijn. Tal van 
rechters zitten in beleids- en adviescommissies. Rechters in opleiding hebben niet zelden een tweede baan als adviseur van 
politieke partijen. Al deze functies kunnen ertoe leiden dat een rechter moet oordelen over een kwestie waar hij zelf met een 
andere pet op mee te maken heeft gehad, aldus de hoogleraar. 

De rechtssociologe vindt dat samenwerking tussen rechters en wetgevers kritisch moet worden onderzocht. ,,Er is sprake 
van groepsvorming en zelfs van verweving van staatsmachten. Juist omdat die verweving van buitenaf niet goed zichtbaar 
is, moet ze met argwaan worden beschouwd." 

De Groot-Van Leeuwen vindt dat de rechterlijke macht veel te weinig doet aan het behoud van vertrouwen van 'gewone 
mensen'. Onderzoek laat zien dat laagopgeleiden veel minder vertrouwen in rechtspraak hebben dan hoger opgeleide 
mensen. 

"Rechters moeten hun ogen niet sluiten voor het onderhouden van hun relatie met de samenleving. In plaats van tijd te 
besteden aan samenwerking met bestuurders en wetgevers, zouden zij hun tijd moeten steken in de relatie met de 
bevolking en de rechtspraak zelf." 

Anneke Meijer in Trouw 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 129 - 

7.8.1 ONVOLLEDIGE MELDING NEVENFUNCTIES 

Nevenfuncties in de rechterlijke macht worden vanouds aangemoedigd. Voeling houden met de maatschappij is 
het motief. Terugtreden, waar belangenverstrengeling dreigt, voorkomt dat de schijn van partijdigheid wordt 
gewekt en Rechters in opspraak raken. Zo heet het. Maar het vlees is zwak, zo komt de laatste jaren vaker naar 
buiten. 

Uit het IRM-rapport bleek ook, dat Rechter-plaatsvervangers actief zijn binnen hetzelfde arrondissement waar 
zij de eigen advocatenpraktijk uitoefenen. 'Dank zij hun procesmonopolie en een volstrekt achterhaalde, 
wettelijk verplicht gestelde nering konden advocaten uitgroeien tot grote commerciële NV's en BV's, niet 
zelden met een plaatsvervangend rechter als directeur . . . Hun huisklanten die zich uurtarieven van € 500 en 
meer kunnen veroorloven kopen via dit soort kantoren met advocaten die tevens Rechter zijn, de facto hun 
gelijk.'' (Paul Ruijs, 31 augustus 2002). 

Berichten over (plaatsvervangend) Rechters die door nevenfuncties niet onpartijdig kunnen zijn, zijn er al heel 
lang. Rechters schenden de scheiding tussen kerk, staat en recht en zijn steeds vaker tevens lid van de Eerste 
Kamer, politicus of beleidsambtenaar. Rechters in opleiding hebben vaak al een tweede baan als adviseur van 
politieke partijen. Ook artsen blijken op te treden als plaatsvervangend Rechter. Daarom is het met de actualiteit 
en de volledigheid van nevenfuncties slecht gesteld. Rechters als Mr. Van Delden bagatelliseerden de kritiek 
daarop openlijk. Vele Rechters laten ondanks hun nevenfuncties merken het contact met wat er echt leeft in de 
maatschappij verloren te hebben. Zij wekken dan de indruk zichzelf boven de wereld verheven te voelen. 

Uit het Rapport van de WODC, het Wetenschappelijk Onderzoek en Documentatiecentrum van het Ministerie van Justitie: 

over de Integriteit van Rechterlijke Macht, in november 2000 bleek onder meer: 

Van de ruim 3.000 Rechters in Nederland werden er 1.000 geënquêteerd in een wetenschappelijk onderzoek naar hun 

integriteit en hun bijbanen. Slechts 700 van hen antwoordde. 300 andere Rechters waren blijkbaar door ziekte, vakantie, 

andere activiteiten, of ongeïnteresseerdheid, verhinderd om te antwoorden, of zij hebben zaken te verbergen. Zeven van de 

Rechters die zelf in hun rechtszaken de waarheid en niets dan de waarheid eisten van betrokkenen, gaven ronduit toe dat er 

gesjoemeld wordt' met de waarheid over nevenfuncties. Een deel van de antwoorden was zichtbaar onbruikbaar, omdat de 

naam van de werkgever werd verzwegen. De voor alle Rechters circa 10.000 nevenfuncties zijn een niet onbelangrijke 

oorzaak voor de zgn. 'bovenmenselijke' werkdruk en de achterstanden binnen ons gerechtelijk apparaat. 

De kans is groot dat een Nederlands burger die in een rechtszaak verwikkeld raakt een topfunctionaris van de bank of een 

verzekeraar tegenover zich krijgt. 

Sinds juni 2002 worden gemelde nevenfuncties opgenomen in een digitaal register dat toegankelijk is via 
www.rechtspraak.nl. Maar dit register is niet actueel en sommige bijbanen zijn dan ook in het geheel niet terug 
te vinden. Het kabinet besloot in september 2005 tot een scherpe, gedetailleerde wet voor bijbanen. Volgens de 
Raad voor de Rechtspraak, die het digitale register beheert en bijhoudt, moeten rechters jaarlijks precies 
invullen welke functies zij vervullen en sinds wanneer. Wanneer een rechter een nieuwe nevenfunctie heeft, zal 
hij of zij dat moeten melden bij het gerechtsbestuur. Dat beoordeelt of er eventuele bezwaren bestaan tegen het 
vervullen van die functie. Is dat niet het geval, dan wordt de bijbaan toegevoegd aan het register. Rechter- 
plaatsvervangers dienen hun hoofdfunctie op te geven, maar ook dat blijft te vaak achterwege. Van de naleving 
en controle is evenals voorheen nog steeds niets terecht gekomen. 

Er is trouwens onder Rechters voldoende onduidelijkheid over welke informatie wel en niet moet worden 
verstrekt. De 'Leidraad nevenfuncties' geeft daarop een toelichting die begin 2009 nog eens is aangescherpt. Het 
register nevenfuncties voor rechters bleef onverminderd onvolledig. Van tientallen rechters en rechters- 
plaatsvervangers zijn de bijbanen niet in het register te vinden. Bovendien is er niemand die controleert of 
rechters al hun nevenfuncties opgeven. Een buitenstaander kan bijna niet weten of ontdekken of een rechter wel 
alle nevenfuncties heeft opgegeven. Het digitale register geeft geen voornamen en geboortedata. 
Een rechter die een nevenfunctie niet opgeeft, kan een disciplinaire straf krijgen in de vorm van een 
waarschuwing. Kennelijk loopt het daarmee geen vaart. 
En zo sleept de minachting van het recht door Rechters zich voort. 

7.8.2 VERSCHONING EN WRAKING UITZONDERLIJK 

Evidente belangenconflicten wordt voorkomen wanneer Rechters, als een dergelijke situatie dreigt, de zaak aan 
een collega laten. De afweging daarvan wordt door velen niet zo nauw genomen. Opzien baarde het voorbeeld 
van de familiaire verstrengeling van een Rechter met verzekeraar OHRA. Wat tot een onnodig lange juridische 
lijdensweg leidde voor ongevalslachtoffer Adri Rem. Omdat deze Rechter er de voorkeur aan gaf in de kwestie 
OHRA-Rem niet terug te treden en tóch te oordelen. Dit leidde er mede toe dat haar gezondheidsschade eerst na 
1 1 jaar juridische strijd door OHRA werd afgekocht. 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 130 - 

Vogens eigen opgave hebben Rechters gemiddeld 3 nevenfuncties. Te vaak verschonen zij zich niet in een 

zaak als een belangenconflict kan hinderen bij een onafhankelijk, onpartijdig oordeel. 

Op rechtspraak.nl zijn voor elke rechter de opgegeven nevenfuncties voor iedere burger ter inzage. Waarom 

wordt er door advocaten dan toch vrijwel nooit gewraakt? Advocaten zijn daar terughoudend in. Want het 

wraken kost extra werk én: zij zouden de betreffende Rechter ooit nog eens nodig kunnen hebben. 

Waar de wettelijke mogelijkheden van verschoning en wraking niet worden benut is er grote kans op arresten 

met slordigheden, onjuistheden en uitspraken met een schijn van partijdigheid. 

Twee Rechters van de Hoge Raad hanteren eigen normen wat betreft hun onafhankelijkheid. Een verkeersslachtoffer, in 
procedure met verzekeraar Royal Nederland, ontdekte dat zijn zaak in dit hoogste rechtscollege van Nederland onder meer 
behandeld zou worden door twee Rechters. Die ook lid zijn van de Raad van Toezicht (voorganger van de Tuchtraad) van 
het Schadeverzekeringsbedrijf, ingesteld en gefinancierd door de verzekeraars. Beide Rechters achtten zich desondanks 
bevoegd om de zaak te behandelen. Van belangenverstrengeling is volgens de griffier van de Hoge Raad geen sprake, 
omdat de Raad van Toezicht een zelfstandig orgaan is. Het verkeersslachtoffer heeft verzocht de Rechters te wraken. 
(Trouw, 11 juni 1999). 

AssurantieMagazine van 4 februari 2000 meldt dat de Hoge Raad zelf het wrakingsverzoek heeft afgewezen. 
Een zwarte dag voor de Nederlandse Rechtsorde. Op 16 februari 2000 blijkt dat de Minister toch aanleiding ziet tot een 
gesprek. En de betaalde nevenfuncties van vier leden van de Hoge Raad met de president ervan te zullen bespreken. 
Nutteloos, want ook daarna bleef de President van de Hoge Raad Mr. W.E. Haak lid van de Raad van Toezicht op het 
Schadeverzekeringsbedrijf. 

Rechters denken al jaren na over een verschoningscode: een lijst met verboden relaties ten opzichte van de 
partijen waarover oordeel wordt gevraagd. Zonder sanctie, en met teveel Rechters die hun nevenfuncties niet of 
niet correct wensen op te geven, een cosmetisch drogmiddel. 

7.9 RECHTSPRAAK 

Het IRM -rapport waarvan de hoofdzaken in BIJLAGE 10 zijn opgenomen geeft belangrijke verklarende feiten 
bij de kritiek op de rechtspraak in eerdere paragrafen en hierna. 

Inzage in ongeanonimiseerde rechterlijke uitspraken is niet meer toegestaan. Rechterlijk gesjoemel kan daarom 
alleen nog zichtbaar worden als er naar openbaarheid wordt gelekt. 

7.9.1 SLACHTOFFERVRIENDELIJK? 

Verzekeraars vinden de Hoge Raad slachtoffervriendelijk. Aldus Mr. R.B. Milo, op 6 september 1995. Milo op 

dat moment advocaat in Tilburg en Breda van het kantoor Poelman, Denneman & Bruinsma, voorts 

plaatsvervangend Rechter in het eigen kantongerecht, en ook bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van 

Strafrechtadvocaten, en trad ook op als Juridisch medewerker van het Brabants Dagblad. 

De vraag is of de slachtoffers dit ook vinden. Gemeten aan de hoogte van de soms toegekende uitkeringen en de 

jarenlange lijdensweg totdat sommigen van hen voor de Hoge Raad verschijnen. Vandaar de ingezonden reactie 

door de auteur op 20 september 1995. 

Zeker is dat slachtoffers aan het jarenlange procederen en keuren fysiek, psychisch en materieel ten onder 

(dreigen te) gaan. Bij verhaalschade moet dit namelijk vaak ook nog eens worden gevolgd door een procedure 

tot schadevaststelling. 

Verzekeraars zullen een voor hen nadelige gerechtelijke uitspraak in normale procedure of in hoger beroep niet 

licht aanvaarden. Omdat voor hen de kosten van juridische hulp en de vervolgprocessen een peulenschil zijn. In 

verhouding tot hun werkkapitaal en de uitkeringsbedragen die in het geding zijn. 

"Zegt de Rechter: Waarom wilt u niet schikken? Waarop de Advocaat van verzekeraar antwoordt: Hef is beleid van mijn 

cliënt om nooit op een schikking in te gaan. We blijven doorprocederen. De Rechter werd daar heel boos over: Dat is nu al 

de zoveelste keer deze week, dat u weigert om tot een overeenstemming te komen. Dus ik herken heel veel van wat 

vanavond gezegd wordt." 

(Mr. B. Dittrich voor tv-Radar op 24 september 2001 ) 

7.9.2 ZITTING? 

Op 31 juli 1996 vertelde een 58-jarige slager dat hij op advies van zijn orthopeed zijn beroep opgaf. Zijn rug 
was te slecht. Enige maanden later was deze arts als keurder in dienst van de verzekeraar getreden. Zonder 
motivering en zonder blikken of blozen verklaart hij dezelfde man, die tot dat moment zijn patiënt was, gezond. 
De gedupeerde verschijnt daarover in 1982 voor de Rechter. 

Deze opent de zitting door het slachtoffer te feliciteren met het voor hem gunstig concluderende 
keuringsrapport. De 70-jarige Rechter neigt vervolgens demonstratief zijn hoofd naar de voor hem liggende 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 131 - 

stukken. En verklaart vervolgens er prat op te gaan dat hij toch al weer 40 jaar met één oog zijn werk heeft 

gedaan. 

De afloop voor de verbijsterde gedupeerde laat zich raden. 

Volgens de slachtofferverhalen van velen die zich tot de Rechter meenden te moeten wenden komen 

demonstraties als deze vaker voor. Vooringenomen Rechters doen zo geen moeite om hun oordeel ter zitting te 

verhullen. Of laten in de schriftelijke uitspraken hun sympathie voor de beklaagde blijken. 

Zo ging in de uitspraak aan het kantongerecht Nijmegen een der van notoire advertentiezwendel verdachte firma's vrijuit. 

Waarbij de kantonrechter in de uitspraak bijna complimenteus schreef van een slimme constructie die handig was 

uitgevoerd. Waardoor hij het feit niet ernstig genoeg achtte om tot veroordeling over te gaan. Zodat deze en soortgelijke 

firma's verder in het vervolg vrij spel zouden hebben (Tros-Radar, 6 januari 1997). Totdat in juni 1997 de Rechter in 

Groningen anders besliste. Anno 2011 vindt deze zwendel in Nederland onverminderd plaats. 

De lange tijd die verstrijkt voordat gerechtelijke uitspraken worden gepubliceerd is evenmin bevorderlijk voor 

de geloofwaardigheid van de rechtspraak. 

7.9.3 RECHTSGEVOEL 

Te vaak blijken uitspraken van de rechtbank niet te passen bij het rechtsgevoel van de verzekerde. Zo wist de 
neuroloog, die Karel Korporaal zwaar dupeerde, een schorsing door het Medisch Tuchtcollege te ontlopen. 
Door de zaak voor de leggen aan de Haagse Rechtbank. Hij kreeg een boete van € 1.130 (Telegraaf, 23 maart 
1996). Acht jaar na de fout veroordeelde het Haagse Gerechtshof eind juli 1998 in dit geval evenwel de 
betrokken verzekeraars tot schadevergoeding van slechts een smartengeld. Maar daarover moest eerst een 
nieuw juridisch gevecht worden gevoerd. 

7.10LETSELSCHADESLACHTOFFER ALS SPEELBAL 

Samenvattend over het recht op een spoedige schade-afwikkeling van blijvend ongevalsletsel hierbij enkele 
aandachtspunten volgens Mr. M.C.J. Peters: 

• Verzekeraar is ervaren, slachtoffer niet. 

• Ook veel medici staan afwijzend tegenover whiplash. 

• Trauma is vaak niet zichtbaar te maken. 

• De te volgen procedures van onderzoek zijn ongelooflijk ingewikkeld. 

• Het aantal verschillende betrokkenen bij een letselschade is groot. Onder meer betreft het politie, eventuele 
tegenpartij, huisarts, eventueel ziekenhuis, specialist(en), diagnosten, verzekeraars, keuringsartsen, 
arbeidsdeskundigen, advoca(a)t(en), werkgever, actuaris, de fiscus. 

• Ook de schade-taxatie zelf is uiterst ingewikkeld. 

• Eerst moet een medisch stabiele situatie zijn bereikt. Dit kan jaren duren. 

• Kansen van opleiding, carrière, arbeidsmarkt of ondernemingsperspectief, die zonder het ongeval zouden 
hebben bestaan, worden bij een schade-taxatie ter tafel gebracht. 

• Ook wordt gekeken naar: Welk arbeidsongeschiktheidsrisico bestond er zonder het ongeval toch al. En naar: 
Wat kan het slachtoffer nog zelf verdienen? 

• Zo nodig is een apart rechtsgeding wenselijk als een redelijk voorschot op schade niet wordt gehonoreerd. 

• Rechtshulp is mogelijk via rechtsbij standverzekeraar (meestal met grote beperkingen), advocaten of via 
schaderegelingsbureaus. 

• De vergoeding is op uur- of op no cure, no pay-basis. Kosten van juridische en andere deskundigen zijn in 
sommige gevallen verhaalbaar. 

• Niet altijd komt het tot procederen, vaak komt het tot een onderlinge regeling. 

• Door de complexiteit alleen al duurt een en ander vaak vele jaren. 

• Dit wordt voor het slachtoffer (en diens naaste omgeving) emotioneel als zeer belastend ervaren. 

Volgens literatuur, mediabronnen en verhalen van gedupeerden is het bovenstaande mutatis mutandis ook van 
toepassing op door ziekte uitgeschakelde arbeidsongeschikten. Waarbij de assuradeur als het duur dreigt te 
worden bij voorkeur de schade of de dekking gaandeweg ontkent. 

Op 9 juni 1972 stelde de Hoge Raad bij een geleadeerde die als letsel onder meer een neurotische depressie 
opliep: Ook de psychische schade van letselslachtoffers in de ruimste zin dient te worden vergoed. Daar is 
blijkbaar nooit iets van terechtgekomen. Want deze uitspraak wordt sedertdien dagelijks genegeerd door 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 132 - 

Rechters die zeggen dat de uit predispositie in het algemeen voortvloeiende risico's juridisch een rol mogen 
spelen bij het bepalen van de schade. En er wordt altijd wel een keurend medicus bereid gevonden om een 
koffiedikprognose in het rapport af te geven, die aangeeft na hoeveel jaren de claimgerechtigde zonder het 
ongeval toch al fysiek of psychisch arbeidsongeschikt zou zijn geworden. 
Voorbeeld: Arrondissementsrechtbank Roermond, 16 mei 1991. 

7.1 1 RECHT OP UITKERING? DAN BEGINT HET PAS 

Zoals eerder uiteengezet ziet een deel van de gedupeerden zich genoodzaakt en in staat de weg naar de Rechter 
te bewandelen. Vaak betekent dit na de schade aan de gezondheid, de wederwaardigheden met hun 
verzekeraars, artsen, keurders en een eventuele tegenpartij opnieuw een jarenlange lijdensweg. Soms tot de 
Hoge Raad. Als nu 'recht' is gedaan wordt door de media hiervan al dan niet triomfantelijk melding gemaakt. 
Uit vele dossiers blijkt dat de zaak dan vaak evenwel in het geheel nog niet is afgewerkt. Want nu, zo wordt in 
een aantal van deze zaken terloops aan het eind van de successtory vermeld, moet de hoogte van de uitkering 
worden bepaald. En dat blijkt opnieuw jaren strijd te kunnen gaan vergen. Waarbij de opnieuw zwakste partij: 
de patiënt de kans loopt op extra emotionele schade. En door (psychische) uitputting meestal een te laag bedrag 
accepteert. 



8 VRIJHEID VAN MED IA-UITING EN INFORMATIE 

"Nieuwsredacties en journalisten zullen geen roem oogsten door meer waarheid te 
presenteren dan mensen kunnen verdragen. " 

(Bron onbekend, radio 1, 6 november 1997) 

"Wat denkt u wel? Hoe komt u erbij? Als u denkt dat dat toen in de polis stond, dan moet u 
maar afschrift zenden. Het gaat om de plaats van de juridische komma. WIJ zullen hier wel 
beoordelen of we dat AAW-volgend noemen. Zo niet dan leggen wij het verhaal af." 

(Redactrice van het Verzekeringsvakblad, 6 januari 1995) 

"De verslechterende stemming over immigratie en allochtonen zegt meer over de media dan 
over de Nederlandse publieke opinie. " 

(Femke Halsema, 5 februari 1999) 

"Jullie journalisten zitten te dicht bij degenen over wie jullie schrijven. Jullie dineren met je 
bronnen en trouwen met de macht. Hoe kunnen mensen jullie dan nog vertrouwen?" 

(Matt Drudge, 2 juni 1998) 

"Kranten en tv-journaals gaan meer en meer richting entertainment, uit angst om met 
vervelende berichten hun klanten voor het hoofd te stoten. " 

(Michael Mann, 6 april 2000) 

"Gedupeerden worden door de media geëxploiteerd." 

(Fysiotherapeut, 26 mei 2001) 

Op 2 april 2005 blijkt uit een onderzoek onder woordvoerders van overwegend grote organisaties van het vakblad 
Communicatie: Een meerderheid van de professionele woordvoerders vindt journalisten niet ter zake kundig en stelt dat 
ze elkaar massaal napraten zonder afdoende de feiten te checken en hypes creëren. De helft van de ondervraagden 
meent dat journalisten onbetrouwbaar zijn. Ruim 40 procent zegt dat ze oneerlijk zijn en 75 procent stelt dat journalisten 
zich niet goed voorbereiden op hun onderwerpen. 60 procent stelt dat verslaggevers hun informatie onvoldoende 
checken. 

Een onzichtbare hand 

Waarom worden onnozelheden opgeblazen tot schandalen en hoe komt het dat de media voor werkelijk ernstige zaken 
geen aandacht hebben? Als politici en journalisten maatjes worden, is de waarheid de dupe. 

Sommige dingen krijg je in Nederland niet in de publiciteit. Al heb je er nieuws over dat normaliter een minister zijn kop 
zou kosten, al bel je de redacties van alle grote landelijke kranten en mail je met de grootste volharding alle actualiteiten- 
rubrieken en alle mogelijke instanties met invloed op het betreffende terrein: in pers en media blijft het stiller dan op een 
ondergesneeuwd kerkhof. Politieke partijen - ook die van de oppositie - geven in grote meerderheid niet thuis. Vakbonden 
blijken niet geïnteresseerd. Advocaten verklaren je in bedekte termen voor gek als je hen verzoekt eens naar de juridische 
aspecten van de kwestie te kijken. Het lijkt of een onzichtbare hand ervoor zorgt dat de zaak niet in het nieuws komt of 
anderszins aandacht krijgt. Aanvankelijk kun je het haast niet geloven, maar de aanwijzingen stapelen zich meer en meer 
op: politiek, pers, media, vakbonden, rechters: alle lijken samen te spannen in één groot complot van stilzwijgen ter 
bescherming van wat klaarblijkelijk een gemeenschappelijk belang is. 

De zaken die getroffen worden door deze geheimzinnige censuur liggen gewoonlijk op sociaal-economisch vlak. Ze 
hebben als overeenkomst dat zwakke groepen in de samenleving er de dupe van zijn. Groepen die ongeorganiseerd zijn, 
niet beschikken over een podium van waar af zij de publieke opinie kunnen beïnvloeden en evenmin machtsmiddelen als 
stakingen of wegblokkades tot hun beschikking hebben, waarmee zij uit protest 'gansch het raderwerk' kunnen stilzetten. 
Een duidelijk voorbeeld van het ingrijpen van deze onzichtbare hand was de afgelopen jaren te zien in de berichtgeving 
rond de 'hervormingen' in de WAO. Over de vaak schrijnende gevolgen hiervan verschenen slechts mondjesmaat 
berichten in de pers, die meer geïnteresseerd bleek in de laatste hypes. Over het gesjoemel waarmee dit beleid tot stand 
is gekomen werd helemaal gezwegen. Op oproepen van getroffenen om aandacht te besteden aan het hun aangedane 
onrecht werd, zoals zeer recent nog door de redactie van het televisieprogramma De leugen regeert, afwijzend 
gereageerd. 

Actualiteitenrubrieken op radio en televisie gedroegen zich als spreekbuizen van en lofzangers op de regering. Hun 
reportages droegen het karakter van lange reclamespotjes voor het beleid van het ministerie en uitkeringsinstantie UWV: 
terwijl in werkelijkheid mensen die onmogelijk konden werken arbeidsgeschikt werden verklaard en soms wanhoopsdaden 
begingen als gevolg van het inhumane beleid, zagen we in deze spotjes louter blije gezichten van overoptimistische 
uitkeringsgerechtigden die juichend aan hun reïntegratie in de arbeidsmarkt begonnen. 

Ook droegen de actualiteitenprogramma's actief bij aan een negatieve beeldvorming van de gedupeerden. In de 
reportages van de commerciële omroepen waren geportretteerde WAO-ers gewoonlijk asocialen. Netwerk en Nova 
prefereerden het beeld van aanstellers met ridicule kwalen. In de A/ova-uitzending van 7 april vorig jaar bijvoorbeeld leed 
een geportretteerde arbeidsongeschikte aan een 'parfum-allergie'. 

In interviews met de verantwoordelijke bewindslieden bleven kritische vragen meestal uit. Toen minister De Geus op 19 
maart 2006 werd geïnterviewd op Radio 1, was de scherpste vraag die hem werd gesteld die naar zijn favoriete 
voetbalclub (het vraaggesprek werd namelijk, zoals gebruikelijk op deze publieke zender, voortdurend onderbroken door 
een sportverslaggever die de luisteraar op opgewonden toon op de hoogte hield van het verloop van een of andere 
voetbalmatch - dat is per slot van rekening pas echt belangrijk). 



8 VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE - 134 - 

Journalisten geneerden zich er zelfs niet voor openlijk te laten blijken dat ze wel erg goede maatjes waren met de 
ondervraagde bewindslieden. Zo zat op 6 april 2006 NCRV-verslaggever Frank du Mosch in het middernachtelijke Radio 1- 
programma Casa Luna gezellig biertjes te drinken met staatssecretaris van Sociale Zaken Van Hoof (VVD), die door hem 
werd getutoyeerd en - tussen de plaatjes met jeugdsentiment die Du MMoschvoor hem ten gehore liet brengen - voor de 
zoveelste maal zonder enige tegenwerping het hardvochtige regeringsstandpunt mocht uitdragen. (...) 
Evenmin als op de media hoefden de arbeidsongeschikten op de vakbonden te rekenen: reeds bij het Najaarsakkoord van 
2004 waren zij door hen aan hun lot overgelaten. Solidariteit tussen werkenden en niet-werkenden was volgens de 
vakbondsleiders, die toch al steeds dichter tegen de macht aanschurkten en wier functie een soort stageplaats voor 
toekomstige landsbestuurders was geworden - denk aan de carrière van mensen als Kok, De Geus en Verburg -, in het 
moderne Nederland geen haalbare kaart meer. Het lot van de arbeidsongeschikten werd voortaan met instemming van de 
achterban, die zich blijkbaar niet realiseerde dat arbeidsongeschiktheid morgen ook hun lot kon zijn, dan ook maar 
doodgezwegen. (...) 

Dat de burger ook juridisch feitelijk geen enkele bescherming meer geniet tegen onrecht dat hem van overheidswege wordt 
aangedaan en dat bovendien de toegankelijkheid van het recht voor de burger steeds verder wordt bemoeilijkt, is sinds het 
verschijnen van de lijvige studie over het bestuursrecht van de Maastrichtse rechtsgeleerde A.Q.C. Tak algemeen bekend. 
Het hoeft dan ook geen verbazing te wekken dat ook het kort geding dat werd aangespannen om de onbillijke herkeuringen 
van WAO-gerechtigden stop te zetten, werd verloren. Ook de meeste rechters blijken steunpilaren van 'de machten die daar 
zijn' en hanteren, zoals onlangs over de Raad van State werd opgemerkt, een 'gouvernementele agenda', die steun aan het 
regeringsbeleid behelst en ertoe neigt dat nog verder aan te scherpen. (...) 

Het grote zwijgen betreft echter niet alleen het WAO-beleid. Sinds de invoering van de nieuwe bijstandswet (Wet Werk en 
Bijstand, WWB) op 1 januari 2004 schendt Nederland op grote schaal het verbod op gedwongen arbeid en daarmee 
internationale verdragen met betrekking tot de rechten van de mens*). Bekend/berucht zijn in dit verband de zgn. Work First- 
projecten, maar ook allerlei andere aanduidingen worden gebruikt voor maatregelen waarbij uitkeringsgerechtigden op 
straffe van verlies van elke vorm van uitkering verplicht worden, ongeacht hun opleiding of beroep, in ruil voor bijstand veelal 
laagwaardige arbeid te verrichten. Wederom ontbreekt elke vorm van discussie en heerst alom de stilte van het 
ondergesneeuwde kerkhof. 

Slachtoffers van het beleid, onschuldige burgers die tot dwangarbeid zijn veroordeeld enkel vanwege het feit dat ze de pech 
hadden op een bepaald moment in hun leven een beroep op de bijstand te moeten doen, durven niet naar de rechter te 
stappen omdat ze geïntimideerd worden door de gemeente-ambtenaren met wie ze te maken krijgen - de gemeenten zijn 
namelijk verantwoordelijk voor de uitvoering van de nieuwe bijstandswet - en wier taak voornamelijk lijkt te bestaan in het 
uitkeringsgerechtigden het leven zo zuur mogelijk maken. Advocaten en juridische raadslieden weigeren de kwestie aan te 
kaarten en zelfs medewerkers van rechtenfaculteiten en van het Nederlands Comité voor de Mensenrechten blijken niet 
geïnteresseerd. De stilzwijgende consensus in politiek, media, publieke opinie en dus zelfs onder juristen over de 
toelaatbaarheid van gedwongen tewerkstelling van bijstandsgerechtigden is zo groot dat, om een einde aan deze misstand 
te maken, Nederland waarschijnlijk eerst weer hard op de vingers getikt moet worden door het Europese Hof, zoals dat ook 
in de zaak van enkele asielzoekers is gebeurd. Van de Nederlandse rechter, de vakbonden, de pers en de media valt 
immers ook hier niets te verwachten. Om nog maar te zwijgen van de politiek. 

Er blijkt in Nederland sprake te zijn van één groot kluwen van verstrengelde belangen. Binnen de aan de macht zijnde 
coalitie heerst de kadaverdiscipline van het regeerakkoord. Oppositiepartijen durven bewindslieden nauwelijks kritisch te 
volgen uit angst de kans op eigen deelname aan een volgende regeringscoalitie te verkleinen. Mensen uit de wereld van 
pers en media klussen voor honderdduizenden euro's bij bij ministeries en daaraan gelieerde instanties waardoor hun 
onafhankelijke positie is ondermijnd. De rechterlijke macht blijkt evenmin onafhankelijk en de vakbonden zijn verworden tot 
kweekvijvers voor aankomende politici. 

Door deze complete belangenverstrengeling hebben opeenvolgende regeringen een bijna absolute en ongecontroleerde 
macht verworven. Niet alleen is er geen sprake meer van een democratische scheiding der machten, ook is er als het ware 
een onzichtbare hand actief geworden, die feiten waarvan het bekend worden schadelijk zou kunnen zijn voor doorvoering 
van het beoogde beleid uit de publiciteit en de aandacht kan houden en dit ook met des te minder scrupules doet naarmate 
de positie van degenen die door deze censuur worden getroffen toch al zwakker is. De werkelijke gang van zaken rond de 
herkeuringen in de WAO en de mensenrechtenschendingen bij de gedwongen tewerkstelling van bijstandsgerechtigden zijn 
slechts twee voorbeelden hiervan. 

*)Te weten het Europees Sociaal Handvest (deel 1, art. 1: 'Een ieder dient in staat te worden gesteld in zijn onderhoud te 
voorzien door werkzaamheden die hij vrijelijk heeft gekozen'), het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke 
Rechten (art. 8, lid 3, sub a), en het Verdrag ter Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden 
(art. 4, lid 2). 

Uit: Katholiek Nieuwsblad, 16-03-2007) Louis van Overbeek 

Wie zich een zuiver beeld denkt te vormen over een onderwerp zal beginnen met het raadplegen van 
wetenschappelijk gegevensmateriaal. De toepassing van de wetenschap blijkt echter niet altijd onbevangen te 
zijn. 

In Nederland is sponsoring bij de informatievoorziening een normale zaak geworden. Waarbij de 
nieuwsprogrammering de vorm krijgt van advertainment gelardeerd met 'tips'. En waarbij waarheid, 
commercie en bedrog steeds meer dooreenlopen. In een land als de USA zijn vele media in handen van grote 
concerns, waaronder de wapenindustrie. Nederland blijft daarbij niet achter, maar het is nog enigszins verhuld. 
In 2004 werden na onthullingen en discussie mega-schnabbels van journalisten (onder andere voor het UWV) 
op kosten van de burgers door de regering en de beroepsgroep verboden. 

In het vorige hoofdstuk zagen we hoe klachtenbehandeling, toezicht en rechtsgang onbegaanbaar blijken. En de 
integriteit daarvan openlijk geschonden wordt. Slachtoffers zoeken eerder dan vroeger de publiciteit. Ze doen 
dit soms met hun hulpverlener. Bijvoorbeeld de advocaat, tenminste als deze daar juridisch en commercieel 



8 VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -135- 

gezien aan toe is, en dat ook toestaat. Dat blijft meestal beperkt tot die gevallen waarbij de rechtsgang succesvol 

(b)lijkt te worden. 

Ook het pad van de openbaarmaking gaat niet over rozen. De meeste patiënten zijn immers leken wat betreft het 

omgaan met de media. En zijn na wat ze achter de rug hebben kwetsbaar. En journalisten zijn ook mensen. 

Mensen die soms fouten maken, slordigheden begaan of hun visie of die van de grote adverteerders laten 

prevaleren. 

Maar er is meer. De productie van nieuws en de toegang tot de media loopt langs afgebakende wegen. De 

onthullingen in 'Uw geld en uw leven' gaven al een beeld van de kracht van de lobby, aangestuurd door 

materieel grote belangen. De daarin geopenbaarde interne PR-nota (BIJLAGE 18) laat zien hoe een aantal 

verzekeraars al in de jaren zeventig via de media gebruik maakte van manipulatie, doofpotstrategie en 

intimidatie. 

Wie (vaker) onthullend over verzekeraars naar buiten treedt blijkt ook vandaag in aanraking te komen met 

dubieuze uitingen van teveel journalisten, correspondenten en media. Daarover staan in Dossier 1850 en dit 

rapport meer voorbeelden. En we stuiten op het boek waarin bevestigd wordt hoe het met de vrijheid van 

media-uiting gesteld is. 

De zogenaamde onafhankelijke journalistiek staat steeds meer onder druk door wereldwijde de concentratie van 

media, commerciële afhankelijkheid en financiële rendementseisen. In Nederland verlaten steeds meer media de 

Raad van Journalistiek. 

Inmiddels hebben de media zich ontwikkeld tot volwaardig marketinginstrument van grote publieke en 

marktpartijen, waaronder de verzekeraars. 

Dit hoofdstuk besluit met de ervaringen bij de informatie aan bibliotheken, en met vreemde gebeurtenissen bij 

boekdistributie en in het betalingsverkeer. 

8.1 MEDIAPRODUCTIE; TOEGANG TOT DE MEDIA 

Nieuws ontstaat in de wereld elk moment, elke dag. Nieuws verschijnt in de media na een selectieproces. Niet 
alles kan immers gepubliceerd worden. Wat (de meeste) aandacht krijgt hangt samen met de toegang tot de 
media en het opnamevermogen van de doelgroep. Vooraanstaande personen, politici, imposante overheden en 
instituten, en ook sterke marktpartijen en journalisten hebben voorrang, naast nieuws van groot maatschappelijk 
belang. Wie van deze groeperingen geen deel uitmaakt ziet een hogere toegangsdrempel naar het medium. 
En: de doelgroep wil bijvoorbeeld in het weekend, bijvoorbeeld tijdens feestdagen niet onnodig worden belast 
met onprettige maatschappelijke berichten. Nieuws ontstaat dus wel, maar wordt selectief al naar gelang 
verstrekker, tijdstip en hoeveelheid doorgegeven. En wordt geproduceerd - met voorrang aan, en mede tot 
voordeel van - partijen die invloed hebben op de producenten. 

8.2 SPONSORING 

Sponsoring is in de maatschappij vandaag een breed ingevoerd verschijnsel geworden. Zie ook Hoofdstuk 5.9: 

• Marktpartijen kopen zelf radio- en tv-programma's (Vara-Zembla, 15 oktober 1998). 

• Sommige grootbanken sponsoren het sociale leven op grote schaal. 

• Rechtstreekse of indirecte begunstiging door marktpartijen van politici of hun partijen. Het farmacieconcern 
MSD sponsorde in 1996 de VVD-Internationale met € 23.000. Begunstiging kan ook door deelnemers aan 
een politiek netwerk-evenement een exorbitante prijs te laten betalen. 

• Het Rijk sponsort omroepen voor miljoenen euro. Bijdragen aan programma en het NOS-Journaal zijn 
normaal. Sommige programma's worden tape-klaar geleverd. De ministeries zeggen de sponsoring gestaakt 
te hebben na een uitloop tot in 2009. 

• Bij de start van de regionale omroep Brabant-tv had de Provincie Noord-Brabant al een bedrag van € 5 
miljoen geïnvesteerd. 

• Veel journalisten en tv -presentatoren opereren vanuit eigen BV's. Zij boeken vaak forse omzetten. Zij worden 
allang niet meer alleen door de regionale middenstand en hun locale garage gesponsord. 

• De zeppelin waarmee de Politie toezicht hield bij de voetbal EK-2000 werd gesponsord. 

• (Letselschade-)Advocaten sponsoren patiënten- en slachtofferverenigingen. 

• Overheid, verzekeraars, de farmacie en de medische hulpmiddelenindustrie 'sponsoren' de media, het 
onderwijs en de medische stand met honderden miljoenen euro per jaar. Verzekeraars sponsoren de 
universitaire wereld onder meer in de vorm van buitengewone leeropdrachten. De nascholing van medici in 
Nederland wordt vrijwel geheel betaald door de farmaceutische industrie. Trouw meldt op 22 april 2000 hoe 



8 VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -136- 

de farmaceutische industrie de nascholing van huisartsen misbruikt voor medicijnpromotie, inclusief 
geschenken. 
• Vooraanstaande medisch-wetenschappelijke uitgaven blijken evenmin aan commerciële invloeden te 
ontsnappen. Zo blijkt op 22 mei 1998 dat The Lancet in 1990 een redacteur in dienst nam die ook op de 
loonlijst van Philip Morris stond. 

Door die informatie- 'voorziening' leren de marktpartijen aan de medici (in opleiding) hoe zij moeten denken, 
handelen, en welke middelen voor te schrijven. En de leert de overheid aan de burgers hoe te denken. Terwijl 
het denken en handelen van consumenten ook wordt geprogrammeerd door gesponsorde mediarubrieken. In 
gezondheidskaterns en -programma's naar voorbeeld van de USA, waar media de voordelen van medische 
middelen en behandelingen overdrijven. En de kosteneffectiviteit en nadelen ervan verzwijgen of 
onderbelichten (Medisch Contact, 9 juni 2000). Ook in Nederland worden vormen van dergelijke 
'wetenschapszwendel' steeds duidelijker zichtbaar. 

Effectieve regelgeving rond sponsoring is achterhaald nu de media naar Amerikaans voorbeeld steeds meer in 
handen raken van grote marktpartijen en overheden. Zogenaamde regels worden lachend omzeild. Sancties 
bestaan niet of worden niet toegepast. 

8.3 OPINIELEIDERS DOOR ASSURADEUREN BETAALD? 

"... Er is sprake van een verregaande corruptie van de medische wetenschap ... Ook worden veel 
onderzoeksvragen niet beantwoord omdat er geen financiële winst te behalen valt ..." 

Richard Horton (The Lancet, 2001) 

Sponsoring van wetenschappelijk onderzoek door het bedrijfsleven is niets nieuws. Sponsoring zet de 
objectiviteit en de wetenschappelijke integriteit onder druk. Met grote risico's. Zeker op het gebied van de 

volksgezondheid. 

Zo blijkt uit voorbeelden uit de farmaceutische en tabaksindustrie, dat sommige wetenschappers of hun instituten tegen 

forse betaling zich ervoor leenden om hun naam en reputatie te grabbel te gooien voor pseudo-onderzoek. Bedoeld om 

schadelijke gezondheidseffecten van beleid of van producten te verdoezelen of te verzachten. In Amerika zeggen inmiddels 

enkele wetenschappelijke tijdschriften publicaties over dubieuze onderzoeken te weigeren. 

De onderzoeker, die volgens de wetenschappelijke waarheid ten nadele van een sponsorbedrijf concludeert, blijkt soms met 

grof zwijggeld te worden weerhouden van publicatie. 

Door de farmaceutische industrie worden prijzen uitgereikt aan freelance publicerende artsen die naar hun 
oordeel het meeste bijdragen aan de ontwikkeling. 

Meer dan de helft van de medisch wetenschappelijke auteurs in binnen- en buitenland voldoet in 2001 niet aan 
de criteria voor auteurschap van het International Committee of Medical Editors (ICMJE). Dat betekent dat die 
auteurs niet wezenlijk bijdroegen aan het opzetten, uitvoeren en beschrijven van de gerapporteerde studie. Het 
leidt tot een beeld van slordige auteurs, ondeugdelijke methoden, verkeerd gebruik van statistiek, onjuiste 
interpretatie van onderzoeksresultaten, en gebrekkige of ontbrekende peer review. Van het weglaten van minder 
goed scorende data uit de onderzoekspopulatie en goede medische alternatieven, tot actief manipulatieve 
fraude. De medische wetenschap en dus ook de kwaliteit van zogenaamd gerenommeerde tijdschriften als The 
Lancet, JAMA en BMJ is blijkbaar te zeer afhankelijk van het geld van de farmaceutische en technologische 
industrie. Soms begint het met een kant-en-klaar onderzoeksprotocol, geleverd door de industrie. 

Hoe staat het met de invloed van assuradeuren op de wetenschap? 

Ook een groot deel van de bijdragen van artsen aan (verzekerings)medische rubrieken blijkt op gespannen voet 
te staan met de stand van de wetenschap. Het betreft steeds welgekozen en begripvol gebleken als prominent 
naar voren geschoven artsen en hoogleraren, vaak van het tweede garnituur. In ruil voor prettig gunstbetoon en 
eclatante honorering hebben zij er geen moeite mee om de publieke opinie en de (verzekerings)medische 
(na)scholing met hun bijdragen aan tv, radio, kranten, tijdschriften, internet, en hun studies, rapporten en 
vaktechnische publicaties 'bij te kleuren'. In de door farmacie, hulpmiddelenindustrie of verzekeraars gewenste 
vorm. Deze medici werden en worden ook door argeloze patiënten- of slachtofferverenigingen tot adviseur of 
beschermheer benoemd. Deze knoeiers met de (verzekerings)medische wetenschap hebben nu ook een naam: 
Medical Opninion Leaders (MOL). Zelden wordt in die media-uitingen melding gemaakt van de relatie tussen 
de auteur-medicus en de opdrachtgever of verzekeraar. Gaandeweg wordt het vermelden daarvan in diverse 
beroepsgroepen verplicht gesteld. 



8 VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -137- 

Twee voorbeelden van dergelijk gesjoemel met de verzekeringsmedische wetenschap: 

Het Britse medisch-wetenschappelijk tijdschrift The Lancet' verlaagde zich tot het publiceren van een dubieus onderzoek 

van neuroloog Dr. Harald Schrader van het academisch ziekenhuis Trondheim. Geconcludeerd werd daarin dat 200 

Litouwse automobilisten met en zonder nekletsel geen significant verschil in nek- en hoofdpijnklachten hadden. Er zou 

daarom geen sprake zijn van whiplashschade. 

De Volkskrant en de Telegraaf van 4 mei 1996 verblijdden de assuradeuren wel erg duidelijk met respectievelijk de intro: 

'Weer sneuvelt er een syndroom onder systematisch medisch onderzoek' en de kop 'Whiplash zit tussen de oren', gevolgd 

door een kritiekloos verslag. 

Zie ook Hoofdstuk 4.19, 5.9 en BIJLAGE 14. 

8.4 AFLEIDEN MET SMARTENGELD 

In dit rapport zijn eerder een aantal berichten bekritiseerd, omdat ze onjuiste feiten of suggesties bevatten. 
Voorbeelden zagen we in de onophoudelijke reeks verhalen over zogenaamd dubieuze 'geheel nieuwe' ziekten 
en letsels. Dan is er de frequente vermenging van het begrip smartengeld met dat van schadevergoeding. 
Vaak wordt in een verhandeling alleen nog maar gesproken over smartengeld. Alsof de geleden 
inkomensschade er niet toe doet. Terwijl die uiteraard doorgaans veel hoger is dan een uitkering voor geleden 
verdriet en gemiste levensvreugde. 

8.5 MEDIA HOUDEN MISSTANDEN IN STAND 

BIJLAGE 3 geeft bronnen uit de literatuur en uit de media rond verzekeraar- en overheidspraktijk. De rol van 
de media heeft enkele vaak terugkerende kenmerken: 

8.5.1 COMPLEXE MATERIE DUUR EN RISKANT? 

Op het eerste gezicht lijkt de positie van de media vooral een verzekeringstechnisch moeilijke. Redacteuren en 

verslaggevers zeggen moeite te hebben met aandacht voor misstanden. Ze noemen als eerste steevast als 

argument dat de gecompliceerde materie en pnvacv-aspecten het lastig maken om journalistieke aandacht te 

geven. En ook het gebrek aan bronnen en 'het ontbreken van tijd en middelen voor de langdurig vereiste 

research'. 

Inderdaad zijn verslaggevers wegens al dan niet vermeende ondeskundige journalistiek soms hard door 

verzekeraars neergesabeld. Nadere analyse van die situaties gaf soms echter een ander beeld: Er was door de 

verslaggever wel degelijk de waarheid gesproken, maar onder de beschuldiging van ondeskundige lekenpraat 

werd door de betreffende verzekeraar 'op de man' teruggespeeld. Meer daarover 'Uw geld en uw leven' en 

BIJLAGE 18. 

De auteur verklaarde aan alle redacties dat zijn dossiers voor de media open ter inzage lagen. Na zijn openbaar 

gemaakte privé-relaas in Dossier 1850 kon de verzekeraar zich niet meer verschuilen achter zijn privacy. 

Enkele verslaggevers hebben van deze door hem geboden inzage-mogelijkheid gebruik gemaakt. Zij namen zo 

kennis van een gedocumenteerd voorbeeld. Dat steeds vaker wordt herhaald en soms overtroffen in de trieste 

verklaringen van anderen. Zie BIJLAGE 3. 

Ook het argument tijdgebrek voor de omvangrijke research snijdt geen hout. Dit rapport geeft namelijk sedert 

1995 het resultaat van 30 jaar onderzoek op een presenteerblad voor de onderzoeksjournalist. 

Wat is dan wél de reden dat de media dit materiaal onbesproken laten? En: Wat gebeurt er nog meer? 

8.5.2 GENIEPIGE LOBBY 

Later bleek dat er inderdaad nog heel andere zaken spelen. 'Uw geld en uw leven' onthulde reeds de geheime 
beleidsnota. Zie een onderdeel daarvan in BIJLAGE 18. Met daarin de vorm van de verzekeraarslobby met 
behulp van vertegenwoordigers van sommige media in die tijd werd gevoerd. Dossier 1850 en dit rapport, 
maken duidelijk dat deze tactiek nog steeds wordt toegepast. Waarbij welwillende media/ redactieleden/ 
verslaggevers door de assuradeuren werden 'geraadpleegd'. Om hun belangen richting publieke opinie en 
Politiek 'geprogrammeerd' te ondersteunen. Niet direct zichtbaar voor collega's en publiek. Anderen melden 
dezelfde praktijk. Zo worden veel onthullingen tegengehouden of afgezwakt. En wordt betere wetgeving voor 
medische onafhankelijkheid en tegen dubieuze schade- afhandeling gedwarsboomd. 

C. Bousardt van de Stichting Werkgroep 1970 en de auteur hebben een aantal contacten/gesprekken /opnamen 
met redacties en journalisten ervaren. Variërend van aanwezigheid met twijfelachtige bedoelingen, of pogingen 
tot intimidatie (zie 8.5.8), tot directe ingreep in de journalistieke vrijheid door een superieur of een sponsor. 
Zo worden gedupeerden geschaad. Zie de volgende paragrafen, Dossier 1850 en BIJLAGE 4. 



8 VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -138- 

8.5.3 NALATEN VAN WEERWOORD 

Verzekeraars wijzen klagers die publiciteit zoeken graag op de zogenaamde objectiviteit van de door hen 
ingeschakelde experts. Verder verwijzen ze naar hun favoriete klachtorganen en de Rechter. Van hun recht op 
weerwoord maken zij spaarzaam gebruik. Zij verschuilen zich daarbij achter de privacy van hun cliënten. 
Zwijgend afwachten blijkt ook in andere gevallen effectief om de voortgang van journalistieke activiteit en 
publicatie te frustreren. 

Uitingen van redacteuren en verslaggevers wijzen erop dat de media door intimidatie ervan worden weerhouden 
om op klachten over dubieuze schadezaken in te gaan. Of de samenhang in deze misstanden onbesproken te 
laten. Dit gebeurt rechtstreeks door verzekeraars zelf of indirect via een in stilte aangewezen journalistieke 
collega of een ander 'medium'. Vaak brengen de betreffende verzekeraars redacties en verslaggevers al in 
onzekerheid door geen commentaar te willen geven. 

Gelukkig laat een enkele journalist en redactie zich nog steeds niet weerhouden om dan toch te publiceren. Met 
verwijzing naar de vooraf geboden gelegenheid tot weerwoord en het afwijzend antwoord. Of het zwijgend 
afwachten door de verzekeraar voor lief nemend. 

8.5.4 WEGLATEN EN OPKLEUREN 

Een voorbeeld van weglaten is de kop van het AD van 11 september 1997: Grote ontevredenheid notarissen en 
advocaten. Dat klinkt prettiger dan waar het artikel werkelijk over ging: Grote ontevredenheid over notarissen 
en advocaten. Voorbeelden als deze kan men dagelijks in koppen en nieuwssamenvattingen aantreffen. 
Andere voorbeelden van weglaten: 

• Na de toch wel zeer onthullende publicaties in de Telegraaf over het IRM-rapport (BIJLAGE 10) werd geen enkele 
ingezonden brief gepubliceerd. 

• Belangengroeperingen van gedupeerden niet noemen, of foutief vermelden en het contactadres weglaten. Omstreden 
klachtorganen die ten gunste van de verzekeraars blijken te werken worden echter nog steeds wél met adres vermeld. 

• Reacties op radio- en tv-uitzendingen blijken door die redacties in het geheel niet aan de gedupeerdenorganisaties 
gezonden. Maar wél aan zogenaamde klachtorganisaties onder de dekmantel van de verzekeraars. 

• In de case van de auteur bleek alleen regionale omroep Ltv3 bereid om aan de hand van zijn (medische) dossiers het 
hele verhaal te brengen. De eerder gepubliceerde en uitgezonden interviews lieten onregelmatigheden weg, die met 
bewijsstukken waren aangetoond. Van enkele andere geïnterviewde getuigen werd het relaas weggelaten. Bij de 
berichtgeving over Dossier 1850 werd vrijwel altijd de inhoud weggelaten. 

• Een producer sprak verontschuldigend over zijn angst voor het terugfluiten van de uitzending door zijn opdrachtgever. 

• Over de onthullende tweede persconferentie, waarin de inleiding tot de eerste versie van dit rapport is overhandigd, is 
door de aanwezige pers niets gepubliceerd. 

• Schriftelijke reacties aan redacties door de Stichting Werkgroep 1970 op ingezonden anonieme brieven in dagbladen - 
met het verzoek om deze door te zenden - werden op één uitzondering na nooit door de geadresseerden ontvangen. 

• De tv-IKON maakte een promotionele uitzending ten behoeve van dr. Simon Knepper van de Uitvoeringsinstellingen op 
26 september 2000. Daarin werd met geen woord gerept over diens gewraakte thuiskluswerk voor verzekeraar ING-Movir 
in de vorm van telefonische keuringen. 

Dit rapport bleef in de media tot heden toe buiten de berichtgeving. Datzelfde gebeurde met de videobanden 
van het tv-interview (BIJLAGE 19). Dat mocht niet worden uitgezonden. En bleef ook na toezending aan 7 
nieuwsmedia onvermeld. 

Waar berichtgeving wél volgt, maar de verwijzing naar andere slachtoffers achterwege blijft ontstaat de 
suggestie, dat het een op zich staande uitzondering betreft. Dit beeld wordt versterkt door een gedupeerde 
patiënt, met opgedrongen pose, camera- of computertechniek, hulpkleuren, belichting en achtergrond, zielige, 
obscure of querulantentrekjes aan te meten. 

Zie over de uitschakeling van 'Whistle Blowers' Hoofdstuk 9.6. 

8.5.5 VERDRAAIEN EN VERVALSEN 

Berichtgeving met als suggestie, dat veel uitkeringsgerechtigden fraudeurs zijn is een vorm van verdraaien. Het 
via de publieke opinie intimideren van claimgerechtigden en gedupeerden. 

Fouten in een bericht komen soms voor en kunnen vervolgens altijd worden gecorrigeerd. Als een pertinente 
fout in een bericht ondanks dringend verzoek niet wordt gecorrigeerd geeft dat te denken. Zeker als de fout de 
omstreden commercieel sterke partij een handje helpt. Dat bleek bij het AD, dat de ingezonden brief 'WAO (2)' 
op 19 januari 1999 ondanks dringend verzoek om herstel niet corrigeerde. Hier volgt het slot van de 



8 VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -139- 

aangeboden tekst, gevolgd door de vervalste tekst die door het AD werd geplaatst en ongecorrigeerd bleef. Het 

cursief en vet is bedoeld om de lezer in staat te stellen om snel de verschillen te zien: 

... En dat, als er niet wezenlijks verandert, later het moment komt dat Nederlanders massaal gaan weigeren hun (wettelijk 

verplichte) arbeidsongeschiktheidspremies te betalen. En zelf gaan sparen. Ze weten dan bij ziekte en letsel wél waar ze 

aan toe zijn, hebben dan een reële kans op herstel, en vermijden de kans op gevolgletsel en onnodige financiële 

afhankelijkheid. 

... En dat, als er niet wezenlijks verandert, later het moment komt dat Nederlanders gaan weigeren hun wettelijk verplichte 
arbeidsongeschiktheidspremies te betalen. En zichzelf verzekeren. Ze weten dan bij ziekte en letsel wél waar ze aan toe 
zijn. 

8.5.6 AANKONDIGING EN TIJD 

Voor zover er wél wordt uitgezonden wordt een uitzending soms op het laatste moment of een dag na 
uitzending aangekondigd. Dat verhinderde dat een aantal kijkers op 24 april 1998 kennisnam van het 
schandalige gesol met de door een operatie geïnvalideerde Gijs van Eijk, met wiens medisch dossier werd 
gesjoemeld. Ook komt het voor dat de beschrijving van het uit te zenden onderwerp weinig overeenkomst 
vertoont met de in de programma- en dagbladen beschreven inhoud. Met als gevolg een lagere kijk- en 
luisterdichtheid. De in het echte onderwerp wél geïnteresseerde luisteraar of kijker loopt op die manier de kans 
(een deel van) de uitzending te missen. 

Voorbeeld daarvan is de RVU-uitzending van 25 september 1995. De uitzendingen op 7 maart 1996 en 20 
januari 2003 begonnen eerder dan aangekondigd, zodat een aantal mensen 'in de lopende uitzending is 
gevallen'. En deze daardoor niet goed hebben kunnen volgen. Zie BIJLAGE 4. 

8.5.7 WEGHALEN 

Na de onthulling op 7 maart 1996 in het VARA-tv-programma Zembla werd door de meeste andere media niet 
of nauwelijks aandacht besteed. Dit gebeurt bijna altijd na het blootleggen van misstanden bij grote organisaties 
of machthebbers. Bijvoorbeeld ook na de besloten Tweede Kamerzitting, waarin 27 militairen verslag deden 
van hun ernstige chronische klachten na het gebruik van het preventief medicijn Lariam. 

Opvallend is ook het onmiddellijk na een eerste vermelding in de media verdwijnen van belangrijke berichten. 

Een voorbeeld daarvan is het bericht op een van de ochtend-nieuwsdiensten op 26 april 1996. Gemeld werd 

daarin, dat de toenmalige Staatssecretaris van Sociale Zaken van Linschoten maatregelen aankondigde naar 

aanleiding van klachten over keuringsartsen. En dat er duizenden nieuwe keuringsartsen nodig zijn. En dat 

jonge artsen zonder ervaring niet in aanmerking zouden komen. 

Dit bericht, of commentaar werd nergens elders gehoord en ook niet elders op tv of in de geschreven pers 

aangetroffen. 

8.5.8 'DAT MOETEN JULLIE NIET MEER DOEN' 

Ook in de tv-uitzendingen mag de volledige waarheid over de verzekeringspraktijk niet worden gezegd, onder 
meer op straffe van het terugfluiten van de uitzending. Zoals het interview op 5 september 1995, BIJLAGE 4: 

1. Producer verontschuldigt zich bij het aanbieden van een nogal uitgedunde tv-opname: Was bang voor 
aanklacht wegens smaad. Anders gaat uitzending niet door. 

2. Hij vertelde dat aan de omroepdirectie na afloop uit de hoogste verzekeringskring te verstaan was gegeven, 
dat zij zich voortaan van dergelijke uitzendingen moesten onthouden. Met de woorden: 'Dat moeten jullie 
niet meer doen. ' 

3. Het was inderdaad de enige uitzending in deze serie die stilzwijgend nooit herhaald werd. De kritische 
RVU-serie uitzendingen over onderwerpen als deze uit het seizoen 95-96 werd heruitgezonden gedurende 
de zomermaanden van 1996 en 1998. Navraag bij de omroep leerde ons dat de uitzending van 25 
september 1995 in elk geval niet zou worden herhaald. 

4. Van deze uitzending circuleren overigens wel een aantal videobanden ter illustratie van deze gewraakte 
verzekeringspraktijk. 

8.5.9 VERBOD OP UITZENDING 

Onthulling van de werkelijke praktijk wordt door assuradeuren niet erg op prijs gesteld. Zoals het tv-interview, 
dat volgens de producer niet mocht worden uitgezonden. BIJLAGE 19 geeft de tekst van de video-opname. 



8 VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -140- 

8.5.10 VALSE BERICHTEN 

Kritische krantenlezers en tv-kijkers kunnen zich niet altijd zelf een oordeel vormen van de juistheid, 
objectiviteit en volledigheid van datgene wat wél in de media doorkomt. 

Een voorbeeld is de Telegraaf die op 18 november 1995 op de voorpagina kopte met 'Zelfverminking voor uitkering'. Bij 
lezing bleek het om niet meer dan drie slachtoffers te gaan. Waarbij de lezer geen enkele controle op de juistheid of de 
aannemelijkheid werd gegeven. Dit bericht volgde op een conferentie voor de verzekeraars over een gezondheidsfraude- 
rapport van Schalke & Partners. En passant werd in het artikel gesteld dat 10% van de claims frauduleus zou zijn. 
Rugklachten en whiplash bovenaan. Dit werd evenmin gestaafd. In het voor patiënten intimiderende artikel geen woord over 
de benadeling van te goeder trouw verzekerden. Die hun uitkering door hun verzekeraars gedwarsboomd zien. 
Soortgelijke berichten worden door verzekeraars en hun adviseurs ongeveer tweemaal per jaar groot in de 
publiciteit gebracht. Meestal zonder commentaar en follow-up. Deze strategie doet denken aan wat een 
strafrechtadvocaat witwassen van informatie noemt: Men verzint en brengt een oncontroleerbare 
opzienbarende nieuwsuiting. Onder de media is er meestal wel één die het verhaal brengt. Meestal komt er niet 
eens kritiek, of die wordt niet gepubliceerd. Zelden ontstaat er een rel over. Als er dan al gerectificeerd wordt 
doet men dat dan juist heel klein, liefst onder op een binnenpagina . Intussen heeft het gecreëerde valse beeld 
zich in de hoofden van mensen genesteld. 

8.5.11 HET LAATSTE WOORD 

Interviews en publicaties met gedupeerden trekken vaak de aandacht met een krasse kop, die lijkt te wijzen op 
een stellingname ten gunste van het slachtoffer. Kijkt men naar de slotalinea, dan blijkt die te vaak ten deel te 
vallen aan de sterkste partij. 'Op de man/vrouw spelend' ten gunste van de verzekeraar in kwestie. Een 
terloopse sneer naar de gedupeerde, met een van de suggesties uit BIJLAGE 6, is het journalistieke recept voor 
een goedkoop eindvonnis. Dat in plaats van de kwestie zelf in de hoofden van de lezende of kijkende leken 
blijft hangen. Waarmee de getuigende terecht claimende gedupeerde als op zich staande dubieuze pechvogel in 
een querulantenhokje wordt opgeborgen. Opdat de lezer/kijker zich in elk geval geen zorgen zal maken 
mogelijk morgen in hetzelfde wespennest te raken. 

8.5.12 SUGGESTIEVE BERICHTENSTROOM 

Ook zonder 'hete adem' van assuradeuren staan de media onder grote tijddruk. Met kans op onzuivere of 
onvolledige publiciteit. 

Steeds meer bevestigen gezondheidsassuradeuren hun beleid, als in BIJLAGE 18. En door via de media een niet 
gestaafde en suggestieve berichtenstroom over het publiek uit te strooien. Waardoor het grote publiek een 
onjuist beeld van de werkelijkheid krijgt of houdt. 

Zo ook de periodiek herhaalde suggestieve berichten over verzekeringsfraudeurs. Rond het jaar 1995 volgen 
met regelmaat suggestieve berichten met halve waarheden en hele leugens over zogenaamd nieuwe 
(beroeps)ziekten of letsels. Met niet gestaafde verdachtmakingen aan het adres van degenen die aan de 
geschetste aandoening, of aan de gevolgen van het genoemde letsel lijden. Daarbij worden gretig 
verzekeraarvriendelijke deskundigen naar voren geschoven, die het blijkbaar met hun beroepscode of met de 
waarheid niet zo nauw nemen. Onder andere whiplashletsel werd zo met succes in de taboesfeer gebracht. Ook 
volgen frequent berichten over de noodzaak, de werkwijze en ronkende resultaten van het werk van Detectives. 
Waarmee het beeld van grootschalige verzekeringsfraude werd gevestigd. 
Voor nadere details zie BIJLAGEN 4 en 14. 

Voorbeeld wat wij in dit verband onder ogen kregen was het artikel van Janny Groen in de Volkskrant van 8 
oktober 1996. Een paar gegevens daaruit: 

• De titel luidt 'Meer welvaart meer whiplash'. 

• Patiënt Odo van Straaten komt aan het woord. Zij is na 7 jaar met hulp van een USA-Instituut voor 95% 
genezen. Ze heeft alleen een geluidsneurose en kan weinig meer aan haar hoofd hebben. 

• Zij vindt de leden van een van de patiëntenverenigingen maar klagers. 

• Zij wil een vereniging oprichten van genezen patiënten. 

• Zij plaatste een advertentie met een oproep en verbaasde zich dat er niemand reageert, maar weet toch het 
antwoord: 'Kennelijk willen ex -patiënten niet herinnerd worden aan die zwarte bladzijde in hun leven'. 

• Dr. D. van der Kwaak, medisch adviseur van Nationale Nederlanden, beweert met oncontroleerbare cijfers dat 
het einde van de verzekerbaarheid van whiplash snel in zicht komt. En geeft een overzicht van de whiplash- 
gevoeligheid in de wereld. Aan de hand van oncontroleerbaar woordgegoochel komt de conclusie: ons land 
staat eenzaam aan de kop. 



8 VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE - 141 - 

• Prof. W. Everaerd, Hoogleraar Klinische Psychologie van de Universiteit van Amsterdam doet er een schepje 
bovenop. En ziet onder meer een verband tussen ons sociaal stelsel en allerlei modeziekten als ME en 
whiplash. En omdat volgens een instituut ons pijngeheugen vurig verlangt naar een verklaring. En whiplash 
daarvoor wel geschikt zou zijn. 

• Tenslotte bevat de tekening de onjuiste suggestie dat voor een whiplash auto's nodig zijn, en nog wel twee. 

• Van Odo wordt later niets meer vernomen. 

De suggestieve berichtgeving rond ernstig zieken en slachtoffers van zwaar letsel duurt onverminderd voort. 
Het recept wordt kennelijk samengesteld uit een keuze uit onder meer de volgende ingrediënten: 

begin met een suggestieve titel, begin met de onwaarheid dat het een vroeger nooit bestaande welvaarts- of modeziekte is, 
met de ruimhartige onwaarheid dat deze patiënten na vele jaren nu erkend worden, zorg voor een onvolledig beeld, poneer 
onbewezen stellingen, zorg voor verwarring, bijvoorbeeld door deskundigen van verschillende achtergrond en 'bloedgroep' 
en terminologie met elkaar te laten discussiëren, haal er oncontroleerbare zogenaamde verdwenen modeziektes in andere 
landen en tijdperken bij, toon wonderbaarlijke alternatieve therapeuten en genezingen, etaleer uitzonderlijke patiënten die 
op heldhaftige wijze weer aan het werk gingen, en hoe gelukkig ze inmiddels al zijn, als voorbeeld voor die meer dan 
honderdduizend anderen, zet patiënten en begeleiders met suggestieve vragen op het verkeerde been, geef een incompleet 
beeld, en klaag dat het uit hand loopt met de kosten. 

Daarbij is de verleiding blijkbaar nauwelijks te weerstaan om foto's en tv-beelden van slachtoffers te 
dramatiseren. Patiënten/verzekeringslachtoffers zijn gemakkelijk te manipuleren. Als ze al in de gaten hebben 
welk spel er wordt gespeeld, ze zijn meestal niet in staat om weerstand te bieden. Nieuwsberichtgeving neigt 
steeds vaker tot vormen van voyeurisme. Op zoek naar smeuïge emoties voor lees- en kijkdichtheid, waarbij de 
juiste weergave van de kwestie afbreuk wordt gedaan. Op de lezer en kijker wordt dan soms bovendien een 
suggestie overgebracht, dat er met de gedupeerde iets niet klopt. Dit is niet alleen in het nadeel van het 
slachtoffer maar ook van de gehele patiëntengroep, omdat die met de gedupeerde wordt geassocieerd. Op die 
manier worden bovendien anderen ontmoedigd om in de publiciteit te treden. 

8.5.13 VERDWIJNEN VAN STUKKEN 

Na de persconferentie op 29 augustus 1995 mist de Stichting Werkgroep 1970 het aan de aanwezige 
journalisten ter inzage gegeven exemplaar van 'Uw geld en uw leven'. Ook na navraag wordt het nooit 
terugontvangen. Het exemplaar rapport dat de Stichting op 11 november 1996 aan de Hoofdredactie van de 
Volkskrant ter inzage zond - met verzoek om terugzending - werd evenmin geretourneerd. Zie BIJLAGE 4. 

8.5.14 ONEERLIJKE SUGGESTIES 

Wie door deze intimidatie in mediaberichten wordt getroffen moet in de verdediging. Kan beter maar zwijgen. 
En is kansloos. Want het gesuggereerde beeld heeft zich in hoofden van mensen genesteld. 

Een voorbeeld van dubieuze berichtgeving uit een andere sfeer is de 'onthulling' door de Telegraaf over een milieu- 
actievoerder. Die op legale wijze toestemming vroeg om op Schiphol ballonnen te mogen oplaten. Het bericht meldde dat de 
actievoerder in een AlVD-archief voorkwam als ooit verdacht zijnde van terreur. Met de suggestie dat het vliegverkeer nu 
niet meer veilig zou zijn. Aan de vraag of de AIVD hier wellicht belang bij had (het bewust 'lekken' van informatie) ging men 
voorbij. 

'Op langere termijn helpt deze vorm van berichtgeving zichzelf om zeep...' Aldus Prof. Dr. A. van der Meiden, 
communicatiedeskundige, in Radio 1 op 19 oktober 1996. '... Eigenlijk zou de voorzitter van de Nederlandse 
Vereniging van Journalisten hiervoor de microfoon moeten zitten. Het recept van dit soort journalistiek is heel 
simpel: 1. Je begint met halve suggestieve waarheden (de actievoerder was al eerder verdacht); 2. Je pleegt 
contaminatie (er komt een actie op Schiphol); 3. Je past de complottheorie toe (we moeten uitkijken: hij gaat 
het wéér doen); 4. Gebruik emotie (verschrikkelijk toch dat neef Gerard niet eens naar de begrafenis van tante 
Mathilde in New York kan). 

Op langere termijn valt het medium dat zich hiervan bedient in eigen zwaard. Het loopt uit op een soort van 
sensationele suïcide. Omdat men door het verslavende karakter van dit soort journalistiek steeds meer van dit 
soort gif moet toedienen brengt men deze suggestieve berichtgeving vanzelf om zeep.' 

Inmiddels blijkt steeds vaker angst voor de media. Bijvoorbeeld bij de oprichting van de Vereniging van 
Slachtoffers van Politie en Justitie, 20 januari 1997. De vereniging behartigde kortstondig de belangen van 
mensen die om allerlei redenen de dupe zijn geworden van Politie en Justitie. Sommigen van hen durven niet te 
verschijnen of te praten uit angst voor de media. 



8 VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -142- 

8.5.15 OMBUDSMANNEN 

Ook kranten hebben Ombudsmannen aangesteld. Wie klachten heeft over de redactionele inhoud van de krant 
kan zich tot deze persoon wenden. De dagbladpers meent, dat met dit instituut het aantal klachten bij de Raad 
van Journalistiek zou worden teruggedrongen. De bijdrage van deze ombudslieden komt nauwelijks verder dan 
een badinerende column in sommige kranten. Een schaamlap in vergelijking met andere klachtorganen uit eigen 
kring. Zie Hoofdstuk 7. 

Het wachten is daarom op bijvoorbeeld een Ombudsman die zich écht gaat buigen over klachten. Zoals over het 
weglaten van belangrijk aangeboden nieuws, of het ongecorrigeerd laten van verdraaide informatie. 

8.6 FEITEN BEVESTIGD 

Voor wie gelooft in de vrijheid van media-uiting is het boek 'De Medialeugen' van Colette Braeckman, e.a. een 
aanrader. Het illustreert meer feiten dan die hiervoor in dit rapport en in dit hoofdstuk zijn gepresenteerd. Ook 
Prof. J. Groebel, hoogleraar Massacommunicatie aan de UvA besprak op 23 januari 1997 deze media-praktijk 
in de IKON-uitzending 'Kenmerk'. 
Enkele gegevens uit 'De Medialeugen': 

• 'Dat de massamedia vrij en onafhankelijk van de macht kunnen opereren klopt niet...' 

De nieuwsvoorziening wordt voornamelijk bepaald door een gestadig slinkende groep media-eigenaren en 
persagentschappen die overheden en grote ondernemingen als hun voornaamste broodheren graag van dienst zijn. Zo 
niet, dan worden zij gepasseerd ten gunste van hun concurrenten. 

• Adverteerders blijken als belangrijkste financiers van commerciële nieuwsmedia een belangrijke macht. 

• Voor onafhankelijke zelfstandige veldresearch door journalisten is nauwelijks nog tijd en geld. Het 'Hilton-effect' bindt 
verslaggevers aan het pluche en het eigen bureau alwaar de informatie hapklaar via moderne technieken wordt 
aangereikt. De verslaggever die nog zelf op pad gaat komt spoedig in conflict met de gepropageerde werkelijkheid. De 
reporter die zich daaraan niet conformeert kan zijn of haar biezen pakken. 

• De meeste journalisten koesteren de status en de privileges van hun beroep en prefereren daarom concessies: zwijgen, 
schipperen en liegen. 

• Reporters die niet anders dan de waarheid zoeken worden levenslang geboycot, al dan niet gepaard gaand met 
ongecontroleerde verdachtmakingen banden te hebben met dubieuze groepen. Zij worden vervolgens met gebruikmaking 
van de mythe van het complot, met invallen of arrestatie gefrustreerd, of erger. 

• Een deel van de berichten gaat zelfs zonder journalistieke tussenkomst rechtstreeks van de bron (bedrijf, regering, 
politie) naar de drukkerij of de omroep. 

• Per saldo wordt het overgrote deel van de nieuwsuitingen gewijd aan politieke en economische machten, respectievelijk 
gevuld met vooraanstaande personen uit die kringen. Zij die voor dezen een bedreiging vormen worden op 
suggestief/emotionele wijze in een dubieus licht geplaatst. Soms worden zij niet eens geraadpleegd, maar zorgen 
gezagsdragers er voor des te meer ongecontroleerd over hen te spreken en te schrijven. Zo wordt de heersende elite 
bevoordeeld. 

• De selectie uit de informatiestroom wordt grotendeels door performatieve/commerciële criteria bepaald. Wie en wat niet 
binnen de door de ideologische consensus geconstrueerde werkelijkheid valt wordt niet serieus behandeld of krijgt 
simpelweg geen toegang tot de media (bron o.a. Stuart Hall.). Aldus zijn de media per definitie politieke instrumenten en 
journalisten, op een enkele uitzondering na, willoze bijwagens van de heersende elite'. De bandbreedte van het 
concensusplatvorm wordt kleiner. Steeds meer groepen passen daar niet meer in en worden aldus naar de rand van de 
samenleving geschoven. 

• Voor de mening van individuen en groepen is nauwelijks ruimte. Voor zover daar nog aandacht voor is wordt er sterk 
geüniformeerd en gesimplificeerd. Ritzer spreekt van McDonaldisering. 

• Het persoonlijke wordt bewust gezocht: 'Emotie-tv' en 'mannetjesmakerij'. 

• 'Sommige onderwerpen zijn onbespreekbaar, talloze misstanden worden gewoon 'geen nieuws' bevonden, afwijkende 
zienswijzen worden gemarginaliseerd' . 

• De werkelijkheid moet steeds vaker het veld ruimen voor enscenering van kunstmatige reportages. Het komt regelmatig 
voor dat met fictieve of gemanipuleerde bronnen en (computer)montagebeelden een onbestaande werkelijkheid wordt 
gecreëerd: Men spreekt van Nepnieuws en Canards. Overheden en andere sterke partijen uit de samenleving blijken zich 
daarvan te bedienen. Ontdekte mediamissers worden uiterst klein of helemaal niet gecorrigeerd. 

• Het komt regelmatig voor dat de politiek of het grootbedrijf bij redacties rechtstreeks, of via hun directie, bepaalt dat er 
niet gepubliceerd of uitgezonden wordt. 

8.7 BOEKDISTRIBUTIE: FRUSTRATIE DOOR INTERPOLIS? 

Voor degenen die zich zelf willen voorbereiden op het openbaar maken van hun wederwaardigheden volgen nu 
praktijkervaringen. 

8.7.1 DIRECTE VERKOOP BANCAIR VERSTOORD 

De betaling van een besteld boek wordt gevolgd door de ontvangst van de overschrijving. De verzendfrequentie 
van betalingsafschriften is wekelijks. Het GAK, de rechtsvoorganger van het UWV, meldde dat enkele 
pogingen om Dossier 1 850 per Postbank te betalen in het geheel niet zijn geslaagd. Eerst na een nieuwe poging 
volgde bankafschrift met betaling, waarna verzending heeft plaatsgevonden. Dergelijke klachten heeft de 
auteur/uitgever van meer bestellers gehad. Een onbekend aantal mensen zal om die reden niet in het bezit van 



8 VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -143- 

Dossier 1850 zijn gekomen. Daarom gebruikten sommige bestellers de betaling van contant geld in enveloppe 
als alternatief voor snelheid en zekerheid. Dit bleek goed te werken. Dit in navolging van enkele aanschaffende 
bibliotheken, aan wie de betaling langs bancaire weg werd geweigerd. In dat jaar was Rabobank- Interpolis 
tevens bibliotheeksponsor. 

8.7.2 LEVERING AAN BIBLIOTHEKEN GEHINDERD 

De budgetten van bibliotheken zijn sterk gereduceerd, zodat sponsoring nodig is geworden om het hoofd boven 
water te houden. Sponsor was onder andere Rabobank-Interpolis. Onderstaande gebeurtenissen hebben de 
levering van Dossier 1850 aan bibliotheken verstoord: 

1. De centraal opgestelde boeksamenvatting bleek onjuist te zijn: Meldde een goede afloop. Eerst na 
drievoudig bezwaar en opschorting van de levering - maanden later - bleken er correctie-recensies 
gedistribueerd. Toch bleek de foute recensie nog te circuleren. 

2. De distributie via de landelijke Bibliotheekcentrale liep stroef. Dit hield mogelijk verband met de onjuiste 
recensie. Dit in contrast met bijvoorbeeld de rapporten van de parlementaire enquêtes die al na twee 
maanden in de bibliotheken liggen. Er bleek meer: 

3. Twee bibliotheken meldden dat de Rabobank de betaling van Dossier 1850 aan de Postbank frustreerde. 
Nadat deze daartegen bezwaar hadden gemaakt werden zogenoemde 'technische problemen' daar 
overwonnen. Mogelijk hebben deze of andere problemen ook in andere bibliotheken gespeeld. 

4. De betaling door andere bibliotheken duurde meestal enkele maanden. De bibliothecaresse uit R. schreef de 
auteur, betuigde haar deelneming en excuses, en sloot ten einde raad een privé-betaalopdracht in, omdat 
betaling van Dossier 1850 via haar bibliotheek na meer dan twee maanden nog steeds op te veel 
'moeilijkheden ' stuitte. 

5. Een Friese briefschrijfster meldde dat haar aanvraag via de Koninklijke Bibliotheek gedurende 3 maanden 
onsuccesvol was. Terwijl Dossier 1850 daar als eerste was opgenomen. Nog eens 2 maanden later had de 
bibliotheek in die plaats het boek maar zélf aangeschaft. 

6. De Nederlandse Bibliotheekdienst bleek ondanks de publiciteit niet bereid Dossier 1850 in het bulletin 
'Media-Nieuws' op te nemen. 

7. De Provinciale Bibliotheek Centrales waren ondanks de publiciteit, evenmin bereid Dossier 1850 in hun 
mailing op te nemen. Een vreemde zaak. Want dit gebeurt wél bij de reguliere uitgevers, en wel zelfs 
voorafgaand aan het verschijnen. Uitzondering was de provincie Noord-Brabant. Die had de 
aankondigingsberichten van Dossier 1850 geruime tijd voor verschijnen aan de landelijke Centrale 
verzonden. 

8. Veel bibliotheken weigerden decentraal aan te schaffen en verwezen daarbij naar de reguliere procedure, 
geïnitieerd door de centraal-landelijke aanschaf-informatie. Anderzijds gebruikten sommige provinciale 
centrales even stellig het tegenovergestelde argument: Dat elke bibliotheek vestiging juist autonoom beslist 
over aanschaf. Een woordvoerster van een van de noordelijke provinciale bibliotheekcentrales verheelde 
niet dat er door haar dienst, zowel telefonisch als schriftelijk 'aanvullende sturing mogelijk is'. Op het wel 
of niet door de aangesloten bibliotheken aanschaffen van boeken. 

Ook de distributie van de tiende druk van dit rapport werd op 11 april 1997 bij de recensie door de landelijke 

Stichting Nederlandse Bibliotheek Dienst tegengehouden. Met als motief "te specialistisch". Na bezwaar 

volgde excuus, maar geen correctie. En werd de uitgever vervolgens verwezen naar een mailingservice, tegen 

betaling. 

Gelukkig dacht ook hier de Provinciale Bibliotheek Dienst Noord-Brabant er anders over. 

Het is gissen hoeveel andere Nederlandse boeken of rapporten op soortgelijke wijze buiten het Nederlandse 
bibliotheken blijven. De vrije verspreiding van het gedachtengoed van mensen wordt daarmee geschaad. 
Mensen die het rapport willen lezen zonder het zelf te moeten aanschaffen, is die mogelijkheid dus onthouden. 
Voor veel gedupeerden met financiële beperkingen was het daarom vrijwel onmogelijk, om Dossier 1850 te 
lezen. 



8 VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE - 144 - 

8.7.3 BESTELLINGEN VIA BOEKHANDELS GEDWARSBOOMD 

Veel consumenten hoorden bij de bestelling via de boekhandel dat deze enige tijd nodig zou hebben alvorens te 
kunnen uitleveren. Vervolgens bleek dat de bestelling, zonder verder bericht niet werd uitgevoerd. Zonder dat 
de auteur, tevens uitgever, iets van die boekhandels hoorde. 

Verschillende andere boekhandels zonden een bankcheque, die twee Rabobanken weigerden te verzilveren, 
ondanks dat de auteur zich met paspoort en Postbankgiromaatpas legitimeerde. Eerst zou hij lid van de 
Rabobank moeten worden. Dat ging de hem te ver. Gevolg was dat hij ook later door boekhandels toegezonden 
bankcheques eerst moest retourneren met ook hier verzoek om contante betaling per post. 

8.7.4 GRATIS DISTRIBUTIE AAN IEDEREEN 

'Obstructie' door de bank(en), zo typeerde een verslaggeefster de boekdistributie. Zo is een onbekend aantal 
geïnteresseerden de toegang tot Dossier 1850 belemmerd. De auteur biedt daarom sinds november 2005 
zowel Dossier 1850 als dit rapport wereldwijd gratis aan op internet. Rabobank en Interpolis hebben 
uiteraard beide hardcopy-uitgaven als eerste gratis ontvangen. Zij blijven voortaan net als iedereen dagelijks 
ongehinderd gratis op de hoogte via www.werkgroepl970.nl 



9 HOE GEDUPEERDEN WORDEN UITGESCHAKELD 

"Eén kort telefonisch onderhoud maakt meteen duidelijk dat Joop Vontsteen een amateur is 
en behoorlijk warhoofdig ook. " 

(Volkskrant van 14 september 1996 over de man 

die overspoeld werd door telefoontjes nadat hij een 

Landelijk Meldpunt Verzekeringsgedupeerden had geopend) 

"Door de kwestie wel bij de Judobond en niet bij Justitie aan de kaak te stellen is de actie 
van de drie wereldkampioenen helaas gedegradeerd tot een ongepaste vorm van 
karaktermoord en het op wraakzuchtige wijze vereffenen van oude rekeningen. " 

(Jan Boelhouwer, toen nog docent psychologie op 2 maart 1996 naar aanleiding van 

de topjudoka's die hun trainer-coach beschuldigden van seksuele handelingen die, 

indien bewezen, strafbaar zouden zijn. In juli 1997 achtte de Rechter dit bewezen) 

Waarom praten zo weinig gedupeerden? Waarom verenigen zij zich zo weinig of in het geheel niet? En als ze 
dat wel doen, welke mechanismen blijken hun gebundelde krachtsinspanning te doorkruisen? Hoe staan die 
erkenning, genoegdoening en opheffing van misstanden in de weg? 

9.1 WAAROM DE MEESTE GEDUPEERDEN ZWIJGEN 

Slachtoffers willen het liefste zwijgen. Daar zijn een aantal redenen voor: 

• Je kunt geen slachtoffer zijn als de daders bij gebrek aan erkend bewijs vrij rondlopen. En lucratieve 
(top)posities bekleden in de medische, verzekerings-, justitiële en politieke wereld. 

• Familie, vrienden en bekenden, en de media willen er na een of twee keer praten niet meer over horen. Het 
is immers voorbij, en er is grotere ellende op de wereld, zo is de redenering. 

• Onlangs zagen wij een overspannen en ontslagen manager strak in het pak door de supermarkt snellen, 
niemand zag hij. Contact met ieder mijdend. Zo snel mogelijk langs de kassa in zijn vérweggeparkeerde 2e 
hands auto. 

• "Anno 1 999 zijn er nog steeds wao-ers die 's morgens vroeg met een broodtrommel onder de arm van huis 
weggaan en 's avonds pas weer terugkomen. Uit angst om door de buurt bestempeld te worden als wao-er" 
(WAO WSW advies in 's-Hertogenbosch, 5 februari 1999). 

• Zie voor meer redenen BIJLAGE 13. 

Van niet-toegestane afluister- en camerapraktijken is nog weinig bekend. Het eerste wordt van diverse kanten 

gemeld, het laatste is bewezen. Ook intimidatie wordt veelvuldig door gedupeerden gemeld. 

Zoals in voorgaand hoofdstuk is uiteengezet biedt de gang naar de media geen perspectief. 

Oproepen in de media aan slachtoffers om zich te melden leveren zelden respons van betekenis op. Of gaan 

de doofpot in. Zie Hoofdstuk 8. 

Gedupeerde J. Vontsteen, die een meldpunt voor klachten over alle soorten verzekeringen oprichtte werd 

overstelpt met reacties en dossiers. We moeten bedenken dat het hier klachten betreft van alle mogelijke 

soorten verzekeringen. 

Gedupeerden die met elkaar contact krijgen vormen soms een groep, waarvan de leden elkaar door 
herkenning en erkenning steun geven. Meestal blijft het daarbij. Omdat de initiatiefnemers-patiënten fysieke 
en psychische beperkingen hebben. Ze hebben door het afhouden of afwijzen van hun aanspraken meestal 
ook een financieel probleem. Dan zijn ze beperkt in hun mogelijkheden om te reizen en communiceren. 
Namens 800 siliconenslachtoffers schrijft Hilde Hoff op 6 december 1993 aan de toenmalige Staatssecretaris van 
Volksgezondheid onder meer: Aangezien de meeste vrouwen te ziek zijn om met spandoeken op het Binnenhof te komen 
staan, moet het dan maar op deze wijze. 
De affaire ging in de doofpot. In 2012 bleken de misstanden een wereldwijd schandaal. 

Vast staat dat het voor gedupeerde verzekeringslachtoffers geen pretje is om naar buiten te treden. 

Ons land kent enkele honderden patiëntenverenigingen. Het is een komen en gaan van nieuwe groepen. 

Een onbekend deel houdt zich bezig met klachten over schadebehandeling door assuradeuren. Ook blijken 

enkele verenigingen zich bezig te houden met ongevalslachtoffers. 

Waarom komen groepen niet tot leven of verliezen ze hun vitaliteit? Omdat de leden onderling verschillen in 

aard, gebrek aan inzicht in de verzekeraarspraktijken, of verschillen in stadium van het afscheepproces waarin 

patiënten zich bevinden, verwachtingspatroon, gebrek aan ervaring met de media, gebrek aan geld en energie, 

vanwege infiltratie, en gunstbetoon. Waar belangenverenigingen van gedupeerden ontstaan, volgt meestal 



9 HOE GEDUPEERDEN WORDEN UITGESCHAKELD -146- 

infiltratie door personen en organisaties met commerciële of dubieuzer bedoelingen. Zonder dat de leden dit 
weten, blijken het indirecte afgezanten van verzekeraars. Waarmee een onbevangen uitwisseling onder de 
slachtoffers wordt doorkruist. De binding en activiteiten worden zo gehinderd. De belangenvereniging wordt te 
vaak zelfs een marketinginstrument van verzekeraars, behandelaars en de farmacie. Zie Hoofdstuk 7.1.7 en 
7.1.8. Zodra deze niet (meer) geheel onafhankelijk is en commercieel of door de tegenpartij begunstigd of 
gesponsord wordt, neemt (het effect van) hun activiteiten af, door interne wrijving, en ook als sommige leden 
de beïnvloeding doorzien. 

9.2 WIE SPREEKT IS VERDACHT 

Het afscheepproces van slachtoffers duurt al snel een reeks van jaren. Wie dan nog gaat praten heeft weinig 
kans. Sommige 'experts' beweren dat dan gedane uitspraken 'hervonden herinneringen' zijn. Anderen weigeren 
te geloven dat je dat allemaal kunt verzinnen, temeer omdat sommige details uit verklaringen exact blijken te 
kloppen. Weer anderen ondersteunen dit door aan te geven dat iedereen met enige moeite op ontspannen 
bewustzijnsniveau complete scènes uit ver vervlogen jaren blijkt te kunnen reconstrueren. Niet waar, zeggen 
weer andere 'psychiaters'. Ze beweren zelfs dat gedeeltelijk foute herinneringen aantonen dat alles op 
waanvoorstellingen berust. 

Op die wijze hebben de Rechters vaak het nakijken. En werd Wiesenthal af en toe door het slijk gehaald, 
worden anderen gebrandmerkt als onbetrouwbare fantasten met dubieus verleden. We kunnen slachtoffers van 
deze vergrijpen er niet genoeg op wijzen zich honderdmaal te bedenken. Alvorens zich individueel in de media 
of in verenigingsverband te manifesteren dan wel de gang naar de Rechter te maken. 

9.3 HOE GEGEVENS VAN SLACHTOFFERS VERDWIJNEN 

Ondanks de vele drempels komen nog steeds gedupeerden via de media met hun verhaal naar voren. Zie 
BIJLAGE 3 en 9. Om volgende redenen blijken hun gegevens evenwel vrijwel nooit tot effectieve actie of 
correcties te leiden: 

• Telefonistes, producers, redacties en journalisten zijn bang om grote marktpartijen voor de voeten te lopen. Ze 
weten soms niet wat zij met reacties van lezers, luisteraars en kijkers moeten beginnen. Er zou in de 
verwerking van de reacties iets mis kunnen gaan. Het gaat er immers primair om dat de media-uiting tot 
tevredenheid wordt neergezet. Als een follow-up vervolgens uitblijft, zal dat assuradeuren waarover geklaagd 
wordt niet onwelgevallig zijn. 

• Redacties zelf zijn niet toegerust, bang of niet voldoende geïnteresseerd om uitgebreid op reacties in te gaan. 

• Reacties die wel worden doorgeleid gaan soms naar het verkeerde adres. Media sturen klagers bijvoorbeeld 
steevast door naar Stichting de Ombudsman of de omstreden klachtorganen van de Schadeverzekeraars. Of ze 
worden 'zo maar' toegewezen aan een verkeerde groepering. Zo vermeldde Radio Argos in de uitzending van 
23 februari 1996 wél de naam van een verzekeringsplatvorm (in feite de aangeklaagde verzekeraars zélf). 
Maar niet die van een groep arbeidsongeschiktheidsverzekeringsgedupeerden. 

• Slachtoffergroepen hebben er moeite mee om onderling gegevens uit te wisselen. Zij moeten zorgvuldig 
omgaan met de privacy van gedupeerden, kampen met hun gezondheid en met gebrek aan middelen. Ze zijn 
na hun persoonlijke soms traumatische ervaringen wantrouwend, waardoor zij maar met moeite bereid en in 
staat zijn om de krachten te bundelen. En waar dat al lukt, is dat daarom altijd slechts tijdelijk. 

9.4 AFSCHUDDEN VAN GEDUPEERDEN 

Belangengroepen en gedupeerden putten kracht uit hun gedrevenheid vanwege het hen aangedane onrecht. Ze 

worden echter voortdurend geremd door financiële en gezondheidsbeperkingen. Psychisch vertonen ze vaak 

tekenen van trauma. Zich onder meer uitend in wantrouwen en een terughoudendheid om samen iets te 

ondernemen en dit vol te houden. 

Ondanks hun beperkingen boeken ze soms eerste resultaten in hun verzet tegen de gewraakte praktijken. Dan 

volgen tegenacties van de betreffende assuradeur(en) en daarmee geassocieerde dienstverleners en 

belangenbehartigers. Er zijn immers grote schadesommen in het geding. 

Hieronder een overzicht van de praktijken door verzekeraars die openbaarmaking van gegevens en discussies 

over misstanden doorkruisen. Met () aangeduide praktijken zijn nog niet bewezen, daarover bestaan wel sterke 

aanwijzingen: 

• Ontken. Of leg de beschuldigingen terzijde. 



9 HOE GEDUPEERDEN WORDEN UITGESCHAKELD -147- 

• Laat de media aanvankelijk volop aandacht geven, reageer weinig of niet. 

• Oefen op sociale media invloed uit door vraagstellers en klagers op het verkeerde been te zetten of 
intimiderend te antwoorden. 

• Probeer de klagers de schuld in de schoenen te schuiven. Zie de voorbeelden in BIJLAGE 6. 

• Sabel betrokkene neer als ondeskundig (Voorbeeld: Volkskrant tegenover Vontsteen, 14 september 1996). 

• Breng betrokkenen persoonlijk zo zwaar mogelijk in diskrediet. Verklaar vervolgens hun feiten en visies 
'besmet'. 

• Bestempel ze tot querulant en zielig. 

• Bevorder het 'jojo-effect'. Zie Dossier 1850, pagina 118 (). 

• Oefen invloed of druk uit op media om de klachten van belanghebbende(n) dood te zwijgen. Of als dat niet 
lukt, dan in ieder geval slechts een deel van het relaas te brengen. Of de kwestie zo klein mogelijk te brengen 
of als een op zich staand geval. Liefst op een onopvallende plaats. Of onaangekondigd, dan wel zorg dat de 
media-aankondiging net na de uitzending komt. Zie Hoofdstuk 8. 

• Zeg dat er in verhouding tot de totale klandizie te weinig klachten zijn, dat het om een zeer kleine fractie 
uitzonderingen gaat (voorbeeld: sommige reacties van Rabobank(filialen) op gedupeerde ondernemers, en op 
beleggingsgedupeerden). 

• Bevorder dat uit het eerder publicerend medium weing of geen vervolgberichten of ingezonden brieven 
publiceert. 

• Bevestig de ontvangst van de klachten (zeg eventueel onderzoek toe) en laat niets meer horen. 

• Zorg ervoor de klachten niet ontvankelijk zijn. Zeg bijvoorbeeld dat de bevoegdheid ontbreekt. 

• Bevorder dat er klachtbehandelende organen worden ingesteld. Creëer voortdurend nieuwe/verwante 
klachtorganen, en zorg voor ingewikkelde klachtprocedures. Bevorder vertragingen. Deze tactieken worden 
uiterst succesvol toegepast in klacht- en tuchtrechtspraakorganen. Vooral die van de verzekeraars. Zo wordt 
de klager uitgeput en murw gemaakt. En gaat door gebrek aan middelen en energie van verder verhaal afzien. 
Juridische procedures worden vervolgens lastiger. Want mede door de eerdere (klacht)procedures is het 
dossier al onontwarbaar gegroeid. Zie BIJLAGE 17. 

• Ga de klacht wel onderzoeken. Mat vervolgens betrokkene(n) af met maanden- of jarenlange wachttijden, 
diepgravende polemieken over procedures, competenties en onbelangrijke details, en zorg zo dat de 
hoofdklachten buiten beschouwing blijven. Zie ook Hoofdstuk 7. 

• Luister telefoon af, film of fotografeer gedupeerde(n). Gebruik Detectives en anderen. Intimideer juist 
openlijk met het gebruik van registratiemethoden. Voorbeeld: het door patiënten gemelde ongevraagd 
uitgebreid fotograferen. Voorbeeld: de deelname van aanwezige slachtoffers tijdens een WVN-bijeenkomst in 
het najaar van 1995. 

• Zie toe dat de journalistiek dit met luchtige kritiek als tv-actualiteit te brengen. 

• Tap telefoons of PC 's op afstand af (). Apparatuur daarvoor is vrij in de handel verkrijgbaar. Onderschep de 
post. Dit is in ieder geval een door de AIVD toepasbare methode. Breek in op PC 's van gedupeerden () 

• Koop sommige betrokkene(n) heimelijk om of paai ze met gunsten of een baantje. 

• Betaal zwijggeld. 

• Benadeel de verdere carrière van betrokkene(n) of familieleden. Of oefen invloed uit ter bevordering van 
degradatie of ontslag van betrokkene. Zie de pogingen van bestuursorganen tegenover klokkenluiders na 
blootgelegde misstanden. 

• Intimideer of bedreig: 

Op 23 september 1996 vertelde de initiatiefnemer van een meldpunt verzekeringsgedupeerden: 'Kort nadat ik in het 
nieuws geweest was werd ik opgebeld met de mededeling dat ik beter deed te stoppen met mijn activiteiten, omdat "er 
anders nare dingen zouden gebeuren". Maar ja, zei hij, ik kan daar niets tegen doen, want hoe zou ik het moeten 
bewijzen?' 

• Infiltreer in besloten bijeenkomsten van gedupeerdengroepen. Laat in de slachtoffergroep sprekers namens de 
verzekeraars optreden (Voorbeeld: Interpolis op 25 september 1999 in de VVS). 

• Infiltreer in (het bestuur van) een belangengroep. Het inmiddels failliete advocatenkantoor Boxman & Stoel, 
dat honderden patiënten oplichtte, zou zijn afgevaardigd in de adviesraad van een grote letselschade- 
patiëntenvereniging (Bron: tv-Veronica, 3 april 1997). In een andere patiëntenvereniging werd het bestuur 
geïnfiltreerd met een door de bankverzekeraar tevoren zeer ruim schadeloos gestelde patiënt. 

• Geef het lid van de belangengroep, dat teveel weet en zich te weerbaar opstelt, informeel maar dringend te 
verstaan voortaan op bijeenkomsten maar beter weg te blijven (dit overkwam een bekend lid van een 
verkeersslachtoffervereniging). 

• Voedt de media met suggestieve berichten of 'canards' zonder kritisch geluid. Bevorder dat kritische of 
afkeurende reacties hierop achterwege blijven. 



9 HOE GEDUPEERDEN WORDEN UITGESCHAKELD -148- 

• Speur naar gevoelige feiten uit het privé-leven van betrokkene en zorg dat ze naar buiten komen. 

• Compromitteer en chanteer betrokkene (). Leg betrokkene(n) klagers, belangenbehartigers of verslaggevers 
op andere wijze het zwijgen op (). 

Individueel of groepsverzet tegen de gelaakte schade-afwikkelingpraktijken is moeilijk vol te houden. De 
werking van een aantal van deze mechanismen mist zijn uitwerking niet. Levenslang onbegrip en 
maatschappelijk isolement is de prijs die wordt betaald voor de strijd. Zie de volgende paragraaf . 
Het voorgaande maakt duidelijk waarom eens manifeste belangengroepen nagenoeg alle verlamd, gekopieerd of 
verdwenen zijn. En waarom integere vechters tegen de gewraakte praktijk op de achtergrond moeten opereren. 
Een voorbeeld van een verdwenen patiëntenbelangengroep is de 'Werkgroep klachten zwakzinnigenzorg en gezondheids- 
zorg algemeen'. Zo bleek bij navraag na de VPRO-Argos uitzending van 24 mei 1996. Deze werkgroep was actief tegen 
misstanden. De werkgroep verdween. Maar volgens de uitzending bestaan de misstanden nog steeds. 

9.5 PSYCHISCHE GEVOLGEN 

Hoofdstuk 2.8 beschrijft de gevolgen van de in dit rapport beschreven praktijken. De psychische schade die de 
patiënt meestal oploopt is het gevolg van jarenlange inbreuk op de geestelijke integriteit. En de bewustwording 
dat er met de gezondheid wordt geknoeid. Gevolgd door de schok van afstraffingen als men zich verweert: Men 
wordt nog harder en verder beschadigd. Bij deze gedupeerden raakt het emotioneel en gevoelsleven verstoord. 

De (vak)literatuur laat in dit opzicht geen twijfel. Parallellen met chronisch getraumatiseerden uit 
oorlogssituaties, gevangenschap en seksueel misbruik dringen zich op. In deze situaties is sprake van terreur 
zonder uitweg. Waar slachtoffers geen uitweg rest moeten zij die in hun geest scheppen: Een droomwereld 
naast de echte. Levenslang zullen zij de schakelaar tussen beiden voortdurend omzetten. Zij worden handig in 
het camoufleren van hun emotionele handicap. Zo lijkt er in ontspannen situaties, behalve af en toe wat rare 
momenten, niets aan de hand. Ook daarom zullen zij nooit erkenning krijgen. Praten over wat hen overkwam 
hadden zij al eerder afgeleerd. Het is te ongelooflijk. Men probeerde erover te spreken, maar werd met 
vernederend ontkennende reacties geconfronteerd. De gevolgschade aan partner, gezin, werkkring of bedrijf is 
onbespreekbaar. Levenslang zonder uitlaatklep. 

9.6 KLOKKENLUIDERS 

Klokkenluiders of 'Whistle Blowers' treden naar buiten met feiten over misstanden in de maatschappij. Zij 
hoeven niet op medestanders te rekenen. En krijgen het zwaar te verduren: "Kill the messenger" is de intuïtieve 
reactie. Zij dreigen dit te moeten bekopen met: 

• intimidatie 

• overplaatsing 

• ontslag. 

• gesol door justitie. 

• bespotting, en criminalisatie. 

• zwaar nadeel in hun verdere carrière. 

• breuken in de sociale contacten. 

• ziekte. 

Er zijn diverse klokkenluidergedragscodes ontwikkeld. Ze worden slecht nageleefd. Een regeling voor 
klokkenluiders houdt meestal in dat medewerkers misstanden, fraude of overtredingen van de wet kunnen 
melden via een anoniem telefoonnummer of e-mail aan een onafhankelijke derde partij. Maar eerst moet men 
het bij de superieuren bespreken, vervolgens moet men de zaak soms intern bij een vertrouwenscommissie 
melden. Dit werkt vertragend terwijl juist dan repercussies dreigen. Voor wie de vinger op de zere plek legt, 
wie laakbare praktijk blootlegt, met slecht nieuwsbrengers ziet het er slecht uit. 

Klokkenluiders kunnen wél onbekend blijven door bijvoorbeeld een advocaat te informeren. Die heeft 
verschoningsrecht, evenals een arts of een zielzorger. Maar zij zijn soms zelf betrokken, en hebben daar vaak de 
tijd niet voor. Zij kunnen ook contact opnemen met de pers. Die zou de klokkenluider anoniem kunnen laten. 
Een journalist heeft geen verschoningsrecht. In de praktijk worden journalisten soms gegijzeld om de bron te 
achterhalen. 



9 HOE GEDUPEERDEN WORDEN UITGESCHAKELD -149- 

Voorw aarde bij het inschakelen van een dergelijke tussenpersoon is dat men een goed gedocumenteerd, sluitend 
dossier heeft, en de klokkenluider zelf niet uit het dossier kan herkennen. Dan is het nog afwachten of de 
journalist en de redactie willen publiceren. 

In de medische sector worden klokkenluiders, meer dan in een andere branche, als nestbevuilers behandeld. Een treffend 
voorbeeld is het VU-Medisch Centrum waar medio 2011 een medisch specialist - na intern vergeefs superieuren te hebben 
geïnformeerd - met misstanden naar buiten treedt, omdat patiënten onverminderd schade dreigen op te lopen. Hij wordt 
intern niet meer geaccepteerd en zit al een jaar ziek thuis. Zijn klachten waren gegrond. Inspectie Volksgezondheid stelt het 
bestuur onder toezicht. Het bestuur treedt deels af. 

9.7 COGNITIEVE DISSONANTIE 

Ontstaan, ontkenning en het ongehinderd voortbestaan van de praktijken in dit rapport berusten niet alleen op 
normverval en de zucht naar materieel gewin. Ze hebben ook te maken met het begrip cognitieve dissonantie. 
Deze term uit de psychologie en de marketing geeft aan waarom iemand zijn gedegen bepaalde en vertrouwde 
voorkeur over allerlei materiële en immateriële zaken niet graag prijsgeeft. Men is destijds niet zomaar voor een 
bepaalde levensovertuiging of het favoriete automerk gekomen. Er moet nogal wat gebeuren voordat men tot 
een andere visie of een andere leverancier overgaat. Dat is een natuurlijke reactie, wellicht omdat de mens 
onbewust graag zuinig met de (geestelijke) energie omspringt. Verandering schept onzekerheid en kost 
inspanning. Daarom houden we het zolang het kan bij het oude. Dit verklaart ook waarom degene die wordt 
aangesproken en de eigen (levenslange) overtuiging ter discussie ziet komen zich vaak extra volhardend opstelt. 
Wie direct na de allernieuwste auto-aanschaf op de nadelen van het gekozen type wordt getrakteerd geeft een 
onverwacht harde reactie. 

Hetzelfde is te verwachten als de veiligheid en gezondheid van mensen in het geding is. Wanneer een 
verzekeringslachtoffer aandacht vraagt voor gecompliceerde kwalijke praktijk van een verzekeraar. Dan liggen 
afwerende ontkennende reacties als 'Dat kan niet waar zijn. Stel je voor: Ik heb toch zelf wel voor een goede 
assuradeur, voor een degelijke polis gekozen ? ' voor de hand. 

Voor professionals, leidinggevenden, dienaren van onze rechtsorde en politici geldt dit allang niet meer als 
excuus. Na tientallen jaren van signalen en onthullingen. Zij kunnen die beroepsmatig verkregen informatie niet 
klakkeloos blijven ontkennen. Er is dan blijkbaar sprake van een bewust belang om te trachten de gelaakte 
waarheid te ontkennen en te verdoezelen. Door dit zo lang vol te houden zijn zij mede-verantwoordelijk. Velen 
uit deze groepen blijken inderdaad jaar in jaar uit brieven en stukken daarover terzijde te hebben gelegd. 

9.8 VERSTRENGELING EN COLLUSIE 

Wim Kan sprak eens over het in één hok houden van wolven en schapen: Dat lukte uitstekend, maar het kostte 
wel erg veel schapen. 

Het ongehinderd voortbestaan van misstanden in dit rapport hangt ook samen met het toelaten of bewust 
bevorderen van belangenvervlechting: 

• Bij sponsoring. Op kleine schaal niet riskant. Maar met de daarmee momenteel gemoeide bedragen komt de 
scheiding van belangen onder te grote druk. En is de sponsor meestal een 'broodheer' geworden. Waarbij het 
belang van de sponsor de zogenaamde onafhankelijkheid verdrijft. 

• Als (on)betaalde nevenfuncties van Politici of Rechters leiden tot ongewenste beïnvloeding. 

• Waar dubbelfuncties een onpartijdig oordeel in de weg staan. Twee voorbeelden: De voormalig algemeen 
directeur van verzekeraar Movir was tevens klachtenbehandelaar (Vrij Nederland, 21 juni 1997) én: Een 
destijds fungerende zogenaamd onafhankelijke schadecommissie, grotendeels bestaand uit (eerder) voor de 
gemeente St. Michielsgestel werkenden (zie 7.3.4). 

• Bij zelfregulering, waarbij beroepsgroepen en branches ontsporingen in de sector in eigen rechtspraak 
(vrijwel) zonder onafhankelijke inbreng behandelen. Zie BIJLAGE 17. Dan worden geleidelijk steeds meer 
excessen zichtbaar, omdat de controle faalt: 

Toen in najaar 1997 de Amsterdamse beursfraude bekend werd bracht een commissionair dit als volgt onder woorden: 
Bij de heersende 'ons kent ons, ons dekt ons' sfeer worden 'oneffenheden' gemakkelijk onder het tapijt geveegd, uit de 
affaires van de laatste jaren blijkt dat het zelfregulerend vermogen niet werkt, want zodra er een onderzoek over een 
klacht plaatsvindt en je komt een vriendje tegen dan wordt de zaak stopgezet. 

• Ernstige voorbeelden van afglijden: in de Politiek, in Justitie, in de medische wereld, in de bank- en 
verzekeringswereld en in de journalistiek, vullen de nieuwsmedia steeds vaker. 



9 HOE GEDUPEERDEN WORDEN UITGESCHAKELD -150- 

• Een sterk toenemend cliëntelisme, waarbij partijen aanhangers binden door het verlenen van geleidelijk 
dubieuzer wordende gunsten, privileges, voorkeursbehandelingen of baantjes. Zie de banden met en de wijze 
waarop verzekeraars omgaan met hun favoriete keuringsartsen en journalisten. Zie ook BIJLAGE 15. 

Wie buiten dit krachtenveld staat, of wie daar niet aan deelneemt, heeft een ander leven. 

De sjoemelcultuur, die in de achttiende eeuw tot uiting kwam in het patronagesysteem met windhandel in 

baantjes, staat bekend als collusie. Volgens Van Dales' Groot Woordenboek betekent dit: heimelijke 

verstandhouding, met name om het opsporen van strafbare feiten te belemmeren, samenspanning van 

ambtenaren tot het plegen van ambtsdelicten. Dit begrip wordt door ons vrij naar Prof. G. van den Heuvel hier 

samengevat als volgt: Organisaties zijn niet meer grijpbaar, corruptie en fraude zijn niet meer beperkt tot 

individuele misstappen, ze zijn verheven tot een kleverig collectief marchanderen. Waar niemand zich nog over 

verbaast, laat staan tegen verzet. 

Wie daar niet in meegaat, zich daartegen kritisch opstelt, raakt op een zijspoor. 

Deze cultuur is wijd verbreid. Bijgevolg ziet de samenleving een onverminderde stroom van voorspelbare 

schandalen voorbijtrekken. Zo leidt bijvoorbeeld de kredietcrisis niet tot verandering. 



10 FRAUDE 

"Wat u schrijft is waar, u bent misbruikt door Interpolis en de door deze ingehuurde 
keuringsartsen. Deze praktijken, waar ik zelf slachtoffer van werd, zijn mij en talloze 
anderen al tientallen jaren bekend. " 

(C. Bousardt van de Stichting Werkgroep 1970, 24 juni 1995) 

"De crisis heeft ook geleid tot tot terugkeer van ethiek als richtsnoer van het handelen." 

(Rabo-topman Piet Moerland, opvolger van de theoloog Bert Heemskerk, november 2010) 

NIPO -onderzoek rapporteert voorjaar 2001 dat 14 % van de in de steekproef betrokken WAO-ers wel eens 
kleine klusjes deed zonder dat op te geven. Het Ministerie van Sociale Zaken geeft in het bericht daarover 
niet aan of daarmee het vrijgestelde bedrag aan verdiensten werd overschreden. 16 procent van de 
ondervraagde WAO-ers heeft niet doorgegeven dat zij zich gezonder voelden dan bij hun keuring en daardoor 
in staat waren meer te werken. Onbekend is of de beoordelend medicus en de arbeidsdeskundige dat gevoel 
zouden hebben onderschreven. Evenmin is bekend of in die gevallen ook een hoger arbeidsgeschiktheids- 
percentage en ook tot een blijvende medisch succesvoller arbeidsinzet zou zijn geconcludeerd. 
Reclame-uitingen en berichten over verzekeringen steken vaak de draak met frauderende verzekerden. 
Terwijl er juist in de branche van tussenpersonen en bij verzekeraars zelf op immense wijze gefraudeerd 
wordt. De verzekeraarbranche heeft namelijk niet de minste moeite om de schijn wekken zelf ruimhartig om 
te gaan met de waarheid. Niet alleen bij polisverkoop. Ook over valse beïnvloeding en omkoping wordt 
inmiddels openlijk gesproken. Zo werden eind vorige eeuw in de media een aantal al lang bekende letsels en 
aandoeningen opeens tot nieuwe modeziekten verklaard. Op 2 december 1998 verklaarden de verzekeraars de 
al zeer lang bekende OPS, asbestziekten, RSI en stress opeens tot 'nieuwe risico's'. 

Over interne fraude, zo zagen wij eerder in dit rapport, brengen verzekeraars en hun medewerkers nog weinig 
naar buiten. Veel liever suggereerden zij bijna jaarlijks in oncontroleerbare uitingen bijvoorbeeld breeduit dat 
honderdduizenden tussenpersonen en klanten frauderen. Terwijl verzekeraars en tussenpersonen meer dan 6 
miljoen Nederlanders hypotheken en woekerpolissen (met bedrog verkochte zeer riskante polissen en 
leningen met absurd hoge kosten) hebben aangesmeerd. 

Trouwens: Als fraude door consumenten bij materiële schadepolissen al zo gemakkelijk zou zijn, is dat dan 
even eenvoudig bij arbeidsvermogenschade? 

10.1 VISIE VAN DE VERZEKERAARS 

Risico-management is het kennen en ondervangen van de bedrijfsschade-risico's en het gecalculeerd 

afdekken van de risico's die de draagkracht van de onderneming te boven gaan. Voor elke onderneming een 

belangrijke verantwoordelijkheid in het licht van de na te streven continuïteit. Voor verzekeraars is dit zelfs 

de meest bepalende factor voor het rendement. Misschien verklaart dit waarom verzekeraars niet met 

onafhankelijke gegevens over fraude naar buiten komen. Volgens hierna geciteerd onderzoek blijken 

assuradeuren ook intern overigens niet verder dan schattingen te komen. 

Het gaat dan steeds over fraude bij tussenpersonen en cliënten. Over onfrisse praktijken van de verzekeraars 

zelf wordt gezwegen. Of die worden afgedaan met de opmerking dat het op de grote aantallen genomen heel 

goed gaat. 

Liever treden verzekeraars en hun dienstverleners dus met dubieuze berichten over fraude door verzekerden 

naar buiten: 

1. Zoals op 18 november 1995 de Telegraaf kopt met 'Zelfverminking voor uitkering'. Zie ook Hoofdstuk 8.5.12. 

2. Rabobank-lnterpolis beweert in 1997 f 20 min. fraude te hebben bewezen. 

3. Centraal Beheer komt op basis van 'buikgevoel' en Detectives niet verder dan f 2 a 3 min. 

4. Waar de politie het laat afweten, scoren onze particuliere detectives en bureaus, meestal oud-politiemensen, altijd... 
Wie het er niet mee eens is gaat maar naar de rechter' aldus een directielid van de AMEV/Fortis. 

Over de levenslange beschadiging van te goeder trouw verzekerden, die bij de verkoop van hun polis misleid 
werden en bij hun claim door hun verzekeraars gedwarsboomd, wordt in deze periodieke klaagzang van 
verzekeraars met geen woord gerept. Een zeer gering 'topje van deze ijsberg' verschijnt wél in de media. De 
verzekerde blijft tot (na) de Hoge Raad in de verdachtenbank staan (6 april 1998). Want de verzekeraar heeft 
altijd de langste adem. 

In april 1998 wordt door de verzekeraars bekend gemaakt dat politie en Justitie f 22,5 min. voor dat jaar extra hebben 
gekregen voor verzekeringsfraudebestrijding. 

In diezelfde maand nemen de verzekeraars hun eerdere aanklachten over zware fraude bij levensverzekeringen 
publiekelijk terug, omdat ze op niets gebaseerd blijken. 



10 FRAUDE -152- 

Intern gebruiken de verzekeraars echter al jarenlang een veel lager cijfer: 5% fraude, zo blijkt uit het onderzoek 
naar de fraude-preventie in de verzekeringswereld van Moret, Ernst & Young, najaar 1996. Ook dat cijfer is 
dubieus, omdat het slechts schattingen betreft van mogelijk gepleegde fraude. 

Natuurlijk hebben verzekeraars er belang bij om niet het achterste van de tong te laten zien over hun ervaringen 
met fraude. Liever geven zij er de voorkeur aan om in reclame-boodschappen de spot te drijven met fraude. En 
om generaliserend in de media bepaalde ziektes of ongevallen als verdacht te bestempelen. In plaats van zich te 
beperken tot de gefundeerde melding van excessen. Lees daarover ook 'Uw geld en uw leven'. 

10.2 FRAUDE EN MISBRUIK BIJ WERKGEVERS 

Uit betrouwbare bron hoorden wij van de oproep van de afdeling personeelszaken in een middelgrote 
Nederlandse gemeente: Ook alle langdurig zieken moesten zich in december 1995 gezond verklaren bij de 
aanmelding voor de collectieve wao-gatverzekering. Dit om verlies van de rechten bij de entree in de nieuwe 
verzekering te voorkomen. Per 2 januari 1996 moesten deze mensen zich weer ziek melden. Een oproep tot 
collectieve valsheid in geschrifte waaraan naar verluidt volle medewerking werd verleend. 

In het automatiseringsconcern zijn in 1996 de 53-jarigen aan de beurt gekomen. Ontslag met een 'aangeklede' 

regeling. Voor de kantonrechter moesten zij wél hun ontslag aanvechten. 

Hij was nog te jong. Nog niet in de gevarenzone. Hij noemde het misbruik van de WW. 

De Telegraaf van 23 november 1996 meldt: "Shell 'stopt' overtollig personeel toch in WW". Gesproken wordt 
van een 'U-bocht'-constructie in gebruik bij Shell in nauwe samenwerking met GAK-Vlaardingen. 

Op 29 augustus 1997 bevestigen de Uitvoeringsinstellingen uit eigen onderzoek, dat AKZO, Shell en IBM 
vooral ouderen blijken te ontslaan. Hoewel dit sinds 1 januari 1995 verboden is. 

2 oktober 1998 wordt bekend dat werkgevers de Reïntegratiewet misbruiken door chronisch zieke werknemers 
als WAO-ers door de wetgever te laten betalen. Daarvoor is nodig dat artsen hun beroepsgeheim hebben 
geschonden. Want formeel mag de werkgever de aard van iemands kwaal niet weten. 

Begin augustus 1999 blijkt dat de Uitvoeringinstellingen zich soepel opstellen tegen frauderende werkgevers. 
Zij wijten dat aan "het inspelen van de Uitvoeringsinstellingen op de privatisering". 

In juni 2000 blijkt uit onderzoeken dat werkgevers forse verzekeringsfraude plegen met zieke werknemers. De 
Haagse prominentie reageert openlijk in de media met een glimlach. 

Voornoemde constructies worden daarna voortdurend aangepast. En er worden nieuwe uitgedacht. Ze worden 
meestal wel ontdekt. Maar dan is het te laat terwijl er bovendien bijna nooit een sanctie volgt. 

10.3 FRAUDE BINNEN DE VERZEKERINGSBRANCHE 

De verzekeringsbranche zelf en fraude? Voor zover die zaken al zichtbaar worden is dat tot heden: 

10.3.1 TUSSENPERSONEN 

• Verkoopmisleiding. Dit betreft opzettelijk of onkundig fout antwoord op vragen over de dekking. Ook het 
aanmoedigen om bepaalde oude gezondheidsproblemen maar weg te laten in het aanmeldingsformulier. 
Daarmee wordt de eigen omzet opgeschroefd. Ten nadele van de verzekerde als er schade ontstaat. 

• Provisiefraude. Bij de meeste fraudegevallen die naar buiten komen gaat het niet om externe maar om 
interne fraude, door werknemers van verzekeringsmaatschappijen of door tussenpersonen. Het Verbond van 
Verzekeraars meldde in 1997: Een steekproef van 10 op de 173 toegelaten agenten leverde in een periode van 
een jaar 28 gevallen van provisiefraude op voor een totaal bedrag van € 4 miljoen. In 1999 was dat meer dan 
een half miljard gulden jaarlijkse fraude bij 1 op de 5 verzekeringstussenpersonen. 

10.3.2 VERZEKERAARS 

Bij de verzekeraars gaat het vooral om misleiding, fraude en het gebruik van malafide experts en of 
wetenschappers: 



10 FRAUDE -153- 

• Wetenschappelijke misleiding. Bijvoorbeeld door sponsoring en of beïnvloeding van onderwijs, 
wetenschappers en onderzoek om (de oorzaak van) bepaalde aandoeningen of gebreken te ontkennen, 
onverklaarbaar te maken of te houden. Of om claimgerechtigden in een kwaad daglicht te stellen, te 
intimideren en uit te putten. 

• Inschakelen, beïnvloeden en of omkopen van verzekeraarvriendelijke experts en advocaten, zodat vals 
bewijs ontstaat, of handelingen achterwege blijven om een verzekerde passend te helpen of tot een tijdige, 
eerlijke schadetoekenning te komen. Dit geldt ook bij puur materiële schades. 

• Woekerpolisaf faire. Miljoenen Nederlandse consumenten met een beleggingsverzekering kwamen in 2006 
tot de ontdekking dat zij zijn gedupeerd door misleiding met financiële producten: geen aanduiding dat het 
(deels) om een beleggingsproduct ging, geen of een onduidelijke bijsluiter, absurd hoge verborgen 
kosten, die eerst na jaren tevoorschijn kwamen. Ruim zes miljoen van deze "handel" is verkocht. Aan 
bijna alle Nederlandse huishoudens. 

De woekerpensioenaffaire 28-5-2007 De grootste investering in het leven van een werknemer staat buiten zijn controle, 
en bleek een roofpot. Een werknemer met een collectief pensioen is ruim 5 keer goedkoper uit dan zijn collega met een 
individueel pensioen bij een commerciële verzekeraar. Terwijl uit alle macht wordt getracht om de gedupeerden van de 
eerdere woekerpolisaffaire met een fooi af te schepen, is de verzekeringssector opnieuw in opspraak. Collectieve 
pensioencontracten die bij een verzekeraar lopen, blijken een grotere pluk-kostenstructuur te kennen. Regelingen waarbij 
nu tot 50 procent van de premie niet voor het pensioen werd belegd, maar opgaat aan zogenaamde kosten. Werknemers 
en werkgevers uit het midden- en kleinbedrijf dachten de pensioenen netjes geregeld te hebben. Maar worden nog steeds 
zwaar bestolen. Veelal ziet het er als volgt uit: Naast de winstopslag, beleggingsrisico en reclame- en marketingkosten 
worden allerlei kosten berekend voordat pensioenen worden uitbetaald. Gesproken wordt van een kostenlast vanaf maar 
liefst 20%. Circa 12% van de premie gaat dan op aan kosten en provisie van de adviseur. Terwijl afsluitprovisies al 
jarenlang verboden zouden zijn. De kosten van de verzekeraar, de beheerkosten, liggen op 4 tot 6%. Voor het 
nabestaandenpensioen wordt nog eens 11% ingehouden. Dat is ook al veel te veel. Er is een woud van kosten die 
verzekeraars inhouden. Elk heeft weer andere termen, zoals: eerste kosten, doorlopende kosten, fonds-beheerskosten, 
overige kosten, verzekeringskosten, fondsadministratiekosten, etc. De kleinere schaalgrootte van sommige commerciële 
verzekeraars rechtvaardigt deze absurde kosten in de verste verte niet. De zogenaamd integere, onafhankelijke 
adviseur/tussenpersoon zou de premies omlaag kunnen praten, zo heet het. Maar daar komt blijkbaar weinig of niets van 
terecht. Verder is het zo dat pensioenfondsen nog steeds ongehinderd wegkomen met verkoopfraude, het achterhouden, 
versluieren, en het foutief, of slordig verstrekken van informatie. De meeste individuele verzekerden voelen wel dat ze hier 
en daar bedonderd worden. Door nooit verstrekte of vage informatie was het vrijwel onmogelijk om een klacht onder 
woorden brengen. Laat staan degelijk te onderbouwen. Nu ze zien op welke schaal dit gebeurt, zijn ze massaal verbijsterd 
en woedend. Voor werknemers die enkele jaren pensioen opbouwen, van baan wisselen en hun pensioen willen 
meenemen, is het nog erger. Zij kunnen sinds enkele jaren hun pensioen meenemen naar hun volgende werkgever. Zij 
worden voor die eenvoudige administratieve overschrijving van de ingelegde premie voor (vele) tientallen procenten 
beroofd. Om nog te zwijgen over wie meermaals van werkgever wisselde. Hier geldt nog sterker: pure diefstal! Bij het 
vroegere pensioengat waren ze beter af. De verzekeraars hebben hun zogenaamde zelfcontrole slim geregeld. Er is een 
gat in de regelgeving. Er is namelijk geen onafhankelijke klachteninstantie waar ontevreden consumenten aan de bel 
kunnen trekken. De ombudsman Financiële Dienstverlening Wabeke weet alles van dat gat in de regelgeving. Hij zegt 
laconiek zich niet met pensioenen te mogen bemoeien en de Pensioenombudsman gaat weer niet over contracten die 
door verzekeraars worden uitgevoerd. Beiden weten zich dus marionetten van de verzekeraars. Wabeke wist verder nu al 
te melden dat zijn aanbevolen en van harte door minister Zalm ondersteunde fooi ter compensatie van de extreem dure 
woekerpolissen ook maar toegepast moet worden op pensioencontracten met beleggingscomponenten. MKB Nederland is 
geschokt en wil de onderste steen boven. Ook in de Tweede Kamer wil men een onderzoek. Vreemd genoeg staan CDA, 
PvdA en CU nog niet te trappelen. Toezichthouder AFM wil zowaar nog dit jaar een onderzoek doen naar de bewuste 
contracten bij particuliere verzekeraars. Maar beperkt zich tot de informatieverstrekking. Waarvan we de uitkomst toch al 
kennen? Evenals bij de woekerpolissen zal het nog wel even duren voordat allerlei groepen zich met de aanpak bemoeid 
hebben. Dan zijn we zo weer een jaar verder en zijn de veel sporen van dit criminele geweld gewist. Zogenaamd niet 
gecorrumpeerde politici, consumenten- en werknemersbelangenorganisaties ondernamen jarenlang niets. Droegen zelfs 
bij aan zogenaamde lacunes in de regelgeving. Van justitie werden geen initiatieven waargenomen. De media zijn 
opvallend stil. Het wijst op ongeschreven code: Loop de verzekeraars niet voor de voeten! Allen zijn medeplichtig. 
Gevreesd moet dus worden dat er dus niet meer dan cosmetische maatregelen en een fooi zullen volgen. Werknemers 
zijn nu gebonden aan verplichte collectieve contracten met een dubieuze afloop. Zelfstandigen doen er goed aan ook voor 
hun pensioen zelf te gaan sparen. Evenals de verzekeringen tegen arbeidsvermogen en letsel zouden commerciële 
pensioenverzekeningen onmiddellijk verboden moeten worden. Verzekerden zouden intussen collectief beslag moeten 
leggen op de verzekeringsmaatschappijen en hun inleg moeten terugeisen. 

• Ook Rabobank/ Achmea/Interpolis deed volop mee: 

Rabobank- voorzitter Heemskerk vond daarvan op 5 maart 2008 dat men niet moet zeuren: Wij deden het allemaal. Dat 
waren nu eenmaal de marktverhoudingen. Bij "de grootgrutters" gaat men de goede marges uit die tijd toch ook niet terug 
halen? 

Vraag voor de AFM: Hebben Rabobank en andere banken in deze affaire samengespeeld? Het zal je bank of 
-verzekeraar maar wezen, bedorven waar verkopen met stiekeme kosten. En dan ook nog suggereren dat 
(andere ondernemers) "de grootgrutters" hun klanten ook massaal bedonderd zouden hebben. En dit, naar dat 
voorbeeld, als normaal beschouwen. De Rabobank toont op misselijk makende wijze na een reeks van affaires 
(zie werkgroepl970.nl) haar onverbeterlijk ware gezicht De andere banken en de journalistiek hebben dit als 
zoete koek geslikt. 



10 FRAUDE -154- 

• Vermoeden tot ontduiking van de BTW over bergingskosten, en de zelf geselecteerde bergers 
bevoordelen. 

• Voornemen tot fiscale fraude door verzekeraars bij uitkeringen en zwijggeld, zie Hoofdstuk 7.4.10. 

Interpolis pleit op 9 september 2003 voor beperking van de privacy van criminelen. Maar of zij daarmee ook 
(de medewerkers van deze) verzekeraar en anderen zelf, bedoelt werd niet vermeld. Op 23 augustus 2003 
melden klokkenluiders overigens ontoelaatbare privacy-schending door Fortis-Amev en door Interpolis. 

10.4 FRAUDE-MOGELIJKHEDEN DOOR VERZEKERDEN 

Omdat ons geen gedocumenteerd betrouwbaar materiaal over fraude door verzekerden heeft bereikt volstaan 
wij met een voorlopige eerste beredenering. 

10.4.1 ONGEVALSCHADE 

Op welke manieren kan een letselschade- verzekerde in theorie frauderen? 

• Door zichzelf opzettelijk letsel toe te (laten) brengen. Dit is een vorm van fraude met weinig kans op succes: 
Een poging daartoe kan immers ook wel eens niet het beoogde letsel opleveren of uit de hand lopen 
(bijvoorbeeld dodelijke afloop). Slaagt de poging, dan is de letselschade-uitkering beperkt. Als verlies van 
een lichaamsdeel of deelfunctie) al wordt uitgekeerd is het zeer de vraag of dit per saldo voor een verzekerde 
tot financieel voordeel leidt. Waarschijnlijk noch voor een werknemer noch voor een zelfstandige die de 
inkomenspositie denkt te kunnen opvijzelen. Omdat deze vorm van fraude 'voorbedachte rade' vraagt, zal een 
anoniem informatief telefoontje vooraf met een willekeurige verzekeringstussenpersoon de betreffende 
verzekerde al kunnen overtuigen van het twijfelachtige perspectief. En de verzekerde er vrijwel altijd van 
doen afzien. Wordt fraude ontdekt en bewezen dan wordt niet uitgekeerd. 

• Door iemand anders de schuld aan opgelopen letsel in de schoenen te schuiven. Dergelijke fraude is puur 
denkbeeldig. Een geleadeerde zou bijvoorbeeld onmiddellijk na het ongeval fysiek en geestelijk in staat 
moeten zijn om bijvoorbeeld een politie-ambtenaar en de andere persoon bij het maken van het proces- 
verbaal met succes te intimideren of om te kopen. 

• Door al voor het ongeval bestaande lichamelijke of geestelijke gebreken aan het latere letsel toe te schrijven. 
Meestal is daarvoor de frauduleuze medewerking van een medicus en/of andere deskundigen noodzakelijk. 
Deze deskundigen zullen zich hiervoor niet gemakkelijk lenen, omdat dit later bijvoorbeeld uit het medisch 
dossier aan het licht kan komen. 

• Door het letsel te simuleren of te overdrijven. Lichamelijke gevolgschade laat zich meestal goed meten, dus 
overdrijving hiervan maakt weinig kans op succes. Het opzettelijk simuleren van psychisch letsel zal 
eveneens tot de uitzonderingen behoren. Omdat wie bewust wil gaan frauderen zich vooraf zal laten 
informeren. En dan al zal horen, dat het weinig meer dan keurings- en juridische frustraties zal opleveren. 
Ook een beroepsacteur zal niet eenvoudig gefingeerde onderzoeksmeetuitslagen uitlokken. Ook in dit geval 
zal een medicus en/of andere deskundige niet snel frauduleus meewerken, omdat dit later aan het licht kan 
komen. 

Voor twee personen uit BIJLAGE 9 is ons het vermoeden van hiervoor genoemde fraude en de achtergronden 
daarvan bekend geworden. 

10.4.2 SCHADE DOOR ZIEKTE 

Hoe zou in theorie een tegen arbeidsongeschiktheid verzekerde in theorie kunnen frauderen? 

• Door ziekte/arbeidsongeschiktheid voor te wenden. De verschijnselen van ziekte kunnen mogelijk door een 
acteur worden getoond. De medische meetwaarden en de door palpatie vaststelbare afwijkingen aan weke 
delen, die kenmerkend zijn voor een ziektebeeld zijn niet door een gezond persoon op te wekken. Simulanten 
zullen daarom snel door de mand vallen. 

• Door ziekte/arbeidsongeschiktheid te overdrijven. Verzekeraars stemmen hun uitkeringen in principe af op 
het bij bepaalde ziekte/beperkingen passende arbeidsvermogensverlies. En niet op de mate waarin iemand de 
beperkingen zegt of toont. 

Ons zijn uit eigen waarneming tot heden geen voorbeelden van fraude met ziekte bekend geworden. 



10 FRAUDE -155- 

10.5 FRAUDE-HETZE 

Slachtoffers ontdekten vroeger minder snel of niet dat er zaken niet klopten, of ze lieten het er eerder bij zitten. 

Bovendien zijn de WIA-criteria extreem aangescherpt. Vandaag is men beter geïnformeerd en mondiger. Dit 

verklaart een mogelijk groeiend aantal klachten over de afhandeling van claims. 

Eind vorige eeuw is er bijna onafgebroken publiciteit met oncontroleerbare suggesties over frauderende 

arbeidsongeschiktheids- of letselverzekerden. En ook over commerciële Detectives, die argeloze patiënten 

ongecontroleerd kunnen schaduwen. En hun gedragingen binnens- en buitenshuis met de camera proberen vast 

te leggen. Over afluisterpraktijken is voor zover bekend nog niet gepubliceerd, maar er zijn een aantal 

ervaringen bekend, waaruit blijkt dat dit middel evenmin wordt geschuwd. 'Het grote geld' leidde volgens 

media en literatuur tot het gebruik van deze middelen. Daarmee wordt in een aantal gevallen ongecontroleerde 

inbreuk gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van patiënten. Te vaak ten nadele van hun rechtmatige 

uitkering. 

Jammer genoeg bestaat de berichtgeving over verzekeringsfraudeurs meestal uit kritiekloos overgenomen 

oncontroleerbare cijfers en suggesties van de verzekeraars. Zie ook Hoofdstuk 8. Kennelijk met als doel om 

patiënten, die schade claimen op voorhand als mogelijke fraudeurs 'in de verdachtenbank te zetten'. 

Deze doorzichtige pogingen liggen in het verlengde van kortzichtigheid van de betreffende verzekeraars zelf. 

Zonder wezenlijke aanpassing in hun product zwegen zij maatschappelijke kritiek op essentiële tekortkomingen 

stelselmatig dood. En richtten hun lobby onder meer op ondergeschikte bijzaken van de maatschappelijke 

kritiek. Zie 'Uw geld en uw leven'. Op korte termijn zal een aantal slachtoffers door deze verdachtmakingen en 

andere suggesties kunnen worden geïntimideerd. Op langere termijn zullen ook de gezonde lezers en kijkers 

deze hetze doorzien. Zo loopt het imago van de assuradeuren grotere schade op dan het korte termijnvoordeel 

dat zij met de omstreden methoden bereiken. 

Als intimidatie volgt op eerdere medische ontkenningen, en de betreffende minder weerbare patiënten 

vervolgens in de media op voorhand als fraudeur in de verdachtenbank worden gezet, dan dreigen zij murw te 

worden. Onnodige extra psychische druk op de last van de ziekte of het letsel zelf werkt gevolgschade voor 

patiënten in de hand. Onze statistiek van gedupeerden toont dat aan. Daarop is door medici en anderen al vaak 

gewezen. 

Conclusie: 

1. Langer durende fraude met de gezondheid is door verzekerden bij letsel en/of ziekte is bijna onmogelijk. 

2. Daarvoor is ook de medeplichtigheid van medici en/of andere deskundigen een vereiste. Dat brengt voor 
deze professionals grote risico's met zich. 

3. Bijgevolg is het aannemelijk dat hooguit enkele procenten van de geclaimde bedragen frauduleus 
zouden zijn en zeker geen 5%. Volgens het UWV beloopt het percentage opgespoorde sociale fraude- 
gevallen 0,67%. Het gemiddelde van een WAO-fWW-er aangetoonde fraude-bedrag bedroeg in 1998 € 
1. 741. Het gemiddelde opgespoorde fraude-bedrag per werkgever bedroeg in dat jaar €40.138. 

4. Zelfs als er bewijzen zouden bestaan van een groter fraude-aandeel, dan rechtvaardigt dit nooit de 
praktijken uit dit rapport en de omvang ervan tegen de overgrote meerderheid die niet fraudeert. 

5. De fraude door verzekerden valt ver in het niet bij de miljardenzwendel door Verzekeraars en 
Tussenpersonen. 



11 ZELFDODINGEN, FAMILIEDODINGEN: GENOCIDE? 

"Realiseer je dat op elk verjaardagsfeest ook een of meer verzekeringsgedupeerden zijn. 
Alleen, je weet niet wie. Want ze zullen zwijgen tot het graf. " 

Democratie verwordt steeds meer tot een dekmantel voor onderdrukking. Passages in wetten en regels en de 
uitleg ervan worden toegekneed naar het behouden en vergroten van oneerlijke macht van overheden, 
grootbedrijven, waaronder banken, verzekeraars en de farmaceutische industrie. Peperdure kantoorgebouwen 
stralen steeds een zonnige, zorgloze machtig rijke sfeer uit. Maar achter de indrukwekkende facade van al 
deze pracht en praal schuilt een lugubere wereld van list en bedrog. Waarin te vaak economisch beredeneerd 
nut voorop staat. En waardoor vooral zwakkeren naar de rand van de samenleving geraken. 

Op 27 augustus 1996 vertelde de vrouw over haar man: 

'Het duurde drie jaar voor we eraan (arbeidsongeschikt verder te moeten) gewend waren. Want er gebeurden 
vreemde dingen. Vrijwel iedereen heeft ons links laten liggen. Dat betekent dat je praktisch alle sociale 
contact verliest. Toen mijn man vanwege de ondraaglijke pijn in zijn rug in een wanhopige poging om 
verlichting te krijgen aan een staak ging hangen zei een dorpsgenoot: 'Dat mag je niet Gerard!'. Denkend dat 
hij in zijn tuin aan het werken was. Zelfs mensen die ooit aan een vergelijkbare situatie (langdurige 
werkloosheid) waren ontsnapt kunnen het zich al niet meer voorstellen: 'Je maakt toch snel je spaargeld op, 
dan krijg je bijstand, verhuis je en heb je huursubsidie!' Mensen denken namelijk nog steeds dat je daarmee 
met je beperkingen en extra kosten rond kunt komen. En: 'Je gaat nu zeker fijn allerlei hobby's doen!' Maar 
voor hobby's moetje wel fit zijn, en je lidmaatschap, materiaal en vervoer betalen kunnen!' 
Deze vrouw vertelde eerder hoe zij en haar man door keuringsprocedures en de uitkeringsbureaucratie en 
fraude-controles gefrustreerd waren. 

Erger wordt het voor patiënten voor wie - anders dan in dit voorbeeld - ook nog eens de uitkering op laakbare 
wijze ten onrechte is onthouden. Het gevaar van een reactieve depressie én een sociaal isolement is dan nog 
groter. Zij dreigen daardoor het zicht op hun bestaan te verliezen. En met of zonder hun naasten aan de rand 
van het leven of eroverheen te belanden: 

Risico van het vak 

Op dag 1 3 van de Kosovo-oorlog beëindigt voormalig Bosnië-militair Jürgen uit Sint Jansteen zijn leven. Drie jaar geleden 

landde hij op Schiphol. Terug uit Bosnië heeft hij nooit meer gelachen. Het 'bloed' kwam niet meer van zijn netvlies. Dat is 

de werkelijkheid, wist hij. Van Defensie hoorde hij niets. Zijn contract was immers voorbij. Wél na een jaar. Toen viel er 

een enquête in de bus. Dat maakte hem boos. 

De Staatssecretaris meldde onlangs met zoveel woorden: De fouten uit Indië, Libanon en Bosnië maken we niet meer. Wij 

lichten de mensen vooraf in, er is nazorg, en mensen kunnen altijd om hulp vragen. We hebben geleerd van onze fouten. 

Tegelijk moeten we accepteren, dat deze risico's (20% van uitgezonden militairen keert terug met blijvende 

gezondheidsklachten) bij het vak horen. 

In de praktijk blijkt vooral de nazorg gebrekkig. Is er geen keuring vóór uitzending naar crisisgebieden. En is er nog steeds 

geen erkenning van PTSS als arbeidsgerelateerde aandoening. 

Verder is erkenning van en respect voor veteranen ver te zoeken. Onlangs werden de Indiëgangers na 52 jaar met een 

fooi van f. 1.000 geëerd. 

(Bron: Radio 1, 8 juni 1999) 

Verzekeringslachtoffer 

Tijdens mijn werk liep ik een vergiftiging op. Maar de aansprakelijk verzekeraars Nationale Nederlanden en AMEV 

weigerden te betalen. In een uitputtingslag van een aantal jaren liep ik psychische gevolgschade op. Zoals bij zoveel 

verzekeringsgedupeerde patiënten was mijn huwelijk tegen die strijd niet bestand. Het zal me nooit meer loslaten. 

Toen kwam het verlossende woord van de Staatssecretaris: het verband tussen het gif en mijn ziekte stond vast! De 

verzekeraars gaven echter niet op en bleven weigeren. Opeens - toen ik helemaal murw was - verschenen de 

verzekeraars en ... lieten me tekenen. 

Toen ik weer tot mezelf was gekomen ontdekte ik dat ik was afgescheept met een ... fooi als zwijggeld. Prof. Z. heeft later 

schriftelijk verklaard dat men misbruik heeft gemaakt van mijn psychische ontreddering. Het mocht niet meer baten. Ik 

kreeg niets meer. 

Korte tijd later kon ik het niet langer dragen. Ik verliet het leven. 

(Bron: Stichting Werkgroep 1970) 

In Almelo doodt een man zijn kinderen en slaat dan de hand aan zichzelf. De overbuurman zegt: ...Het huwelijk tussen die 
twee was niet zo goed. Hij was al een hele tijd werkeloos. Hij heeft een auto-ongeluk gehad. 

(Bron: Trouw: 7 juni 1999) 
Wat is hier oorzaak en wat is gevolg? Werkeloos na een ongeluk? 



11 ZELFDODINGEN, FAMILIEDODINGEN: GENOCIDE? -157- 

Enkele gegevens: 

Het aantal officieel opgegeven zelfdodingen in Nederland is circa 1.600 per jaar. 

Dit is het dubbele van het aantal verkeersdoden 

Depressiviteit is een belangrijke factor, maar de oorzaak daarvan blijft meestal onvermeld. 

Het aantal 'normale' sterfgevallen daarbovenop, feitelijk versluierde zelfdodingen, is onbekend. 

Het aantal pogingen wordt geraamd op jaarlijks 50.000. 

Bij nabestaanden bestaat een verhoogd risico. 

Huisartsen herkennen vaak de signalen niet. 

Over de achtergrond van familiedodingen wordt nauwelijks gepubliceerd. 

In februari 1998 spreken de varkenshouders voor het eerst openlijk over zelfdodingen. Ditmaal door de 

varkenspest en het zogenaamde onbenul bij de overheid en de politiek van wat er werkelijk omgaat in de sector. 

Dan worden zij met behulp van NCB-pastores op een schrijnende manier ontkennend afgeserveerd. Waaruit 

blijkt dat deze zielzorgers kennelijk niet op de hoogte willen zijn. Van wat er al lang vóór de varkenspest aan 

ondernemings-, arbeids- en gezondheidsproblematiek binnen de agrarische gezinnen leeft. Waaraan zij beweren 

zorg te geven. En daarom geen kritisch geluid meer kunnen laten horen. Paginagrote publicaties over de 

ondanks de zeer grote problemen onvoorstelbaar veerkrachtige boerenmensen steunen de gedachte dat het niet 

meer om ontkenningen alleen gaat. 

Na de MKZ-crisis in 2001 wordt het overheidsoptreden van vele zijden gelaakt. Als melding wordt gemaakt 

van tiental(len) zelfdodingen wijst de overheid er schielijk op dat haar geen signalen bekend zijn. 

Het van overheidswege vanaf 2007 miskennen van de ernst en omvang van de Q-koorts voorspelt weinig goeds. 

Doden spreken niet. Daarom kon het tot 16 december 1995 duren tot wij het eerste relaas hoorden van twee 

zelfdodingen. Die door een naaste werden toegelicht, verband houdend met, of rechtstreeks gevolg van de 

verzekeraarpraktijk. 

Uit meer uitgebreide gesprekken met andere gedupeerden blijkt dat een groot deel van hen, vanwege de 

praktijken die men moest ondergaan, in een toestand van wanhoop en isolement raakte. Voor zover men daartoe 

geen poging ondernam, had men bewust enige tijd met de gedachte aan zelfdoding gespeeld. 

Ik zal de woorden nooit vergeten. Ze drongen door tot in mijn botten. Toen ik de dominee vanaf de kansel over het 
bureaucratisch en politiek gesol met agrarische ondernemers hoorde zeggen: "...I/We stond er naast hem de maanden 
voordat hij zelfmoord pleegde? ... U? ... Ik? ..." 

Het wordt tijd dat de betreffende arbeidsongeschiktheids- en ongevallenverzekeraars degelijk worden 
aangepakt. Omdat excessen zoals in dit rapport genoemd zelfdodingen in de hand werken. Het kan lang duren 
eer dit boven tafel komt. Want eerst moet de zelfdoding zijn onderkend. Veel artsen en lijkschouwers aarzelen 
bij het concluderen tot een zelfdoding. En: de meeste onderzoeken naar de oorzaak van zelfdoding (in Engeland 
zijn deze bij wet verplicht) komen niet ver. Niet verder dan bijvoorbeeld onverwerkt verlies. Maar wat daaraan 
voorafging (dat zal vaak ziekte, letsel, arbeidsongeschiktheid zijn), daaraan wordt geen aandacht besteed. 
Tallozen die door verzekeraars gedupeerd werden kunnen dit gedetailleerd vertellen. Uit gesprekken, bronnen- 
en dossieronderzoek blijkt dat veel zieken, arbeidsongeschikten, werkelozen, invaliden, nabestaanden en 
ouderen in Nederland als economisch afval worden beschouwd. Blijven we de gevolgen hiervan doorgeven aan 
een volgende generatie? Zal die dit handelen, terugkijkend naar de manier waarop Nederland deze groepen 
begin 21e eeuw heeft gelaten, gaan kenschetsen als economische genocide? 

Dr. J. Verhulst zegt over de herkeuringen en dwang-tewerkstelling op 12 maart 1997;' ... Dat erin dergelijke gevallen sprake 
is van een psychische wreedheid van de eerste orde ... En (citeert iemand) die het zojuist beschreven lot boven het hoofd 
hangt en tegen mij zegt: 'Hooguit twee weken houd ik dat vol, daarna spring ik voor de trein. ' En ik weet zeker dat hij het 
meent. Deze meneer was en is absoluut werkwillig, maar hij kan niet meer. Het enige wat hij nog bezit, is zijn steeds verder 
afnemende gevoel voor eigenwaarde. Zijn schaamte doet hem de das om. En de ongenuanceerde en stompzinnig 
toegepaste regels doen de rest. ' 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN 

"Nou, ik vind het allemaal wel leuk. Staat u er ook een keertje in, toch?" 

(Freelancejournaliste Erica Verdegaal op 13 juni 1995 bij het aanbieden van haar nooit gepubliceerde tekst) 



Ik ben Andrea Willemsen. Werd in 1990 frontaal aangereden door een roekeloze bromfietser. Twee agenten schreven. 
Dat wel. Maar dat was, zo bleek eerst na 5 jaar - in strijd met de richtlijnen - geen procesverbaal! 

Mijn ontzette lijf en hoofd werden gerepareerd. Mijn hersens niet. Mijn leven en dat van het thuisfront wordt nooit meer als 
vroeger. Mijn werk en hobby's zijn allemaal voorgoed voorbij. Zelfverzorging lukt me nog maar deels. Aanvankelijk werd 
ons de medische diagnose onthouden. De diagnose die ons eerst na drie weken werd verteld luidde 'diffuus hersenletsel'. 
Na jaren speuren weten we beter: het was een 'hersenkneuzing' die onmiddellijk vastgesteld had behoren te worden. Ik 
ontvang een uitkering van het UWV. Maar de aansprakelijk verkeersverzekeraar dacht er anders over: De 
neuropsycholoog schreef onwaarheden en deed onjuiste suggesties. Andere door deze verzekeraar ingehuurde artsen 
stelden zelfs alles in het werk om mijn jeugd aansprakelijk te stellen voor mijn invaliditeit. Vervolgens bleek de 
verzekeraar ook nog te marchanderen met een veel te lage veronderstelde pensioenleeftijd. Ook de 
arbeidsinkomensverbetering werd mij onthouden. De overige schade werd uiteindelijk door de verzekeraar 'bevredigend' 
afgekocht. Ik had het geluk dat mijn man voor mijn zaak opkwam en zich voor schadevergoeding sterk maakte. 
Op advies van mijn rechtsbijstandsverzekeraar werden geen procedures tegen de agenten en de dader meer gestart. 

(Bron: Hersenkneuzing) 

12.1 KIEZEN UIT TWEE KWADEN 

Het heeft geen zin om de ogen te sluiten voor deze praktijk. Die zo wijd verspreid is. En zo onafwendbaar. 
Daarvan bij langdurige ziekte of bij blijvend letsel niet het slachtoffer te worden is een illusie. Het alternatief: 
Niet verzekerd te zijn tegen arbeidsongeschiktheid of ongeval, maar zelf te sparen voor dat risico. Zodat men 
bij langdurige uitschakeling niet belandt in een slopende spiraal naar een geweigerde uitkering. Met 
desastreuze effecten thuis en op het werk. En wat daarna volgt. Wat velen ook de geestelijke ondergang 
dreigt te bezorgen. 



Onder de huidige omstandigheden is het daarom niet aan te raden om een vrijwillige 
arbeidsongeschiktheid- of ongevallenverzekering af te sluiten. Zie ook Hoofdstuk 13.4.1. Men doet er 
verstandig aan WAM-premies en premies die u als werkgever of zelf betaalt voor WIA- en eventueel 
collectieve aanvullende AOV-verzekering te blijven betalen. Eerst als er een massaal verzet komt tegen de 
grote verzekeraarsmisstanden komt het moment om collectief premiebetaling te gaan weigeren en aan het 
terugeisen van eerder betaalde premies. 



Heeft u zelf een polis afgesloten, dan volgen hierna een aantal te overwegen stappen, afhankelijk van de 
situatie waarin u zich bevindt: 

12.2 VERZEKERD EN GEZOND 

1. Informeer naar de consequenties van opzegging van uw aanvullende arbeidsongeschiktheid- en/of 
ongevallenpolissen. 

2. Als er repercussies dreigen vanwege door dezelfde onderneming als de assuradeur geleverde 
voorzieningen zoals pensioen, hypotheek, bankkrediet (gedwongen winkelnering): Informeer dit eerst bij 
uw onafhankelijke beroeps- of branche-organisatie!: Verhoog in dat geval het eigen risico van de polis 
tot het maximale, wijzig het niveau en de periode van uitkering en de eindleeftijd tot de laagst 
aangebodene. De door u verschuldigde premie voor uw de facto waardeloze polis wordt dan minimaal. 

3. Als dat niet zo is: Ga na of in uw geval sprake is van eventueel gebrek aan voorlichting of evident bedrog 
voorafgaand aan de koop van uw polis, of van eventueel gebrek aan duidelijkheid in of gebrek aan 
eenduidige uitleg van de polisvoorwaarden. Zo ja: Zeg de polis onmiddellijk schriftelijk op, en geef de 
motieven daarbij aan en vraag restitutie voor de betaalde premie. Verwijs eventueel naar de groeiende 
publiciteit over dit onderwerp en de daarin geciteerde slachtoffers. En geef aan dat het ook voor uw 
verzekeraar beter is elkaar de kans op soortgelijke problemen bij ziekte of ongeval te besparen. 

4. Voor wie zich tegen elke prijs tóch wil verzekeren: markeer in uw aanmeldingsformulier de open 
delen met horizontale strepen, maak een volledige kopie en bewaar dit zorgvuldig: Vervalsing van 
deze documenten op het moment van schade door een verzekeraar blijkt namelijk voor te komen. Waarna 
u als u geen tegenbewijs kunt leveren ten onrechte van verzwijging zou kunnen worden beticht. En niet 
uitgekeerd zult krijgen. 

12.3 VERZEKERD EN ZIEKTE OF LETSEL 

Zorg altijd voor de volgende zaken: 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN -159 



Bewaar afschriften van ontvangen brieven. Bevestig belangrijke telefoontjes of toegezegde acties per brief. 
Houd zelf Laat een vertrouwd persoon u vergezellen bij medische onderzoekingen, keuringen en oproepen 
voor controle, en bij besprekingen. Laat dat bij voorkeur steeds dezelfde persoon zijn. Maak na afloop samen 
met uw begeleider aantekeningen van de belangrijkste gebeurtenissen en afspraken. Bewaar kopieën van door 
u gezonden brieven op datum. Verzend belangrijke brieven met ontvangstbevestiging. 



12.3.1 U WORDT ZIEK OF LOOPT LETSEL OP 

Ingeval van ongeval of ziekte is de duur ervan niet bekend. Soms is er sprake van een eigen risico-periode: 

1 . Ga naar uw huisarts en breng persoonlijk verslag uit van wat gebeurde en van uw eventuele overgebleven 
gezondheidsklachten. Ook als u als eerste door een andere arts bent gezien (bijvoorbeeld op vakantie), 
behandeld bent in een ongevallenpoli, of ter observatie was opgenomen. 

2. Meld langerdurende ziekte of letsel aan de eventuele werkgever en aan verzekering(en) als ziekte, 
ongevallen, inzittendenverzekering, rechtsbijstandverzekering, levensverzekering (bij overlijden), en 
eventueel rampenfonds. 

3. Bij letsel: 

• Bij een ernstig verkeersletsel met bijvoorbeeld gewonden moet men de politie waarschuwen. Verzamel 
zo nodig de gegevens van betrokkenen en getuigen. Maak foto's van de situatie. 

• Laat uitsluitend het ambulance-personeel beslissen over het juiste ziekenhuis. Zo voorkomt men dat het 
slachtoffer op verzoek van wie dan ook in een niet passend toegerust hospitaal belandt met nadelige 
gevolgen. 

• Praat niet met schaderegelaars over het ongeval én de toedracht daarvan, alvorens overleg te hebben 
gepleegd met een deskundig advocaat. 

• Verzamel gegevens van tenminste twee getuigen. 

• Laat zo mogelijk foto's nemen van situatie, objecten, achtergebleven sporen. Kies een belangen- 
behartiger. Zorg voor een exacte tekening of gedateerde officiële kaart van de wegsituatie waar het 
ongeval plaatsvond. 

• Ook als er geen tegenpartij is: Laat onderzoeken: Zijn er objecten, gebeurtenissen, maatregelen die het 
ongeval hebben veroorzaakt, wie is daarvoor verantwoordelijk? Bijvoorbeeld: Sinds 1992 is de gemeente 
aansprakelijk voor elk gebrek aan de weg, ook buiten haar schuld: het wegvak, de uitrusting langs de weg 
en het wegmeubilair. 

• Ga na of er een reconstructie van een ongeval of een technisch onderzoek is verricht. Laat de rapportage 
deskundig beoordelen en schriftelijk becommentariëren. 

• Als er een aansprakelijke tegenpartij is: dien uw claim niet in bij uw verzekeraar. Doe dit alleen als u 
schade heeft op een eigen letselpolis. 

• Zorg dat de tegenpartij aansprakelijk gesteld wordt. Is het letsel in een zieken- of verpleeghuis ontstaan, 
dan kan het nodig zijn zowel de directie (ook voor de in loondienst en of in maatschapverband of als 
dienstverlener werkenden) als de verantwoordelijk arts tegelijkertijd aansprakelijk te stellen. 

• Het aanspreken van de verzekeraar is alléén zinvol en nodig bij verkeersschade volgens de Wet 
Aansprakelijkheid Motorvoertuigen (WAM). Let op dat er door de politie een registratiesetje (het 
ongevallenregistratieformulier) voor het verhalen van schade en, ingeval van (ernstig) ongeval met letsel, 
proces-verbaal wordt opgemaakt. Neem de tijd om (politie-)verklaringen uiterst nauwgezet te lezen 
alvorens die te ondertekenen. Politiefunctionarissen blijken veelvuldig fouten te maken in gegevens als 
datum, plaats, tijd, naam van personen. Of door de toedracht (bijvoorbeeld 'aanrijding') onvermeld te 
laten. Of het letsel (als het slachtoffer zwaargewond is). Of bij brand of explosie een mogelijk schadelijke 
emissie onvermeld te laten of te bagatelliseren. Vaak ontbreken verklaringen van partijen of getuigen. 
Ook rapportages van de Arbeidsinspectie zijn niet altijd nauwkeurig. Aan de kwaliteit van verhoren en 
processen-verbaal is bijna altijd het nodige af te dingen. (Gezien de omvang waarin dat fout gaat is 
dringend landelijk onderzoek gewenst. Of en zo ja onder welke invloed en in welke mate de politie 
geneigd is de juiste afwikkeling van ernstige ongevallen te verdoezelen). Na dergelijke omissies zal 
(zullen) verzekeraar(s) de aansprakelijkheid van de veroorzaker(s) van het letsel eerder kunnen 
ontkennen. 

• Geef of teken geen (politie-)verklaringen als u daar niet toe in staat bent. 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN -160- 

• Vraag de politie een kopie van het proces-verbaal van aangifte. Een proces-verbaal is belangrijk maar 
heeft geen dwingende bewijskracht. Vraag het zondig later op bij de Stichting Processen Verbaal in 
Zoetermeer. 

• Neem afschrift mee of vraag binnen 2 jaar afschrift van een eventueel politierapport. Als uw visie afwijkt 
van het proces-verbaal: laat dit zo spoedig mogelijk aan het Justitie-dossier toevoegen. 

• Ga nooit in zee met een jurist of letselschaderegelaar die een percentage van de schadevergoeding 
bedingt. Doe dit evenmin als men werkt op basis van no cure, no pay. Want: Altijd zijn de redelijke 
kosten van rechtshulp te verhalen op een aansprakelijke tegenpartij. 

• Denk bij twijfel over de aansprakelijkheid aan de mogelijkheid om eventueel in aanmerking te komen 
voor door de overheid gefinancierde rechtshulp. 

• Na een ongeval of misdrijf kan de politie behoefte hebben aan medische gegevens van het slachtoffer. 
Daarvoor bestaat een speciaal formulier. Dit formulier bevat feitelijke vragen aan de arts. En wordt onder 
meer ondertekend door het slachtoffer, dat hiermee aangeeft geen bezwaar te hebben tegen 
gegevensverstrekking aan de politie. Het is voor artsen niet acceptabel als de politie een eigen formulier 
gebruikt, waarin om een oordeel van de arts wordt gevraagd. En waarin de verklaring van geen-bezwaar 
ontbreekt (Mr. M.C.I.H. Biesaart, Medisch Contact, 22 juni 2001). 

• Houdt altijd rekening met de aanwezigheid van onzichtbaar letsel. 

• Onzichtbaar letsel wordt soms ten onrechte vertaald worden in psychose, waarna men foutief bij de 
psychiatrie belandt. 

• Laat u vergezellen bij gesprekken of verklaringen. 

• Als u achteraf (bijvoorbeeld na coma) blijkt, dat de zaak onbehoorlijk of niet is onderzocht (of na een 
aanvechtbare verhoormethode). Of op betwistbare grond is geseponeerd: Vraag heropening van de zaak 
aan de officier van Justitie. Overweeg eventueel een onderzoek door de Commissie Ongevals Analyse in 
de Vereniging Verkeersslachtoffers (VVS). 

• Markeer de open delen in uw schademeldingsformulier met horizontale strepen. Latere vervalsing door 
verzekeraar blijkt voor te komen! Maak een volledige kopie en bewaar dit zorgvuldig. 

• Bij zware kneuzingen, en zeker als de wervelkolom is gekwetst, dring aan op intern onderzoek en 
röntgenfoto's. Realiseer u dat op een ongevallenpoli dingen kunnen zijn misgegaan. Vraag om 
specialistisch onderzoek als de behandeling geen resultaat heeft. 

• Houdt er rekening mee dat verschijnselen van evidente hersenkneuzing zeer frequent door medici worden 
verdoezeld. Laat u bij twijfel aan de hand van het medisch dossier en de literatuur grondig informeren. 

• Als u meent geschaad te zijn door een medische keuring, expertise of het optreden van een medisch 
deskundige: Wend u dan nooit tot (de verzekeraar van) het ziekenhuis van waaruit de medicus (mede) 
werkt. Bij medische keuringshandelingen is er geen sprake van een behandelingsovereenkomst. Ze vallen 
daarom niet onder de aansprakelijkheid van een ziekenhuis. 

• Zorg ervoor dat geen informatie over uw dossier vóór het ongeval bij de tegenpartij terechtkomt. 
Verzekeraars zijn er blijkbaar met hun favoriete keurders op uit om (gezondheids)vlekjes uit patiënts' 
verleden te verzamelen. Vervolgens worden deze tot 'pre-existente' gebreken of aandoeningen en/of 
slecht carrière-perspectief verwerkt, waarna ze minder of in het geheel geen schade zullen vergoeden. 

• Bewaar alle ontvangen brieven van betrokkenen bij uw ziekte of letsel. 

• Vraag zoveel mogelijk naar schriftelijke (medische) aanwijzingen voor een zo volledig mogelijk herstel. 
Lees ze thuis goed na. Volg ze stipt op. Meld eventuele negatieve effecten direct. 

• Vermijd het spreken over uw vroeger leven en uw huidige privé-, werk- of bedrijfsomstandigheden: 
Artsen maken hiervan meestal notities. Verzekeraars zijn er blijkbaar met hun favoriete keurders op uit 
om (gezondheids) vlekjes uit patiënts' verleden te verzamelen. Wanneer het noodzakelijk blijkt dat 
assuradeuren zich hierover later door hun medisch adviseurs laten raden blijken ook nog eens fouten en 
des-interpretaties van uitspraken van patiënts' verleden in dossiers voor te komen. En zich op basis 
hiervan aan hun uitkeringsplicht trachten te onttrekken. 

• Volg de aanwijzingen van uw arts, eventuele werkgever en verzekeringen stipt op. Meld eventuele 
negatieve effecten direct. 

• Registreer de hoofdpunten en afspraken van artsenbezoeken. Of doe dit direct na afloop. 

Meestal blijft het bij een korte uitschakeling. Soms is het anders: 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 161 - 

12.3.2 ALS HET LANGER GAAT DUREN 

Langer durende uitschakeling kost veel geld. Wat er ook gebeurt, zorg dat u alles blijft doen voor een vlot en zo 
volledig mogelijk herstel: 

1. Volg de aanwijzingen uw eventuele werkgever, belangenbehartiger en verzekeringen stipt op. 

2. Houdt een dagboek bij. Dit is van belang om het verloop van gebeurtenissen, de omstandigheden, de 
belastbaarheid en de gezondheidsklachten (en bij letsel eventuele mogelijk later te verhalen schadeposten) 
achteraf (de redelijkheid) mede aannemelijk of bewijsbaar te maken. 

3. Wees voorzichtig met het geven van toestemming om keuringsartsen of schaderegelaars om uw medische 
gegevens te laten opvragen. Tenzij u een precies beeld heeft van wat er over u geschreven is. 

4. Teken geen machtiging voor het inwinnen van medische inlichtingen buiten de door u gekozen 
belangenbehartiger. Beperk uw machtiging tot de datum van de aandoening en daarna . Vooral bij ongeval 
proberen verzekeraars vroegere aandoeningen of ongelukjes, waarvan men restloos genas, klakkeloos tot 
oorzaak te promoveren. Waarna niet wordt uitgekeerd! 

5. Krijgt u een oproep voor een medische keuring, vraag dan vóóraf de vraagstelling aan de keuringsarts op. 
Zijn de vragen niet relevant, wijs dan de keuring op grond hiervan af. 

6. Organisaties en verzekeringsmaatschappijen verwijzen letselslachtoffers voor een keuring veelvuldig naar 
artsen, die niet neutraal bleken te kunnen zijn. Zoek bijvoorbeeld via internet naar het curriculum van de 
keuringsarts en wijs deze desnoods - gemotiveerd met bronnen - af. Gerechtelijke uitspraken bevatten 
indicaties van de keuringsadviezen, als artsen als deskundige door de Rechter werden gevraagd. 

7. Laat u door een vertrouwd persoon begeleiden bij bezoeken aan artsen. Soms kan een vertrouwde 
verzekeringstussenpersoon om u vergezellen. Meld dit beleefdheidshalve schriftelijk en vraag om 
motivering ingeval van bezwaar. Vraag om een andere afspraak, als deze voor u of uw begeleider niet 
haalbaar is. Overweeg bij de voorbereiding en het bezoek zélf waar mogelijk gebruik te maken van 
deskundige ondersteuning bijvoorbeeld vanuit uw vakorganisatie of een eventueel WIA-steunpunt in uw 
regio. Uw begeleider is namelijk beter dan u in staat om aantekeningen te maken, verduidelijkende vragen 
te stellen, of u aan te vullen. 

8. Zorg dat u zich bij artsen desgevraagd kunt legitimeren. 

9. Zet met uw begeleider vooraf uw vragen op papier en bedenk van tevoren welke vragen u kunt verwachten. 
Bezin u tevoren op de antwoorden en op de reactie of conclusie, die deze antwoorden kunnen oproepen. 

10. Geef geen voedsel aan onverhoopte vooringenomenheid van uw artsen, zij zijn ook mensen: Blijf uzelf, 
blijf correct, kleed u neutraal en zie er verzorgd uit. 

11. Vermijd het noemen van een (door u veronderstelde of door anderen genoemde) ziekte- of 
invaliditeitsnaam. Dit werkt altijd averechts. Ook pijn zegt op zich weinig, wél de eventuele negatieve 
invloed op uw werkvermogen. Het gaat om de realiteit van uw arbeidsbeperkingen. Harde feiten, zoals 
laboratoriumuitslagen, andere meetwaarden of fotobeelden en de schriftelijk vastgelegde visie van erkende 
medisch deskundigen kunnen daarbij wél uiterst belangrijk zijn. 

12. Vergeet niet melding te maken van eventuele beperkingen, waardoor u niet of minder kunt werken, beperkt 
bent in uw zelf verzorging, in de zorg voor uw gezin en/of in uw sociale contacten. Vooral als u, anders dan 
in het verleden, bovendien aangewezen bent op (extra) betaalde hulp in of om het huis of mantelhulp. Lees 
ook arts J.K. van Driel in Medisch Contact. Geen afwijkingen en tóch ziek, 23 april 1999. 

13. Schrijf beknopt uw levensloop met (medisch) belangrijke positieve zaken. Vermeld daarin bijvoorbeeld als 
u vroeger snel herstelde van aandoeningen en in belangrijke mate door sport, hobby's of op andere wijze 
een gezond en inspirerend leven had opgebouwd. Inclusief bijzondere kwaliteiten van uw vroeger 
functioneren. 

14. Schrijf en spreek niet over vroegere kwaaltjes of ongelukjes. Vooral particuliere verzekeraars zullen dit 
aangrijpen om uw huidige kwaal of letsel daaraan toe te schrijven, al dan niet gepaard gaand met de 
beschuldiging dat u bij de aanmelding voor de polis heeft verzwegen. Als u geen gevaarlijke hobby's had, 
niet rookte of dronk, geef dat weer, toon het eventueel aan. Geef, als er een duidelijk 
gezondheidsomslagpunt in uw vermogens is geweest, aan wanneer dit was en staaf dit met feiten uit u 
leven vóór en na het letsel of de aandoening. Toon zo mogelijk aan wat u ervoor over had om te herstellen. 

15. Zorg dat uw behandelend arts steeds op de hoogte is van de laatste ontwikkeling in uw 
gezondheidstoestand, en van keuringen en gesprekken met uw verzekeraar. 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN -162- 

16. U krijgt bezoek van uw verzekeraar (arts, arbeidsdeskundige of andere functionaris). Vraag om een 
legitimatie en een visitekaartje. Zorg dat daarbij een u vertrouwde begeleider (bij voorkeur dezelfde als bij 
uw arts) aanwezig is. 

17. Vraag een kopie van het medisch of arbeidskundig rapport na afloop. En registreer los daarvan de 
hoofdpunten en afspraken uit dit bezoek. Vraag na afloop schriftelijke bevestiging daarvan. Vul zo nodig 
uw perceptie van de afspraken en het bezoek schriftelijk aan en zendt dit na. 

18. Voor zover u nog arbeid kunt verrichten: Is er een behoorlijk reïntegratieplan? Is het uitgevoerd? Is de 
uitvoering getoetst volgens de regels van het UWV? 

19. Bevestig de door verzekeringsarts of arbeidsdeskundige gesprekspunten en toegezegde afspraken zelf in 
een brief met bewijs van ontvangst. Zij doen dit zelf vaak niet. Geef betrokkene de gelegenheid om 
desgewenst binnen 14 dagen te reageren. 

20. Vraag bij elk bezoek kopieën van brieven, documenten en afspraken, die u niet al zelf heeft gekregen. Zorg 
voor een nauwkeurige lijst van eventueel gebruikte medicijnen met de doses. Vraag periodiek inzage in of 
kopie van uw gehele (medisch) dossier. Van een dossier dat in gedeelten wordt bewaard heeft u recht op 
inzage in alle delen. Vraag schriftelijk om correctie van en/of vernietiging van eventueel foute gegevens 
met verzoek om binnen 14 dagen te antwoorden. 

21. Spreek niet over (ongunstige facetten van) uw werk- of bedrijfsomstandigheden: Artsen maken hiervan 
vaak aantekening en verzekeraars grijpen deze later aan om zich bij langer durende arbeidsongeschiktheid 
aan hun uitkeringsplicht te onttrekken. Bovendien zullen een in de arbeidsomstandigheden lakse werkgever 
en een idem lakse Arbodienst dergelijke opmerkingen mogelijk 'vertalen' in een verstoorde werk- 
verhouding. Met een door u niet bedoeld resultaat: U wordt ontslagen! Op zich terechte kritiek op 
arbeidsomstandigheden kunt u dus beter nalaten. Pas als er gevraagd wordt naar de arbeidsomstandigheden 
kunt u volstaan met bijvoorbeeld te zeggen dat aan u de geldende werkgeversnormen niet bekend gemaakt 
zijn (als dat het geval is) en dat mogelijk ter zake deskundigen hierover iets kunnen zeggen. Uitzondering: 
Doe een beroep op artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek als uw arbeidsongeschiktheid het gevolg is 
van slechte arbeidsomstandigheden en veiligheid. Zorg voor bewijzen! 

22. Vermijd tijdens (psychische) keuringen om uit uw privé-leven negatieve kantjes, ongelukjes of 
teleurstellingen te vermelden: Een veel te groot aantal door verzekeraars ingehuurde psychiaters vertalen 
feiten uit uw verleden te in juridische 'voorzetten' door suggesties om uw letsel of aandoening in verband 
te brengen met uw jeugd, met uw privé-omstandigheden, of wat zij in termen als uw pre-existente 
karakterstructuur omschrijven. Medisch adviseurs van verzekeraars doen blijkbaar niet anders dan dit 
veronderstelde verband klakkeloos voor waar aan te nemen en aan de verzekeraar te melden, waarna de 
verzekeraar zich al te graag aan de uitkeringsplicht zal onttrekken. 

23. Als uw huidige functie vanwege uw beperkingen niet meer haalbaar is: Laat duidelijk blijken dat u bij uw 
werkgever wilt blijven en ga serieus in op aangeboden andere functies. Als u met het oog op het vermijden 
van gezondheidsschade gerede twijfels heeft: over een nieuwe aangeboden functie: Raadpleeg de arbo-arts, 
want uw behandelend arts mag zich daarover niet uiten. Als deze dat wel zou doen wordt die visie toch niet 
serieus genomen. 

24. Als u gezond verklaard bent (ook na dit te hebben aangevochten door alle rechtsorganen): Verzwijg bij 
sollicitaties nooit verzuim of beperkingen als daarnaar gevraagd wordt. Als dit later blijkt: volgt ontslag 
zonder recht op WW. Als arbeidsgeschikt verklaarde met duidelijke arbeidsbeperkingen - met een niet 
erkende handicap - heeft u weinig kans op werk bij de huidige wetgeving en controle, rechtspraak en 
rechtshandhaving. U kunt bij de arbeidsdeskundige altijd een herbeoordeling aanvragen (arbeids- 
gehandicaptenbesluit, artikel 2, lid 1). Laat u vooraf deskundig informeren wat daarvan de gevolgen 
kunnen zijn. 

25. Licht zo nodig de maatschappelijk werk(st)er in. Als u kinderen heeft: Licht de leerkrachten van uw 
kinderen in. Vraag zo nodig gezinshulp aan. 

26. Doe nooit uitspraken over de eindleeftijd van uw werkzame leven. Als iemand noteert dat u ooit het 
voornemen heeft gehad eerder dan uw 65 e levensjaar te willen stoppen met werken zal de verzekeraar en de 
Rechter een eventuele uitkering nooit langer dan die datum (laten) uitkeren. U loopt zelfs de kans een 
uitbetaalde schade (deels) achteraf te moeten terugbetalen. 

27. Als u studeert: Neem contact op met uw begeleider/decaan. Vraag studieonderbreking aan. Vraag naar rato 
teruggave van school- of collegegeld. Laat de studiefinanciering opschorten. 

28. Als financiële problemen dreigen. Verzoek schuldeisers om een aangepaste betalingsregeling. 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN -163- 

29. Als u wordt opgeroepen voor een (her)keuring: geef tijdig telefonisch én schriftelijk (zo mogelijk fax én 
email) met reden bericht indien u vanwege uw gezondheidstoestand of door andere oorzaak niet in staat 
bent om te verschijnen. 

30. Kleine gemeenten blijken vaak niet goed op de hoogte te zijn met de rechten van burgers op aanvullende 
uitkeringsregelingen als IOAW en IOAZ- en evenmin van de Toeslagenwet. Bovendien blijkt er te vaak 
sprake te zijn van willekeur in de toepassing van regels. Informeer dus daarover dus eerst bij een 
willekeurige grote gemeente. Bedenk dat de aanvraag van de Toeslagenwet per gemeente kan verschillen. 

31. Informeer niet bij uw Uitvoeringsinstelling of Sociale Dienst naar uw rechten. U kunt daar niet de meest 
objectieve voorlichting verwachten. Bovendien is de kans groot, dat uit uw vragen wordt afgeleid dat u 
erop uit bent om te profiteren. Informeer u dus elders. Onafhankelijke hulpverleners kunnen u wél de weg 
wijzen. Bibliotheken in grotere steden beschikken naast de wetteksten over degelijke aanvullende 
informatie. Zorg tijdig voor aanvraag om een uitkering of toeslag tot of op het minimumloon (een recht van 
elke Nederlander). Uitkering of aanvulling, wordt namelijk niet langer dan maximaal een jaar 
terugwerkend voor datum van de aanvraag verleend. Als u door uw gezondheid deze termijn niet heeft 
kunnen aanhouden, vraag uw arts om een verklaring. En doe een verzoek hiervan af te wijken op 
billijkheidsgronden. Of laat uw belangenbehartiger u daarbij helpen. 

32. Bezorg gevraagde opgaven, machtigingen en verklaringen liefst persoonlijk aan uw werkgever, 
Uitvoeringsinstelling/verzekeraar en vraag een ontvangstbewijs. Op die manier bespaart u veel kosten van 
aantekening met ontvangstbevestiging. Bij zoekraken buiten uw schuld bent u zonder bewijs zelf 
aansprakelijk en kan de Uitvoeringsinstelling tot strafsanctie of bij herhaling tot het volledig staken van de 
uitkering overgaan. Ook bij particuliere maatschappijen of bij een tegenpartij bent uzelf de dupe als iets 
zoekraakt. Ook als een arts zegt een verklaring te hebben toegezonden, is bewijzen dat de schuld niet bij u 
ligt vrijwel onmogelijk. Vraag deze dus ook om een afschrift en controleer of de daadwerkelijke 
verzending onomstotelijk vaststaat. 

33. Houdt alle extra kosten bij en bewaar nota's/betalingsafschriften in verband met latere indiening bij 
verzekeraars of bij een tegenpartij, of wegens eventuele fiscale aftrek. 

34. Maak gebruik van de wettelijk toegestane medische dossier-inzage of beter nog de kopie-mogelijkheid. En 
van het eveneens wettelijke recht om bij fouten of onoorbare toegevoegde notities, correcties of 
vernietigingen te verlangen. 

35. Verzamel informatie op websites, bij internetgroepen en patiënten- en belangenorganisaties. Wees zeer 
kritisch bij het selecteren van deze informatie, omdat er veel kaf onder het koren is (van ongefundeerde 
lekenpraat tot verzekeraarvriendelijke quasi-wetenschappelijke nonsens tot intimidatie toe). 

Voor sommige patiënten loopt het allemaal zoals het hoort. Heel vaak is het anders. 

12.3.3 ALS ER VREEMDE DINGEN GEBEUREN 

Realiseer u dat er door artsen, verzekeraars en rechtshulpverleners veel te veel fouten (kunnen) worden 
gemaakt. Vaak is dat door onachtzaamheid, slordigheid, onkunde, warrige regelgeving en bureaucratie. 
Jammergenoeg blijken er onder hen ook veel te veel lieden die er uitsluitend op uit zijn om aan u te 
verdienen/zo min mogelijk tijd aan u te besteden. Of voor de werkgever of opdrachtgever een lucratief resultaat 
te boeken en ten koste van u een goede functie-beoordeling te scoren. Er blijkt zoveel mis te (kunnen) gaan dat 
bezwaar daartegen vrijwel altijd gewenst zal zijn: 

1. De correspondentie die u krijgt klopt niet. Controleer dus op: Uw gegevens, of er dingen worden 
verondersteld, die niet waar zijn, bijvoorbeeld: U hebt de werkzaamheden hervat, u heeft schuld bekend, u 
heeft de verzekering beëindigd, uw werkgever heeft gemeend u te moeten ontslaan, u heeft een 
'dubbelganger' met (bijna) dezelfde naam, etc. 

2. Er wordt door uw bedrijfsarts ziekte-controle uitgeoefend. Dit is in strijd met de wet. 

3. Uw uitkering wordt gekort of stopgezet. Er wordt geen of een foutieve reden gegeven. 

4. U wordt opgeroepen voor een keuring bij een arts die eenzijdig door uw verzekeraar is gekozen. Maak ook 
bezwaar als u voor een onnodige of onnodig bezwarende (nieuwe) keuring (op bedenkelijk grote 
reisafstand) wordt opgeroepen of als een door u aangewezen keurder zonder opgaaf van, of met vage 
redenen wordt afgewezen. 

5. Realiseer u dat aanbevelingen van wonderheelmeesters of verwijzingen naar keuringsartsen op grote 
reisafstand meestal niet in de haak zijn. Maar wél passen in een strategie om u zoveel mogelijk uit te 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN -164- 

putten, en ook omdat ze tot de verzekeraarfavorieten behoren. Een 'onnodig bezwarende keuring of 
behandeling' is strijdig met het fatsoen en gedragscodes. In Nederland zijn alle 'onafhankelijk' medisch 
specialismen op maximaal een uur reizen in voldoende aantallen aanwezig. 

6. U wordt overvallen door onaangekondigd bezoek van uw verzekeraar (arts, arbeidsdeskundige of andere 
functionaris). Dit kunt u weigeren. Zeg dat u wél desgewenst samen een passende afspraak wilt maken. 
Vraag om een legitimatie en een visitekaartje. 

7. De arts van uw Uitvoeringsinstelling heeft geen zelfstandig onderzoek verricht en/of heeft volgens diens 
rapportage geen informatie ingezien van uw behandelend arts(en). 

8. U bent telefonisch medisch/arbeidsdeskundig gekeurd. Dit is in strijd met het fatsoen. Als u (onverwacht) 
wordt gebeld: Vraag en noteer altijd naam, functie en telefoonnummer van de betrokkene en het doel van 
het telefoongesprek. Zorg dus voor een pen en papier bij de telefoon, of loop daarheen. 

9. Bij de keuring gebeuren zaken die niet door de beugel kunnen en die niet gecorrigeerd worden. Of u bent 
het niet eens met de conclusie uit het onderzoek. 

10. U heeft bezwaar gemaakt tegen een keuringsresultaat. En, terwijl dit nog in behandeling is, heeft een 
(andere) verzekeraar uw arbeidsongeschiktheidspercentage op basis van deze omstreden keuringsuitslag 
verlaagd. 

11. U krijgt een andere arts, of verzekeringsgeneeskundige, of keurder, of arbeidsdeskundige of controle- arts. 
Maak bezwaar als het onnodige of onnodig bezwarende nieuwe keuringen, gesprekken en controles met 
zich mee brengt. 'Onnodige of onnodig bezwarende keuringen' zijn namelijk strijdig met gedragscodes. 

12. Uw arts, verzekeringsgeneeskundige, keurder, arbeidsdeskundige of controle-arts komt terug op eerdere 
uitspraken. En is, zonder dat er in uw gezondheidstoestand iets is veranderd, opeens een andere mening 
toegedaan. 

13. Uw arts, verzekeringsgeneeskundige, keurder, arbeidsdeskundige of controle-arts heeft u toegezegd 
gegevens of de visie over uw gezondheidstoestand van een van uw behandelend artsen op te vragen. U 
heeft daarvoor toestemming gegeven. En u merkt dat dat niet is gebeurd. 

14. Uw arts, of verzekeringsgeneeskundige, of keurder, of arbeidsdeskundige of controle-arts bagatelliseert uw 
gezondheidsprobleem of maakt niet ter zake doende (discriminerende of intimiderende) opmerkingen, 
zoals: Er is iets met uw jeugd of met uw karakterstructuur, of uw partner, u heeft te hard gewerkt of teveel 
gesport, u heeft een luxe villa of spaarcentjes, dus het kan wel wat lijden, u had beter in uw eigen land 
kunnen blijven, uw partner verstoort de verhoudingen, waarom zoekt u geen nieuwe partner, de medische 
behandeling die u krijgt is maar onzin, etc. Zie BIJLAGEN 4, 5 en 6. Teken als u dit aankunt onmiddellijk 
mondeling protest aan. Zet dit protest (ook) later op papier en stuur dit ook aan het hoofd van de dienst van 
betrokkene. Verzoek bovendien kort zakelijk om vervanging. 

15. U heeft een chronische aandoening en u ziet in het keuringsrapport voor de Uitvoeringsinstelling, dat er 
geen lichamelijke afwijkingen zijn, of dat er geen diagnose mogelijk is: Terwijl er geen zorgvuldig 
onderzoek heeft plaatsgevonden. Dan kunt u bezwaar maken omdat de onderzoeker daarmee een richtlijn 
als die over het Medisch Arbeidsongeschiktheidscriterium heeft geschonden. 

16. U heeft uw medische klachten en beperkingen met de gevolgen op uw functioneren in beroep en privé- 
leven, en ook eventueel de redenen waarom u afhankelijk bent (geworden) van anderen uitvoerig 
beschreven. En aan uw keurder overhandigd. Deze heeft ze niet met u besproken en getoetst, maar wél een 
advies aan de verzekeraar uitgebracht. 

17. De frequentie van de keuringsoproepen staat niet in verhouding tot uw aandoening of beperkingenbeeld. 
Daarvan zou namelijk duidelijk mogen zijn, dat deze zich niet snel kan wijzigen. Er is ook geen wijziging 
door u bemerkt en gemeld. Er is in dat geval hoogstwaarschijnlijk tevens sprake van schending van de 
betreffende gedragsregels ('geen onnodige of onnodig bezwarende keuringen'). Maak daartegen bezwaar. 
De Verzekeraars, politiek en de media oefenen druk uit op artsen om door zinloos, voor de patiënt 
schadelijk, frequenter te keuren het percentage arbeidsgesc hikten 'op papier' te verhogen. 

18. De verzekeraar verandert haar visie over de mate van arbeidsongeschiktheid zonder dat daar een grondig 
onderzoek en motivering aan ten grondslag ligt. 

19. U krijgt geen kopieën van brieven van uw advocaat aan betrokken partijen. 

20. (Een van) uw verzekeraar(s) of de tegenpartij komt met het bericht dat uw tussenpersoon, uw 
rechtsbij standverzekeraar, uw advocaat of een andere belangenbehartiger te goed voor uw belang opkomt. 
Of probeert deze zwart te maken en u over de halen om bijvoorbeeld uw rechtsadviseur maar te vervangen. 
Maak daartegen schriftelijk bezwaar. 

21. Uw rechtsbij standverzekeraar of advocaat laat niets meer van zich horen of houdt u aan het lijntje. 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN -165- 

22. Uw verzekeraar legt een medisch rapport over uw gezondheidstoestand naast zich neer. Vaak zonder 
daarvan melding te maken. 

23. De arbeidsdeskundige komt met een of meer bij u passende functies, Vraag naar de uitgebreide 
beschrijving van die functies. Als u bemerkt dat u een of meer daarvan vanwege uw beperkingen niet kunt 
uitoefenen: Vraag schriftelijk of hij u door de verzekeringsgeneeskundige opnieuw kan laten oproepen. 

24. U bent met uw artsen van mening dat de eindtoestand na uw letsel bereikt is. Maar uw tegenpartij wil 
daarop best nog eens een of meer jaren wachten. Men speculeert erop dat een keuring tegen die tijd wel een 
andere aandoening of gebrek aan het licht zal brengen. Men zal dan beweren dat deze pre-existent zou zijn, 
en daarom niet meer hoeven uit te keren en dan mogelijk ook nog eens 'vergeten' de periode daarvóór (op 
het juiste niveau) uit te keren. 

25. Neem bij cruciale gesprekken een bandrecorder mee (advies van een vakbond). Doet men dit te vroeg dan 
dreigt juridisering van de situatie. Is men hiermee te laat dan kan men eerdere afspraken, toezeggingen of 
laakbare uitingen nooit meer bewijzen. 

26. Een door u toegezonden machtiging is niet ontvangen of het blijkt dat medische rapportages, of foto's zijn 
zoekgeraakt. 

27. Uw verzekeraar 'vergeet' of weigert te reageren op meldingen of verzoeken van u als verzekerde. 

28. Een arts zegt toe zijn visie of een rapport naar uw Uitvoeringsorganisatie te zenden. Mocht uw arts de 
verzending vergeten zijn, of de Postdienst of de ontvanger gefaald hebben, dan wordt dat u aangerekend! U 
bent verplicht zélf de ontvangst bij de Uitvoeringsorganisatie te controleren! 

29. U wordt door de rechtbank naar een keurder ontboden. Maar deze blijkt u onfatsoenlijk te bejegenen, en/of 
vooringenomen te zijn. En/of in de rapportage de feiten, die u naar voren bracht uit het verband tegen u te 
gebruiken, weg te laten, ofwel te verdraaien. U kunt daartegen klachten of bezwaren indienen, maar tenzij 
het kennelijke onderzoeks- of rapportfouten betreft bent u vrijwel kansloos. Hoogstens kunt u de rechtbank 
om een nieuw onderzoek door een andere deskundige vragen. Daarom is het van het grootste belang zelf 
inbreng te vragen in het keuzeproces van de keurder, en na te gaan of de aangewezen keurder een goede 
reputatie heeft. Er zijn in Nederland veel artsen bekend zich schaamteloos verrijken door keuringen die het 
met de toepassing van de medische leer niet zo nauw nemen, en/of vooringenomen zijn over bepaalde 
aandoeningen of handicaps. Of erger: die de elementaire menselijke waarden met voeten treden. Vaak zijn 
zij uit publicaties of bij verenigingen van gedupeerden bekend. Meer daarover in Hoofdstuk 5, de bijlagen 
van dit rapport, op werkgroepl970.nl en elders op internet. Bij duidelijke aanwijzingen van voor- 
ingenomenheid kunt u de rechtbank om een andere deskundige vragen. 

30. Bestudeer de keuringsopdracht grondig. De opdrachtformulering kan bijvoorbeeld inhouden, dat in het 
onderzoek juist uw beperkingen niet, of te weinig worden onderzocht. 

31. Realiseer u dat u voor een door u eenzijdig gegeven keuringsopdracht meestal zelf minstens vele 
honderden euro zult moeten betalen. Als de rapportage voor u gunstig is zal de tegenpartij die bijna altijd 
trachten te negeren. Of zelf een keurder voor een nieuwe keuringsopdracht eisen. 

32. Uw advocaat heeft een termijn in een klachtenprocedure laten lopen. Meestal heeft u dan een verloren 
zaak. Zelfs als u kunt aantonen dat u vanwege uw gezondheid niet in staat was daarop toe te zien is er 
weinig kans bij bezwaar op billijkheidsgronden tegen de beslissing. 

33. De verzekeraar zegt eenzijdig uw polis op en betaalt een deel van de premie terug. U blijft met de schade 
zitten: Protesteer met een schrijven met ontvangstbevestiging en stort dit bedrag retour. 

34. U bemerkt dat uw telefoon wordt afgeluisterd of dat u wordt geschaduwd of gefilmd. Formeel is dit aan 
Politie, Sociaal Recherche en Justitie onder bepaalde omstandigheden na voorafgaande bekendmaking 
toegestaan. Daarbuiten is het in strijd met de wet, maar het is moeilijk te bewijzen. Verzekeraars blijken 
deze onoorbaar verzamelde gegevens zonder enige controle te gebruiken. Verwacht niet dat Politie en 
Justitie voorrang geven aan zaken waarmee zij hun te vaak ex- vakbroeders in de weg lopen! 

35. U krijgt bezoek van de Sociale recherche. Laat men zich eerst legitimeren. U wordt ondervraagd en krijgt 
vervolgens de vastlegging van uw verklaring te ondertekenen. Als u het met sommige zaken in de 
verklaring niet eens bent, moet u er op staan dat ze gewijzigd worden! Als u de verklaring niet mag lezen, 
of men weigert de verklaring te veranderen moet u zonder meer weigeren te tekenen. Bereid u er stevig op 
voor voet bij stuk te houden, want het komt voor dat u uiterst grof zult worden geïntimideerd. Denk niet dat 
u later wel op de verklaring terug kunt komen. Als u op de rechtszitting tegen de rechter zegt dat de 
verklaring onjuist is, en dat u hem onder druk heeft getekend, zal de rechter u in 99 van de 100 gevallen 
niet geloven. Verder is het belangrijk zo snel mogelijk een advocaat in de arm te nemen. Dat kost u 
weliswaar een eigen bijdrage of meer, maar een goede advocaat is in een dergelijk geval goud waard. Het 
komt voor dat mensen die weigeren een foutieve verklaring te tekenen, vervolgens worden afgevoerd, en 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN -166- 

het recht ontnomen om eerst opvang te regelen voor hun huisdier of hun kinderen. De Sociale Recherche 
probeert soms zo, of een andere manier mensen onder druk te zetten, om zo snel mogelijk een verklaring te 
ondertekenen. Als u geen uitweg ziet en wel tekent, doet u er goed aan nog dezelfde dag naar een advocaat 
te gaan. En aangifte te doen wegens het ongeoorloofd onder druk zetten van een verdachte. 

Zijn u (en uw begeleider) van mening dat tijdens de schade-afhandeling dingen zijn gebeurd, die niet door de 
beugel kunnen: Weet dat u tegen de behandeling door de verzekeraar of een medicus binnen 14 dagen een 
klacht kunt indienen. Heeft u een rechtsbijstandverzekering: Schakel deze in. Houdt evenwel rekening met de 
eventuele veelsoortige onprettige bijverschijnselen die over al dan niet gelieerde rechtsbijstandverzekeringen en 
klachtorganen zijn gemeld en besproken in Hoofdstuk 7.4.2. 

Idem als in de voorgaande regel, maar u heeft geen rechtsbijstandverzekering: Zoek een op medisch- 
verzekeringsterrein vertrouwd jurist (bijvoorbeeld in de naaste familie of vrienden): laat deze u voortaan 
vergezellen. 

Er zijn nog veel meer vreemde dingen mogelijk, die bij andere uitkeringsgerechtigden zijn gebleken. Maak bij 
alle onregelmatigheden voorkomen eerst telefonisch, vervolgens schriftelijk bezwaar. Geef aan waartegen en 
waarom u bezwaar maakt. Doe dit ook als u hieronder vermelde onregelmatigheden opmerkt. Want op een 
gegeven moment kan blijken: 

12.3.4 DE SITUATIE WORDT ONHOUDBAAR 

U wordt inmiddels als verdacht of als querulant beschouwd en niet meer serieus genomen. Of u bent slachtoffer 
van een bewust proces om u moedeloos te maken. En zodanig uit te putten, dat u domme dingen dreigt te gaan 
doen, of afziet van uw rechten. 

Wat u niet moet doen: 

1. Met een zogenaamd onpartijdig bemiddelaar tussen de medisch deskundige en de verzekeraar in zee gaan, 
ook al kunt u de kosten daarvoor bij het uiteindelijk te claimen schadebedrag optellen. Waar het om een 
grotere schade gaat bent u geen gelijkwaardige partij, en kunt u slechts nieuwe teleurstelling verwachten. 

2. Hetzelfde geldt voor een zogenaamd onpartijge schadecoach. 

3. Alternatieve hulp zoeken. Dat kost u veel tijd en geld. En zolang uw aandoening of handicap medisch 
eerder ten onrechte ontkend is houdt u zichzelf voor de gek, en daar schiet u niets mee op. 

4. Uw arts, of verzekeringsgeneeskundige, of keurder, of arbeidsdeskundige of controle-arts, of 
baliemedewerker bedreigen. Op zich heeft u er waarschijnlijk alle reden toe om boos te worden, maar het 
werkt averechts: Men schakelt Justitie in en u bent uw rechten kwijt. 

5. Uw verzekering opzeggen. Een begrijpelijke stap die door veel patiënten wordt gezet. De patiënt en of de 
partner wil van de vervelende gang van zaken af. De tegenpartij heeft daarop gewacht en u bent van de 
uitputtingsslag af. Maar u zult in ieder geval nooit een uitkering meer zien. U kunt het tijdelijk 
wegdrukken. Vroeg of laat gaat dat aan u knagen. 

6. Klachten indienen bij klachtorganen als van de verzekeraar zelf, van organisaties van tussenpersonen, 
Tuchtcolleges, Medische Inspectie, Ombudsmannen, Tuchtcolleges (sommige Rechters uit de Hoge Raad 
werden door enkele verzekeringsmaatschappijen benoemd). Zie BIJLAGE 17. Het blijken klachtorganen te 
zijn, die slechts bij zeer hoge uitzondering alert en zuiver op een klacht ingaan. Het gevolg is meestal, dan 
dat de aangeklaagde vrijuit gaat en u er (financieel) geen enkele genoegdoening mee bereikt. U loopt wél 
nieuwe frustraties, energie-, tijd- en geldverlies op. 

7. Aangifte doen. Ondanks het vaak voorkomen van overtredingen tegen de menselijkheid hebben Politie en 
Justitie volgens ervaring van andere patiënten blijkbaar geen idee waar het hier om gaat, of deze organen 
worden geacht dat niet te begrijpen. Het is ook bijna niet uit te leggen. Zeker niet door een patiënt die door 
omstreden praktijk extra kwetsbaar is geworden. Waar deze organen het wél blijken te begrijpen blijkt de 
animo tot effectieve actie opvallend nadrukkelijk afwezig. Justitie blijkt bijvoorbeeld op het gemakkelijk 
seponeren niet effectief te worden gecontroleerd. 

8. Naar de (Centrale) Raad van Beroep of de Burgerrechter gaan. Justitie en de Rechterlijke Macht in 
Nederland is in vele rapporten onderwerp geweest van zware kritiek [Laksheid, zich buiten elke controle 
stellen, geen moeite hebben met het wekken van de schijn van belangenverstrengeling, door nevenfuncties 
onder meer bij verzekeraars, zich te vaak niet verschonen, verzekeraars op bevreemdende wijze in het 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN -167- 

gelijk stellen, klachten niet behandelen, etc.]. Zes van die rapporten verdwenen zonder wezenlijke 
verandering allemaal in de la. De gang naar de Rechter wordt niet voor niets door de tegenpartij meestal 
van harte aangemoedigd. Men weet uit ervaring dat wie de strijd niet opgeeft bezig wordt gehouden tot de 
hoogste Rechter. Met een levenslange frustratie. En bij elke stap een of meer jaren tijd(verlies) erbij, en 
uiteindelijk vele tienduizenden euro armer. In het beste geval wordt u met een fooi-uitkering afgescheept. 
Voor de vaststelling daarvan moet u vaak opnieuw een aantal jaren apart procederen. 10 a 20 jaren onderbouwen en 
procederen is voor wie het volhoudt tegenwoordig bij arbeidsongeschiktheidskwesties een normale zaak (zie Hoofdstuk 
6). 85 van 90 onderzochte vonnissen, hoger beroepszaken en uitspraken van de Hoge Raad werden gedaan in het 
voordeel van de verzekeraar. De verzekerde heeft geen schijn van kans. Bij het Hof in Arnhem wonnen de 
verzekeraars Ohra en Victoria Vesta de onderzochte zaken in enkele jaren altijd. Eén lid van de Hoge Raad deed in 
cassatie uitspraak in negen zaken, waarin steeds de verzekeringsmaatschappijen wonnen. Er is niet de minste reden 
te denken dat daaraan iets is veranderd. (IRM-Rapport) 

9. Lid worden van een vereniging voor gedupeerden. Natuurlijk kunt u in verenigingsverband lotgenoten 
treffen. En uit hun relaas kracht putten en erkenning ervaren. Triest genoeg is de ervaring van leden dat 
deze verenigingen onmiddellijk bij het ontstaan worden omringd en bestuurd(!) door sommige medische, 
schadebureaus en rechtshulpaanbieders, die geld willen verdienen aan de slachtoffers, en ook door 
vertegenwoordigers van verzekeraars en anderen, die gedupeerden in die vereniging als een stoorzender 
subtiel bezighouden/ontmoedigen in hun pogingen om hun recht te halen. Dit ten koste van de naam van 
wél integere vakgenoten. In diverse verenigingen bleek zelfs intimidatie (in de vergadering) van argeloze 
slachtoffers niet te worden geschuwd! Zie Hoofdstuk 9.4. 

10. Terwijl u meent zelf arbeidsongeschikt te zijn zonder meer uw premie betalen. Dit wordt juridisch opgevat 
als een acceptatie van uw arbeidsgeschiktbepaling. Dus: betaal onder protest met een schrijven met 
ontvangstbevestiging. 

11. U laten intimideren. Naarmate uw kwestie langer sleept kunt u meer te maken krijgen met ontmoedigings- 
pogingen en soms (naarmate u meer succes lijkt te gaan hebben) zelfs bedreiging. Het grote geld brengt 
teveel betrokkenen tot een reeks van handelingen die het daglicht niet verdraagt. Door vele patiënten zijn 
intimidatiepogingen gemeld door hetzij hun tussenpersoon, of tegenpartij, of bedrijfs- of controlearts, of 
verzekeringsgeneeskundige, of keurder, of arbeidsdeskundige, of rechtsbijstand- verzekeraar, of 
(bestuurs)lid van gedupeerdenvereniging. 

12. Zwijggeld aanvaarden en met een dwangsom het zwijgen laten opleggen. De assuradeur weet blijkbaar dat 
de zaak stinkt en heeft er alle belang bij die met zwijggeld te beëindigen resp. uit de (verdere) publiciteit te 
houden. Het gaat bij zwijggeld altijd om een fractie van de werkelijke schade. Een zwijggeldfooi zal u lang 
heugen. U blijft levenslang zitten met een veelvoud aan werkelijke, nooit meer te verhalen schade. Ook is 
er het risico van een onevenredige belastingclaim. Eerst als alle schade- en eventuele smartengeld- 
componenten in de juiste omvang zijn vergoed, en als u bevrijd bent van belastingclaims, die de 
verzekeraar zou moeten betalen, dan pas is u recht gedaan. 

13. Uw partner verlaten. Laat uw partner dit rapport inzien. En hij/zij zal mogelijk langer in staat zijn om met u 
de weg te gaan die meer kans biedt op resultaat. 

14. Het leven verlaten. Denk aan de levenslange last voor uw nabestaanden. Voor wie in nood is: Zoek het 
adres van het dichtstbijzijnde RIAGG. Dat vindt u in het telefoonboek. Bel op. Of ga erheen. En vraag om 
hulp. Toestemming of een briefje van uw huisarts is niet nodig. Een andere mogelijkheid, vooral 's avonds, 
is u persoonlijk te melden voor de afdeling psychologie/psychiatrie van een ziekenhuis. Door er zelf naar 
toe te gaan. Desnoods midden in de nacht. Met de boodschap: Tk red het niet meer, help me.' 

Wat u kunt overwegen: 

1. Al uw medische, niet medische en uitkeringsdossiers volledig in kopie opvragen. Noem deze in uw verzoek 
bij naam: medisch, arbeidskundig, administratief, juridisch. Doe dit met een schriftelijk verzoek aan de 
directie van de verzekering. Dit is volgens de wet mogelijk tegen een redelijke kopieervergoeding. Laat u 
niet afschepen, bijvoorbeeld ook niet met het weglaten van zogenaamde dubbele gegevens: U wilt alles. 
Zoek naar eventuele fouten of vreemde dingen. Inzage ter plaatse is onverstandig, want gaat vaak gepaard 
met intimidatie, men zet u bijvoorbeeld onder tijdsdruk, geeft u geen kans om rustig de fouten te vinden 
(die er altijd zijn!). Zorg ervoor uw medische dossiers zondig periodiek opnieuw op te vragen. Wettelijk 
zijn medici namelijk slechts verplicht deze gedurende 10 jaar te bewaren. Veel uitkeringskwesties 
overschrijden deze termijn ruimschoots, verlies van een deel van uw medische gegevens kan u duur komen 
te staan. De arts/hulpverlener is wettelijk verplicht uw verklaring/mening over onjuistheden of 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN -168- 

vermissingen toe te voegen aan het dossier. Een patiënt heeft het wettelijk recht een arts te vragen om 
feitelijke onjuistheden te corrigeren, en niet ter zake doende informatie te laten verwijderen. 

2. Als de ontvangen dossiergegevens niet compleet blijken: Maak een lijstje van de ontbrekende stukken en 
verlang deze alsnog in kopie. 

3. Onderzoek uw dossiers. Zie Hoofdstuk 5.14. 

4. Argeloos deelnemen in patiënten- en andere belangenverenigingen. De leden ervan zijn commercieel voor 
dienstverleners (verzekeringsmedewerkers, artsen, schaderegelaars, advocaten en andere experts) zeer 
interessant. Bijna altijd infiltreren in deze verenigingen ook leden, bestuurders, gastsprekers of toehoorders 
die hun klandizie putten uit de leden. Of zich bijvoorbeeld in een bestuur of Toezichtraad hebben 
genesteld! Vaak nemen verzekeraars zelf vanuit gelieerde organisaties (daarvan bestaan er in Nederland 
enkele tientallen!) zitting in het bestuur. Dergelijke infiltratie ondergraaft het belang van de zuivere leden, 
verlamt de activiteiten, leidt bijna altijd tot grote conflicten, en heel vaak zelfs tot de ondergang van de 
vereniging. 

5. In uw persoonlijke sfeer een advocaat kiezen. Juridische Loketten (Bureaus voor Rechtshulp) verwijzen 
alleen tegen verlaagd tarief als u minvermogend bent. Als autobezitter, en zeker als huiseigenaar is dat 
bijna nooit het geval: dan is in uw situatie namelijk het vrijgelaten vermogen meestal overschreden. Als u 
het tot een rechtszaak laat komen en u verliest, dan zijn - als u geen betalende tegenpartij of rechtsbijstand- 
verzekering heeft - de kosten van het geding voor uw rekening. Houdt voor ogen dat u (óók bij een 
toegevoegd) advocaat de opdrachtgever/cliënt bent. Laat u vooraf goed voorlichten en maak heldere 
afspraken met een advocaat en zorg voor schriftelijke bevestiging. Realiseert u zich dat te veel advocaten 
uw zaak erbij doen naast die voor grote opdrachtgevers, zoals ... uw tegenpartij of ... uw verzekeraar!! 
Weet dat u bij zogenaamde no cure, no pay rechtshulp voor onaangename verrassingen kunt komen te 
staan, zie Hoofdstuk 7.4.5. De ervaringen met teveel advocaten zijn zo slecht, dat een advocaat alleen aan 
te raden is, als u deze uit eigen ervaring al langer kent, en deze nu juist op dit terrein zeer deskundig is, én 
deze uitsluitend voor patiënten werkt. 

6. Overweeg om een voorlopig getuigenverhoor te vragen als u de toedracht van bepaalde feiten juridisch wilt 
laten vastleggen voordat het bewijs daarvoor verloren gaat. Of om gegevens boven water te krijgen die 
nodig zijn om aan de mogelijk te verwachten bewijslast te voldoen. Dit in moeilijk te bewijzen kwesties. 
En waar getuigen op een later tijdstip gemakkelijk onder druk van een verzekeraar of andere betrokkenen 
geneigd zullen zijn niet meer mee te werken, of om te ontkennen. 

7. Bezwaar indienen bij de verzekeraar. Houd rekening met de eventueel in de polis of bij een beslissing 
aangegeven termijn. Betreft het een Uitvoeringsinstelling dan moet het allereerste bezwaar alle feiten, 
grieven en argumentatie bevatten. Alles wat u daarna nog zou inbrengen blijft buiten het geding. 

8. Accepteer alléén een schikking nadat: Het schadebedrag alle schade-componenten in de juiste omvang 
bevat. Ook een mogelijk later verlies aan arbeids- en verdienvermogen moet zijn ingecalculeerd. Zie 
BIJLAGE 20. En de belastinginspecteur schriftelijk heeft verklaard welke belastingclaim u moet 
verwachten en deze belastingclaim is verdisconteerd in het te ontvangen schadebedrag. Dan wel dat de 
verzekeraar u een schriftelijke belastinggarantie heeft gegeven. Inhoudend dat zij elke belastingclaim 
boven het netto uitgekeerde bedrag voor haar rekening zal nemen. En vraag bij uw belastinginspectie eerst 
om schriftelijk te willen verklaren, dat deze belastinggarantie juridisch klopt, en men deze zal accepteren. 
Houd er rekening mee dat het vragen van advies risico's met zich brengt. Omdat de meeste deskundigen 
primair aan u willen verdienen. En omdat zij te vaak onder invloed van assuradeuren blijken te staan. En 
daardoor niet meer objectief kunnen zijn, en patiënten soms op uiterst subtiele wijze aan het lijntje blijken 
te houden. Of van hun voornemen om te volharden trachten af te brengen! 

9. Overweeg op welke wijze u macht kunt uitoefenen (zie hieronder in Hoofdstuk 12.6). 

10. Afzien van elke mogelijkheid om arbeidsongeschikt te worden verklaard. U heeft dan wat betreft uw 
huidige beperkingen niets meer met de verzekeraar(s) te maken, maar u wordt (gedeeltelijk) 
inkomensafhankelijk, of verplicht tot solliciteren of (door)werken. Bij dit laatste moet u het risico van 
eventuele daaruit volgende nieuwe gezondheidsschade inschatten en zoveel mogelijk zien te beperken. Bij 
latere nieuwe schade is het zeer de vraag of u ooit nog/opnieuw aanspraak op uitkering kunt maken terwijl 
u wél aan de verplichte WIA -premie moet bijdragen. 

12.3.5 (VOORLOPIGE) UITKERING 

1 . Laat uw inkomstenschade berekenen door een objectief actuaris, die de juiste schadecomponenten en met 
de juiste formule uw claim berekent. 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN -169- 

2. Controleer bij de eindafwikkeling vooral de volledigheid van alle financiële componenten. Zie BIJLAGE 
20. Ook die voor eventuele pensioenschade bij loonderving, en voor steeds terugkerende jaarlijkse 
(medische) kosten na letsel. Óók die voor eventuele hulp in de huishouding, en rondom het huis, voor 
zover u daarvan afhankelijk bent. 

3. Zorg voor een belastinggarantie. 

4. Zorg ingeval van medische twijfel voor een voorbehoud: geen finale kwijting. 

5. Laat de concept-eindregeling alsnog door een deskundige controleren alvorens te tekenen. Zorg dat deze 
niet kan zien of weet welke actuaris eerder de claim heeft berekend. 

6. U of uw advocaat dient na claimtoekenning de financiële afdeling van de verzekeraar via een 
geregistreerde fax te laten weten op welk bankrekeningnummer het geld rechtstreeks moet worden 
overgemaakt. Uitsluitend voor zover en zolang dit in uitzonderingsgevallen nog niet mogelijk is - dient dit 
in beheer gegeven te worden aan een Stichting Derdengelden. Deze is gehouden aan strikte voorwaarden 
van de Orde van advocaten, die helaas slecht wordt nageleefd. 

12.4 DAGVERSLAG 

Het bijhouden van een dagverslag gedurende enkele weken kan erg verhelderend werken. De patiënt schrijft 

daarin per dagdeel de ondernomen activiteiten, naast de eventuele medische klachten met de aanwezige en 

eventueel volgende beperkingen, op het werk en in de vrije tijd. 

Dit helpt om controle- en keuringsartsen na een oproep door de assuradeur volledig inzicht te geven in het 

opeenvolgende verloop van werken, rusten en het klachtenverloop bij de patiënt. Wat de kans op een goede 

medische diagnose, therapie en schade- afweging vergroot. 

Voorafgaand overleg daarover met een gespecialiseerde hulp in de aangesloten vakbond of met een eventueel 

WIA-steunpunt kan nuttig zijn. Onderzoek eerst of een steunpunt commercieel werkt, of zelfs een verlengstuk 

van de verzekeraars is. Op het terrein van letselschade is die kans zeer groot. 

12.5 (ON)ZUIVER MEDISCH RAPPORT 

Het Regionaal Tuchtcollege Den Haag heeft op 16 juli 1999 aangegeven, aan welke eisen een medisch rapport 
moet voldoen: 

1. In het rapport moet logisch, duidelijk en inzichtelijk te lezen zijn, hoe een arts tot zijn of haar conclusie is 
gekomen. 

2. De argumenten voor die conclusie moeten gebaseerd zijn op feiten, die in het rapport worden genoemd. Ze 
mogen dus niet 'uit de lucht komen vallen'. 

3. De in het rapport opgenomen argumenten moeten de conclusie volledig kunnen rechtvaardigen. 

4. De medicus moet zich in het rapport beperken tot alleen dat gebied waarvan hij of zij kennis heeft 
(bijvoorbeeld orthopedie). Als een arts conclusies trekt buiten het gebied van zijn of haar bijzondere kennis 
moet dat duidelijk in het rapport worden aangeven. 

Als een rapport niet voldoet aan deze eisen kan men de uitkeringsinstantie of verzekeringsmaatschappij daarop 
wijzen. Leidt dat niet tot een herziening van het uitkeringsoordeel, dan kan men het gewraakte medisch rapport 
juridisch trachten aan te vechten. 

12.6 MACHT UITOEFENEN 

Wie duidelijk is benadeeld terwijl de verzekeraar weigert dit te corrigeren en te vergoeden heeft kans op 
resultaat als men macht kan uitoefenen. De mogelijkheden worden in de volgende paragrafen besproken. Ze 
kost relatief weinig of helemaal geen geld. Bedenk bij openbaarmaking dat de verzekeraars zullen trachten u te 
intimideren of via - of met behulp van - de media als ondeskundig te kijk te zetten. Of de zaak dood te zwijgen. 
Laat u niet afschrikken: Houd voor ogen dat degene die de kennis heeft de deskundige is. 
Pa op voor zwijggeld zonder dat u heeft uitgezocht dat het bedrag in een redelijke verhouding staat tot de 
werkelijke schade. 

12.6.1 OPENBAAR GETUIGEN 

Als u slachtoffer bent: Als u daartoe in staat bent: Ga uw verhaal documenteren en vastleggen. Zorg voor 
voldoende bewijs! Zorg voor back- ups en kopieën op veilige plaatsen. Overweeg vervolgens om voor de 
media mondeling te getuigen. Laat u daarin bij voorkeur door uw partner of goede vriend(in) bijstaan. Realiseer 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN -170- 

u dat de stroom gedupeerden, die naar buiten treedt groeit, en dat het taboe op het getuigen van deze praktijk 
verdwijnt. Uw getuigenis kan een stroom van andere patiënten over de drempel trekken om ook te gaan 
spreken. Heb geen angst dat u bij uw eerste contact met media al onheus behandeld zult worden. Houdt er wél 
rekening mee dat na bezoek van sommige journalisten of andere 'belangstellenden' (bewijs)materiaal, 
manuscripten of boeken zijn verdwenen. Zie Hoofdstuk 8.5.13. 

Mijdt na eenmalige publiciteit, om u zelf te beschermen, verdere uitingen. Laat het daarna aan andere 
slachtoffers om ook hun relaas te doen. Want vrijwel alle media blijken gaandeweg de oren te laten hangen naar 
de verzekeraars. Zie Hoofdstuk 8. Zij zullen u de eerste maal het voordeel van de twijfel gunnen. Meestal 
overigens zonder uw verhaal compleet te brengen. Zeker zullen zij uw verhaal niet plaatsen in samenhang met 
dat van de vele tienduizenden gedupeerden die met u werden of zullen worden afgescheept. Verschijnt u bij 
herhaling in de media dan wordt er meestal wel voor gezorgd dat u de querulantentrekjes krijgt aangemeten. 
Houdt er ook rekening mee dat uw privé leven op straat komt. Of dat wat men daarover meent te weten. 

12.6.2 PUBLICEREN 

A. Een andere mogelijkheid is om zelf te gaan publiceren, zeker als u hoogst betrouwbare, deskundige hulp uit 
eigen kring kunt krijgen. Houdt de kring zo klein mogelijk en wees verdacht op zogenaamde medestanders uit 
de (familie)kring die liever andere belangen laten prevaleren, en kunnen trachten u op onzuivere wijze te 
beïnvloeden. Publiceer bij voorkeur met naam en toenaam. Inclusief het eventuele weerwoord van de genoemde 
verzekeraar, arts, verzekeringsgeneeskundige, keurder, arbeidsdeskundige, of controle-arts. Stuur hen vooraf 
de passages (nooit het gehele manuscript!) vóór publicatie ter inzage met gelegenheid tot weerwoord in een 
brief met ontvangstbevestiging. Neem het zakelijke gedeelte van eventuele weerwoorden op in uw publicatie. 
Juridische of andere bedreigingen kunt u weglaten. Wijk niet voor intimidatie en geef evenmin toe aan 
ongemotiveerd getraineer om u te laten uitputten met als doel (herhaald) uitstel of afstel. Een redelijke termijn 
voor het weerwoord is voldoende. Zie daarvoor meer in de volgende paragraaf. 

B. Verdergaand is het om uw verhaal in boekvorm te brengen. Ook hier met naam en toenaam van 
betrokkenen, met weerwoord na de geboden gelegenheid daartoe. Daarvoor meer in de volgende paragraaf. 
Vermijd vooraf met vrienden of bekenden over publicatie te spreken. Zij zullen u mogelijk niet serieus nemen 
en gaan mijden, en uw voornemen raakt zeker voortijdig bij de verzekeraar bekend. Kondig uw voornemen dus 
nooit aan bij uw onwillige verzekeraar! Deze zal in alle rust maatregelen nemen om het succes van uw uitgave 
te dwarsbomen. Lees hoe dat via een aantal kanalen gebeurde alles in Hoofdstuk 8. 

Kent u een vertrouwd, vooraanstaand persoon in Nederland en is deze in detail op de hoogte (geraakt) met uw 
kwestie, en het belang van anderen? Dan kunt u deze mogelijk bereid vinden een voor- of nawoord te schrijven. 

Tips bij het uitgeven van uw verhaal in boekvorm: 

1. Zorg voor perfect Nederlands. 

2. Zorg voor een duidelijke verhaalstructuur. 

3. Zorg voor korte, leesbare zinnen. 

4. Zorg dat alle feiten kloppen. Verwijs steeds naar bronnen en getuigen, gebruik bijlagen. 

5. Bewaar twee exemplaren bewijsmateriaal op geografisch gescheiden plaatsen. 

6. Verwijder uit het verhaal zo veel mogelijk emotie, vermijd eigen conclusies en oordelen, en vermijd 
onnodige familiaire details. 

7. Laat zowel uw relaas als de stijl apart controleren door twee verschillende goed geschoolden, die u 
blindelings kunt vertrouwen. 

8. Mijdt uitgevers: Publiceren via een uitgever is in het algemeen om de volgende redenen af te raden: 

• De rendementseisen zijn te hoog; Dat u én een begenadigd auteur bent, én tegelijk met uw relaas voor 
een uitgever commercieel rendement kunt leveren is vrijwel uitgesloten. 

• Zij zijn beducht voor repercussies als een uitgave misstanden blootlegt bij hun (potentiële) 
opdrachtgevers. 

• De kans is zeer groot dat een wél bereidwillige uitgever uw manuscript fors wenst aan te passen en 
daarbij zal trachten de inhoudelijke werkelijkheid van uw verhaal af te zwakken of te verdraaien. De 
vraag is of u eventueel onzuivere bedoelingen daarbij tijdig onderkent en ook nog weet te pareren, én: 

• Het is voor u een extra belastende procedure. 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 171 - 

• Met de benadering van een of meer uitgevers is het zeker dat uw onwillige verzekeraar onmiddellijk op 
de hoogte is van uw voornemens. Ook als u daarna besluit om op eigen kracht te publiceren kunt u 
pogingen om publicatie (in)direct te verstoren kunt u dan zeker tegemoetzien. 
9. Zorg voor een ISBN-nummer. 

10. Zorg voor degelijke materialen en uitvoering, en een professionele omslag. 

1 1 . Vraag een vormgever/drukker vooraf offerte. 

12. Als het een kleine oplage is: kies voor copying of printing on demand. 

13. Stuur een exemplaar naar de Koninklijke Bibliotheek. 

14. Vermijd het aanbieden aan andere bibliotheken: het kost zeer veel inspanning, de uitgave wordt vertraagd 
door derden, gefrustreerd of op andere wijze achtergesteld ten opzichte van door uitgevers aangeboden 
uitgaven, en boeken worden vroegtijdig uit het bestand verwijderd. 

15. Schakel uitsluitend tijdelijk de lokale boekhandel in tegen een commissie van maximaal 40% van de 
verkoopprijs. 

16. Stuur een persbericht naar de media. 

17. Zorg voor strooifolders en gerichte verspreiding, en een website (zie hieronder), óók op relevante 
internetgroepen. 

18. Sta bij verschijnen een regionaal interview toe. Doe dit bij grote media-respons in de vorm van een 
persconferentie. Begin zo mogelijk met een bondige Powerpoint-presentatie op een groot scherm vanaf pc 
of laptop en geef daarvan eventueel een kopie. 

19. Geef alléén present exemplaren bij een interview. Ongevraagd zenden aan de media is weggegooid geld 

20. Geef bij uitzondering een voordracht over uw boek. Bij voorkeur met een Powerpoint-presentatie. Zodat u 
zich kunt beperken tot weinig aanvullende woorden. Het zal u niettemin uitputten. Houd er rekening mee 
dat de techniek of uw toelichting subtiel of grof verstoord door de zaaluitbater of door een enkeling uit het 
publiek. Dus zorg voor een schaduwverhaal dat u voorleest van papier zonder plaatjes. Bied het boek na 
afloop ter verkoop aan. 

C. Een derde mogelijkheid is het openen van een eigen website of het vragen van aandacht op een bestaande 
site. Zorg voor een heldere structuur en voor sober uitgevoerde, goed leesbare, snel openende pagina's. Daarop 
kunt u ook de mogelijkheid bieden om gratis of tegen betaling een boek te downloaden. 

12.6.3 NAMEN NOEMEN NA HOOR EN WEDERHOOR 

De auteur heeft in 1998 als eerste de namen van de bij zijn relaas betrokkenen inclusief het gegeven weerwoord 
openbaar gemaakt. Ter illustratie voor wie deze weg eveneens wil bewandelen bespreken we nu hoe dat is 
gegaan. 

Hoe ging de openbaarmaking met naam en toenaam in zijn werk? 

Veel lezers van Dossier 1850 vroegen naar de namen van degenen, die daarin betrokken waren. In plaats van 

hun nummers en initialen. Dit voor de leesbaarheid, completere informatie en herkenbaarheid. Daarom besloten 

wij tot openbaarmaking. Ook ter waarschuwing. 

Voor de zo feitelijk mogelijke juistheid van de informatie boden wij gelegenheid tot weerwoord. Daartoe zijn 

alle betrokkenen schriftelijk benaderd met kopieën van de passage(s), waarin zij werden genoemd. Met verzoek 

om hun eventuele reactie, commentaar of weerwoord binnen een 4-weekse termijn in te zenden. Wij wilden 

geen waarde-oordeel geven of suggereren over de bijdrage van betrokkenen. Daarom is er geen onderscheid 

gemaakt bij het bepalen van wie nu al dan niet een verzoek zou ontvangen. Dus ongeacht de functie, de 

maatschappelijke status, dan wel de omvang, de aard of de duur van hun bijdrage. 

Aan enkele medici is dit verzoek ten tweede male toegezonden. Ditmaal via de KNMG, aangezien hun vorige 

werkgever, resp. hun kliniek niet in staat of bereid was tot doorzending. En evenmin om het nieuwe adres aan 

de Post-beambte of aan de auteur te melden. 

Het merendeel van de aangeschreven personen heeft op het verzoek niet gereageerd. 

Voorafgaand aan het publiceren van de decodering slijst bespraken wij eerst de inhoudelijke reacties die ons wél 

bereikten. Twee medici en een behandelaar hebben telefonisch nadere informatie en toelichting gevraagd en 

gekregen. Tijdens die telefoongesprekken is voor de niet-lezers van Dossier 1850 onder hen gememoreerd dat 

de auteur in het boek en latere uitingen niet volstond met de eigen casus. Omdat hem zoveel reacties van andere 

slachtoffers, maar ook veel literatuur bereikte die vergelijkbare praktijk aan de kaak stelde. Deze artsen 

bevestigden te weten, dat medici soms over de schreef gaan, maar schrokken van de omvang waarin dit 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN -172- 

voorkomt. De auteur heeft in zijn boek, en ook daarna, niet alleen zijn - overigens terecht verdedigbare - 
eigenbelang gediend. In de telefoongesprekken is ook benadrukt, dat het gaat om de feitelijke juistheid van de 
informatie. Én om een zo compleet mogelijk beeld voor de onwetende lezer. Reden waarom een eventuele 
schriftelijke inhoudelijke reactie zeer gewenst was. Ook brachten wij in die toelichtingen naar voren ervan uit te 
gaan dat geen der betrokkenen iets te verbergen zou hebben. Dat, ook bij medici menselijke onvolkomenheden 
mogelijk zijn en vermeld mogen worden. En dat vermelding met naam en toenaam, mits na hoor en wederhoor 
op de betreffende passages, toegestaan is. Op één uitzondering na was dit voldoende voor het alsnog geven van 
weerwoord. 

Weerwoord? 

Opvallend in de reacties was het vrijwel geheel ontbreken van inhoudelijk commentaar of van gesignaleerde 
onjuistheden. Mogelijk wordt dit verklaard omdat in de registraties van Dossier 1850 steeds duidelijk is 
aangegeven waar het om persoonlijke waarneming ging, en waar anderen bij betrokken waren. En wie. En waar 
het om concrete uitspraken, dan wel feiten of schriftelijke bronnen ging. Het is aan de lezer om te beoordelen in 
hoeverre de personen in het boek waardenvrij en respectvol zijn beschreven. 

Het wederhoor leidde voor de in dienst van en bij de Interpolis werkzame of door deze ingehuurde personen tot 
aangetekende brieven aan de auteur. Met het in dreigende, gespierde juridische taal, uiten van juridische 
stappen. Zonder daarvoor overigens houtsnijdende argumenten aan te voeren. Voor de eigen medewerkers nam 
Interpolis het woord. Sommigen externen hadden dezelfde juridische vorm gekozen. Mogelijk hadden zij 
toevallig dezelfde Raadsman. Of bleken deze heren elkaar al langer te kennen. 

Voor zover zij niet inhoudelijk reageerden: Viel er een en ander te verhullen? Terwijl de uitkeringsgerechtigde 
zich, óók in het belang van anderen, heel kwetsbaar blootgaf. Kunnen deze medici tegenover de lezers volledige 
informatie weigeren, daarmee de schijn niet uitsluitend dat zij mogelijk het daglicht zouden hebben geschuwd? 
Als dat zo is, zullen zij dat binnenkort bij anderen niet precies zo doen? Is er dan niet juist een breed belang hun 
namen te kennen? Opdat ook andere mensen met letselschade en patiënten, misschien wél tijdig gewaarschuwd 
zijn? ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^ 
Zekerheidshalve raadpleegde de auteur over die in overtrokken 'verpakking' geuite dreigementen een jurist. Die reageerde 
nuchter: Als de dreigementen die tegen mij zoal zijn geuit in daden waren omgezet dan zou ik mijn kamer kunnen behangen 
met dagvaardingen. Ik zou er niet wakker van liggen. Maar, hou je wél bij de feiten! Breng het relaas niet overdreven of 
onnodig breed. Want dat werkt nu eenmaal polariserend en dat is onverstandig. Voor zover men de gelegenheid tot 
weerwoord niet benut maar wel zich wel verliest in excessieve juridische dreigementen wordt de soep niet zo heet gegeten. 
Bovendien zal men zich vooraf meestal realiseren dat een aanklacht de aandacht alleen maar vergroot. Dat kan nu precies 
zijn waar Interpolis en de anderen, die inhoudelijk weerwoord weigerden, het meest voor vrezen. 
Juist dan zouden andere gedupeerden hun verhaal ook openbaar willen maken. 

Het resultaat 

Géén der hiervoor aangeduide dreigementen werd in daden omgezet. 

Uit de weerwoorden citeren wij onderstaande fragmenten, onder meer ter illustratie van de steeds weer 
inventieve 'vergissinkjes' die verzekeraars ten toon spreiden om een uitkeringsgerechtigde op afstand te zetten 
en te houden: 

De reactie namens Dr. Schoffelen en de heer van Gooi werd door Rabobank-Interpolis voor beiden samen als 

volgt verwoord: 

Allereerst wijzen wij erop, dat de eindleeftijd van de verzekering die de heer Walker bij Interpolis heeft gehad, inmiddels is 

overschreden. Ook als de heer Walker een uitkering zou hebben gehad, dan zou deze door het bereiken van de eindleeftijd 

inmiddels zijn beëindigd. 

Genoemde personen achten enige reactie op de passages, die u hen heeft gestuurd weinig zinvol. Dit betekent echter niet, 

dat zij het eens zijn met het vermelde. Het boek van de heer Walker is slechts zijn visie van hetgeen is voorgevallen. Wij 

hebben een geheel andere perceptie van de behandeling van zijn arbeidsongeschiktheidsclaim. 



Repliek van de auteur, meervoudig gezonden aan de heer Wijffels, op dat moment fungerend hoogste 
verantwoordelijke voor Rabobank-Interpolis: 

Dank voor uw weerwoord namens enkele van de acterende personen. Ik begrijp daaruit dat de registraties in 
Dossier 1850 over geneeskundig adviseur Dr. P. Veeger correct zijn bevonden. Tevens merk ik op dat 
Dossier 1850 niet slechts mijn visie bevat, maar juist en vooral geciteerde schriftelijke gegevens en 
uitspraken, alsmede de waarnemingen van anderen. 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN -173 



Interpolis gaat overigens na haar eenzijdige opzegging van mijn polis opnieuw in de fout, ditmaal wat betreft 
de eindleeftijd. Mijn polisbladen vermelden namelijk alle: "eindleeftijd 65 jaar" (Toelichting voor de lezer: de 
auteur is ten tijde van deze brief nog geen 60 jaar). 

Ik ontving tot dusverre ten onrechte geen uitkering sedert medio 1993 en evenmin causale schadevergoeding 
en smartengeld, en mag van u verwachten dat u deze thans gaat effectueren. 



Vervolgens bleef elk antwoord uit. 

Slotopmerking 

Dossier 1850 is veel meer dan een persoonlijke perceptie. Het geeft ook concrete schriftelijk vastgelegde 
aangehaalde uitspraken, feiten en literatuur. En hoe anderen het gebeurde namens of met hem meemaakten. 

De gegevens, gevolgen en nieuw inzicht 

De gegevens van de artsen zijn opgenomen in de lijst van artsen en klachten in BIJLAGE 15. 
De naam van de vertrouwensarts bleef vanwege zijn functie onvermeld. Twee artsen zijn intussen 
'gepensioneerd'. Vier overige artsen/therapeuten zijn eveneens hun instelling vertrokken. Allen opereren 
inmiddels vanuit een privé-instituut. Eén arts is inmiddels ook hoogleraar. Van twee artsen is de huidige 
functie/werkgever onbekend. Tenminste twee artsen bleken ook voor andere verzekeraars te werken. 

Het belang van de openbaarmaking van de auteur voor andere gedupeerden bleek met name ook uit de 
herkenning van psychiater Drs. S.J. Duinkerke, de erop volgende stroom van reacties, een nieuwe reeks van 
ingediende tuchtzaken tegen deze psychiater, alsmede persberichten, leidend tot inmiddels 14 opgelegde 
tuchtstraffen. Gebleken is dat deze psychiater met name voor Interpolis, Sterpolis, de Amersfoortse, Movir en 
andere verzekeraars als favoriet werd ingeschakeld. En tevens voor Uitvoeringsinstellingen, zoals GAK, 
Cadans en USZO. Door zijn kwalijke rapportages werden onder het oog van deze verzekeraars onder meer 
patiënten en de Rechterlijke macht misleid. Een verdoezeling van de medische causaliteit. Soms vond daarbij 
tevens een 'doorschakeling' van patiënten en/of hun dossiers naar bevriende, zogenaamde andere (medische) 
deskundigen. Genoemd zijn daarbij de psychiaters Drs. J.D.J. Tilanus, en Tilanus Jr., alsmede psycholoog Drs. 
B.R.M. Kuypers. Ook door Interpolis blijkbaar gewaardeerde procedures. Zodat de inkomensschade niet hoeft 
te worden uitgekeerd. 

Duinkerke werkte in Ziekenhuis en privé-kliniek te Weert, vervolgens in het Maxima Medisch Centrum, in 
privé-kliniek Psycho-Expertise B.V., en is momenteel in privé-kliniek Psycho-Bios in Eindhoven actief. De 
afloop van klachten tegen collega's uit Psycho-Expertise B.V. is onbekend. 

De zelfreiniging in de beroepsgroep artsen bleek na deze openbaarmaking als nooit tevoren een wassen neus. 
Uit de behandeling van deze tuchtzaken bleek namelijk, dat het tuchtcollege psychiater Duinkerke wel 
eindeloos met een warme mantel van liefde heeft bedekt. Dit gezelschap liet hem namelijk na na al die jaren en 
14 tuchtstraffen ongehinderd voortgaan met zijn macabere keuringspraktijken. 

Interpolis en andere verzekeraars bleken ondanks de groeiende stroom van klachten, tuchtzaken en -straffen 
voortvarend in het opnieuw inschakelen van psychiater Duinkerke. Meer hierover in Hoofdstuk 3.7.3. 

Verzekerden, claimgerechtigden, gedupeerden en andere geïnteresseerden kunnen de tweede druk van Dossier 
1850, inclusief de namen en de rol van behandelaars en uitschakelaars, gratis lezen en ontvangen op 
werkgroepl970.nl. Nadere gegevens in BIJLAGE 1. 

12.6.4 ZWAAIEN MET PORTEFEUILLE 

Wij bespreken daarvan twee mogelijke voorbeelden: De verzekeringstussenpersoon, en: De invloedrijke 
zakenman: 

1. In het algemeen blijken verzekeringstussenpersonen niet op te treden als verzekerden oneerlijk worden 
behandeld. Ze hebben daar soms onvoldoende zicht op. Of willen zich vanwege hun inkomens-relatie met de 
betreffende verzekeraar daarin liever niet mengen. Van tussenpersonen van bankverzekeraars, die in feite een 
loondienstverband hebben, valt niets te verwachten. Wij maakten al melding van een aantal Interpolis- 
gedupeerden die vertelden hun verzekeringsagent de Rabobank niet als bondgenoot, maar juist tegenover zich 
te vinden toen zij zich door de tot hetzelfde concern behorende verzekeraar Interpolis benadeeld vonden. 



12 TIPS VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN -174- 

Bij uitzondering blijken agenten wel degelijk in actie te komen. Zij doen dit door aanwezig te zijn bij het 
bezoek van bijvoorbeeld een arbeidsdeskundige. En dat leidde ooit tot herstel van onjuist handelen van een 
verzekeraar. Ook is er het voorbeeld van de tussenpersoon die door te dreigen zijn portefeuille elders onder te 
brengen bijdroeg tot herstel van de particuliere uitkering van een WAO-er. 

2. Twee succesvolle zakenlieden die zich sterk maakten voor een WAO-er, die door de bankverzekeraar 
jarenlang op weerzinwekkende wijze was afgescheept, haalden bakzeil. Ze werden met enkele suggesties uit 
BIJLAGE 6 om de tuin geleid en moesten rekening houden met hun eigen (financiële) positie. Zij waren niet 
machtig genoeg. 

12.7 SCHIKKING? 

Zoals eerder toegelicht komt het regelmatig voor dat verzekeraars gedupeerden proberen met geld af te kopen. 
En met een geldsom het zwijgen op te leggen. De assuradeur heeft met andragogische kennis precies het 
moment vastgesteld waarop het slachtoffer 'rijp is' om door de knieën te gaan. Men weet dat de zaak stinkt en 
heeft er alle belang bij die uit de (verdere) publiciteit te houden. Het dan geboden zwijggeld is meestal niet 
meer dan een fractie van de werkelijke schade. De gedupeerde wordt tegelijkertijd onder grote druk gezet met 
een absurd korte beslissingstermijn. Het slachtoffer dat daarop ingaat, blijft levenslang zitten met een veelvoud 
aan werkelijke, nooit meer te verhalen schade. Ook is er het risico van een niet dubieuze belastingclaim. 
Daarom, ga alleen akkoord indien en nadat: 

• Het schadebedrag alle schade-componenten in de juiste omvang bevat. 

• Ook een mogelijk verlies aan later arbeids- en verdienvermogen en pensioenopbouw is ingecalculeerd. 

• De belastinginspecteur schriftelijk heeft verklaard welke belastingclaim u moet verwachten, en deze 
belastingclaim onderdeel is van het van de verzekeraar aan u uit te keren schadebedrag. 

• Dan wel nadat de verzekeraar u een schriftelijke belastinggarantie heeft gegeven. Inhoudend dat zij elke 
belastingclaim boven het netto uitgekeerde bedrag voor haar rekening zal nemen. En vraag bij uw 
belastinginspecteur, voorafgaand aan ondertekening, schriftelijk te willen bevestigen of deze 
belastinggarantie-tekst u inderdaad vrijwaart van een latere aanslag. 

• U deze overeenkomst juridisch heeft laten toetsen. 

Houdt er in het licht van wat u uit dit rapport weet rekening mee dat het vragen van deskundig advies risico's 
met zich brengt. Omdat deskundigen aan u willen verdienen. En omdat zij te vaak onder invloed van 
assuradeuren blijken te staan. En daardoor niet meer objectief kunnen zijn, u kunnen trachten aan het lijntje te 
houden, een te lage schikking te accepteren, of door ontmoediging van uw voornemen tot openbaarmaking af te 
brengen. 

Zie voor schade-elementen BIJLAGE 20. 



13 WAT ZOU ER MOETEN GEBEUREN? DE OPLOSSING 

"Luisteraars, spaar uw geld dat u nu aan premie uitgeeft liever zelf op, de heren hebben een 
goed leven van uw geld in hun met marmer versierde kantoren" 

(Radiopredikant pater Henri de Greeve in 1947, sprekend over verzekeraars) 

Gevoelens van boosheid, misschien ook van angst of onmacht kunnen bij u zijn opgekomen na lezing van de 

feiten in dit rapport. Weten dat er elke dag opnieuw minstens een tiental mensen levenslang worden 

afgeschud. Door een voor insiders bekende, voorspelbare reeks gebeurtenissen. Die voor een leek absurd zijn. 

En tot heden niet te stoppen. 

Boosheid, angst en moedeloosheid helpen niet verder. 

Nu volgt een overzicht van eerdere pogingen om deze praktijken te laten stoppen. 

Zelf met bewijzen van deze misstanden naar buiten treden kan een grote bevrijding betekenen. 

Wat kan men doen? Welke risico's moet men vooraf afwegen? 

Wacht eerst nog even met zelf impulsief in actie te komen: Lees eerst het overzicht van mogelijke 

repercussies voor de eigen positie. 

Voor wie de risico's te groot zijn doet er goed aan afzijdig te blijven. En te zien hoe steeds andere 

gedupeerden hun verhaal doen. En te wachten op een samenloop van gebeurtenissen gevolgd door een 

explosieve doorbraak. 

Mogelijke ontwikkelingen die tot een dergelijke uitbarsting kunnen leiden worden geschetst. Hoe eerder hoe 

liever. Omdat mensen en levens worden geschaad. Of erger. Elke dag opnieuw. 

Het hoofdstuk vervolgt met een overzicht van de dan te nemen maatregelen en de effecten. 

13.1 EERDERE POGINGEN 

1. Vooraanstaande artsen zoals onder meer de in 1997 overleden Prof. Dr. J. Bastiaans en ook de Stichting 
Werkgroep 1970 hebben zich al decennia lang ingezet tegen de hiervoor besproken misstanden. Door 
deze publiekelijk aan de kaak te stellen. 

2. Slachtoffers, patiëntenorganisaties en andere groeperingen: Hebben veel aan het licht gebracht. De 
bronnen in BIJLAGE 3 tonen feiten, bewijzen en verbeteringsvoorstellen sinds 1970. Tot vandaag 
zonder resultaat. 

3. Juristen: Hen is gevraagd om te kijken naar welke internationale/Europese regels geschonden worden en 
helpen deze zaak daar naar voren te brengen. Het verzoek is nog niet beantwoord. Probleem: Hoe is het 
gesteld met de internationale rechtsgang, voor zover de deelnemers daarin uit de in Hoofdstuk 7 
geschetste Nederlandse rechtsorde zijn voortgekomen? Welke slachtoffers zijn bereid en nog in staat 
daarin jarenlang bij te dragen? Wie draagt de kosten? 

4. Openbaar Ministerie: Onderzoek bleef tot dusverre achterwege. Ook na verzoek. Gezonden dossiers 
raakten zoek en kwamen later incompleet, ongeopend retour. 

5. Politiek: Aandringen op een Onafhankelijk Openbaar Landelijk Onderzoek. Waarin betrokkenen onder 
ede worden gehoord. Tot heden bleek na uitnodigingen en brieven aan Politici: Geen interesse, meestal 
zelfs geen antwoord. 

13.2 PAS OP VOOR REPUTATIE EN CARRIÈRE 

Wie het verhaal van een gedupeerde hoort, leest of ziet blijkt steeds weer getroffen door verbazing, ongeloof, 

en vervolgens door enorme boosheid. 

Vaak gevolgd door een tomeloze drang om in actie te komen. En het kwaad aan de kaak te stellen, te laten 

stoppen, en om de schuldigen te laten vervolgen. 

Deze verleiding is groot en heeft eerder geleid tot heel begrijpelijke, krachtige en impulsieve reacties. Die 

echter, zo leert de ervaring, door verzekeraars en medeplichtigen met een verwonderde glimlach worden 

bezien. Alsof iemand met blote handen probeert een basaltblok te splijten. 

Neem dus eerst een paar dagen bedenktijd ! 

Denk na over de mogelijkheden en de kansen op resultaat. Denk vooral ook na over de reactieve krachten. 

Vrijwel alle acties zullen smoren in de krachten die dit rapport heeft beschreven: ontkenning, stilzwijgen, 

ontmoediging. En als die onvoldoende zijn: intimidatie. Denk aan uw aanzien, uw carrière en uw dierbaren! 

Zo kreeg de auteur signalen dat enkele personen, die het voor onze zaak opnamen, hard van repliek werden 

gediend. Daarbij werden enkele voor hen oncontroleerbare suggesties gebruikt, die ook zijn terug te vinden in 

BIJLAGE 6. Andere intimidaties werden evenmin geschuwd. Velen raakten op een zijspoor. In stilte. 



13 WAT ZOU ER MOETEN GEBEUREN? DE OPLOSSING -176 



Insiders uit de verzekeringsbranche die overwegen als klokkenluider naar buiten te treden moeten rekenen met 
risico's van repercussies. Voor wie de branche heeft verlaten of aan het eind van het werkzame leven staat zijn 
deze overigens kleiner. Vooral hogere functionarissen beschikken over bewijsmateriaal. Door met misstanden 
naar buiten te treden kunnen zij als medeplichtig in staat van beschuldiging worden gesteld. Maar het zal voor 
hen een grote bevrijding zijn, ook als zij ten halve zijn gekeerd. Waarschijnlijk zal door hun moed het oordeel 
over wat zij deden, milder zijn. Te verwachten valt dat een aantal van hen de openbaarheid zal zoeken. Een 
goed gedocumenteerd, sluitend dossier is daarbij onmisbaar. 

Klokkenluiders kunnen ook repercussies vermijden door zelf onbekend te blijven. En door in kopie- 
documenten de identiteit van betrokkenen te bedekken. En te zenden naar de pers. Zie ook Hoofdstuk 9.6. 



Voor het overige is wachten is momenteel de enige mogelijkheid. Eerst na brede bewustwording, kunnen 
landelijke acties op gang komen om het tij te keren. De auteur denkt dat ze vroeg of laat spontaan en massaal 
zullen komen. U hoeft dan alleen maar zacht mee te duwen met de vele anderen. 

C. Bousardt van de Stichting Werkgroep 1970 daarover op de tweede persconferentie voor de aanwezige 
vertegenwoordigers van de media: 'Het derde Duitse rijk is gevallen, zo zal het dit sinistere systeem ook 
vergaan, alleen weten we nog niet wanneer. ' 

13.3 WAAROM EEN DOORBRAAK? 

Dit rapport heeft de mechanismen blootgelegd, die een passende uitkering en mogelijke reïntegratie van 
arbeidsongeschikten veelvuldig verhinderen. De beschreven praktijken worden steeds vaker openbaar gemaakt. 
De volle omvang bleef buiten zicht. Iedere betrokkene kent een stukje van de waarheid. Een doorbraak betekent 
massaal protest tegen wat er mis is. En openlijke erkenning. 
Ontwikkelingen die tot een doorbraak kunnen leiden zijn: 

1. Het aantal slachtofferverhalen dat in en buiten de media naar buiten komt groeit. 

2. Zowel de WIA als de private WIA-gatverzekeringen leiden tot zeer veel klachten. 

3. Het aantal schandalen groeit. Waar zelfregulering bij verzekeraars, artsen, advocaten, Rechters, opleiders 
en andere beroepsgroepen een dekmantel voor het tegendeel blijkt zullen jonge, aanvankelijk integere 
beroepsbeoefenaren eerder, ongeremder en ernstiger foutief gaan handelen. 

4. Zolang de rechtsgang zo dubieus, slopend en kansloos blijft zullen meer slachtoffers gaan kiezen voor 
openbaarheid. 

5. Via het internet komen misstanden met internetsnelheid naar buiten. 

6. Vrijwel iedereen heeft toegang tot internet om misstanden te melden, te verspreiden en te lezen. 

7. Mensen doorzien sneller waar politieke en Justitiële pogingen niet effectief zijn of worden gedwarsboomd. 

8. Inmiddels zijn in Nederland lijsten, databanken en internetsites over misbruik ontstaan. Onderlinge 
verbanden in het misbruik worden zichtbaar. Groei valt te verwachten. 

9. De opkomst van class-action of vergelijkbare rechtszaken, die namens een groep gedupeerden worden 
aangespannen tegen bijvoorbeeld verzekeraars, arbeidsdeskundigen, artsen of advocaten. Vele andere 
gedupeerden zullen zich voor het eerst melden. Vergelijk de openbaarmaking van de praktijken van 
psychiater Drs. SJ. Duinkerke door de auteur, die een stroom van nieuwe klachten en veroordelingen 
losmaakte. 

10. De kans groeit dat daders en medeplichtigen, en ook (ex-)medewerkers de praktijken niet langer verdragen, 
en met bewijsstukken naar buiten komen. 

11. Pogingen om met zwijggeld (ex-)medewerkers ervan te weerhouden met bewijsstukken te gaan spreken 
zullen eerder falen. Ook zal men vaker in plaats van als klokkenluider naar buiten te komen informatie 
laten lekken. Zie ook Hoofdstuk 9.6. 

12. Naarmate de excessen toenemen wordt de publicatie van onthullingen onvermijdelijker. Ook voor nu nog 
aarzelende uitgevers en media. 

13. De weerzin neemt toe tegen bestuurders, politici en andere verantwoordelijkheidsdragers die wetgeving 
dwarsbomen, en wetten en normen negeren. En liever hun eigen materieel belang voorop stellen. 

14. Een mogelijk spontaan protest, bijvoorbeeld in de vorm van het massaal - al dan niet met tussenkomst van 
de Rechter - weigeren te betalen van (collectieve) premies, opzegging van (particuliere) 
arbeidsongeschiktheidspolissen, en eisen tot restitutie van premies. 



13 WAT ZOU ER MOETEN GEBEUREN? DE OPLOSSING -177- 

15. Andere, nog niet voorspelbare uitingen van groeiende sociale instabiliteit zijn op den duur niet uit te 
sluiten. De eerder voorspelbare kredietcrisis begon in 2008 zelfs met een wereldwijde kettingreactie. De 
Europese nasleep is nog niet te overzien. 

13.4 WAT TE DOEN? 

13.4.1 IN AFWACHTING VAN EEN DOORBRAAK: 

1. Verzet tegen polissen en premies. 

Bij langdurige schade door ziekte of ongeval is de kans op een ongecontroleerde, onbeheersbare en 
slopende keuringscarrousel met een voor de patiënt negatieve afloop onaanvaardbaar groot. De effectieve 
dekking na zware schade blijkt achteraf steeds weer extreem laag. Met alle gevolgen. Daarom: 

• Zodra mogelijk: Grootschalig verzet tegen de collectieve publieke WIA -polis en premies. 

• Onder de huidige omstandigheden is het daarom af te raden om een vrijwillige arbeidsongeschiktheid- 
(boven de WIA-dekking) of een ongevallenverzekering af te sluiten. Zelfstandigen zijn in een wurgpositie 
als de financiering afhankelijk wordt gesteld van een dergelijke polis. In die situatie adviseren wij een 
polis met de meest lange wachttijd, de laagste dekking en de kortste looptijd (eindigend zo lang mogelijk 
voor de AOW-leeftijd). De premie - het bedrag wat men weggooit omdat er bij schade meestal 
nauwelijk iets wordt uitgekeerd - is dan minimaal. 

• Spaar zelf voor dit risico ! 

2. Vooral wie vroegtijdig in de loopbaan als ondernemer of als werknemer langdurig uitvalt, is materieel 
zwaar gedupeerd. Met risico om geleidelijk in de bijstand te raken. Wie langer heeft kunnen sparen heeft 
echte zekerheid. Zonder een dergelijke twijfelachtige polis heeft men direct de zekerheid dat er geen 
beroep op een uitkering kan worden gedaan. Geen jarenlang slopende, meestal vergeefse strijd om recht. 
Die inspanningen, tijd en kosten worden dan bespaard. De getroffene kan direct de tering naar de nering 
gaan zetten en zich volledig richten op het maximale herstel. Er zijn geen verhaalskosten, er is geen enkel 
risico op onnodige gevolgschade door verzekeraarchicanes aan gezondheid, eventueel resterend 
werkvermogen, eventueel bedrijfsvermogen, en zinloze belasting en stress voor gezinsleden. 

3. Onderzoek naar het handelen van verzekeraars, tussenpersonen, artsen, arbeidsdeskundigen, juristen, 
Rechters, journalisten en anderen. Op verschillende manieren is daarmee een begin gemaakt. Een aantal 
experts verrichtte onderzoek naar de rapportages en andere uitingen van een hoogleraar psychiatrie, door 
verzekeraars en rechtbanken frequent gevraagd als medisch keurder, over wie een excessief aantal klachten 
is geuit. De resultaten daarvan zijn openbaar gemaakt. Deze hoogleraar wordt nu niet meer als keurder door 
rechtbanken uitgenodigd. Assuradeuren nodigen nu andere hen welgezinde medische keurders in zijn plaats 
uit, zodat de geschiedenis zich blijft herhalen tot de doorbraak. 

4. Het aanleggen en publiceren van zwarte lijsten van klachten over maatschappijen en daarbij betrokken 
verzekeraars, tussenpersonen, artsen, arbeidsdeskundigen, juristen, schadebureaus, Rechters, journalisten 
en anderen, die over de schreef gaan. Verwijzend naar verklaringen, slachtoffers en bewijsstukken. Houdt u 
daarbij aan de feiten! Intussen zijn ook anderen daarmee gestart. 

5. Slachtoffers helpen om getuigenverklaringen af te leggen in publicaties. Bij voorkeur door openbaarmaking 
van documenten en feiten met naam en toenaam. Waar nodig inclusief het eventuele weerwoord van 
betrokken verzekeraars, artsen en anderen. Zie voor de werkwijze Hoofdstuk 12.6.1. 

13.4.2 NA DE DOORBRAAK: AFSCHAFFING 

Verbod op het afsluiten van nieuwe collectieve en individuele arbeidsongeschiktheids- en letselpolissen voor in 
Nederland wonenden en/of werkenden. Instellen van een afbouwperiode voor de WIA- en andere lopende 
polissen. Dus ook afschaffing van de WAM, reisongevallen- en medisch-letselverzekeringen. Premies dalen 
evenredig in 5 jaar naar nul. Uitkeringsrechten dalen in 10 jaar evenredig naar nul. Claimrechten dalen in 10 
jaar evenredig naar nul. 

13.4.3 NA DE DOORBRAAK: STIMULERING EN PREVENTIE 

De afschaffing van alle arbeidsongeschiktheids- en letselpolissen betekent dat ieder die arbeidsvermogen 
verliest dat in beginsel zelf draagt. De staat geeft bijstand aan hen die te weinig of geen middelen hebben om te 
leven. En stimuleert in de vorm van financiële of fiscale hulp bij preventieve activiteiten gericht op behoud en 
benutting van arbeidsvermogen: 
• Veiligheid 



13 WAT ZOU ER MOETEN GEBEUREN? DE OPLOSSING -178- 

• Fitness 

• Nascholing. 

Reïntegratie omvat: 

omschakelen naar menswaardig werk naar vermogen 

De financiering vindt plaats uit premies, heffingen en boetes: 

• Premies op gevaarlijke sporten, over- en ondergewicht. 

• Heffingen op ongezonde en/of gevaarlijke productieprocessen, producten en/of diensten. 

• Boetes op letselveroorzakende overtredingen in arbeid, verkeer, zorg en ontspanning. 

13.5 ACUTE HULP 

Voor wie dit rapport leest. Valt er meer te doen dan wachten? Wachten tot de put officieel opengaat? Tot er 

onderzoek komt? Tot de erkenning volgt voor de nog levende gedupeerden en familieleden? Erkenning voor 

wie vertwijfeld individueel of in groepsverband streden? Erkenning van de wél integere, maar machteloze 

medici, belangenbehartigers en behandelaars? Die misschien hun carrière hebben geofferd? 

Sommigen zullen nu anders aankijken tegen familieleden en bekenden, die op een onduidelijke manier hun 

bedrijf hebben opgegeven. Of op vreemde manier zijn ontslagen. Die hun woning moesten verlaten. Van wie 

het huwelijk geen stand hield. Die het leven verlieten. Waar zich een gezinsmoord afspeelde. 

Vooral is er morele steun nodig voor degenen die door dit rapport de ogen werden geopend. Die nu de 

momenten en plaatsen herkennen waar zij of hun gezinslid werden bedonderd. Bij wie het gevoel terugkomt, 

van toen, bij die behandelaar, controle- arts, arbeidsdeskundige of keurder, die ze heeft weggezet, weggepraat of 

weggeschreven. Zij zullen veel steun nodig hebben. 

Voor wie in nood is: 

Ga naar uw huisarts. Is dat voor u niet goed meer mogelijk? Meldt u dan persoonlijk bij de afdeling 
psychologie/psychiatrie van het dichtstbijzijnde ziekenhuis. Door er zelf naar toe te gaan. Al is het midden in de 
nacht! Zeg: 'Ik red het niet meer, help me.' 

13.6 VOORDELEN: ECONOMISCH POSITIEF SALDO 

"Ik ga mijn capaciteit als arts niet langer verdoen aan het uit de WAO knikkeren van mensen." 

(UWV-arts) 

BIJLAGE 21 geeft een eerste indicatie van de economische effecten na de maatregelen tegen de in dit rapport 
beschreven praktijken. Uitvoering zal een dubbel positieve afloop kunnen inleiden: Op grond van dit rapport en 
de daarin gepresenteerde cijfers ligt het voor de hand, dat de economische voordelen de nadelen zullen 
overtreffen. Met per saldo een gezondheidstoename en een grotere landelijke welvaartsgroei op termijn, dan 
voorheen. 



14 BESLUIT 

14.1 DISCLAIMER 

Hoewel aan dit rapport de grootst mogelijke zorg is besteed kan de lezer geen enkele aanspraak doen gelden 
op onvolledigheid of fouten. 

14.2 VERZOEK 

U helpt ons en anderen bijzonder met uw commentaar en of suggesties ter verbetering. 
Zodat dit, ook in het belang van anderen, in volgende edities kan worden verwerkt. 
Uw reacties worden per email h.m.walker@hccnet.nl in dank aanvaard. 

14.3 VERBREIDING 

Dit rapport kan gratis worden gelezen of gedownload van internet op www.werkgroepl970.nl 

U werkt mee aan de verspreiding van deze informatie als u anderen, voor wie dit rapport van belang zou 

kunnen zijn, op deze mogelijkheid zou wijzen, of door aan hen het door u gedownloade rapport ter inzage te 

geven. 

14.4 DANK 

Dank aan mijn gezin. In het bijzonder ook aan de overleden heer C. Bousardt van de Stichting Werkgroep 
1970 voor zijn werk, vertegenwoordiging, aanmoedigingen. En voor zijn talloze raadgevingen, het laten 
putten uit zijn 40-jarige kennis en het beoordelen van talrijke concepten. Aan zijn medewerkers achter de 
schermen. Aan degenen die me bijstonden bij de tekst- en dataverwerking. Aan Ward voor zijn ict-adviezen 
en aan NXS als webhost. Aan enkele gedupeerde artsen voor hun steun en de handreikingen bij het 
manuscript, mijn verzekeringstussenpersoon, en ook de boekhandelaar en de bibliothecarissen. Die steunden, 
de weg wezen. Dank ook aan mijn andere vrienden en dorpsgenoten, mijn vroegere zakelijke relaties en alle 
anderen die ondanks twijfel en ontmoediging in ons bleven geloven. Dank aan de vele medeslachtoffers, 
organisaties en groeperingen voor hun moed om te spreken en voor hun handreikingen. Daartoe behoren 
onder meer Stichting Benadeelden R*bank, Steungroep ME en Arbeidsongeschiktheid, een aantal andere 
Patiëntenverenigingen, sprekende gedupeerden, Stichting Intermediary Foundation of the Universal 
Declaration of Human Rights, de Redacteuren van het rapport Integriteit van de Rechterlijke Macht, de 
Nederlandsche Maatschappij voor Nijverheid en Handel, en Fifty-One International. 



BIJLAGE 1 ENIGE GEGEVENS VAN DOSSIER 1850 



DOSSIER 1850 antwoordt niet meer 

Tweede druk, november 2005 
H.M. Walker 

Zelfstandig ondernemer raakt in 5 jaar tijd door ongevalsletsels en 

burnout definitief uitgeschakeld. De Uitvoeringsinstelling vindt hem 

volledig arbeidsongeschikt voor alle werk. Interpolis daarentegen keurt 

dezelfde persoon in dezelfde periode met enkele van haar favoriete 

artsen volledig arbeidsgeschikt voor zijn verzekerde beroep 

organisatie-adviseur. 

Hoe ging dat in zijn werk? Registratie van ongelooflijke ervaringen met 

deze verzekeraars en 20 artsen, de ombudsman schadeverzekering en 

het medisch tuchtcollege. Honderden doktersbezoeken en 

gevolgschade. 

Ziek zijn en gezond tegelijk. Het jojo-effect. De visie van artsen, 

juristen en anderen. 

Achter de schermen gekeken. Geen op zich staand geval, maar 

dagelijkse praktijk. Zo blijkt uit tientallen jaren doofpot en de nooit 

opgehouden stroom van reacties na zijn uitingen in de media. 

Anderen vergaat het precies zo. Óók patiënten in loondienst blijken 

slachtoffer te worden. Waarom en hoe de meeste aanvullende 

verzekeringspolissen zware schade niet uitkeren en bijna niemand 

spreekt. Of het nu gaat om ziekte of ongeval. 

De gevolgen voor de thuissituatie, het werk en het bedrijf. Openbaar 

gemaakt opdat niemand meer aan deze praktijken wordt blootgesteld. 

Rabobank Interpolis antwoordt na schriftelijke verhaalpogingen. Via de 

media: 'Waarom gaat hij niet procederen?'. 

Hij ontdekt de frappante gelijkenis met de verzekeraarpraktijk voor 

andere gedupeerden in een eerder onthullend boek. Hoe dat in de 

doofpot ging. Dagelijkse praktijk, zeggen vele andere gedupeerden en 

deskundigen na de openbaarmaking: "Polissen blijken niets waard 

nadat er wat dan ook gebeurt." 

Dan volgt tot overmaat de onfrisse pressie door medici van de 

Uitvoeringsinstelling die 5 maanden duurde. 

TREFWOORDEN: 

aandoening-adviezen-advocaat-advocatuur-aktualiteit- 

arbeidsdeskundige-arbeidsongeschikt-arbeidsgehandicapt- 

arbeidsongeschiktheid-arts-bedrijf-beroep-bureaucratie-burnout-claim- 

claimbehandeling-controle-arts-dekking-deskundige-dokter-dossier- 

expert-expertise-fouten-Uitvoeringsinstelling-gedupeerde-Interpolis- 

invalide-invaliditeit-journalistiek-jurist-Justitie-keuringsarts-keuring- 

klacht-klachtenbehandeling-letsel-letselschade-lobby-media-medicus- 

medisch-medisch-adviseurs-medische-keuringen-mensenrechten- 

nieuws-Ombudsman-ondernemer-onderzoek-ongeval-ontslag- 

overspannen-patiënt-pers-persvrijheid-praktijk-premie-procedure- 

psychiater-ptss-publiciteit-Rabobank-rapport-rechtbank-recht-Rechter- 

rechtsbijstandverzekering-rechtsgang-rechtshulp-rechtspraak- 

rechtsstaat-reïntegratie-schade-schadeverzekering-schikking- 

slachtoffer-stresssyndroom-stigmatisering-tips-trauma-traumatisering- 

Tuchtcollege-tussenpersoon-uitkering-Uitvoeringsinstelling- 

verdachtmakingen-verstrengeling-verzekeraar-verzekerd-verzekerde- 

verzekering-vrijheid-meningsuiting-WAO-gat-WAO-WAZ-WIA-wet- 

whiplash-zelfdoding-zelfstandige-ziekte 

Voor het eerst achterhaalt een door letsel en ziekte, én door zijn 
verzekeraars getroffene de waarheid. En publiceert het hele verhaal. 
Wat begon als een dagboek, gebaseerd op dossiers, notities en 
brieven. Een treurige thriller. Onthullend relaas van vijf helse jaren 
voor de man die voor het werk definitief werd uitgeschakeld. Hij neemt 
de lezer mee langs onnodig zieker makende praktijken van de 
medische wereld en verzekeraars. Wat gebeurde er met deze 
ondernemer, die knokte om weer te herstellen? 

Het boek begint met een korte schets van wat voorafging aan de 
dramatische episode. Gevolgd door de gebeurtenissen in snel tempo. 
Aanvankelijk is er nog ruimte voor prettige passages, zelfs humor. Dan 
wordt de lezer geleidelijk met harde hand in de huid van de auteur 
neergetrokken. In verwondering, verbijstering en verdriet. Kansloos 
raakt het slachtoffer langzaam verstrikt in een web van verzekerings- 
en medische praktijk. Waarin principes van zorgvuldigheid, redelijkheid 
en billijkheid ongehinderd met voeten worden getreden. Niemand die 
hem aanvankelijk geloofde. 

Eerst na vijf jaren zogenaamde medische en verzekering- 
schadebehandeling bewijzen nieuwe medische onderzoeksuitslagen 
zijn blijvende arbeidsbeperkingen. Zijn medisch dossier en de 
klachtencorrespondenties tonen een spoor van nalatigheden, fouten, 
verschrijvingen, onjuiste medische ontkenningen en verzekeraar- 
chicanes. 

Als hij met zijn verhaal naar buiten treedt volgen er warme reacties. En 
ook intimidaties door sommige familieleden, vrienden, relaties, artsen, 
verzekeraars en media. 

Het blijkt dat hij niet alleen staat. Verre van een uitzondering. Na de 
publiciteit doen steeds meer gedupeerden hun verhaal. Waarvan hij 
verslag doet. Later blijkt dat zeer vele duizenden nooit durven spreken. 
Waarom niet? 

Wat zijn de gevolgen voor de thuissituatie en het werk van deze 
gedupeerden? Wat zijn de gevolgen voor het eigen bedrijf? Hij trad 
naar buiten opdat het niemand meer overkomt. 5 maanden lang staat 



hij onder druk van repercussies. Als door een wonder weerstaat hij de 

intimidaties. 

Onverwacht krijgt hij informatie van achter de schermen. Onthullende 

gegevens die haarscherp en onweerlegd lang eerder het bestaan van 

deze praktijk bevestigde en aan de kaak stelde. Toegedekt door de 

tijd? 

Terwijl de Uitvoeringsinstelling volledig uitkeerde laat Rabobank 

Interpolis deze beroepsverzekerde tot vandaag met lege handen 

achter. 

NIEUWE FEITEN 

Welke 'verrassing' hadden Rabobank en Interpolis nog meer voor de 

auteur? 

Wat ondernam de auteur om anderen die zich veilig verzekerd wanen 

te informeren over foute verzekeraarpraktijken? Het ontstaan van het 

allesomvattend rapport over deze praktijk. En ... de onverwachte 

bevestiging vanuit het Interpolispersoneel zélf. 

De identiteit van de personen uit 'Dossier 1850'. Hoe reageerden deze 

(hooggeleerde) dames en heren behandelend, controlerend, keurend 

en verzekeringsgeneeskundig artsen, therapeuten, 

arbeidsdeskundigen, dossierbeheerders, administrateurs, de 

ombudsman en Herman Wijffels, eindverantwoordelijke hoogste baas 

van het bankverzekeringsconcern? 

Wie van hen maakte gebruik van de geboden mogelijkheid van 

weerwoord en hoe luidde dit? 

Welke dreigementen hebben sommigen geuit? En wat volgde daarop? 

Wie bleek als favoriete keuringsarts van Interpolis tevens vaste klant 

van het medisch tuchtcollege? 

Welke artsen bleken tot heden ook voor andere verzekeraars actief en 

omstreden? 

WAAROM BIJZONDER? 

Voor het eerst het gedetailleerd en gedocumenteerd verslag door een 
gedupeerde zélf - De overeenkomsten met andere langdurig zieken en 
mensen met blijvend letsel - Inzicht in vertragings- en 
ontmoedigingsacties en gedraai rond de waarheid - Inclusief de praktijk 
van zogenaamde klachtorganen - Als eerste openbaart hij de identiteit 
van alle betrokken functionarissen - Inclusief de werkwijze van 
favoriete keuringartsen van Interpolis - Waarvan er één tot heden 17 
tuchtklachten en 14 tuchtstraffen kreeg en weer ongehinderd 
praktiseert - Met getuigenverklaringen en bewijsstukken - Zicht 
op lobby en afscheepmechanismen, op gevolgschade, en op de 
werkwijze van verzekeraarvriendelijke media - Bevestigende 
uitspraken van vooraanstaande deskundigen - Bewijsmateriaal voor 
advocaten en Rechters - Getuigenissen van tientallen wél naar buiten 
tredende gedupeerden - Tips voor wie zélf in de openbaarheid wil 
treden of ervaringen wil publiceren - Ook gebruikt voor 
opleidingsdoeleinden - Onweerlegd en onweersproken. 

VOOR WIE? 

Voor verzekerden die zich veilig wanen - Verzekeringsgedupeerden en 
groeperingen - Voor wie namen en werkwijzen wil kennen van voor 
Interpolis, UWV en andere verzekeraars werkende personen - 
Werkenden die een verzekering zoeken - Werkenden die hun polis 
willen beoordelen - Zelfstandig ondernemers - Accountants - Artsen - 
Therapeuten- Patiëntenverenigingen - Maatschappelijk werkers - SOS- 
hulpdiensten - Zorginstellingen en zorgverleners - Politici - WIA- 
hulpverleners - Verzekeraars - Assurantietussenpersonen 
Ondernemers die een verzekeringsmaatschappij of vertegenwoordiging 
willen oprichten - Juristen, Advocaten en Rechters - Journalisten - 
Scholen en Opleidingsinstituten - Studenten - Bibliotheken. 

De Volkskrant: "Duizenden arbeidsongeschikte Nederlanders die zich 

particulier hadden verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid, worden 

door hun verzekeringsmaatschappijen afgescheept. " 

Brabants Dagblad: "... over mangelende molens medische wereld." 

Het Financieele Dagblad: "Zelfstandig ondernemer voert de lezer 

door de molens van de medische wereld en de verzekeraars. " 

Omroep Brabant: "... over zaken die dan wel gedaan kunnen zijn 

maar daarmee zeker nog niet voorbij zijn. " 

Management Team: "... een waarschuwing voor elke ondernemer die 

zich met een arbeidsongeschiktheidsverzekering gedekt voelt. " 

Rotarian: "Een aantal verbijsterende ervaringen met de medische 

wereld en met de verzekeraars. " 

Stichting Werkgroep 1970 voor Verkeers- en 

ongevallenslachtoffers: "Met grote verontwaardiging namen wij 

kennis van het trieste relaas van patiënt H. Walker en zijn rechtmatige 

financiële aanspraken conform zijn aangegane 

arbeidsongeschiktheidsverzekering Interpolis. " 

Nederlandsche Maatschappij voor Nijverheid en Handel: 

"Waardering voor uw moed en doorzettingsvermogen om met deze 

publicatie de aandacht te vragen voor het probleem, waarmee u en 

vele lotgenoten zijn geconfronteerd." 



'DOSSIER 1850 antwoordt niet meer' 
Tweede druk, november 2005 
ISBN 90-9008443-6 
NUR 740 



176 pagina's 



Gratis op www.werkgroepl970.nl 



BIJLAGE 2 ONTVANGERS VAN INFORMATIE 



Edities van dit rapport 
werden ontvangen door 
onder meer: 



Adviesbureaus 

Advocaten 

Area-managers 

Artsen 

Gedupeerde Artsen 

Prof. Dr. J. Bastiaans 

Boekhandel Bruna 

Boekhandel van Stockum Den Haag 

Interconnex, Stichting Benadeelden 

R*Bank 

Koninklijke Bibliotheek 

Andere Bibliotheken 

De Heer Biesheuvel, Lid Tweede 

Kamer CDA 

Redactie Evangelische Omroep 

Intermediary Foundation of the 

Universal Declaration of Human 

Rights 

Financieel Adviesbureaus 

Stichting Gedupeerde Arbeids 

Ongeschiktheids Slachtoffers 

(GAOS) 

Huisvrouwen 

Directies Interieurbedrijven 

Interpolis 

Directeuren Kledingbedrijven 

Kunstenaars 

Drs. G.B.M. Leers, Burgemeester 

van Maastricht 

Directeuren Machinefabrieken 

VerzekeringsMedische Adviseurs 

Verzekeringsadvies-bureaus 

Rabobank 

Redactie Evangelische Omroep 

Directies van Nederlandse Concerns 

Nederlands Instituut voor 

Arbeidsomstandig-heden (TNO-NIA) 

Openbaar Ministerie 

Organisatie-Adviseurs 

tv-Producers 

Medewerkers van Rabobank 

Interpolis 

Restaurateurs 

Rijksuniversiteit Groningen 

Scheidsrechters 

Steungroep ME en 

Arbeidsongeschiktheid 

Leden van Fifty-One International 

Gedupeerde Tandartsen 

Gedupeerde Tuinarchitecten 

Prof. Ir. J. de Kroes, Voorzitter van 

de Vereniging voor 

Verkeersslachtoffers 

Redactie De Morgen 

Redactie Kleintje Muurkrant 

Redactie VARA 

Hoofdredactie De Volkskrant 

Verzekeringsagenten 

Andere vertegenwoordigers van 

Verzekerings-maatschappijen en 

Uitvoeringsinstellingen 

Peter R. de Vries, 

Misdaadverslaggever 

Verenigingen Arbeidsongeschikten 



WAO-Platvorms 

Andere gedupeerde 

arbeidsongeschiktheid- verzekering- 

slachtoffers 

Andere gedupeerde ongevallen- 

verzekering-slachtoffers 



Bezoekers werkgroepl970.nl 
onder meer : 



Commerciële Verzekeraars en 
Uitvoeringsinstellingen: 

Aegon 

Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds 

ANOZ 

Assurantie Data Netwerk 

Atriserve 

BVG/Detam 

CZ 

Fortis 

GAK 

Helpdesk Sociale Verzekeringen 

ING 

Interpolis 

Legal and General 

Nvs Verzekeringen 

PGGM 

Swiss Re (CH) 

Sociaal Fonds Bouwnijverheid 

Sterpolis 

UZorg 

Andere Concerns: 

ABN-AMRO 

Ahold 

Alcatel 

ANWB 

Arbo Unie 

Arthur Anderson (US) 

ASEA Brown Boveri 

Ballast Nedam 

BDO Advies 

Berg Electronics 

Blokker 

Bührmann Tetterode 

CMG 

Corus 

Crédit Suisse 

Deloitte & Touche 

Deutsche Telecom (DE) 

Digital Equipment 

DOW (US) 

Dupont 

Ericsson 

Exact 

Gazelle 

Geesink 

Getronics 

De Globe 

HBG 

Heidemij 

Heineken 

HP(US) 



IBM 

ICI 

Johnson & Johnson 

Jongeneel 

KEMA 

KLM 

KPMG 

KPN 

Laurus 

Looyens & Volkmaars 

Moret Ernst & Young 

NS 

Océ 

OPG 

Origin 

Pfizer 

Philip Morris 

Philips 

Pink Roccade 

PON 

Price Waterhouse 

PTT 

PTT France (FR) 

Owest 

Rabobank 

Randstad 

SAP (DE) 

SDU 

Shell 

Strukton 

TNO 

Union Deutsche Lebensmittel GMHB 

(DE) 

Unisource (DE) 

Wegener 

Wolters Kluwer 

Xerox 

Ziekenhuizen: 

AMC 

Academisch Ziekenhuis Groningen 

Academisch Ziekenhuis Leiden 

Elisabeth Ziekenhuis 

Erasmus MC 

Academisch Ziekenhuis Utrecht 

Oogziekenhuis 

Slotervaart Ziekenhuis 

Ziekenhuis Rijnstate 

Universiteiten: 

Erasmus Universiteit Rotterdam 

Katholieke Universiteit Brabant 

Katholieke Universiteit Leuven (BE) 

Katholieke Universiteit Nijmegen 

Michigan State University 

Open Universiteit 

Rijks Universiteit Groningen 

Rijks Universiteit Leiden 

Rutgers University (US) 

Simon Fraser University (CA/US) 

Technische Universitat 

Braunschweig (DE) 

Technische Universiteit Delft 



Technische Universiteit Eindhoven 
Universiteit Hannover (DE) 
Universiteit Hannover (DE) 
Universiteit Oldeburg (DE) 
Universitat Tübingen (DE) 
Université de Rennes (FR) 
Université Florence 
Universiteit Antwerpen (BE) 
Universiteit Athene 
Universiteit Kyrgystan 
Universiteit Leiden 
Universiteit Limburg 
Universiteit Twente 
Universiteit van Amsterdam 
Universiteit van Utrecht 
Universiteit Wageningen 
University Cincinnaty 
University Leeds (GB) 
University Massachusetts (US) 
University of Oklahoma (US) 
Vrije Universiteit 

Hogescholen: 

Christelijke Agrarische Hogeschool 

Fach Hochschule Lausitz 

Fach Hochschule Ost-Friesland (DE) 

Fontys Hogeschool 

Hogere Economische School 

Rotterdam 

Hogeschool Alkmaar 

Hogeschool Amsterdam 

Hogeschool Den Bosch 

Hogeschool Den Haag 

Hogeschool Eindhoven 

Hogeschool Holland 

Hogeschool Kempen (BE) 

Hogeschool Leeuwarden 

Hogeschool Leiden 

Hogeschool Toerisme en Verkeer 

Hogeschool Utrecht 

Hogeschool West-B ra bant 

Hogeschool Zwolle 

Ichtus Hogeschool Rotterdam 

Katholieke Leergangen Tilburg 

Nijenrode 

Rijkshogeschool IJsselland 

Andere Ondernemingen: 

Advantage BV 

Aldipress 

Alva BV 

Bank Labouchère 

Beer 

Benders (SE) 

Cairns Media Management (US) 

CSU 

Dikema 

Drukkerij van Gerwen 

Goossens Accountants 

Goudse Machine Fabriek 

Grüner &Jahr (DE) 

Hunter Steel 

IMN Zeist 

Kemo Keukenmontage 

KNMI 

Künzel (DE) 

MeteoConsult 

Mita 

PSV 

Raychem 

Robeco 



Roka (DE) 
Trinité van Doorn 
Triple P 
Vada 
Van Dale 
Verkerk Facilities 

Overheden: 

City of Thomasville (US) 
Dominicaanse Republiek (DO) 
Gemeente Delft 
Gemeente Dordrecht 
Gemeente Haarlem 
Gemeente Heerlen 
Gemeente Huizen 
Gemeente Medemblik 
Gemeente Purmerend 
Gemeente Rotterdam 
Gemeente Tilburg 
Vervoers Bedrijf Amsterdam 
Gemeente Zwijndrecht 
Government Australia (AU) 
Milieu Dienst Amsterdam 
Ministerie van Defensie 
Ministerie van Justitie 
Ministerie OCW 
Ministerie SoZa 
Ministerie VROM 
Ministerie VWS 
Provincie Limburg 
Procincie Noord-Brabant 
Regierung NRW 

Stadsontwikkeling Dienslaken (DE) 
VS Militair (US) 

Andere Instellingen: 

ANGO 

Center 

COB 

Stichting Contusio Cerebri Fonds 

CWI 

Stichting GAOS 

Inst. für Medizinische Inormation 

(DE) 

IVA Institute for Social Research 

IWINT 

LHV 

KNMI 

NATO 

Max-Planck Institut Für 

Psycholinguistik (DE) 

Naval Warfare Mil. (US) 

NLR 

Novib 

Pandora 

ROC 

RIAGG 

RIVM 

Sociaal Cultureel Planbureau 

Steungroep ME 

TNO-Delft 

TNO-Nia 

Trimbosch Instituut 

Stichting Verkeersslachtoffers 

Noord-Nederland 

Vlaams Instituut Technologie (BE) 

VVAA 

Vereniging Verkeersslachtoffers VVS 

Waterland ZH 

Koning Willem I College 



Bibliotheken: 

Eindhoven 
's-Hertogenbosch 
Koninklijke Bibliotheek 
Leeuwarden 
Tilburg 

Media: 

ANP 

BRT (BE) 

Dagbladunie 

Endemol 

Het Financieele Dagblad 

Endemol 

IdTv 

Infothuis 

Intermediair 

Kleintje Muurkrant 

Limburgs Dagblad 

Misset 

NOS 

RTL 

Sender Freies Berlin (DE) 

De Telegraaf 

TROS 

VNU Dagbladengroep 

De Volkskrant 

VPRO 

WDR (DE) 

Weekbladpers 

Wolters Kluwer 

De Zaak 



BIJLAGE 3 GERAADPLEEGDE BRONNEN 

BOEKEN: 

1. Frans H.J.A. van Amerongen; Heupen op de snijtafel; Ervaringen en suggesties; De belevenissen van een patiënt 
die een nieuwe heup kreeg; Met suggesties ter verbetering; 2011; 64 p.; NUR 402; werkgroepl970.nl; Gratis te 
lezen en te downloaden op www.werkgroepl970.nl; 

2. Vincent Bakker; Uw geld en uw leven; Het verzekeringsbedrijf ontmaskerd; 1978; 272 p.; Met lit. verwijzing; ISBN 
90-2695843-9; Agathon/Unieboek BV, Houten; 

3. Lies Begheyn, Angelique Schipper e.a.; Verkeersslachtoffers zelf aan het woord; 1999; 166 p.; ISBN 90-9012766-6; 
Auteurs, VVS en ROVG; 

4. Peter de Bie, Paul Witteman; De zaak Stinnissen; 1985; 172 p.; ISBN 90-2284557-5; De Haan Weesp; 

5. Prof. Mr. A.R. Bloembergen, c.s.; Verkeersslachtoffers en hun schade; Ministerie van Justitie; 1973; Kluwer, 
Deventer; 

6. Stella Braam; De blinde vlek van Nederland; 1994; 164 p.; Met lit. opgave; ISBN 90-55 15040-1; Van Gennep BV, 
Amsterdam; 

7. Colette Braeckman et al., De Medialeugen; 1994, 168 p.; Met lit. opgave; ISBN 90-6445809-X; EPO, Berchem; 

8. Klazien van Brandwijk-Wiltjer; "Waarom gaat het dan toch weer mis? Een poging tot begrijpen... "; 1998; Dienst 
Humanistisch Geestelijk Verzorging in de Krijgsmacht, Den Haag; 

9. Anna Bridié; Opgejut en uitgeput; 1992, 116 p.; Met lit. opgave; ISBN 90-6074752-6; Anthos Baarn; Verspreiding 
voor België: Westland NV, Schoten;. 

10. Arjan Dijk en Paul Steijaert; Ziek van Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen; juni 1998; 74 p.; Met lit. opgave; 
Hogeschool Zeeland; 

11. Renate Dorrestein; Heden ik; 1993, 207 p.; Met lit. opgave; ISBN 90-25402266-7; Contact; Amsterdam; 

12. Haarlemmer en R. Soerjanto; Fibromyalgie; 1996, 104 p.; Met lit. opgave; ISBN 90-3521629-6; De Tijdstroom BV 
Utrecht; 

13. Mr. Sophie Hankes; Zwartboek. Noodsituatie medische fouten en de slachtoffers. 2008; Met lit. verwijzing; Gratis 
te lezen op www.sin-nl.org; Met lit. opgave; SIN-NL, Slachtoffers Iatrogene Nalatigheid - Nederland; 

14. Mr. Aart Hendriks; Promotie-onderzoek "Gelijke toegang (UvA, over de arbeidspositie van gehandicapten); 20 
januari 2000; 

15. Hilde Hoff; De siliconenaffaire; 136 p.; Met adressen; ISBN 90-2696659-8; 

16. Ivan Illich; Het medische bedrijf - een bedreiging voor de gezondheid? Met namen- en zakenregister; 315 p.; ISBN 
90-2939623-7; Vertaald uitgegeven door Het Wereldvenster, Baarn; 

17. Informatiebundel 'Koerselman'; 93 p.; Met lijst publicaties; Stichting Steungroep ME en arbeidsongeschiktheid; 
1999.1; 

18. Oscar van der Kroon; Ziek van Defensie; 1998; 256 p.; ISBN 90-2045975-9; L.J. Veen, Amsterdam; 

19. Prof. P.C. Kuiper; Ver heen, Verslag van een depressie; 1988; 168 p. ISBN 90-1205999-2; SDU, 's-Gravenhage; 

20. Dr. P. Lens en Prof. Dr. G van der Wal; Problem Doctors, a Conspiracy of Silence; 1997, 300 p.; Met lit. opave; 
ISBN 90-5199287-4; OlS-Press Incorporated; 

21. Dr. P. Lens, red.; Zieke dokters; mei 1999, 288 p.; ISBN 90-5805009-2; Van der Wees, Utrecht; 

22. Mimi Mentink-Heshusius; De plicht tot hulp ...; Over het gesol met een zieke militair; 1993; 80 p.; Heuff, 
Amsterdam/Thesis Publishers, Amsterdam; 

23. Marcel Metze, De geur van Geld; 1993; 304 p.; ISBN; 90-6168396-3; Sun, Nijmegen; 

24. Kees Momma; Achter de onzichtbare muur, Een autist reist door het leven; 1999; 167 p.; ISBN 90-3512051-5; Bert 
Bakker; 

25. J.F. Okma; Illusie van de hoop; De Centrale Raad van Beroep doorgeprikt; Hogeschool Zeeland; 1999; 

26. Henk Rem, c.s., Rapport Integriteit Rechterlijke Macht, 1996; 114 p.; ISBN 90-8034691-8; Stichting 
Wetenschappelijk Onderzoek rechterlijke Macht (WORM), Wassenaar; 

27. CA. Reuter; Nederland en de nieuwe generatie uitgestotenen; 1999; 25 p.; Stichting GAOS; 

28. Saar M. Roelofs, Niet storen, een kritische beschouwing over de RIAGG in woord en beeld, 1997 ', 163 p.; 
Belvédère, Overveen; 

29. Mr. Paul Ruijs; Wij zien u wel in de rechtszaal ; Klassenjustitie in Nederland; 2001; 250 p.; ISBN 90-5911011-0; 
AspektB.V; 

30. René Steenhorst; Dramatische diagnoses; 176 p.; Met lit. opgave; ISBN 90-5501476-1; BZZTöH, 's-Gravenhage; 

31. Prof. A.Q.C. Tak; Nederlands bestuursprocesrecht in theorie en praktijk; 2e druk 2005; 1397 p.; ISBN: 90-5850- 
134-5; SDU, 's-Gravenhage; 

32. Jur Terharte; Een ongeluk komt zelden alleen; 159 p.; ISBN 90-8053731-4; Jurilet, Wehl; 

33. Diny Tijssen; Hoe te handelen bij ernstige medische fouten ... ; april 2001; 22 p.; Tijssen, Bemmel; 

34. W. Wagenaar, H. Israëls, P. van Koppen; De slapende rechter - Waarom het veroordelen van burgers niet alleen 
aan de rechter kan worden overgelaten; 2009; ISBN 978-90351-3228-3; Bert Bakker, Amsterdam; 



BIJLAGE 3 GERAADPLEEGDE BRONNEN -184- 

35. H.M. Walker, Dossier 1850 antwoordt niet meer, 176 p.; Tweede druk, november 2005, Met lit. verwijzing; ISBN 90- 
9008443-6; Gratis te ontvangen op www.werkgroepl970.nl; 

36. Andrea Willemsen, Hersenkneuzing, maart 1999, 240 p.; Met lit. verwijzing; ISBN 90-5226636-0; De Geus, Breda; 

37. J.P. van den Wittenboer, De een zijn dood is de ander zijn brood! 1994; Intermediary Foundation of the Universal 
Declaration of Human Rights, Geldrop; 

Voorlichtingsmateriaal van de Steungroep ME en Arbeidsongeschiktheid in Groningen: 

38. Tips voor de keuring; 

39. Ziekte en ontslag. 

Medische dossiers: 

40. Informatie uit medische dossiers van 150 verzekeringsgedupeerden. 

Media-uitingen over C. Bousardt van de Stichting WERKGROEP 1970 in Tilburg en honderden 
medeslachtoffers: 

41. Het Parool; Kwalijke verzekeraarspraktijken; 1972; 

42. Inzake de Hoge Raad: Ook de psychische schade van letselslachtoffers in de ruimste zin dient te worden vergoed; 9 
juni 1972; 

43. De Posthoorn: Sociale verzekeringen derven enorme bedragen omdat zij letselschade niet volgens de wet van 1965 
verhalen op de aansprakelijke verzekeraar; 6 juni 1973; 

44. Alle GPD-Bladen: Medisch vogelvrij door geknoei bij keuringen; juli 1973; 

45. De Volkskrant; Versterk rechtspositie verkeersslachtoffers; 7 november 1973; 

46. De Gelderlander; "Arts keurt ten gunste van de verzekeraar" ; november 1974; 

47. De Limburger; Ze laten je gewoon stikken; 5 februari 1977; 

48. Vrij Nederland; Diverse uitgebreide publicaties inzake criminele praktijken van diverse verzekeraars; 1977-1978; 

49. Dagblad voor Noord-Limburg; Invalide Venlonaar vecht voor zijn recht; 10 maart 1979; 

50. Brabants Dagblad; Vechten voor een uitkering; 1981; 

51. Trouw, Nasleep van verkeersongeluk is vaak veel erger dan letsel zelf; 3 maart 1981; 

52. NRC; Verkeersslachtoffer vaak in warnet van procedures; 3 maart 1981; 

53. Het Verzekeringsblad; Blom (Stichting De Ombudsman) ontmaskerd door Mr. P. Kremer (Schaderegelaar); 10 
december 1981; 

54. Het Nieuwsblad van het Zuiden; Vechten voor een uitkering; 5 oktober 1982; 

55. Telegraaf; Invaliditeitsverzekering vaak bron van ellende; 2 juli 1983; 

56. De Nieuwe Revu; De fatale klap; Over miljardenzwendel met verplichte WA-verzekeringen; 1 t/m 9 november 1984; 

57. Haarlems Dagblad: Zandvoorter na ongeluk in gevecht met verzekeringsmaatschappij; 17 november 1984; 

58. Telegraaf: Arbeidsongeschikt? Zoekt u maar een nieuwe man! 16 februari 1985; 

59. AD: Keuringsartsen, je wordt er ziek van; 6 april 1986; 

60. Brabants Nieuwsblad: Werkgroep eist verzekering voor verkeer; 27 juli 1987; 

61. tv EO-Tijdsein, 13 juni 1990; 

62. Telegraaf, 8 januari 1994; 

63. Panorama: Ook na een ongeval kunt u medische schade claimen; nummer 23, 1-8 juni 1995; 

64. Noordhollands Dagblad: Eenzame kruistocht tegen verzekeraars; 22 juli 1995; 

65. De Gelderlander: U krijgt niks, u mankeert niks; 20 januari 1996. 

66. Telegraaf: Verzekeraars geven gewonden zwijggeld; 19 maart 1996. 

67. Dagbladen: Geknoei met slachtoffers van ongeval moet afgelopen zijn; 20 maart 1996. 

Vóórdat Dossier 1850 verscheen was er aandacht in: 

68. VARA-tv; Mr. Benno Stokvis: 'medisch tuchtrecht een vermolmde zaak' en Mr. Mulvin Barry: medisch tuchtrecht 
'een samenzwering van artsen'; 23 maart 1970; 

69. Patiënt-gedupeerde; Gedocumenteerde brief over medische misstanden; 1972; 

70. De Posthoorn: Onderzoek Prof. Mr. A.R. Bloembergen: Letselschade-slachtoffers blijven ondanks rechten doorgaans 
in de kou staan; juni 1973 

71. Juristenblad; Prof. Mr. A. Bloembergen over absurd lage ongevalsuitkeringen; september 1973; 

72. Koopkracht: Invaliden betalen geen premie meer voor hun levensverzekering, totdat de maatschappijkeuring 
wonderbaarlijke genezing vaststelt; 1975; 

73. Trouw; Keuring is geen artsenwerk; 17 november 1975; 

74. AD; Hoogleraar: Justitie een Gideonsbende; 26 april 1998; 

75. De Volkskrant: Artsen moeten leren van hun fouten; december 1994; 

76. De Volkskrant: De een z'n gat is de ander z'n geld; 10 december 1994; 



BIJLAGE 3 GERAADPLEEGDE BRONNEN 



185 



77. Ondernemersvisie, Ingezonden: Levenslang; jan-feb 1995; 

78. tv-TROS, Radar; april 1995. 



Berichtgeving bij VERSCHIJNEN van Dossier 1850 en daarna: 

79. Omroep Brabant: Gedane Zaken; 22 juni 1995; 
Veronica NieuwsRadio; 23 juni 1995; 
Kabelkrant Omroep Brabant; 23 juni 1995; 
Volkskrant: Verzekeraars schepen klanten af; 24 juni 1995; 
Brabants Dagblad: Man klaagt Interpolis aan; 24 juni 1995; 
VARA Ontbijtradio; Uitzending 27 juni 1995; 
Eindhovens Nieuwsblad; 27 juni 1995; 
Kabelkrant Omroep Tilburg; 28 juni 1995; 
Boek vermelding in Het Financieele Dagblad; 28 juni 1995; 
Dagblad Trouw: Mensen; 20 juli 1995; 
Kleintje Muurkrant, 18 augustus 1995; 

Radio LTv3, Midden-Brabant, Loon Op Zand; 28 augustus 1995; 
Boekbespreking in het Magazine Management Team; 8 september 1995; 
Boek vermelding in de Rotarian; september 1995; 
Boekvermelding in Financieel Actueel, Kluwer, september 1995; 
Radio LTv3, Midden-Brabant, Loon Op Zand; 25 september 1995; 
tv-RVU, Documentaire Onderstroom: Ziek en Verdacht, 25 september 1995; 
Boekvermelding in Nieuwsbrief NWS, april 1996; 
Brabants Dagblad: Het gevecht met de verzekeringsmaffia; 22 juni 1996; 
Boekvermelding in Wervelwind; 3-4 1997; 

Boekvermelding in AVRO-radio "De ochtenden"; 17 november 1998; 
Boekvermelding in Het Handvat; 2 mei 1998; 



80. 
81. 
82. 
83. 
84. 
85. 
86. 
87. 
88. 
89. 
90. 
91. 
92. 
93. 
94. 
95. 
96. 
97. 



100. 



OVERIGE Media-uitingen: 



101. tv-Sonja; Over de sportmedische lijdensweg van de turnster Kirsty 126. 
Pieters; 7 januari 1990; 

102. Eindhovens Dagblad; 'Dodelijke fout arts zelden voor de rechter'; 7 127. 
december 2001; 

103. De Nieuwe Revue; De siliconenaffaire; voorjaar 1993; 128. 

104. Argos; Over (niet-erkende) siliconen(implantaten)-slachtoffers; Met 

o.a. de aangekla4agde Dr. D.(+) en Hilde Hoff; 7 mei 1993 129. 

105. Boerderij; Lijdensweg na ongeval, 10 augustus 1993; 

106. Volkskrant; Ondernemer komt in geweer tegen de 'Rabobank maffia'; 130. 
juli 1994 

107. Overijssels Dagblad; 'Failliet door list en bedrog'; juli 1994; 

108. Zwolse Courant; 'De maffia is nog niet van me af; 16 augustus 1998; 131. 

109. De Stem; Over de slepende tuchtklacht van verkeerslachtoffer versus 

Mr. Sneep; Ingezonden; 25 september 1994; 132. 

110. Telegraaf; Over de familiaire verstrengeling van een Rechter met een 133. 
verzekeraar en de 11 jaar lange juridische lijdensweg voor 
ongevalslachtoffer Adriana Rem; 8 en 15 januari, 14 mei, 18 en 29 134. 
juni, en ook 1 oktober 1994; 

111. AD; Een lijdensweg van dertien jaar om een uitkering te krijgen; 1 135. 
december 1994; 

112. Overijssels Dagblad; Plagiaat; 19 januari 1998; 136. 

113. Trouw; Over Willekeur bij WAO-artsen; 14 januari 1995; 

114. Brabants Dagblad; Regeling voor juridisch letsel; Ingezonden; 2 april 137. 
1995; 

115. tv-Ook dat nog! Twee reportages over de onbegrijpelijke 138. 
gebeurtenissen rond Ingrid van den Brink; Voorjaar/zomer 1995; 

116. AD; Keuringsarts dient economische belangen; Drs. Lies B. Bunk; 10 139. 
juni 1995; 

117. Brabants Dagblad, Mr. R.B. Milo; Ingezonden: Rechter vriendelijk voor 140. 
slachtoffer met letsel; 6 september 1995; 141. 

118. Brabants Dagblad; Ingezonden: De vriendelijkheid van de Hoge Raad; 
20 september 1995; 

119. Tijdschrift voor Bedrijfs- en Verzekeringsgeneeskunde, Over 142. 
ingevoerde ondeugdelijke keuringsinstrumenten bij 143. 
arbeidsongeschiktheid; oktober 1995; 144. 

120. tv-Nieuwslijn; Over de sportmedische lijdensweg van de turnster 145. 
Kirsty Pieters; 9 oktober 1995; 

121. tv-RVU Onderstroom; Reportage over wat Willem van Midlum moest 146. 
ondergaan, 9 oktober 1995; 

122. AVRO-Televizier; De lijdensweg van Astrid Veenhoven; 17 oktober 147. 
1995; 

123. Mr. M.C.J. Peters; Lezing voor Whiplash Vereniging Nederland; 19 148. 
oktober 1995; 

124. Telegraaf; Over de zaak Aleida Vosseveld; 4 november 1995; 

125. Radio-5; Over het werven en 'helpen' van letselschade-slachtoffers; 9 149. 
november 1995; 



Universiteitskrant Groningen; Over de slachtoffers Corrie 

en René; 9 november 1995, pag. 7; 

Volkskrant: Handelaars in leed; Over patiënte Gülicher; 11 

novemberl995; 

Volkskrant: Slachtoffer whiplash naar rechter; 16 november 

1995; 

tv-SBS6 Hart van Nederland; Over patiënte A. Souren; 16 

novemberl995; 

Utrechts Nieuwsblad; Over het tv-SBS6 programma 

Breekijzer; Waarin onder meer hoe een aantal verzekeraars 

mensen met claims afpoeieren; 2 december 1995; 

VARA-Zembla; Over willekeur bij kredietgever Rabobank; 

11 januari 1996; 

tv-RVU: De zaak van Duren; 14 februari 1996; 

VPRO, Radio Argos; Over gedupeerden Jan Tielen en Carlo 

Reuter; 23 februari 1996; 

Stadsnieuws Tilburg; Onder meer over waarschuwingen bij 

de Nieuwe Ziektewet; 28 februari 1996; 

Wetenschapsbeleid; Over het bagatelliseren van 

hoofdletsels; maart 1996; 

VARA-Zembla; Over ontkenning van aandoeningen van 

militairen door medici en commandanten; 7 maart 1996; 

De Stem; Sneep krijgt boete en moet ook rectificeren; 12 

maart 1996; 

Telegraaf; Verzekeraars geven gewonden zwijggeld; 19 

maart 1996; 

Brabants Dagblad; Ingezonden: Dystrofie vraagt om 

zorgvuldigheid; 20 maart 1996; 

Telegraaf; Over ongelooflijke diagnosefout; 23 maart 1996; 

tv-AVRO, Vinger aan de pols; Over 6 jaar ontkenning van 

ongeval- en coma-hersenschade bij patiënt Sandra; 26 

maart 1996; 

Telegraaf; Over ongelooflijke diagnosefout; 30 maart 1996; 

Telegraaf; Over ongelooflijke diagnosefout; 6 april 1996; 

Telegraaf; Over ongelooflijke diagnosefout; 13 april 1996; 

VARA-Zembla; Onder meer over ontkenning van ziektes 

van militairen door medici en managers; 2 mei 1996; 

tv-KRO Ongelooflijke verhalen; Verzekeraars die weigeren 

uit te keren; 14 mei 1996; 

tv-SBS-6 Breekijzer; Over het Fonds dat de zieke 

Kazmierzak weigert uit te keren; 23 mei 1996; 

KRO-tv Ongelooflijke Verhalen; Onder meer Prof. Dr. B. 

Smalhout over veelvuldig onderschatten van hoofd- en 

hersenletsels door artsen; 4 juni 1996. 

tv-SBS-6 Fataal Moment; Over de zieke militair Antoine 

Strijbos; 5 juni 1996; 



BIJLAGE 3 GERAADPLEEGDE BRONNEN 



186 



150. tv-KRO Ongelooflijke verhalen; Over Eternit, de overheid en 189. 
honderden slachtoffers; 11 juni 1996; 

151. De Volkskrant; Over willekeur van Bedrijfsverenigingen bij 
beoordeling van ME, whiplash en psychische aandoeningen n.a.v. 190. 
onderzoek C. Rietbergen; 13 juni 1996; 

152. tv-KRO Ongelooflijke verhalen; Over laakbaar handelen door medici 
en arbeidsdeskundigen bij Bedrijfs-verenigingen; 18 juni 1996; 

153. tv SBS Breekijzer; Over de zwaar zieke Yvonne Mangels, die van de 
rechtbank bevel kreeg werk te zoeken; 20 juni 1996; 191. 

154. AD; Haal schadeclaims uit de commercie; Drs. H. Barcena; 27 juni 
1996; 

155. Trouw; Over boormeester Jaap van den Boef in het artikel Niemand 192. 
haalt de zestig; 3 augustus 1996; 

156. Volkskrant; Ik wil verdomme erkend krijgen dat ik Silicose heb; 5 
augustus 1996; 

157. Tubantia; De strijd van de Groep Verontruste Burgers tegen onder 

meer de belangenvermenging van rechterlijke macht met een aantal 193. 

verzekeraars; 22 augustus 1996;. 

158. Brabants Dagblad; Met onder meer de uitspraak van huisarts en 
PvdA-Tweede Kamerlid R. Oudkerk: "Verzekeraars gaan de markt op 

met de drie L's: Lokkertjes Listen en Luchtkastelen"; 29 augustus 194. 
1996; 

159. Telegraaf; Over slachtoffer Steef Swart na 12 jaar procederen tegen 
Avéro;ll september 1996; 195. 

160. Brabants Dagblad; Je bent niet meer dan een dossiernummer; Over 
slachtoffer Vontsteen, die een Landelijk Meldpunt Verzekerings 
Gedupeerden oprichtte; 13 september 1996; 

161. tv-SBS Breekijzer; Over erkend gedupeerd ziekenhuisslachtoffer 196. 
Marcel Eichenwald, die plotseling niet meer betaald krijgt; 19 
september 1996; 197. 

162. TROS, Radio Nieuwsshow, Stella Braam over laakbare praktijk bij 
honderdduizenden Nederlanders, 21 september 1996; 

163. tv-RTL4; Catherine; Over de internationaal erkende ziekte ME, die in 198. 
Nederland nog stelselmatig ontkend wordt; 24 september 1996; 

164. tvl-Netwerk; Hoe arbeidsongeschikten en andere verzekerden 199. 
moeten opboksen tegen slimme juristen van verzekeraars; 10 oktober 200. 
1996; 

165. tv2-Vandaag; Over ontkenning en erkenning van OPS-slachtoffers; 12 201. 
oktober 1996; 

166. EO-Het elfde uur; Patiënt Margreet Penning over ME; 14 oktober 1996; 

167. RTI_4-Nieuws; Secretaresse Marjanne Molendijk wordt tijdens 
beroepsprocedure ontslagen; 22 oktober 1996; 202. 

168. tvl-Netwerk; Over verzekeraar die onvoldoende uitkeert na 
ziekenhuisfout; 24 oktober 1996; 203. 

169. Utrechts Nieuwsblad; Vechten tegen kleine lettertjes; 25 oktober 
1996; 

170. Volkskrant; Slachtoffers; Prof. Ir. J. de Kroes; 25 oktober 1996; 204. 

171. RTI_4-Catherine; Over verborgen camera's; 30 oktober 1996; 

172. tv-Ook dat nog! Over praktijk bij verzekeraar NOG; 3 november 1996; 205. 

173. Vele media; Over het FNV-rapport inzake RSI; 11 november 1996en 
daarna; 

174. Brabants Dagblad; Trieste praktijken verzekeraars; 21 november 206. 
1996; 

175. Viva; Dorien en Lydia hebben Fibromyalgie; nummer 48, 1996; 

176. tv-Veldpost; Over WAO-er die huis niet durft verlaten omdat hij 207. 
bespionneerd wordt; 27 november 1996; 

177. tv2-Vandaag; Over de tot kanker leidende besmetting in het 208. 
Nederlands reactorcentrum die door Inspecties Volksgezondheid en 

Milieu werd verzwegen/ontkend; 28 november 1996; 209. 

178. Telegraaf; Deel rechters overtreedt de wet; Over betaalde 
nevenfuncties en (schijn van) rechterlijke partijdigheid; 5 december 210. 
1996; 

179. Telegraaf; Hoe LINK is de rechter?; Over (grote) (verzekerings)partijen 211. 
die door nevenfuncties en verstrengeling altijd winnen; 6 december 

1996; 212. 

180. Volkskrant; Over de Rechter van de Centrale Raad van Beroep die de 
nieuwe keuringsrichtlijn van september 1996 negeert en de 213. 
Kantonrechter die deze wél volgt; 13 december 1996; 214. 

181. tvl-Netwerk; Over William Bos en tientallen andere militairen die 
jarenlang moeten strijden om hun rechtmatige uitkering na een 
dienstongeval; 19 december 1996; 215. 

182. Radio 1; Onder meer over kreukbare rechtsorde waardoor Nederland 
steeds meer op een bananenrepubliek begint te lijken; 20 december 216. 
1996; 

183. Het Parool; Over een kort geding voor uitkering vanwege (dodelijke) 217. 
asbestschade; 27 december 1996; 

184. Het Handvat; Over de beloften van de Minister van Sociale Zaken over 218. 
RSI die niet werden nagekomen; januari 1997; 

185. tvl-Netwerk; Onder meer over de Noordhollandse huisarts die een 219. 
specialist zoekt die zijn ongevalspatiënt wil beoordelen om een eind 220. 
te maken aan de ontkenning van haar letsel door de 
Bedrijfsvereniging; 6 januari 1997; 

186. tv-RVU; Hoe de schade-uitkering van de invalide Michel Willems al 10 221. 
jaar lang getraineerd wordt door Winterthur en de Rechters; Met 
ondermeer de visie van Prof. Dr. A. Geers; 29 januari 1997; 

187. Onderzoek Registratiekamer; Onder meer over verzekeraars die in 222. 
strijd met de Privacywet en vaak buiten proportie commerciële 
handelsinformatiebureaus inschakelen om in verleden en heden van 

hun cliënten te speuren; 31 januari 1997; 223. 

188. Brabants Dagblad; Pers op de troon; Over leugen en misleiding in de 
media; Paul Bottelier; 22 februari 1997; 



NIA-TNO Onderzoek; Onder meer over bedrijfsartsen die in 

strijd met de wet ziekte-controles uitvoeren; 12 februari 

1997; 12 februari 1997; 

NRC; Over de Haagse Rechter-plaatsvervanger die door 

een partij geweigerd wordt wegens te nauwe banden met 

het grote advocatenkantoor, tevens de thuisbasis van de 

advocaat van de tegenpartij, en dit vervolgens naast zich 

neerlegt; 12 februari 1997; 

Vrij Nederland; Over de psychiater en de klinisch 

psycholoog die ontoerekeningsvatbaarheid rapporteerden 

zonderde persoon te hebben gezien; 22 februari 1997; 

VARA-Zembla en De Volkskrant; Over een ander ziekenhuis 

dat chronisch in de fout gaat met doden als gevolg en 

vraagtekens bij het Medisch Tuchtcollege en het 

'lamlendige optreden' van de Inspectie Volksgezondheid; 

21 en 22 februari 1997; 

tv-RVU Over het inmiddels 17-jarige gesol met 

arbeidsongeschikte ondernemer Steenbergen; 26 

februaritv-Sonja; Over de sportmedische lijdensweg van de 

turnster Kirsty Pieters; 7 januari 1990; 1997; 

Trouw: Over de sluipende opmars van de 

schadeverzekeringsfilosofie; Prof. J.A.M. Maarse; 1 maart 

1997; 

Telegraaf; Over door de Rechter erkend medisch 

slachtoffer Blom-Gulickx, die nu met de verzekeraar nog 

eens verder mag vechten over de hoogte van de uitkering; 

3 maart 1997; 

AD: Inzake verzekeringswoordenspel over ME-patiënten 

Sylvia van den Haspel en Linda Slagter; 5 maart 1997; 

tv SBS-6 Breekijzer? Hoe erkend rugpatiënt Ineke van 

Heumen met behulp van de Rechter haar uitkering verloor 

en in de WW belandde; 6 maart 1997; 

tv-KRO; Over de beginfase van de juridische strijd van twee 

letselschade-slachtoffers; 11 maart 1997; 

Telegraaf; Rechter blijkt spoorloos; 12 maart 1997; 

Brabants Dagblad; Sociale zekerheid niet ten koste van 

eigenwaarde; Dr. J. Verhulst; 12 maart 1997; 

Informatie en Klachtenbureau Algemene en Geestelijke 

Gezondheiszorg Amsterdam; Verzoek aan Bestuursrechter 

om Psychiater Dr. Koerselman niet meer voor beoordeling 

in te schakelen; 12 maart 1997; 

AD; Boek over onbekwame artsen: een samenzwering van 

stilzwijgen; 14 maart 1997; 

Volkskrant; Opnieuw inzake verzekeringswoordenspel 

ditmaal over de rug van ME-patiënte Ineke Hendrickx; 15 

maart 1997; 

AD; Over Mesdagrestaurateur C. Pors die moet strijden om 

een uitkering wegens OPS; 19 maart 1997; 

tv SBS-6 Breekijzer; Over de verongelukte werknemer Nico 

Pen die nu verder moet strijden over de hoogte van de 

schade; 1997; 

Alle media; Over Defensie die tientallen jaren zwijgt over 

langdurige blootstelling van personeel aan asbest, vér 

boven de norm, in NAVO-grotbunker; maart 1997; 

Provinciale Zeeuwse Courant; GAOS zal de verzekeraar 

leren; 29 maart 1997; 

RTL4-Catherine; Sociale Dienst; Vriend of Vijand; 4 april 

1997; 

Vrij Nederland; De burgeroorlog tegen verzekeraars die 

niet betalen; 5 april 1997; 

Twentse Courant/Tubantia; Arbeidsongeschikten maken 

vuist; 8 april 1997; 

De Volkskrant; Verzekeringsartsen moeten ME-patiënt 

serieus nemen; Cees Wagemakers, 9 april 1997; 

Twentse Courant/Tubantia; Maatschappijen betalen pas uit 

als je met beide benen in het graf staat; 9 april 1997; 

Telegraaf; ZIEK van verzekeringen; 12 april 1997; 

tv SBS-6 Breekijzer; Over patiënten Marcel Eigenwald en 

Henk Alebrechtse die door verzekeraar UAP niet krijgen 

uitbetaald; 17 april 1997; 

Telegraaf; 'Mensen durven niet meer naar de militaire 

arts'; Edith Doorman op 18 april 1997; 

Mr. J.M. van de Laar; Lezing voor de Vereniging van 

Verkeersslachtoffers; 26 april 1997; 

Quote; 'Een gedeelte van de Rechterlijke macht is rot tot 

op het bot', Paul Ruijs in Kromspraak; mei 1997; 

Het Handvat; Over de schandelijke behandeling 

ernstige RSI-patiënte Corien Werk; mei 1997; 

NRC; Ingezonden brief van I. Westerhof; 1 mei 1997 

RT-4 Nieuws; Over nabestaanden 

(verkeers)ongevallen, die volledig aan hun lot 

overgelaten; 5 mei 1997; 

Nederlands Juristenblad; Over het gebrek aan gegevens 

over medische missers in Nederland; Dr. Mr. W.G. 

Verkruisen; 8 mei 1997; 

VARA-Zembla; Het toezicht op dokters; Over de Inspectie 

Volksgezondheid die zich met de wet in de hand afzijdig 

houdt; 8 mei 1997; 

AD; Nog weinig begrip voor aandoening ME; Aart Gisolf; 9 

mei 1997; 



van de 



van 
worden 



BIJLAGE 3 GERAADPLEEGDE BRONNEN 



187 



224. Utrechts Nieuwsblad; Over de kwalijke rol van de Centrale Raad van 
Beroep; 9 mei 1997; 

225. Bestuursrechter Amsterdam; Benoeming andere deskundige dan Dr. 
Koerselman in antwoord op voornoemd schrijven van 12 maart 1997; 

13 mei 1997; 

226. AD; Rechter houdt bijbanen stil; 24 mei 1997; 

227. Volkskrant; Hoge Raad heeft veel te verbergen; 24 mei 1997; 

228. Volkskrant; Het zwijgen rond de asbestfabriek; Over tientallen 
slachtoffers en nabestaanden, die niet voor hun recht opkomen, 
omdat ze niet durven spreken; 31 mei 1997; 

229. AD; Over de jarenlange misleide militaire en burger- 
asbestslachtoffers; 7 juni 1997; 

230. AD; Onderzoek vermoeidheidsziekte deugt niet; Désirée Bruggema; 
12 juni 1997; 

231. AD; Fitness werkt niet bij ME; 13 juni 1997; 

232. tv SBS-6 Breekijzer; Onder meer over jarenlang ongestraft 
onzorgvuldig en onbillijk beroep op verzwijging door sommige 
verzekeraars; 20 juni 1997; 

233. Vrij Nederland; Een polis biedt evenveel zekerheid als een staatslot; 
21 juni 1997; 

234. Nederlands Militair Geneeskundig Tijdschrift; Preventie en 
behandeling van Posttraumatische Stressstoornissen; juli 1997; 

235. Volkskrant; Wie doodgaat aan kanker kan verzekering vergeten; 2 juli 
1997; 

236. AD; Na Rechtbank Arnhem nu vernietigend rapport over de 
Rechtbank Groningen; 9 juli 1997; 

237. Telegraaf; 'Foute' Rechters ontslagen! en "De Hoge Raad heeft iets te 
verbergen en wekt de schijn van Klasse-Justitie"; 12 juli 1997; 

238. Volkskrant; Over gevraagd ontslag voor Rechters die in strijd met de 
wet bijbanen niet hebben gemeld; 17 juli 1997; 

239. Telegraaf; Patiënten met whiplash, nekhernia, FM en ME in hetzelfde 
schuitje; 6 augustus 1997; 

240. AD; Rechtspraak lijkt roulette voor ME-patiënten; 6 augustus 1997; 

241. AD; Een muur van onbegrip; M. van Lamoen; 7 augustus 1997; 

242. Volkskrant; Over de ontkenning van de ziekte ME; 7 augustus 1997; 

243. Volkskrant; Krant heeft uitspraak Centrale Raad over ME niet 
begrepen; W.G.M. Beemsterboer; 9 augustus 1997; 

244. Volkskrant; Willekeur; Sabina Huurneman; 9 augustus 1997; 

245. Volkskrant; ME-patiënten gedupeerd door verwarring over hun ziekte; 
20 augustus 1997; 

246. Volkskrant; Willekeur breekt ME-patiënten op; Pieter van der 
Straaten; 22 augustus 1997; 

247. RTL4-Catherine; Machtige partijen hebben eindeloze hoeveelheid geld 
om te procederen; Leon Widdershoven; 26 augustus 1997; 

248. NRC; ME-ers zijn de dupe van toverij met de WAO; 28 augustus 1997; 

249. Volkskrant; Artikel (de Loos-Wijker) over de ziekte ME bevat onzin; 
Reina Wieringa; 30 augustus 1997; 

250. Volkskrant; Gestigmatiseerd; C.M.M. Langer-Teeuwisse; 30 augustus 
1997; 

251. Gestels Nieuws; De politie, je beste vriend?!; I. Vissers; 4 september 
1997; 

252. Nieuwsbrief van de VVS; Frank Thonus moet procederen voor 
erkenning; september 1997; 

253. AD; Haastwerk van psychiaters bevalt advocate niet; 4 september 
1997; 

254. AD; Regeringsonderzoek wijst uit: Grote ontevredenheid over 
notarissen en advocaten; 11 september 1997; 

255. Volkskrant; Claims na lichamelijk letsel door voetgangers en fietsers 
worden door verzekeraars van aangesproken gemeenten meestal 
afgewezen; 11 september 1997; 

256. Telegraaf; Tuchtcollege houdt arts hand boven het hoofd; 13 
september 1997; 

257. AD; De inhalige letselschaderegelaar; 18 september 1997; 

258. Brabants Dagblad; Nationale Ombudsman pleit voor een aparte 
ombudsman voorde rechterlijke macht; 23 september 1997; 

259. Manifest; Paars laat ME-patiënten in de kou staan; 25 september 
1997; 

260. AD; Overspannen mensen zijn geen doetjes; 26 september 1997; 

261. tv-KRO; Over de al 7 jaar juridische strijd ten koste van een invalide 
leraar en zijn gezin; 14 oktober 1997; 

262. tv-NCRV Rondom Tien; Enkele fragmentarische suggesties over ME; 

14 oktober 1997; 

263. Medisch Contact; De arts als controleur; Over wie de niet 
behandelend artsen dienen; 17 oktober 1997; 

264. Trouw; Over de contra-productieve medische tuchtrechtspraak; 18 
oktober 1997; 

265. Radio-1; Onder meer over hoe verkeerslachtoffer Marianne Kap na 11 
jaar met een fooi werd afgescheept; 28 oktober 1997; 

266. Brabants Dagblad; Over de 32-jarige militair-invalide Peter Veeke die 
wacht op een schade-uitkering; 31 oktober 1997; 

267. Financieel Dagblad; Buurmeijer: 'Pak verstrengeling aan', 
november 1997; 

268. AD; Letselschaderegelaar betaalt niet uit; 6 november 1997; 

269. Brabants Dagblad; Over Advocadur, klachten over advocaten 
ondeugdelijke klachtenbehandeling; 11 november 1997; 

270. Diverse media; Bijlmerslachtoffers klagen over lakse overheid; 
november 1997; 

271. Brabants Dagblad; 'Bossche rechtbank is malafide'; 18 november 
1997; 



1/3 



13 



272. Wervelwind; De adder onder het gras bij de 
bezwaarprocedure bij de Uvi's; En: over de beoordeling van 
chronisch aspecifieke klachten; december 1997 

273. Brabants Dagblad; Malafide rechters; 3 december 1997; 

274. Medisch Contact; De vaste deskundige en de rechtbank; 5 
december 1997; 

275. tv-Ook dat nog! Onder meer over vonnissen zonder 
schadetoewijzing en incasso; 14 december 1997; 

276. Trouw; 'Verontruste burgers zoeken corrupte rechters'; 
20/21 december 1997; 

277. AD; Over Binnenlandse Zaken die erkend ME-patiënte in de 
kou laat staan; 23 december 1997; 

278. AD; Aangifte tegen 190 rechters; Wegens geheim houden 
van bijbanen; 6 januari 1998; 

279. tv-RVU; De zaak Spijkers; Hoe Defensie 14 jaar ongestraft 
liegt en traineert; 7 januari 1998; 

280. tv-WDR; Die Moral der Gutachter; Over 
belangenverstrengeling en zwendel bij (medische) 
keuringsrapporten; 7 januari 1998; 

281. tv-Nederland 1; Over de erkend AAW-er Henk Houtsma die 
desondanks van de Amersfoortse niet betaald krijgt; 13 
januari 1998; 

282. Alle Nieuwsmedia; Over adviesbureau Bakkenist dat geacht 
werd onafhankelijk kritisch te werken voor Justitie maar 
ook Justitie-baas en Procureur-Generaal Steenhuis op de 
loonlijst heeft; 15 januari 1998; 

283. Zwolse Courant; Heinose zakenman begint kruisstocht 
tegen Rabobank; 17 januari 1998; 

284. Overijssels Dagblad; Heinose zakenman vormt stichting 
Benadeelden R*bank in strijd tegen Rabobank; 17 januari 
1998; 

285. Volkskrant; Over de stichting die slachtoffers van de 
Rabobank juridisch gaat steunen; 22 januari 1998; 

286. Zwolse Courant; Bijna 30 aanmeldingen bij Stichting 
Benadeelden R*bank'; 29 januari 1998; 

287. RTL4-Breekijzer; Over psychische terreur door Detective, 
ingehuurd door Zilveren Kruis; 26 januari 1998; 

288. tv-RVU; Over de sportmedische lijdensweg van de turnster 
Kirsty Pieters; 28 januari 1998; 

289. Telegraaf; Hoe objectief is Mr. van Julsingha? 31 januari 
1998; 

290. De Limburger; Tientallen klachten van 
(gezondheids)gedupeerde agrariërs over 
rechtsbijstandverzekeraar Rabobank-lnterpolis; 9 februari 
1998; 

291. AD; Over de door werkgever BIZA ingehuurde expert die 
ME-patiënte Linda Slagter afkeurt en haar baas die haar ... 
ontslaat?'.; 19 februari 1998; 

292. Dr. C.J.F. Kemperman; Brief aan Rechtbank Assen, waarin 
hij de opvatting Koerselman aangaande CVS/ME zegt te 
delen; 24 februari 1998; 

293. Trouw; Over Arbo-artsen die zich te vaak de oren laten 
hangen naar de werkgevers; 7 maart 1998; 

294. tv-KRO 'Ook dat nog' Over Centraal Beheer die de betaling 
van een invalide staakt onder de dekmantel van het Nieuw 
Burgerlijk Wetboek; 8 maart 1998; 

295. Medisch Contact; Over Arbodiensten die veelvuldig in de 
fout gaan; 13 maart 1998; 

296. HP/De Tijd; Uitgekleed door de Rabobank; 13 maart 1998; 

297. Tros-RADAR; Over negatieve opties en en-bloc bepalingen; 
16 maart 1998; 

298. AD; Verdenking op zich voldoende aanleiding tot 
afluisteren en schaduwen; 19 maart 1998; 

299. Diverse media; Keuringsartsen klagen over onoorbare druk 
van werkgevers; 25 maart 1998; 

300. Diverse media; 20% van bedrijfsartsen overweegt te 
stoppen wegens onoorbare druk van werkgevers op hun 
beroepsprincipes; 26 maart 1998; 

301. Medisch Contact; Het medisch draagvlak wordt kleiner; Prof 
J.H.B.M. Willems; 27 maart 1998; 

302. Volkskrant; Doodgeknuffeld door de Rabobank; Over de 
'behandeling' van 38 gedupeerde ondernemers, haaks op 
de reclame-slogans door deze bank; 28 maart 1998; 

303. Diverse media; Over onoorbaar handelende Arbodiensten; 
Begin april 1998; 

304. tv-NOVA; Over AMEV/Fortis die (gecertificeerde en 
ongecontroleerde) Detectives inzet waar de politie geen 
verzekeringsfraude aantoont; 1 april 1998; 

305. Brabants Dagblad; Over de verzekeraars die 
(gecertificeerde en ongecontroleerde) Detectives inzetten 
om arbeidsongeschikten te volgen; 2 april 1998; 

306. De Limburger; Over Rabobankgedupeerden; 3 april 1998; 

307. Radiol-Nieuws; Verzekeraars bekennen eerdere 
overtrokken (pensioen)fraude-verhalen niet hard te kunnen 
maken; Ze nemen die uitspraken terug; 4 april 1998; 

308. Alle media; Rechter bepaalt: medisch dossier 
arbeidsongeschikte bij de Rechter in principe openbaar; 8 
april 1998; 

309. Trouw; Astrid Jansen ontslagen wegens langdurige ziekte; 9 
april 1998; 



BIJLAGE 3 GERAADPLEEGDE BRONNEN 



188 



310. Eindhovens Dagblad; Klachten van tientallen 
(gezondheids)gedupeerde agrariërs over rechtsbijstandverzekeraar 
Rabobank-lnterpolis; 11 april 1998; 

311. tv2-Vandaag; Klachten van tientallen (gezondheids)gedupeerde 
agrariërs over rechtsbijstandverzekeraar Rabobank-lnterpolis; 11 april 
1998; 

312. Provinciale Zeeuwse Courant; WAO-zaak Janse als breekijzer, 11 april 
1998; 

313. tvl-Netwerk; Over chauffeur Hans Bevers, die door onoorbaar 
handelende Arbo-arts fysieke gevolgschade oploopt; 14 april 1998; 

314. Medisch Contact; Medische gegevens van werknemers zijn niet langer 
geheim voor werkgevers; 17 april 1998; 

315. tvl-Netwerk; Over het schandalige gesol met de door een operatie 
geïnvalideerde Gijs van Eijk, met wiens medisch dossier werd 
gesjoemeld; 24 april 1998; 

316. Overijssels Dagblad; Heinoër klaagt over reclame Rabobank; 25 april 
1998; 

317. AD; Rechter doorziet gegoochel van Rabobank-lnterpolis; 30 april 
1998; 

318. Medisch Contact; Ingezonden: Over het failliet van de privatisering 
van de ziektewet; A.G.M. F. Brok, 1 mei 1998; 

319. Medisch Contact; Ingezonden: Onder meer over 'de 
gezondeidszorgkapotbezuinigende' en 'verzekeringsrisico-mijdende' 
Rabobank-lnterpolistopman Wijffels; A.J. van Bork, 1 mei 1998; 

320. Diverse nieuwsmedia; Grote stroom ernstige klachten van zieken en 
invaliden over nieuwe WAO- en ziektewet, over onoorbaar handelende 
verzekeraaars, Arbo-artsen en werkgevers; 15 mei 1998; 

321. Vele media: Nationale Nederlanden start advertentie-campagne met 
goed verzekerbare riskante sporters; Leven zoals u nu leeft; medio 
mei 1998; 

322. Medisch Contact; Brief: Omstreden uitspraken; 22 mei 1998; 

323. Medisch Contact: Waar rook is, is vuur; 22 mei 1998 

324. Stichting werkgroep 1970; Klacht ingediend bij Reclame-code 
Commissie wegens bedrieglijk karakter van advertentie-campagne 
Nationale Nederlanden; 28 mei 1998; 

325. Netwerk; No cure, no pay- advocaat vraagt slachtoffer inzake de SLM 
betaling voordat de zaak is opgelost; 28 mei 1999; 

326. Volkskrant; Over hoe Aegon een letselschadeslachtoffer probeert af te 
schepen; 6 juni 1998; 

327. AD; Bericht over Nationale Letsel Telefoon op gespannen voet met de 
werkelijkheid; 11 juni 1998; 

328. Medisch Contact; Turkse patiënten krijgen vaak ten onrechte het 
stempel 'somatiserende patiënt'; 19 juni 1998; 

329. Diverse media; Keuring ME-patiënt moet beter; 25 juni 1998; 

330. Verkeersrecht; Het voorlopig deskundigenbericht en de whiplash; 7/8 
1998; 

331. De Morgen; Ik had de pech dat een dronken advocaat mij van de weg 
maaide; 1 juli 1998; 

332. Tribune; Onafhankelijk; 17 juli 1998; 

333. Telegraaf; Hof rekent af met medische misser; 31 juli 1998; 

334. AD; Letselschade en commercie verdragen elkaar niet; 6 augustus 
1998 

335. Diverse media; Keuring wao-ers nog steeds subjectief en willekeurig; 
27/28 augustus 1998; 

336. Alle media; Fraude werkgever vaker onbestraft; 27/28 augustus 1998; 

337. Diverse media; Miljarden guldens letselschade blijven bij 
verzekeraars; augustus/ september 1998; 

338. Brabants Dagblad; Cliënt kaalplukken is nu gewoon toegestaan; 4 
september 1998; 

339. NRC; Ellende mag geen handelswaar worden; 4 september 1998; 

340. Trouw; Deze keuring maakte mijn leven tot een hel; 8 september 
1998; 

341. Alle media: Inzake kankergevallen na werken met radarsystemen; 9 
september 1998; 

342. Alle media: Meldpunt gaat medische fouten publiceren op internet; 10 
september 1998; 

343. Medisch Contact; Als tuchtcolleges niets zeggen; zenuwarts J.L.M, van 
der Beek, 11 september 1998; 

344. Volkskrant; Chronisch zieke dupe sluiproute werkgevers; 2 oktober 
1998; 

345. AD; Patiënt heeft recht op een fatsoenlijk arts; 14 oktober 1998; 

346. tv-Radar; Over gepensioneerde Demoiseaux die door de 'veilig' 
beleggende Rabobank van zijn geld werd verlost; 19 oktober 1998; 

347. Alle media; Over tientallen door de Rabobank gedupeerde beleggers; 
november 1998; 

348. Brabants Dagblad; 'Ziek van Defensie' meer dan zielig verhaal; 20 
oktober 1998; 

349. Trouw; Veel klachten over 10 van 60 kantonrechters; 24 oktober 
1998; 

350. VPRO-tv; Over 65 cliënten die zich zagen benadeeld door de 
jubilerende, zich klantvriendelijk noemende Rabobank; 25 oktober 
1998; 

351. Alle media; Bijlmerrampgedupeerden voeren kort geding tegen 
weigerachtige Minister Volksgezondheid; 31 oktober 1998; 

352. Medisch Contact; Omstreden uitspraken; Betreft de medische 
tuchtcolleges; 13 november 1998; 

353. Telegraaf; Verzekerd van ellende; 14 november 1998; 

354. http://neighbournet.hypermart.net/wao.html; Verkracht door het GAK; 
16 november 1998 en daarna; 

355. AVRO-De Ochtenden; Over het gesol van verzekeraars met 
verkeersslachtoffers; 17 november 1998; 



356. 

357. 

358. 

359. 

360. 

361. 

362. 

363. 

364. 
365. 

366. 

367. 
368. 

369. 
370. 

371. 
372. 

373. 

374. 
375. 

376. 

377. 
378. 
379. 
380. 
381. 

382. 
383. 
384. 

385. 

386. 

387. 
388. 

389. 

390. 

391. 

392. 
393. 



394. 
395. 
396. 



397. 



398. 
399. 



400. 



401. 
402. 



403. 
404. 



Alle media; Verkeersslachtoffers in de kou; 18 november 

1998; 

Brabants Dagblad; Klagers over advocaten; 2 december 

1998; 

Management Team; Kwakkeldiensten (besproken worden 

Arbodiensten); 4 december 1998; 

tvl-Netwerk; Over blijvende vragen bij het functioneren 

van Medische Tuchtcolleges; 9 december 1998; 

Nederlands Tandartsenblad; Over GAOS contra 

'respressieve' Movir-praktijk; 18 december 1998; 

VPRO, Radio Argos; Over de praktijken van verzekeraars; 8 

januari 1999; 

VPRO-Lopende Zaken; Over (excessieve werkgeversdruk 

en) onoorbaar handelende Arbo-artsen; 11 januari 1999; 

Media; Cultuuromslag bij OM laat nog op zich wachten; 13 

januari 1999; 

AD; Verzekeraar weigert rechtshulp; 14 januari 1999; 

Volkskrant; Ik heb niet om mijn handicap gevraagd; 16 

januari 1999; 

Volkskrant; Opnieuw drie gedupeerden over hoe 

verzekeringen te werk gingen; 16 januari 1999; 

Trouw; Uw longemfyseem is geen ziekte; 16 januari 1999; 

Trouw; Over dubieuze medische tuchtrechtspraak; 16 

januari 1999; 

Trouw; WOA-ers zijn geen parasieten; 16 januari 1999; 

Brabants Dagblad; Proces tuchtcollege soms voorde schijn; 

16 januari 1999; 

Telegraaf; Therapie; 16 januari 1999; 

Promotieonderzoek "Gelijke Toegang" van Mr. Aart 

Hendriks, 20 januari 2000; 

VARA-Zembla; De Stressfactor; 21 januari 1999; 

Trouw; WOA-arts is spoor bijster; 28 januari 1999; 

Telegraaf; Vernietigend rapport over functioneren huidig 

verzekeringsysteem; 27 januari 1999; 

AD; Maakt melding van doorbraak in de strijd van 

asbestslachtoffernabestaanden, het blijkt een fooi te zijn; 5 

februari 1999; 

Media; Toezicht door Inspectie Volksgezondheid deugt niet; 

5 februari 1999; 

Brabants Dagblad; "Het is een papieren kwestie geworden, 

naar de mens wordt niet meer gekeken"; 5 februari 1999; 

RVU-uitzending 'Weerwerk'; ME-patiënte vecht voor 

erkenning; 10 februari 1999; 

tv-Netwerk; Over de 6 jaar door ziekte uitgeschakelde 

Bijlmerbewoner Wilma Dolmans; 1 maart 1999; 

tv-2Vandaag; Over de rapporten van Hogeschool Zeeland 

en Stichting GAOS dat laakbare verzekeraarspraktijken 

blootlegde; 2 maart 1999; 

VARA-Zembla; Handen af van de Minister; 18 maart 1999; 

VARA-Zembla; Ziek van de Golfoorlog; 1 april 1999; 

Brabants Dagblad; Vrije markt rukt op in de 

gezondheidszorg; 6 april 1999; 

Medisch Contact; Geen afwijkingen en tóch ziek; 23 april 

1999; 

Media; Kwaliteit van wao-keuring ondermaats; 27 april 

1999; 

Consumenten Gids; Heldere polis blijft witte raaf; mei 1999; 

Telegraaaf; Politie weigert ongevals-registratieformulier te 

herstellen; 1 mei 1999; 

Media; ILO vindt privatisering van de Ziektewet in strijd 

met Europese Code voor zekerheid; Regering weigert 

rapport vrij te geven; 3 mei 1999; 

Management Team; Arbodiensten strijdig met Europese 

Kaderrichtlijn; 7 mei 1999; 

Tros-Radar; Over corruptie bij Uvi's, Belastingdienst, 

Gemeenten, Politie en Banken; 

AD; Afschepen viert hoogtij: 22 mei 1999; 

Volkskrant; Voor wie als gehandicapte in het arbeidsproces 

wil reïntegreren ontstaan kafkiaanse drama's; 25 mei 

1999; 

Trouw; 'Defensie zat fout'; 26 mei 1999; 

Trouw; Inspectie sjoemelde; 26 mei 1999; 

Argos; Met onder meer de bevestiging door onderzoeker 

IJzermans over zijn blunders in zijn AMC-rapportage over de 

Bijlmerslachtoffers; 28 mei 1999; 

Medisch Contact; Over de verslechterde verhouding tussen 

huisarts en bedrijfsarts; 4 juni 1999; 

Trouw; RSI is meer dan muisarm; 7 juni 1999; 

Radio 1; Over een zelfdoding en de gebrekkige nazorg voor 

uitgezonden militairen; 8 juni 1999; 

Media; Ondanks wettelijke plicht wordt inzagerecht 

medische dossiers op grote schaal geweigerd; 8 juni 1999; 

VARA-Zembla; Schoolziek; 11 juni 1999; 

Mr.; Over criminelen die Rechters en Politici trachten te 

beïnvloeden; 12 juni 1999; 

Brabants Dagblad; 'Co-assistent moet niet lullen maar 

poetsen'; 17 juni 1999; 

Medisch Contact; Eisen waaraan een medisch rpport moet 

voldoen; Regionaal Tuchtcollege's Gravenhage; 16 juli 

1999. 



BIJLAGE 3 GERAADPLEEGDE BRONNEN 



189 



405. Telegraaf; Toparts van Lisv keurt in bijbaan Movir-verzekerden per 
telefoon; 29 juli 1999; 

406. Reddingwezen; Aard ongeval levert informatie over letsels; augustus 
1999; 

407. Brabants Dagblad; Intimidatie door Sociale Dienst; 4 augustus 1999; 

408. Volkskrant; Werkgeversfraude met uitkeringen vaak niet bestraft; 5 
augustus 1999; 

409. AVRO, De kern van de zaak; Over slachtoffers van misdaden, die in de 
kou blijven staan; 11 augustus 1999; 

410. Netwerk; Over misstanden binnen recherchediensten bij Sociale 
Diensten; 20 augustis 1999; 

411. Telegraaf; Advocaat verkwanselt verzekeringsgeld voor geleadeerde 
patiënten, niemand nam actie toen hij jarenlang geen jaarrekening 
produceerde; 23 augustus 199; 

412. Telegraaf; 'Levend dood' na ongeluk; 28 augustus 1999; 

413. Telegraaf; Ingezonden: Letselclaims; 28 augustus 1999; 

414. Hoffman Recherchetips; Whistle-blowers; september 1999; 

415. Telegraaf; Miljoenenfraude verzekeringsagenten; 8 september 1999; 

416. Radio Argos; Over misstanden bij de rechtspraak in de Raad van 
State; 24 september 1999; 

417. Medisch Contact; Wachten bij het tuchtcollege; 24 september 1999; 

418. Volkskrant; 'Paniek en platte discussie over WAO moeten ophouden'; 
José Smits; 24 september 1999; 

419. Telegraaf; Ambities aanpak WAO lopen vast op geldgebrek 
psychische behandeling; 25 september 1999; 

420. KRO-tv; Druk, druk, druk; 20 september 1999; 

421. AD Magazine; Nooit uitkeren. Alle trucs van verzekeraars, 2 oktober 
1999; 

422. Trouw; Gezondheidsorgaanisatie op scherp na 'manipulatie' door 
tabaksindustrie; 7 oktober 1999; 

423. Radio Argos; Over ongecontroleerde Detective-bureaus en 
ongeoorloofde vertrengeling met de Politie; 22 oktober 1999; 

424. tvl-Netwerk; Over de chicanes van verzekeraar Centramed tegen 
medisch slachtoffer Willem Braakman; 22 oktober 1999; 

425. Medisch Contact; Over de machteloze Inspectie Volksgezondheid 'op 
afstand'; 22 oktober 1999; 

426. Medisch Contact; New England Journal of Medicine (NEJM) schendt 
eigen regel; 29 oktober 1999; 

427. tv-Netwerk; Over de lijdensweg van slachtoffers van medische 
missers; 31 oktober 1999; 

428. Telegraaf, Pleidooi voor 'medische recherchedienst'; 2 november 
1999; 

429. AD; Over werkgevers die de Arbo-wet schenden en Arbodiensten die 
machteloos toezien; 12 november 1999; 

430. Telegraaf; Medische blunder stiefkind van justitie; 24 november 1999; 

431. Radio-Argos; Over hoe beoogde doorstromers onderbetaalde 
arbeidskrachten werden; 26 november 1999 

432. Trouw; De nieuwe Arbo-wet: lik-m'n vestje-beleid; 1 december 1999; 

433. AD; Als de dokter faalt; Klagers komen niet ver; 2 december 1999; 

434. VARA-Zembla; Aanklacht tegen een RIAGG; 1 december 1999; 

435. Netwerk; Over Letselschade-advocaten met een 'dubbele pet'; 15 
december 1999; 

436. Website Stichting Werkgroep 1970; Worden media marionetten van 
verzekeraars; 13 januari 2003; 

437. De Gelderlander; Verzekeren ja, maar uitkeren ho maar; 15 januari 
2000; 

438. AD; Handicap: geen baan; 19 januari 2000; 

439. Dossier Weerwerk; De zaak Blom; 19 januari 2000; 

440. Trouw; Klachten over verouderde medische onderzoekmethoden bij 
Bijlmerslachtoffers; 21 januari 2000; 

441. Brabants Dagblad; De Lange strijd tegen de kleine lettertjes; 22 
januari 2000; 

442. AD; Het is doffe ellende op GAK-kantoren; 22 februari 2000; 

443. Netwerk; Over onoorbaar inzetten vaan Detectives door verzekeraars 
om uitkeringsgerechtigden te ontmoedigen; 24 februari 2000; 

444. Nederlands Militair Geneeskundig Tijdschrift; De totstandkoming van 
militaire keuringsprotocollen; maart 2000; 

445. RTL5; Over praktijken van medici en onwillige verzekeraars bij 
medische letselschade; 3, 10, 17, 20, 24 en 31 maart 2000; 

446. Trouw; Van de drup in de regen via keuringsarts; 18 maart 2000; 

447. Volkskrant; Uitkeringsfabriek UWV krijgt problemen; 22 maart 2000; 

448. Management Team; Over gesponsorde leerstoelen; 24 maart 2000; 

449. Argos; Over de mislukte reïntegratie en de discriminatie van 
arbeidsgehandicapten; 7 april 2000; 

450. Trouw; Als klokkenluider ben je vogelvrij; 8 april 2000; 

451. AD; De sores van een goedwillende WAO-er; 13 april 2000; 

452. AD; Forse kritiek op MediRisk en Assuraad; 13 april 2000; 

453. Trouw; Over de farmaceutische industrie die de nascholing van 
huisartsen misbruikt voor haar medicijnpromotie en met geschenken; 
22 april 2000; 

454. Kleintje Muurkrant; Over de collusie waardoor de lakse Nederlandse 
overheid op bedrieglijke wijze strijdig met Europese regels 
kankerverwekkend houtimpregnaatgif in de voedselketen op grote 
schaal toelaat; 5 mei 2000; 

455. Tribune; Handen af van de WAO; 12 mei 2000; 

456. Trouw; Bonussen voor WAO-keuringsartsen; 31 mei 2000; 

457. Telegraaf; Hoe de overheid in 1999 f. 14,5 min. bijdroeg in de 
programma-inhoud van de aethermedia; 6 juni 2000; 

458. AD; Pleidooi voor Europese FBI tegen corruptie; 6 juni 2000; 

459. Medisch Contact; Pers bericht onvolledig over medicijnen; 9 juni 2000; 



460. 
461. 

462. 
463. 
464. 
465. 

466. 

467. 
468. 

469. 

470. 



471. 
472. 



473. 
474. 



475. 

476. 
477. 

478. 

479. 

480. 

481. 

482. 
483. 

484. 
485. 

486. 
487. 

488. 

489. 

490. 
491. 

492. 

493. 

494. 

495. 

496. 
497. 

498. 

499. 

500. 

501. 

502. 

503. 

504. 
505. 
506. 



Telegraaf; Kabinet wil importverbod verduurzaamd 
tuinhout; 16 juni 2000; 

Telegraaf; Over de belangenverstrengeling van CDA- 
senator, GAK- en Achmea-directeur Bert de Jong; 27 juni 
2000; 

Telegraaf; GAK-werkgever dwarsboomt reïntegratie van 
medewerker Henk Stal gedurende 9 jaar; 28 juni 2000; 
Nederlands Militair Geneeskundig Tijdschrift; Opvattingen 
van Dr. Mr. J.W. Bins; juli 2000; 

AVRO-tv; De kern van de Zaak; Over Schadeclaims; 6 juli 
2000; 

Medisch Contact; De aansprakelijkheid van de medisch 
specialist als keuringsarts of deskundige; 11 augustus 
2001; 

Kleintje Muurkrant; OM toont eigen klassenjustitie aan; 25 
augustus 2000; 

Elseviers; Wetenschapszwendel; 9 september 2000; 
Volkskrant; Artsen verzwijgen bewust fouten; 15 september 
2000; 

Medisch Contact; NTVG-auteurs voldoen niet aan criteria; 
21 september 2001; 

Medisch Contact; Redacteuren bezorgd over de kwaliteit 
van medisch-wetenschappelijke publicaties; Medisch 
Contact; 28 september 2001; 

Trouw; 'Beter toezien op medicijnreclame; 4 oktober 2001; 
Bossche Omroep; Lijdt Rechter aan multiple sclerose? 22 
oktober 2000; 

Medisch Contact; Het grote geld lonkt; 10 november 2000; 
Radio-1; LHV, Inspectie en Politici Oudkerk en Buis weten 
van excessen bij nascholing door farmacie; 17 november 
2000; 

Telegraaf; Rechters sjoemelen met opgeven bijbanen; 25 
november 2000; 

HP/De Tijd; Medische missers; 1 december 2000; 
www.werkgroepl970.nl; Inzake 30 jaar misbruik van de 
WAM; 7 december 2000; 

Radio 1; Over artsen, ziekenhuizen en verzekeraars bij 
medische missers; 13 december 2000; 
Telegraaf; WAO-keuringen nieet verbeterd; 20 december 
2000; 

De Huisarts; Arbeidsongeschiktheidsverzekering: een 
lijdensweg; januari 2001; 

Trouw; Duittsland laat heel stil WAO verdwijnen; 3 januari 
2001; 

Medisch Contact; Oneerbaar voorstel; 12 januari 2001; 
Medisch Contact; Nascholing als marketinginstrument; 19 
jaunari 2001; 

Algemeen Dagblad; Ziek van verzekeraar; 1 februari 2001; 
Medisch Contact; De grenzen van het gunstbetoon; 2 
februari 2001; 

Trouw; De MOL is goud waard; 9 februari 2001; 
Medisch Contact; Verzekeringsartsen passen de standaard 
niet goed toe; 2 maart 2001; 

ANP; Experimentele WAO-keuringen door niet-artsen 
worden door Ctsv verboden, Staatssecretaris gaat echter 
door tot oktober; 12 maart 2001; 

Volkskrant; Farmaceutische industrie is te machtig; 13 juni 
2001; 

VARA-Zembla; Gouden Pillen; 21 juni 2001; 
Mr. M.C.I.H. Biesaart, Medisch Contact, Op de grens van 
rechten psychiatrie; 22 juni 2001 

Trouw; Bedrijfsartsen vermijden toets onpartijdigheid; 6 juli 
2001; 

Brabants Dagblad; 'Zelfdoding boeren na MKZ'; 16 juli 
2001; 

Trouw; Commissies als schaamlap voor falen overheid; 24 
juli 2001; 

Dagbladen; Bedrijfsartsen gewend aan geweld door 
werknemers en werkgevers; 3 augustus 2001; 
Medisch Contact; Diverse artikelen; 7 september 2001; 
Telegraaf en tv-Radar; ' Intimidatiemedici bij letselschades'; 
24 september 2001; 

Volkskrant; Wetenschappelijk fundament medische 
discipline ontbreekt; 25 oktober 2001; 
Volkskrant; Herkeuring voor WAO is vaak volkomen zinloos; 
20 november 2001; 

Brabants Dagblad; Risico van het vak telt niet meer; 30 
november 2001; 

Brabants Dagblad; Dodelijke fouten artsen zelden voor 
rechter; 7 december 2001; 

Nederlands Tijdschrift Geneeskunde; De beperkte controle 
van de informatie voor de arbeidsongeschiktheids- 
verzekering; 5 januari 2002; 

Nederlands Tijdschrift Geneeskunde; De betekenis van 
medische gegevens bij de beoordeling van 
arbeidsongeschiktheid; 5 januari 2002; 
Brabants dagblad; OM wil meer medische zaken voor 
rechter; 11 januari 2002; 

Medisch Contact; Verzekeringsartsen komen tegenover 
elkaar te staan; 1 februari 2002; 
Elsevier; Circus Werkverschaffing; 9 februari 2002; 



BIJLAGE 3 GERAADPLEEGDE BRONNEN 



190 



507. Tv-Netwerk; Klokkenluider Afvalverwerking Rijnmond; 19 februari 
2002; 

508. Trouw; SER-akkoord WAO onwerkbaar voor artsen; 27 februari 2002; 

509. De Huisarts; De leidraad samenwerking tussen huisarts en 
bedrijfsarts; maart 2002; 

510. Trouw; Windhandel Zenuwarts Busard, Isala Ziekenhuis Zwolle; 2 
maart 2002; 

511. Medisch Contact; Het aanpakken van medisch-wetenschappelijke 
fraude; 8 maart 2002; 

512. VPRO-Argos; De zogenaamde reorganisatie van de Inspectie 
Gezondheidszorg; 8 maart 2002; 

513. Tv-Netwerk; Over Rechters die de wet overtreden door hun bijbanen 
niet op te (willen) opgeven; 27 maart 2002; 

514. Insurance Watch International; Miljardenfraude schadeverzekeraars; 2 
april 2002; 

515. Medisch Contact; Causaliteit in de Rechtspraak; 5 april 2002; 

516. VPRO-Argos; Over waardeloze rechtsbijstandverzekeringen; 19 april 
2002; 

517. Bregonje; Over de omstreden whiplashfilosofie van Rugadviescentra 
(Achmea); 10 april 2002; 

518. Telegraaf; Over falende arbeidsdeskundige beoordelingen bij UWV; 30 
april 2002; 

519. Nederlands Tijdschrift Geneeskunde; Medische missers em maffia; 4 
mei 2002; 

520. Telegraaf; "Fatsoen verzekeraars verte zoeken"; 30 mei 2002; 

521. Medisch Contact; De WAO uitgedokterd; 7 juni 2002; 

522. Trouw; Over chaos bij CWI-UWV-GAK wegens falend 
computersysteem; 28 juni 2002; 

523. VPRO; Experimenteel psycholoog Willem Albert Wagenaar maakt 
kanttekeningen bij de Nederlandse rechtsorde; 5 juli 2002; 

524. VARA-Zembla; Over schemerpraktijken bij particuliere recherche- 
bureuas; 5 juli 2002; 

525. Brabants Dagblad; We weten niet hoeveel gemeenschapsgelden 
worden misbruikt voor particuliere verzekeraars (IWI); 15 juli 2002; 

526. Trouw; Controle op reïntegratie ontbreekt; 1 augustus 2002; 

527. Brabants Dagblad; Over Justititie die heimelijk rechercheurs bij Philips 
detacheerde; 6 augustus 2002; 

528. Brabants Dagblad; Bedrijfsartsen ervaren regels WAO als 
geldverslindend; 15 augustus 2002; 

529. Trouw; Hoe partijdig is de rechter; Paul Ruijs; 31 augustus 2002; 

530. Trouw; Zwijgen over het gerommel; 16 september 2002; 

531. Brabants dagblad; Gezocht: een goede advocaat; 28 september 2002; 

532. NRC; Kamerleden LPF als medici omstreden; 12 oktober 2002; 

533. Volkskrant; Register slechte artsen is bij niemand bekend; 23 
december 2002; 

534. NRC; 'Veel te weinig controle op falende artsen'; 23 december 2002; 

535. WODC; Over de falende Justitie bij de aanpak van witte 
boordencriminaliteit; 2 januri 2003; 

536. NRC; Leiding van Ter Horst BV handelde bewust in grond met asbest; 
8 januari 2003; 

537. Telegraaf; Over AEGON versus verkeersslachtoffer Koudijs; 11 januari 
2003; 

538. NRC; 'Forensisch accountant misbruikt'; 17 januari 2003; 

539. VARA-Radio; Drie generaties WAO-ers; 20 januari 2003; 

540. Website Stichting Werkgroep 1970; Fysiotherapeut gemangeld door 
verzekeraars; 21 januari 1970; 

541. Katholiek Nieuwsblad; 'Verzekeraars zien leteselschade als een 
spel'(l); 21 maart 2003; 

542. Trouw; Over Bureau Pais dat artsen en therapeuten contractueel 
letselslachtoffers wil laten werven; 21 maart 2003; 

543. EO-radio; 'Verzekeraars zien leteselschade als een spel'(2); 31 maart 
2003; 

544. Brabants Dagblad; Over bedrijfsartsen die massaal de wettelijke plicht 
tot melding van beroepsziekten overtreden; 3 april 2003; 

545. Telegraaf; Herkeuring wao'ers nog altijd puinhoop; 16 april 2003; 

546. Brabants Dagblad; Mediation: voor mij nooit meer; 17 mei 2003; 

547. Website Stichting Werkgroep 1970; Letselschade. Convenant: Regres 
betaald, maar schade niet?; 24 juni 2003; 

548. Katholiek Nieuwsblad; Verkeersslachtoffers vaak 
verzekeringsslachtoffer; 18 juli 2003; 

549. Kamerkrant Midden-Brabant; Bijna de helft van particuliere klachten 
over verzekeraars komt van ondernemers MKB; augustus/september 
2003; 

550. Brabants Dagblad; Verzekeraar omzeilt de belasting; 11 augustus 
2003; 

551. Brabant dagblad; Klokkenluiders over Fortis en Rabobank die privacy 
zouden schenden; 23 augustus 2003; 

552. Algemeen Dagblad; Depressie is een ziekte, geen zwakte; 18 
september 2003; 



553. Volkskrant; Wet Poortwachter juridisch 'ondeugdelijk'; 20 
oktober 2003; 

554. Stichting De Ombudmsan; Letselschaderegeling; november 
2003; 

555. Brabants Dagblad, Verzekeraars vinden de eigen 
portemonnee belangrijker dan de klanten; november 2003; 

556. Algemeen Dagblad; Slachtoffers vaak ontverden over 
optreden advocaat; 25 november 2003; 

557. Volkskrant; Ombudsman laakt traagheid bij letselschade; 
25 november 3002; 

558. Telegraaf; Ik weet dat ik in mijn recht sta; 25 november 
2003; 

559. Volkskrant; Psychiater weigert informatie en schendt 
beroepsgeheim; 3 januari 2004; 

560. Trouw; Kabinet Balkenendezet WAO'ers neer als profiteurs; 

4 februari 2004; 

561. Algemeen Dagblad; Massaal letsel door medische 
schrijffout; 20 februari 2004; 

562. Volkskrant; Arts is soms gevaarlijker dan kwakzalver; 26 
februari 2004; 

563. Algemeen Dagblad; Over zwartboek van Reïntegratiebedrijf 
Artemis; 1 maart 2004; 

564. Media; Over Aegon die sjoemelde met tussenpersoon 
Meeüs; maart 2004; 

565. KNMG; Waarschuwing om niet met Letselschadebureau 
Pais in zee te gaan; Medio maart 2004; 

566. Telegraaf; 'Tussenpersoon moet oprechtheid bewijzen': 25 
maart 2004; 

567. Media; Over verboden heimelijke afspraken tussen 
verzekeraarss een tussenpersonen; april 2004; 

568. Tijdschrift voor Veiligheid en veiligheidszorg; Over Sandy 
Martens die 43 jaar na haar ongeval nog niet kreeg 
uitgekeerd; juli 2004 

569. Media; Over verboden heimelijke afspraken tussen 
verzekeraarss een tussenpersonen; april 2004; 

570. De Volkskrant, Arbeids- en Bedrijfsgeneeskundigen willen 
zich onafhankelijker opstellen; 13 juli 2004 

571. Media; Mega-schnabbels van journalisten op kosten van de 
burgers mogen van de regering en de beroepsgroep niet 
meer; september 2004; 

572. Media; Minister wil wettelijke regels voor bijbanen rechters; 
september 2004; 

573. Brabants Dagblad; WAO-plannen voor arbeidsletsel en 
beroepszieken strijdig met lAO-verdrag; 17 september 
2005; 

574. Trouw; Letselschadeadvocaten laken artsen; 26 oktober 
2004; 

575. Stentor; Ombudsman fluit politie-optreden na 
verkeersongeval terug; 6 november 2005; 

576. Trouw; Keuringssysteem rammelt; Duizenden herkeuringen 
kunnen de prullenbak in; 10 november 2004; 

577. Media; 'Rechter heeft vaak te veel petten op'; 22 januri 
2005; 

578. Media; Gezondheidsraad erkent ME als ziekte; 26 januari 
2005; 

579. VARA-Zembla; Dodelijke bijwerkingen; 17 februari 2005; 

580. Vakblad Communicatie; Woordvoerders vinden journalisten 
onbetrouwbaar; 1 april 2005; 

581. Het Parool; WAO-ers slikken verlies uitkering; 5 april 2005; 

582. Landelijke cliëntenraad; Driekwart ontevreden over 
reïntegratie; 1 april 2005; 

583. NRC; Kankerpatiënten verliezen uitekering; 21 april 2005; 

584. VARA-Zembla; Fatale herkeuring; 21 april 2005; 

585. Eindhovens Dagblad; Over omkoping patiëntenorganisaties 
door de farmaceutische industrie; 17 mei 2005; 

586. 2-Vandaag; Nederlandse Staat aangeklaagd bij VN, 'Justitie 
is corrupt'; 25 juli 2005; 

587. Tros-Radar; Zwendel en bedrog in de reïntegratiebranche; 

5 september 2005; 

588. Media; Kabinet besluit tot wet bijbanen Rechters; 18 
september 2005; 

589. Media; CORV vindt herkeuringen in strijd met 
mensenrechten; 17 oktober 2005; 

590. TL-4; Intern UWV-rapport: Kwaliteit herkeuringen deugt 
niet; 21 oktober 2005; 

Omdat de inhoud van berichten in media en literatuur niet 
wijzigt werd deze lijst niet aangevuld. 



BIJLAGE 4 LOGBOEK 

Overzicht van gebeurtenissen na Dossier 1850 

Logboek van de auteur geeft details uit de praktijken en 
de mechanismen in dit rapport; Gedurende een periode 
van 11 maanden; Voor volledig inzicht in de 
achtergronden zie Dossier 1850: 

MEI 1995 

Ik krijg uitgebreide hulp bij de tekstafwerking, tekstconversie en 

spellingcontrole; 

Dossier 1850 gaat in druk; 

De School voor Journalistiek Tilburg adviseert mij belangeloos 

over de aanstaande persconferentie; 

Familielid van slachtoffer 19 uit Dossier 1850 meldt dat ook in dit 

geval maatschappij I (Interpolis) niet uitkeert, terwijl het GAK wel 

uitkeert; Of ik daar alsjeblieft nooit over wil praten! 

JUNI 1995 (het cijfer geeft de kalenderdatum aan) 

Vrienden rijden me naar 7 serviceclubs in Nederland; Daar vertel 

ik mijn verhaal; De clubs annuleren van verbijstering het gehele 

avondprogramma; 

Uitnodigingen voor persconferentie op de 23e gezonden naar 50 

redacties van nieuwsmedia; 

12: Freelance verslaggeefster Erica Verdegaal zendt me haar 
concept van het eerder in aanwezigheid van mijn echtgenote 
gegeven interview (Dossier 1850 pag. 168) voor Ondernemers- 
magazine; Het blijkt een promotie-verhaal voor de verzekeraars 
te zijn; 

13: Ik fax haar de correcties en bel ter toelichting: Haar reactie: 
"Wou, ik vind het allemaal wel leuk; Staat u er ook een keertje in, 
toch?" 

22: 11 minuten Live interview in Omroep Brabant; 
23: Persconferentie op mijn kantoor waarbij 2 andere 
slachtoffers eveneens getuigen; 

23: Enkele minuten Live interview in Veronica NieuwsRadio; de 
heer Emmanuel Tielens van MKB reduceert de problematiek tot 
niet meer dan één slachtoffer met de opmerking 'Dat is dan 
jammer voor u mijnheer Walker' en doet daarmee het belang van 
door vergelijkbare praktijk getroffen MKB-leden tekort, en gaat 
voorbij aan het risico dat gezonde verzekerde MKB-leden lopen; 
23: Kabelkrant Omroep Brabant geeft bericht; 
24: Volkskrant publiceert; 
24: Brabants Dagblad publiceert op voorpagina; 

Aan de lopende band melden zich vandaag en de komende 
dagen mede-gedupeerden: 'Ik las MIJN verhaal in de krant 
mijnheer Walker' is de veelgehoorde reactie; Als eerste meldt 
zich de heer C. Bousardt van de Stichting Werkgroep 1970 te 
Tilburg: 'Wat u schrijft is waar, u bent misbruikt door Interpolis en 
de door deze ingehuurde keuringsartsen. Deze praktijken, waar ik 
zelf slachtoffer van werd, zijn mij en talloze anderen al tientallen 
jaren bekend." 

24: Er melden zich enkele sjofel geklede lieden aan de deur, die 
willen interveniëren naar een schaderegelingsbureau; Ik heb daar 
geen prettig gevoel bij en volsta daarom het voor kennisgeving 
aan te nemen; 

24: Ik lever een doos boeken aan mijn vrienden van de Algg in 
Houten en lever ook present-exemplaren aan alle Omroepen in 
Hilversum; Zo beland ik ook in het tv-Aktualiteitencentrum, mag 
met een kop koffie een uur lang voor een redactie mijn verhaal 
doen; Hier wordt gelobbyd; Aan een passerende politicus geef ik 
Dossier 1850; (Beiden blijken er later niets zichtbaars mee te 
doen); 

27: Ik neem deel aan een kort live interview in VARA Ontbijt- 
radio; 

27: Eindhovens Nieuwsblad publiceert; 
28: Kabelkrant Omroep Tilburg geeft bericht; 
28: Het Financieele Dagblad vermeldt Dossier 1850; 
29: Boeken verzonden naar Duitse en Belgische media; 
30: Hr. M. klaagt over Ombudsman Schadeverzekering 

JULI 1995 

3: Margot uit Keulen-Porz zal trachten Dossier 1850 te 

vertalen en veel mensen laten lezen; (De poging zal later 

stranden); 

3: Ondernemersmagazine is opgeheven: De 'reportage' van 

verslaggeefster mevrouw Erica Verdegaal. Zie Dossier 1850pag. 

168) wordt dus nu niet gepubliceerd; 

4: De heer Schouten van LTv3, Loon Op Zand vraagt en vindt 

me bereid om in de uitzending te komen; 

5: Ex-lnterpolismedewerker Nout Linkels betuigt telefonisch 

zijn deelneming en legt uit, dat hij jarenlang zag en hoorde hoe er 

daar over mijn dossier en over mij werd gesproken, en dat ik 

behandeld werd door uitsmijters, en definieert wat deze artsen 

voor deze verzekeraar in strijd met hun beroepseed doen; "Ik wil 



alles doen om het u aangedane onrecht te herstellen." (Op 5 
augustus 1996 werd mij door mevrouw W.K. van de 
Personeelsdienst van Rabobank-lnterpolis bevestigd dat deze 
persoon inderdaad sedert 1995 niet meer bij deze verzekeraar 
werkzaam is); 

6: Een journalist heeft contact met hem maar laat het om 
onbekende reden lopen; (Ontkent dit later met een uitvlucht); 

Inmiddels meldden zich na de publiciteit over Dossier 1850 
steeds meer slachtoffers, die vertellen met soortgelijke praktijken 
gedupeerd te zijn; 

6: De mij onbekende verslaggever S. van midden-Nederlands 
regio-dagblad onthaalt me op telefonische ontmoediging; Hij 
verwijst onder meer ook naar een Tilburger, eveneens slachtoffer, 
die op een 'harkerige' manier is ontslagen, en suggereert onder 
meer en passant dat deze een enveloppe met een paar ton zou 
hebben gekregen, en vervolgens tegen de afspraak zou hebben 
gepraat; Hij vertelt nog een aantal suggestieve verhalen, weet 
desgevraagd de bronnen niet te noemen, belooft daarover terug te 
bellen; (En zal zich nooit meer laten horen); (Een poging om mijn 
interesse voor een 'fooi' te peilen?) 

7-10: Tientallen present-exemplaren van Dossier 1850 aan vele 
media-redacties, en ook aan boekenrubrieken gezonden; (De 
meeste redacties doen er niets mee); 

10: Na 4 jaar verwarring heb ik bij toeval van grotere gemeenten 
gehoord dat de lOAZ-regeling om twee heel eenvoudige redenen 
niet van toepassing is, maar dat ik al jaren ingevolge de 
Toeslagenwet wel in aanmerking kom voor een toeslag tot het 
minimum loon; Veel ondernemers weten dat niet en lopen 
daardoor na arbeidsongeschiktheid vele duizenden guldens mis; 
De voorlichting blijkt onvoldoende; Kleinere gemeenten blijken niet 
goed op de hoogte; Deskundigen zeggen met klem, dat dit een 
recht is van iedere Nederlander; Daarom heb ik formulier 
aangevraagd; 

10: Ik krijg telefonisch advies van het IMK over de te nemen 
stappen bij de sluiting van mijn bureau; 

10: Co Weigraven van Trouw maakt afspraak voor interview op 
de 17-de; 

10: J. belt me langdurig: hij bestelt 5 boeken; Wil ze ook binnen 
zijn concern gaan gebruiken; De rechtsgang bij de 
Bedrijfsvereniging en de (Centrale) Raad van Beroep roept bij hem 
vragen op; 

12: Ik dien bij het GAK de aanvraag Toeslagenwet in; 
17: Interview met Trouw; Mijn huidige tussenpersoon meldt dat 
de verzekeringsvakbladen de zaak nog steeds doodzwijgen; (Dat 
zal zo blijven); 

17: Ik nodig ex-lnterpolismedewerker Nout Linkels schriftelijk uit 
tot een gesprek bij mij; 

18: Deze herhaalt aan mijn echtgenote telefonisch zijn relaas 
over "uitsmijters", met definitie; Spreekt over gekregen, 
omstreden ontslag; 

18: Fax-concept van Trouw ontvangen en correcties door- 
gesproken; 

18: Na de laatste medische gegevens en adviezen is de 
beslissing over het sluiten van mijn bureau en het ook in de 
toekomst afzien van alle overige werkzaamheden gevallen; Fiscaal 
advies gekregen; Overleg over afwikkeling en brief aan fiscus; 
Brieven van relaties en sollicitanten gaan met sticker 'Wegens 
beëindiging activiteiten' retour; Later sluit ik een 
waarschuwingsbrief bij met informatie en bijlagen; Over de 
omstreden praktijk, over Dossier 1850, het rapport, de andere 
gedupeerden, en de publiciteit; Met verwijzing naar de vergeefse 
informatie aan Justitie en de Politiek; 

19: De Bibliothecaresse in het stadje G. krijgt van de Rabobank 
te horen, dat 'technische problemen' de overboeking aan de 
Postbank betaling van Dossier 1850 verhinderen; Ook elders krijg 
ik melding dat Rabobank niet 'kan' overboeken; (Later lukt het 
toch, nadat deze cliënten voet bij stuk houden; Weer anderen lukt 
dat niet, ze lieten zich door deze obstructiepoging blijkbaar met 
succes ontmoedigen; Zie ook 12 september); 

20: Door gebrek aan inkomen zeg ik het lidmaatschap aan de 
Nederlandsche Maatschappij voor Nijverheid en Handel op; Mijn 
motivatie gaat vergezeld van Dossier 1850 en de bereidheid 
daarover persoonlijk te getuigen; 
20: Trouw publiceert; 

25: Ik zend een uitvoerige brief met 5 bijlagen, inclusief een 
tabel van gedupeerde verzekeringslachtoffers, en daarin 
aangekruist hun klachten, naar de media; Ik geef ook de gegevens 
van 6 andere slachtoffers die bereid zijn te spreken; (De media 
laten het liggen); 

AUGUSTUS 1995 



Vanwege gebrek aan middelen zeg ik ook het abonnement 
Financieel Dagblad op met een brief over de reden; 
LTv3-redactie meldt dat Rabobank-lnterpolis de uitzending 
trachtte te ontmoedigen door deze omroep in het ongewisse te 
laten over het gebruik van het recht op weerwoord; LTv laat zich 
hierdoor niet beïnvloeden; Ik krijg van een ander nieuwsmedium 
eveneens een signaal van poging tot ontmoediging, ditmaal 
succesvol, waardoor dit medium wél afziet van uitzending; 



BIJLAGE 4 LOGBOEK 



192 



10: Eerste van serie opname-gesprekken van interview LTV3; 
10: Iemand meldt me dat een particuliere verzekeraar het GAK 
met geld zou beïnvloeden, maar geeft geen bewijs; 
14: Maatschappij voor Nijverheid en Handel stuurt naar 
aanleiding van mijn brief met mijn wederwaardigheden schriftelijke 
adhesie: Bewondering voor mijn moed; Er zal mededeling aan de 
leden volgen over Dossier 1850 en ik blijf voortaan gewoon 
levenslang als lid van verdienste welkom op de bijeenkomsten; (De 
mededeling lijkt evenwel later niet te zijn verzonden); 
14: Ik speel sedert enige tijd met de gedachte om bij Justitie 
opnieuw voor enkele personen persoonlijke bescherming te 
vragen, maar ga er na afwegingen niet meer toe over; (Later word 
ik er steeds meer in bevestigd me die moeite te moeten besparen); 
14: Met regelmaat blijven zich slachtoffers melden: Deze springt 
eruit: 'Ik ben verkeerslachtoffer, vecht al 25 jaar voor het 
ambtenarengerecht'; (Later zal ik van meldingen als deze niet 
meer verbaasd opkijken); 

14: Ik hoor opmerkingen als: 'De mensenrechten zijn in het 
geding'; je moet Europees een klacht deponeren'; Ik besluit het te 
laten uitzoeken; (Later doe ik op de tweede persconferentie een 
oproep voor hulp daarbij, maar die wordt niet gepubliceerd; Later 
blijkt dat J.P. van den Wittenboer een soortgelijke aanklacht al in 
1995 heeft gedaan en dat de zaak daar blijkbaar in de ambtelijk- 
juridische doofpot is gegaan); 

15: Ik zend op advies van het Bossche bureau voor Rechtshulp 
een boek aan het LOB (Bureaus voor rechtshulp) in Den Haag; 
Eerstgenoemde koopt het; Laatstgenoemde zendt het zonder 
toelichting retour; 

16: Ik zend opnieuw dossiers aan het Openbaar Ministerie; 
Ditmaal veel uitgebreider, omvattend: 

- Gedetailleerde nadere informatie over de slachtoffers; 

- Details over de praktijk die hen overkwam; 

- Gegevens van betrokken functionarissen; 

- Lijst met personen bereid om te getuigen; 

- Bronnen; 

16: Ik krijg bericht dat mijn aanvrage Toeslagenwet niet goed is; 
Na een aantal telefoontjes dien ik de aanvraag gecorrigeerd in; 
Intussen suggereerde de administrateur R. van het GAK telefonisch 
twijfels over de juistheid van de prognose van het financieel saldo 
van Dossier 1850; Ik leg hem uit dat daarvoor geen aanleiding is, 
maar dat als zijn onjuiste twijfels zouden kloppen, het bureau- 
verlies mogelijk geringer zal worden; 'Dat heb ik over het hoofd 
gezien' is dan zijn schielijke reactie; 

17: Ik nodig de media uit voor een Persconferentie op 29 
augustus; Ook aan het ANP, op advies ditmaal de vestiging 
Amsterdam; Later wordt aannemelijk, dat geen van het ANP- 
vestigingen ook maar een van de vele in een jaar tijd door mij 
gezonden persberichten heeft doorgegeven; Naar het waarom valt 
alleen maar te gissen; (In het boek De medialeugen vind ik later 
antwoord); 

18: Kleintje Muurkrant publiceert over Dossier 1850; 
25: Ik krijg complimenten voor Dossier 1850 van mijn 
fysiotherapeut: 'Het werd tijd!' zegt hij; 

26: In de zesde interviewbijeenkomst met LTv3 toont de 
verslaggever een aangetekend schrijven waarmee hij het 
getraineer van Rabobank-lnterpolis doorbreekt: Daarin staat dat 
men ervan uitgaat dat Interpolis geen gebruik maakt van het recht 
op weerwoord en mijn getuigenis integraal op de radio zal 
uitzenden; 

27: Koninklijke Bibliotheek meldt dat Dossier 1850 is 
geregistreerd en afgecatalogiseerd; 

28: Radio LTv3, Loon Op Zand, bereik Midden-Brabant, en een 
deel van het rivierengebied, zendt in twee uur durend programma, 
afgewisseld met muziek, het interview met de laatste onthullingen 
uit; 

29: Persconferentie in aanwezigheid van de heer C. Bousardt van 
de Stichting Werkgroep 1970; De persoonlijk uitgenodigde Tweede 
Kamerfractie-specialisten van drie partijen laten verstek gaan: De 
eerste vergaderdag van de Tweede Kamer is belangrijker; Ook 
andere vervangende politici zijn niet beschikbaar; Enkele partijen 
zeggen er later op te zullen terugkomen; (Maar ik zal nooit meer 
iets horen); 
Onderwerpen van de persconferentie zijn onder meer: 

Reacties op onweersproken Dossier 1850; 

Publiciteit t/m 28 augustus; 

Inside-informatie over verzekeraarpraktijk met schriftelijke 

bewijzen; 

Oproep tot hulp bij het deponeren van feiten op landelijk en 

Europees justitieel niveau; 

Voorstellen tot het doorbreken van de 'Doofpot-strategie'. 

Vier verslaggevers ontvangen 12 pagina's hand-out uit een 
ondersteek (po), genaamd "Haagse Doofpot"; 'Haagse' wijst naar 
de Verzekeraars en de Politiek, beide gehuisvest in Den Haag; 
De heer C. Bousardt van de Stichting Werkgroep 1970 leest 
schriftelijke adhesie-verklaring voor en reikt deze uit (BIJLAGE 11); 
Legt ook een verklaring af over keuringsmisstanden; Hij geeft een 
stroom van feiten en toont een aantal bewijzen die hij bij zich heeft 
(ontleend aan honderden dossiers); 

Dagblad zoekt contact met Prof. Dr. J. Bastiaans, bekend door zijn 
behandeling van het KZ-syndroom, en door zijn stellingnames 



tegen verzekering-medische laakbare praktijk; (Blijkt later kennelijk 

mislukt, mogelijk wegens ziekte; In 1997 overlijdt hij); 

Een aanwezig tv-productieteam wil onder meer Bousardt en mij in 

een in september uit te zenden documentaire betrekken; Het team 

rijdt nu rechtstreeks naar de ex-lnterpolismedewerker; 

(Na afloop van de persconferentie missen wij het aan de aanwezige 

journalisten ter inzage gegeven exemplaar van 'Uw geld en uw 

leven'; Wij zullen het ook na navraag nooit terug ontvangen; Over 

de persconferentie en de hand-out met de voorgestelde 

maatregelen wordt vervolgens door de media, met uitzondering van 

LTv3, gezwegen); 

29: Ik verneem van de verschrijving van 'Contusio cerebri' 

(hersenkneuzing) naar 'Commotio cerebri' (hersenschudding) door 

een arts bij een andere patiënt; 

29: Een andere ex-medewerker van Rabobank-lnterpolis bericht 

mij te beschikken over belastend gegevensmateriaal; Hij hoopt 

begin 1996 te kunnen getuigen als de lopende kwesties voorbij zijn; 

(Later zal ik dat betwijfelen; mogelijk wordt (ook) hij daarvan door 

zijn ex-werkgever weerhouden); 

30: Ik zend mijn medisch dossier aan de heer C. Bousardt van de 

Stichting Werkgroep 1970, met machtiging tot inzage aan integere 

medici; Niet voor mezelf, maar bedoeld als bijdrage aan het overig 

bewijsmateriaal van keuringsmisstanden; 

SEPTEMBER 1995 

Vermelding van Dossier 1850 in: 'Financieel Actueel', Kluwer; 

1: Ik geef toestemming aan de producer van RVU voor tv- 
opnamen op 5 september bij mij; De ex-lnterpolismedewerker komt 
ook; Hij sprak tegen de producer over 50 schade-dossiers 
arbeidsongeschiktheid bij Interpolis per maand; Niet duidelijk was of 
hij daarmee alle, dan wel alleen de afscheep-dossiers bedoelde; 
1: GAK meldt dat de aanvraag Toeslagenwet ditmaal wél in 
behandeling is genomen; 

1: In een publicatie in dagbladen worden whiplash-slachtoffers in 
de twee laatste suggestieve zinnen zonder onderbouwing verdacht 
gemaakt van fraude; 

4: RVU meldt dat de ex-lnterpolismedewerker niet in het 
interview komt; Hij zou door een lopende procedure niet kunnen 
spreken; RVU zegt dat hij er bij vertelde dat hij eerder zijn 
voornemen tot een bijdrage in het interview aan Interpolis had 
voorgelegd; 

5: Opnamen RVU over mijn wederwaardigheden: Ter 
voorbereiding heb ik de wanden van mijn bureau, de vergadertafel, 
het bord en een deur beplakt met bewijsstukken en media- 
berichten; Ze worden niet in beeld gebracht; 

5: Die middag een tweede tv-interview samen met de heer C. 
Bousardt; 

Hij legt voor de camera verklaring af over keurings- 
misstanden; De namen van een aantal beruchte keuringsartsen 
komt hij regelmatig opnieuw tegen in de dossiers die hem door 
slachtoffers worden voorgelegd; Hij illustreert een deel van zijn 
woorden met bewijzen, waarvan hij er enkele toont; Later volgt 
bericht dat dit interview niet mocht worden uitgezonden; De 
opname is ons evenwel toegezonden; De tekst is opgenomen in 
BIJLAGE 19; 

6: Mr. R.B. Milo meldt in het Brabants Dagblad in een ingezonden 
brief over 'slachtoffer-vriendelijke rechtsgang'; Gezien het volgens 
mij misleidende karakter daarvan maak ik een ingezonden brief; 
(Die op de 8 e verzonden en eerst op de 20e geplaatst wordt); (Later 
blijkt uit het IRM-rapport dat Milo advocaat is in Tilburg en Breda 
van het kantoor Poelman, Denneman & Bruinsma, en 
plaatsvervangend Rechter in het eigen kantongerecht, en ook 
bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van 
Strafrechtadvocaten, en inmiddels ook juridisch medewerker van 
het Brabants Dagblad); 

6: Ik verneem van artsen, die tuchtrechtelijk geschorst zijn als 
behandelend arts, vervolgens onbelemmerd als keuringsarts 
optreden; Anderhalfjaar eerder sprak mijn huisarts over 'gesjeesde 
huisartsen' als keuringsarts toen mijn echtgenote en ik vertelden 
hoe wij waren toegetakeld door Dokter 14; Ik begreep toen nog niet 
wat hij bedoelde; 

7: De heer Bousardt bericht me n.a.v. mijn medisch dossier dat, 
gegeven mijn eerdere hoofd- en nekklachten, het recht aan mijn 
zijde staat; Uit de stukken blijkt namelijk onomstotelijk dat er sprake 
is van schade in het cervicale traject, met invloed op het psychisch 
en fysiek functioneren; Ik leg hem uit, dat mijn echtgenote en ik 
juridische en nieuwe keuringsprocedures niet meer kunnen 
opbrengen; 

8: Ik stuur de ingezonden brief aan het Brabants Dagblad: Niet 
de rechtsgang is slachtoffervriendelijk in de vier voorbeelden van 
Mr. Milo, maar in zijn eigen voorbeelden eerst het juridisch 
eindstation de Hoge Raad; Dus na een zeer lange, frustrerende en 
kostbare weg; (De brief wordt eerst ... op de 20e geplaatst); 
8: Vanwege de brede publiciteit erover is Dossier 1850 
opgenomen in de mailing 'Actueel en Interessant' van de Provinciale 
Bibliotheek Noord-Brabant aan bibliotheken; Daarna bestelde de 
Provinciale Bibliotheek 16 boeken, die we aan binderij van 
Laarhoven in Tilburg afleveren; 



BIJLAGE 4 LOGBOEK 



193 



11: N.a.v. een advertentie-oproep in Telegraaf (klagers over 
rechtsbijstandverzekeringen) fax ik een lijst slachtoffers door; (Ik 
hoor daar later nooit iets van); 

11: C. Bousardt van de Stichting Werkgroep 1970 maakt melding 
van in opdracht van USA-assuradeuren gebruikte valstrikken om 
arbeidsongeschikten 'werkend' voor de camera te krijgen; (Men liet 
flessen voor de huisdeur van een patiënt kapot vallen en filmde 
vervolgens wat deze deed); 

11: De mij gefaxte boekrecensie door NBLC suggereert 
abusievelijk een goede afloop van Dossier 1850; Daarom over 
verzoek ter correcties gebeld met mevrouw B.; Zij zal corrigeren; 
11: Twee andere door mij opgegeven getuigen melden dat ook 
zij zijn geïnterviewd voor de camera van RVU; (Zij zullen later niet 
in de uitzending komen); 

12: Persbericht meldt: Door de in het huis van de verzekeraars 
zetelende Raad van Toezicht mogen Detectives tegen whiplash- 
slachtoffers kennelijk zonder kritisch geluid en controle worden 
ingezet; (Terwijl dit op gespannen voet staat met de wet, naar later 
blijkt); 

12: Ik krijg afschrift van de bespreking van Dossier 1850 in het 
magazine Management Team met een persoonlijke schriftelijke 
deelnemingsbetuiging van de redactie; 

12: Regelmatig blijkt dat mensen Dossier 1850 bestellen bij hun 
boekhandel en vervolgens maandenlang niets meer hoorden, 
zonder dat er bestelling of betaling volgde; (Vergelijk 19 juli); 
13: AVRO-Televizier bericht een dag later dan aangekondigd: 
Over twee zogenaamd frauderende whiplash-slachtoffers; 
Misleidend, want één ervan was geen whiplash- maar een rug- 
patiënt, de tweede trachtte in overleg met zijn huisarts te werken; 
Een commercieel schaderegelingsbureau mag het voor de camera 
uitleggen; Karel van de Graaf is wél kritisch over het 
ongecontroleerd gebruik van deze opsporingsmethode; (Op 
gespannen voet met de wet naar me later blijkt); 
13: Om financiële redenen zeg ik het lidmaatschap van het NIVE 
op; 

13: Alle Leden van De Ministerraad inclusief alle Staats- 
secretarissen, en alle Fracties van de Tweede Kamer der Staten 
Generaal ontvangen van mij hoofdelijk een brief over de 
verzekeraarspraktijken; (Afgezien van de passieve reactie van één 
vaste kamercommissie volgt daarop zelfs geen enkele 
bevestiging); 

14: De Telegraaf bericht kolommenbreed over Detectives die 
vrijuit whiplash-patiënten mogen volgen; Zonder kritische noot; 
Andere kranten zwijgen; 

18: De producer voor de RVU, meldt mij telefonisch een aantal 
zaken: Onder meer dat de Ombudsman hem heeft verteld dat het 
gaat om 100 klachten per jaar; Bij een looptijd van 5 jaar gaat het 
dan om 500 slachtoffers, redeneert men verder; Naar later blijkt dit 
wel een uiterst zwakke afspiegeling van de omvang van de 
problemen; Insiders weten wel beter; Dit cijfer komt overigens later 
niet in de uitzending; 

Het gevoel bekruipt me dat de echte waarheid niet in de RVU- 
documentaire mag worden getoond; Ik overweeg de uitzending 
tegen te houden als ik dat al zou kunnen; De heer Bousardt 
weerhoudt me ervan: 'Het gaat om u mijnheer Walker!' zegt hij; Ik 
laat het zo; Voor ons is nu elke spanning weg; 
19: Een bibliothecaris vertelt dat er nog een ander boek is; 
Ditmaal over een WAO'er: 'Opgejut en uitgeput'; Ik bestel het; 
20: Brabants Dagblad heeft mijn ingezonden brief, dat niet de 
rechtsgang maar de Hoge Raad slachtoffer-vriendelijk is, geplaatst; 
Ik zend een kopie naar de producer van het RVU-programma; 
20: Mijn pogingen belangeloze juridische hulp te vinden om 
Europese aanklacht van Nederland wegens schending 
mensenrechten lopen, ook bij de wetenschapswinkel van de KUB, 
vast; 

22: Opnameband van de aanstaande RVU-uitzending ter inzage 
ontvangen en gezien; We hebben er een kater van; Heb mijn 
reactie aan de producer doorgebeld: Gedegen, maar wel een erg 
klein deel van de waarheid; Zijn reactie: Men durft niet vanwege 
een mogelijke aanklacht wegens smaad; Meer complete informatie 
durft men niet uit te zenden; Er zullen zo weinig of geen reacties 
komen, denk ik; (12 naar men later zegt; Van die reacties zullen 
wij er één ontvangen); 

22: De heer Bousardt heeft ook voor-inzage gehad; Zijn reactie is 
gelijkluidend, maar ik kom er goed uit, vindt hij; Hij zag in 
tegenstelling tot de suggestie van de verzekeraars alle in de 
uitzending getoonde slachtoffers medisch geobjectiveerd 
arbeidsongeschikt zijn bevonden; En toch geen adequate uitkering 
ontvingen; Hij vindt het erg jammer dat de woonplaats van de 
slachtoffers en het bestel-adres van Dossier 1850 in eigen beheer 
niet is aangegeven; 

22: Er zijn nu meer dan 50 slachtoffers bij mij bekend; Vanaf nu 
blijf ik onverminderd direct en indirect kennisnemen van nieuwe 
slachtoffers; (Ik houd de lijst gedurende enige tijd niet meer bij in 
de illusie dat het binnenkort voorbij zal zijn; Later doet de 
aanhoudende stroom van treurige verhalen van wél sprekende 
gedupeerden mij de lijst opnieuw bijwerken); 

22: Ik krijg afdruk uit de aanschaf-informatie(recensie)lijst 39 van 
de NBLC via de bibliothecaresse: De eerder gemelde fout blijkt niet 
gecorrigeerd; 



22: Heb enkele media inzage aangeboden in de RVU-opname via 

de producer of via mij; Zij maken er geen gebruik van; 

24: We besluiten toch maar een vijftigtal mensen telefonisch op 

de aanstaande uitzending attent te maken; 

25: De RVU-uitzending wordt zeer kort tevoren en verdekt onder 

andere termen in de media aangekondigd; 

25: Ik stuur Dossier 1850 naar de KRO tv-Redactie van: 'Ik heb al 

een boek'; 

25: Ik ontvang de bibliotheekrecensie van het NBLC; Deze 

vermeldt nog steeds ongecorrigeerd de goede afloop van Dossier 

1850; Daarom doe ik opnieuw een verzoek tot correctie, ditmaal per 

fax; 

25: Telefonisch contact gezocht met de Officier van Justitie om de 

RVU-uitzending aan te kondigen; Echter: Beide dossiers, die ik op 22 

maart en 16 augustus zond, waarvan ik ontvangstbevestigingen 

ontving, zijn voor secretaresse van de Officier, mevrouw Moïses 

onvindbaar; Onacceptabel voor mij; Plaatsvervangend bureauchef 

v.d. Veerdonk zoekt verder; Later: Mevrouw Hannelore Timp, heeft 

het overgenomen van mevrouw Moïses, zoekt morgen verder; (Zo 

gaat dat dagenlang verder: Opbellen, excuses, beloftes, weer 

opbellen, weer excuses, weer beloftes, etc; Later blijkt dat dat 

'normaal' is bij Justitiële 'fouten'); 

25: Slachtoffer de heer R. vindt na voor-inzage de aanstaande 

uitzending ook een slap aftreksel van de werkelijkheid en zonde van 

alle moeite; Hij verwacht nauwelijks resultaat; Hij denkt dat de pers 

door ondeskundigheid, intimidatie en faalangst de meeste 

informatie maar weglaat; Geen aanmoediging voor slachtoffers om 

zich te melden; 

25: 17.45 uur: Ik ben 5 minuten in de uitzending van LTv3 

ter aankondiging van de RVU-uitzending vanavond; Opnieuw maakt 

deze omroep melding van de duizenden slachtoffers, van artsen die 

zich als 'uitsmijters' lenen, en het al in maart gedocumenteerd 

inlichten van Justitie; 

25: De RVU-uitzending in Onderstroom: 'Ziek en verdacht' vindt 

plaats; Maakt melding van 600.000 zelfstandigen die een 

verzekering afsloten; Geen woonplaatsen van de slachtoffers die 

voor de camera verschenen; RVU-Adres voor schriftelijke reacties 

kwam in beeld; (Behalve een enkele boekbestelling hoor ik daarom 

niets van de slachtoffers die uitgenodigd werden de RVU te 

schrijven; Via slachtoffer de heer R. hoor ik later dat er bij de RVU 

slechts 12 reacties zouden zijn binnengekomen; Wat daarmee is 

gedaan blijft ook bij navraag onopgehelderd); 

26: Reacties op de uitzending; Een persoon heeft mijn gegevens 

via RVU gekregen; Bestelt Dossier 1850; Reacties van vrienden en 

bekenden: Woonplaats niet vermeld: 'Zo verkoop je geen boeken'; 

'Duidelijke uitzending'; 'Smerigheid kwam er wel degelijk uit'; Ander 

slachtoffer meldt ook aan een boek te werken; 'Schijnvertoning' 

vonden insiders en slachtoffers; 'Jammer dat een lelijke suggestie 

door advocaat Beer werd toegelaten: "Mensen moeten polis beter 

lezen"'; Felicitaties; 'Slecht aangekondigd in de media'; 

26: C. Bousardt van Stichting Werkgroep 1970 herhaalt nog eens 

zijn eerdere conclusie uit de stukken van mijn dossier: Mijn 

beperkingen zijn zonder enige discussie objectiveerbaar: Er is onder 

meer sprake van schade aan het cervicale traject, met invloeden op 

de algehele psychische en fysieke toestand; Ongeval of niet doet 

niet ter zake, Rabobank-lnterpolis had en heeft geen enkele reden 

om uitkering te weigeren; 

27: De heer v.d. Veerdonk van Justitie veronderstelt dat mijn 

stukken via de Procureur-Generaal naar een Hoofd-officier en via 

deze naar een Rayon-officier zijn gezonden: Men is het spoor nog 

bijster; 

27: Reacties vanuit mijn Serviceclub: 'Smerigheid kwam wel naar 

voren'; Complimenten; Een jurist attendeert me op het instrument 

'Voorlopig Getuigenverhoor': Het vereist tussenkomst van een 

advocaat, duurt een aantal maanden en kan dienen om een 

verklaring te conserveren, zonder dat of voordat er een juridische 

procedure loopt; (Na enige bedenktijd besloot ik dat middel ter 

wille van mijn gezondheid niet te gebruiken); 

27: Nieuw slachtoffer, sinds 10 jaren, meldt zich; Heeft het nooit 

durven vertellen; 

28: Ik hoor van een tandtechnicus, die voor 90% is afgekeurd; De 

verzekering wil nu, zo vertelt hij, dat hij voor de resterende 10% 

werk gaat zoeken; 

29: Met de speurijver van Justitie blijft het tobben; Ik word er 

misselijk van: De heer v.d. Veerdonk meldt '3 zieken op de afdeling, 

maandag hoort u van mevrouw Hannelore Timp, die is nu ziek'; 

OKTOBER 1995 

2: Ik hoor dat het blad 'The Rotarian' in september Dossier 1850 

heeft vermeld; 

2: Ik bericht over de sluiting van mijn bureau met motivering en 

bijlagen aan het Handelsregister; Met verzoek dit de directie door te 

geven; 

3: De heer Jan Houtsen, chef van Justitie meldt desgevraagd dat 

mevrouw Timp nog ziek is; v.d. Veerdonk zal nu zelf naar de Officier 

gaan om te vragen waar de stukken zijn; Later: 'De Officier is nu 

lunchen'; Weer later meldt Mevrouw Martens, secretaresse van de 

Officier; 'De zaak is bij mevrouw Platter onder behandeling. Morgen 

hoort u van haar nader'; 



BIJLAGE 4 LOGBOEK 



194 



3: Van verschillende kanten horen we dat er video-opnames 
van de RVU-uitzending circuleren; 

4: Ik lees in de krant dat klinisch psychologen na ernstige 
klachten door hun vereniging de NIP kunnen worden geroyeerd en 
vervolgens als beunhaas onder de naam psycholoog onbelemmerd 
verder kunnen werken; 

4: Na een jaar heb ik mijn beroepsvereniging ZOA/OOA opnieuw 
schriftelijk geïnformeerd; (Er volgt evenmin reactie); 
4: Mevrouw Platter van Justitie meldt dat mijn stukken 
compleet zijn teruggevonden; Excuses dat er 6 maanden lang 
niets mee is gedaan; Zij noemt als oorzaak: de zomer; Ze zal er 
nu spoed achter zetten; Ik hoor daarvan nader; Ze noteert 
desgevraagd de datum van de eerdere RVU-uitzending; (Kennelijk 
is ook daar vervolgens evenmin iets mee gebeurd); 
6: Administratieve brief van het GAK vermeldde ook terloops 
abusievelijk dat ik werkzaamheden verricht; Mogelijk is er 
naamsverwarring met mijn zoon, die als student af en toe wat 
bijverdient; Gelukkig bemerk ik dat; Heb brief uitgestuurd, dat dit 
onjuist is; (Blijkbaar is die vergissing daarmee de wereld uit); 
6: Ik lees vandaag en de komende dagen het boek 'Opgejut en 
uitgeput' over mensen die 'alleen maar' overspannen zijn; 
Langdurig zieken blijken nog erger vogelvrij dan ik toch na zes jaar 
en inmiddels zestig gedupeerden-voorbeelden onderhand meende 
te weten; 

8: NBD bestelt 44 exemplaren voor aangesloten bibliotheken; 
Boeksamenvatting bijgevoegd; Recensie blijkt ten derde male fout; 
9: Uitspraak Hoge Raad: Na 10 jaar moet Nationale 
Nederlanden f. 1 min. aan een sportslachtoffer betalen; Bij 60.000 
sportongevallen per jaar worden de verenigingen en scholen in de 
persberichtgeving door de schaderegelaar van harte 
aangemoedigd de dekking bij hun verzekeraar te herbezien; 
9: RVU-uitzending 'Weerwerk'; Patiënt Willem van Midlum, 
offsetdrukker uit Friesland en zijn echtgenote zijn in 5 jaar tijd door 
een carrousel van keuringsartsen, werkgever, arbeidshygiënist, 
Bedrijfsvereniging en arbeidsdeskundige nogal toegetakeld; Zijn 
vakbond reageerde daarbij aanvankelijk afwijzend; 
10: Vaste kamercommissie Volksgezondheid, Welzijn en Sport 
schrijft te hebben besloten mijn brief voor kennisgeving aan te 
nemen; (Van géén van de overige Ministers, Staatssecretarissen en 
Fractievoorzitters volgt zelfs maar bevestiging op mijn brief); 
10: Ik heb NBD Media-Nieuws per brief om aanvullende 
vermelding verzocht wegens grote publiciteit van Dossier 1850; 
(Later schriftelijk geweigerd op tegenstrijdige gronden); 
10: Vandaag de NBD per brief ten derde male verzocht 
boeksamenvatting te corrigeren alvorens de bestelde exemplaren 
te leveren; 

10: Schrijven ontvangen van een nieuw (strijdbaar) slachtoffer, 
gesteund door huisarts, juristen en patiëntenorganisaties; Direct 
beantwoord; 

10: Bericht van GAK ontvangen dat de aanvulling Toeslagenwet 
wordt betaald; 

11: Bericht van GAK ontvangen dat de ingangsdatum van de 
aanvulling Toeslagenwet niet wordt vervroegd; Er wordt geen 
rekening mee gehouden dat mijn gezondheidstoestand, de 
ontbrekende voorlichting, en ondeskundigheid bij de gemeente 
eerdere aanvraag onmogelijk maakten; Deze onredelijke beslissing 
betekent dat ik een procedure voor de Raad van Beroep moet 
starten; 

12: Ik ontvang van de NBD (Nederlandse Bibliotheek Dienst) 
afschrift van haar schrijven aan NBLC over de onjuiste aanschaf- 
informatie, waardoor uitlevering door mij is even is opgeschort; 
16: NBD Media-Nieuws bericht mij de vermelding van Dossier 
1850 in haar bulletin Media-Nieuws te weigeren; Vermeldt daarbij 
tegenstrijdige gronden; 

17: AVRO-Televizier gaat in op sportslachtoffer Astrid 
Veenhoven; Nationale Nederlanden verzette zich 10 jaar lang tot 
de Hoge Raad tegen de uitkering van de invalide jeugdige 
sportvrouw en moet haar nu f. 1 min. betalen; 
19: Mr. M.C.J. Peters geeft lezing voor de nieuw opgerichte 
Whiplash Vereniging Nederland; Uit haar gedetailleerde tekst valt 
af te leiden dat ongevalslachtoffers juridisch nog steeds vrijwel 
kansloos zijn in hun streven naar een vlotte en menswaardige 
schade-afhandeling; Schade-taxaties houden nog steeds rekening 
met dubieuze inschattingen van een onmeetbare, maar niettemin 
door welgekozen keurders steeds weer zonder onderzoek 
'gevonden' reeds vóór het ongeval aanwezige gebrekkige 
gezondheidsstructuur; En met uit de lucht gegrepen ongunstige 
perspectieven in verdere gezondheid en beroep; 
21: tv-Ook dat nog! besteedde dit voorjaar in twee reportages 
aandacht aan de onbegrijpelijke gebeurtenissen rond Ingrid van 
den Brink; De Mikro-gids maakt bij de aankondiging van dit 
programma vandaag opnieuw melding van deze eerdere 
reportages; 

25: De NBLC bericht uiteindelijk dat de correctie op de aanschaf- 
informatie is verwerkt; De bestelling zal door mij morgen worden 
uitgeleverd; 

26: Bestelling aan NBD uitgeleverd; 

26: Telegraaf maakt melding van letselschadeverenigingen, die 
naar USA-voorbeeld premie-jagers via artsen en therapeuten 
ronselt met een vergoeding van f. 250,- per aangebracht 
slachtoffer en daarbovenop 2,5% bonus over de uit te keren 



schade; Een ervan, vereniging LSG Amsterdam, zegt al 2.000 
dossiers in behandeling te hebben; LSA en LOS zeggen het niet met 
deze praktijk mee eens te zijn; 

27: Insider zegt mij dat Justitie samen met de verzekeraars de 
wetgeving dirigeert en daarom de door mij gezonden pakketten met 
belastend gegevensmateriaal naast zich neer zal leggen; Dit gaat 
me nog te ver; Bovendien zijn daarvoor geen bewijzen; (later volgen 
evenwel steeds meer aanwijzingen in die richting); 
27: Ik verneem dat er een tweede Whiplash Vereniging is 
opgericht; Uit de media-berichten en de verklaringen van bezoekers 
aan de eerste bijeenkomst blijkt ook hier, dat verenigingen als deze 
direct worden omringd door commerciële dienstverleners als zijn 
het aasgieren; Kennelijk valt er aan de ellende van deze slachtoffers 
goed te verdienen; 

NOVEMBER 1995 

1: Mr. M.E.F.H. van Erve, fungerend Hoofdofficier van Justitie, 
waarnemend hoofd van het arrondissementsparket te 's- 
Hertogenbosch meldt naar aanleiding van eerder door mij 
gezonden, zoekgeraakte en teruggevonden dossiers per brief, 
daarin geen strafbare feiten te zien; Het exemplaar Dossier 1850 
ontvang ik retour; Het vertoont geen tekenen van gebruik; Het in 
zijn antwoordbrief aangegeven onderwerp blijkt niet in 
overeenstemming met het mijne en met de door mij 
gezonden dossiers te zijn; Geen van de zich beschikbaar 
gestelde getuigen blijkt te zijn gehoord; Het is dus heel 
waarschijnlijk, dat met de onderliggende stukken op onjuiste wijze 
of in het geheel niet zijn beoordeeld; 

3: De heer Bousardt meldt dat Justitie eerder toegezonden 
belastend bewijsmateriaal eveneens ongebruikt terugzond; 
4: De Telegraaf meldt medische misstap: Manuele ingreep na 
scheefstand leidde tot whiplash bij Aleida Vosseveld; Meldde voorts 
dat verzekeraars vinden dat vrouwen maar tijdelijk werken, en bij 
arbeidsongeschiktheid dus korter uitkering behoeven; (Later blijkt 
dat verzekeraars - als ze al uitkeren - stelselmatig vrouwen óók nog 
eens met een veel te lage arbeids-eindleeftijd afschepen); 
8: Procedure wegens mijns inziens onredelijke 2 jaar verlate 
toekenning Toeslagenwet door gebrek aan voorlichting door het 
GAK en wegens onvermogen bij de Raad van Beroep heroverwogen; 
Het met behulp van een gespecialiseerd jurist opgestelde 
Beroepsschrift ligt gereed; Wij hebben inmiddels te veel twijfels over 
de rechtsgang; Echtgenote en ik kunnen het niet meer aan; Daarom 
opnieuw besloten deze procedure niet te starten; (Als ik weer later 
in een Breekijzer-uitzending verneem dat een beroep om 
billijkheidsredenen mogelijk is op medische gronden leg ik dat mijn 
toenmalige huisarts, Dr. 1. in Dossier 1850 voor; Hij weigert mijn 
verzoek om een verklaring voor het GAK; (Mijn inkomensverlies 
hierdoor bedraagt ongeveer f. 10.000); 

8: Samenvatting van mijn gedistribueerde wederwaardigheden 
na het verschijnen van Dossier 1850 (waaruit later in dit rapport is 
ontstaan) met bijlagen ter distributie binnen mijn serviceclub 
aangeboden; 

9: Ik beluister op Radio 5 de discussie met Jan Blom (Stichting De 
Ombudsman) en 4 advocaten over de wildgroei in het werven en bij 
het juridisch 'helpen' van ongevalslachtoffers; 

14: Whiplash-slachtoffers Corrie en René worden in de 
Universiteitskrant Groningen op weerzinwekkend suggestieve 
manier 'weggeschreven'. Onder meer 'met behulp van' uitspraken 
van J. Lok, medisch adviseur van Delta-Lloyd: "Whiplash is een 
syndroom en geen ziekte" en met de dooddoener: "Een stijve nek 
kun je ook krijgen als je op de tocht zit"; Met als uitsmijter de 
uitspraak van psychiater Dr. H. Busard, die Oliver Sacks citeert: 
"Vraag niet wat voor ziekte iemand heeft, maar wat voor iemand de 
ziekte heeft"; 

10: Moeder van patiënt maakt melding van een manuele ingreep 
en beschadiging door een arts-professor tijdens keuring van haar 
zoon (ongevalslachtoffer met ernstige letsels aan de wervelkolom); 
Hij ontsnapte, zo vertelde zij, aan erger door van de behandeltafel 
te springen; Zij vertelde nu ook dat haar zoon kortgeleden opnieuw 
ontsnapte; Ditmaal tijdens een door verzekeraar gevraagd 
keuringsonderzoek; De betreffende keuringsarts, ook een 
hooggeleerde, in het betreffende academisch ziekenhuis vond een 
ruggenprik nodig; De patiënt voelde argwaan en weigerde deze te 
ondergaan; Beide door haar gemelde zaken zijn medische 
handelingen die naar mijn mening voor een keuringsarts 
ongeoorloofd zijn; 

11: De Volkskrant kopt 'Handelaars in leed'; Ook over door drie 
met name genoemde partijen omstreden geachte neuroloog van 
Wijngaarden uit Amsterdam; En over de dubieuze inschakeling van 
een Detective door verzekeraar Elvia bij patiënte Gülicher; 
16: Volkskrant kopt met 'Slachtoffer whiplash naar Rechter'; Over 
de dubieuze inschakeling van een Detective bij letselschade-patiënt 
mevrouw A. Souren; SBS tv rapporteert ook; (Later heb ik de uitslag 
van het kort geding niet in de media aangetroffen); 
18: Telegraaf kopt op voorpagina 'Zelfverminking voor uitkering'; 
Bij lezing blijkt dat drie voorbeelden worden genoemd, waarbij 
controle op de juistheid niet mogelijk is; Dit naar aanleiding van een 
conferentie in Ede voor de verzekeraars; Over een 
gezondheidsfraude-rapport van Schalke & Partners; En passant 



BIJLAGE 4 LOGBOEK 



195 



wordt gesteld dat 10% van de claims frauduleus zou zijn 
(rugklachten en whiplash bovenaan); Onderbouwing ontbreekt; 
(later blijkt dit percentage voor een veelvoud overdreven te zijn); 
Gezondheidsbenadeling door verzekeraars van talloze te goeder 
trouw verzekerden, die bij hun claim gedwarsboomd en beschadigd 
worden, blijft onvermeld; 

22: De op 8 november genoemde samenvatting van mijn later 
rapport is binnen mijn serviceclub in Nederland gedistribueerd; 
28: Ik draag de uitgave-rechten van het rapport om niet over aan 
de Stichting Werkgroep 1970 voor Verkeers- en Ongevallen- 
slachtoffers; Dit als tegenprestatie voor de Stichting en de 
medewerkers daarvan voor mij gedane en te verrichten 
onderzoeken, gegeven adviezen en hulp; 

DECEMBER 1995 



1 en 2: Media berichten over advocaat Mr. Boxman, van het 

inmiddels failliete bureau Boxman & Stoel, die zich onrechtmatig 
de hem naar schatting f. 700.000 toevertrouwde letselschade- 
uitkeringen voor patiënten van een aantal verzekeraars toe- 
eigende, en in het buitenland verblijft; Gesteld wordt dat het 
bureau maar liefst 750 zaken in behandeling had van whiplash- 
slachtoffers; (Dit wordt later bevestigd in het tv-Veronica 
programma Heer Oliviers Wereld van 3 april 1997; Daaruit blijken 
(voor)uitbetalingen aan letselschadeslachtoffers ook in dit 
voorbeeld zeer laag te zijn: gemiddeld nauwelijks meer dan 
f.1.000); 

6: Bericht over zogenaamde nieuwe keuringsregels voor ME, 
tegenwoordig het Chronisch Vermoeidheidssyndroom geheten; 
6: Dr. J. Verhulst, klinisch psycholoog, schrijft in het Brabants 
Dagblad over een man, die een reeks medische en psychische 
onderzoeken moest ondergaan, uitmondend in stigmatiserende 
rapporten, omdat de betreffende artsen eikaars verhaal overdeden 
en overschreven, zonder hun eigen 'huiswerk' te doen: Uiteindelijk 
bleek dat de man gehoorgestoord was, en het dragen van zijn 
gehoorapparaat maar lastig vond; 

8: Brandpunt tv zendt uit over Burnout; Snel groeiend aantal 
van momenteel 50 a 60.000 mensen langer dan een jaar 
uitgeschakeld; Moeilijk weer integreerbaar; Maatschappij en 
economie ontwikkelen zich in een richting die de menselijke maat 
te boven gaat; (Op 23 december 1998 wordt bekend dat circa een 
kwart van de stedelijke bevolking een ernstige psychische stoornis 
heeft; Niettemin worden in diezelfde dagen keuringsartsen ervan 
beschuldigd dat ze voor jonge psychische patiënten te mild zijn en 
maatregelen voorbereid, opdat ze strenger gaan keuren); 
10: Slachtoffer herbevestigt mij desgevraagd dat de druk op zijn 
onredelijke 11-de keuring, ditmaal onder bemiddeling van de 
Ombudsman Schadeverzekering Prof. Dr. J. van Londen, met een 
excessieve duur nog steeds niet weg is; (De meermalen 
geverifieerde toedracht van dit finale gevecht over deze laatste 
keuring duurde vele maanden en staat op gespannen voet met 
diverse gedragscodes en mensenrechten); 

11: Dit rapport in derde druk verzonden aan de heer C. Bousardt 
ter distributie aan 5 door mij gegeven adressen; 
12: RTL5-Documentaire over Prof. Dr. B. Smalhout en zijn 
kritische instelling en openheid over medische fouten; 
16: Arbeidsongeschiktheidsverzekeringslachtoffers komen in 
Utrecht bijeen; Steeds hoorden wij daar weer een vergelijkbaar 
triest relaas; Schokkend was het relaas over twee zelfdodingen; 
16: Ik ontvang een artikel 2 december 1996 geschreven in het 
Utrechts Nieuwsblad door Ton de Jong over het SBS-programma 
Breekijzer; Hij citeert Pieter Storms met onder meer de woorden: 
"Als je in Nederland netjes premies betaalt, denk je dat je goed 
verzekerd bent, maar dat is dus niet zo. Ik weet, dat 
verzekeringsmaatschappijen andragogisch onderzoek doen naar 
hoe mensen reageren, hoe ze afhaken als je ze een teleurstellend 
briefje stuurt." Bij lezing moet ik denken aan de consultant 
automatisering die me een jaar geleden vertelde ervan te walgen, 
dat hij met zijn collega's maandenlang bij een grote verzekeraar 
afscheepbrieven moest concipiëren; Ik moest ook denken aan Jan 
Blom van Stichting de Ombudsman, die mij vertelde over 'uit de 
hand gelopen dossiers'; En vervolgens doorverwees naar een 
Schaderegelaar; Naar het voor mij ver verwijderde filiaal in Drente; 
Van deze mogelijkheid heb ik gelukkig geen gebruik gemaakt; 
(Later blijkt dat vaak wordt verwezen naar keuringsartsen en 
advocaten en schaderegelaars op grote afstand) 
18: Rabobank-lnterpolis zendt mij een polismantel met 
creditnota voor de protestpremies van dit jaar; Daarop staat: 
"Verzekering beëindigd"; Eerdere door mij onder protest gedane 
betalingen werden niet gecrediteerd; Het betreft kennelijk een 
eenzijdige beëindiging zonder overleg en zonder antwoord op 
eerdere schade-meldingen en correspondentie daarover; Zie de 
details daarover in Dossier 1850; 

20: Ik zend deze polismantel retour aan de Drs. H.H.F. Wijffels, 
fungerend Voorzitter van de Hoofddirectie van Rabobank met het 
opschrift: "Retour afzender, beëindiging niet akkoord!" (Ik hoor 
vervolgens niets meer, als eerder; Zie ook Dossier 1850) 
28: Mijn onafhankelijk tussenpersoon meldt dat hij door het 
aanzitten bij gesprekken van de arbeidsdeskundige met een zieke 
cliënt een ongefundeerde reductie in uitkering heeft kunnen 



terugdraaien; Bij inzage van het arbeidsdeskundig rapport bleken 
hem onjuistheden, waartegen hij met succes bezwaar zou hebben 
gemaakt; 

29: Uit betrouwbare bron hoor ik van de oproep van de afdeling 
personeelszaken in een middelgrote Nederlandse gemeente: Ook 
alle zieken moesten zich in december 1995 als gezond opnieuw 
aanmelden voor de collectieve WAO-gatverzekering; Dit om verlies 
van de rechten bij de entree in de nieuwe verzekering te 
voorkomen; Per 2 januari moesten deze mensen zich weer ziek 
melden; Een oproep tot collectieve valsheid in geschrifte waaraan 
naar verluidt volle medewerking werd verleend; 

JANUARI 1996 

Het januari-nummer van de ANWB-uitgave De Kampioen bericht 
over de hoofdsteunencampagne ter preventie van whiplash: "Het 
heeft nogal wat tijd gekost voordat artsen en verzekeraars whiplash 
herkenden. Tot voor kort werden de klachten, tot verdriet van de 
patiënten, vaak als psychische problemen afgedaan", die de 
suggestie bevat dat whiplash nu wél erkend wordt. Met deze 
suggestie die volgens de slachtofferverhalen in Dossier 1850 en in 
dit rapport kennelijk onwaar is, wordt de zich verzekerd achtende 
lezers zand in de ogen gestrooid. Wat de verzekeraars niet 
onwelgevallig zal zijn. De ANWB is actief met verzekering en 
schaderegeling. 

3: Vooraanstaand (Rabo)bankman belt me na 23 jaren weer; Wil 
weer zaken doen; Ik leg uit dat door mijn medische afkeuring niet 
meer kan; Hij beweert van mijn wederwaardigheden (ondanks de 
over enige maanden gespreide publiciteit) nog niets te weten; 
3: Catherine Keyl presenteert een programma over 10 
slachtoffers van bekken-instabiliteit; De meerderheid van de 
slachtoffers duidt aan dat de diagnose fout is geweest; De helft van 
hen duidt aan dat de klachten door medici zijn gebagatelliseerd; 
Een derde deel vertelt door artsen of specialisten ronduit te zijn 
uitgelachen; 

11: VARA-tv presenteert de Zembla-documentaire: 'Het krediet 
van de Rabobank'; Daarin wordt volgens Brabants Dagblad de 
willekeur van de plaatselijke Rabobanken tegen kleine ondernemers 
gelaakt; 

13: RTL4-tv gaat in het programma in op moeilijk aantoonbare 
aandoeningen; Slachtoffers van Myalgische Encephalomyelitis (ME), 
Bekken-instabiliteit, Fibromyalgie en Whiplash komen aan het 
woord; Een voormalig huisarts is uitgenodigd om uit te leggen dat 
deze mensen niet ziek zijn; Omdat het diagnostisch niet te voelen of 
te meten zou zijn; Wat overigens onjuist, en in vakkringen 
omstreden is; Volgens een decennia-oude Codex-Medicus zijn deze 
aandoeningen zijn al even lang bekend; De 'rustend' huisarts slaagt 
niet in zijn 'uitleg'; Na medische ontkenningen verdwijnt, zo wordt 
gemeld, een onbekend aantal slachtoffers in de veelomvattende 
wereld van de alternatieve geneeskunde; Daar blijkt het meestal te 
blijven bij het 'er beter mee om leren gaan' terwijl de klachten 
blijven; Mensen kunnen zich opladen voor een huishoudelijk 
karweitje, feestje of vakantie maar moeten het daarna bezuren; 
Maar dat ziet de buitenstaander niet; Door de aankondiging van het 
programma in de media vooraf met de term 'Modeziekten' werden 
ook deze patiënten op voorhand suggestieve wijze in de 
verdachtenbank geplaatst; En werd de argeloze kijker zand in de 
ogen gestrooid; (Later blijkt dat voormalig artsen graag door 
verzekeraars en media worden ingeschakeld bij dubieuze taken en 
boodschappen); 

17: De heer C. Bousardt bericht dat de distributie van de derde 
druk van dit rapport begin deze week heeft plaatsgevonden; 
17: Ik word opgebeld door een verslaggeefster van VPRO-Argos; 
Zij wil een radio-programma maken; Zij kreeg mijn naam van MKB- 
Nederland; Klaagt erover dat zij al wekenlang niemand bereid vindt 
over zaken als de mijne te praten; Ik leg uit waarom mensen blijven 
zwijgen en waarom ik zelf niet meer kan; Verwijs naar Dossier 1850 
en naar de heren C. Bousardt en CA. Reuter die nog wel kunnen 
praten; Bousardt zal haar ook het rapport zenden; (Het programma 
behandelt slechts uiteindelijk slechts een deel van de problematiek 
en verwijst niet naar het rapport - naar later blijkt gaat dat meestal 
zo - en wordt op vrijdag 23 februari uitgezonden); 
18: Mij wordt uit betrouwbare bron telefonisch de brief 
voorgelezen van de professor in de psychiatrie die aan de hand van 
uitvoerig onderzoek concludeerde hoe een zieke ondernemer die 
ontoerekeningsvatbaar was in die toestand door zijn verzekeraar 
werd geïntimideerd, waarna deze hem vervolgens liet tekenen voor 
een fooi als afkoop van de schade (Later beneemt deze persoon zich 
het leven); 

20: De Gelderlander publiceert over de invalide landbouwknecht 
die 30 jaar streed om een passende uitkering; C. Bousardt van de 
Stichting Werkgroep 1970 helpt hem sinds geruime tijd; Tot 
dusverre was er alleen geknoei, gechicaneer en afwijzing; (Hij is 
begin maart 1996 overleden); 

22:: Ik verneem weer van een zelfdoding van een zieke 
ondernemer; 

27: Ron Buitenhuis schrijft in het Brabants Dagblad onder de kop 
'Vrouwen hunkeren naar chocolade' dat whiplash een nieuw 



BIJLAGE 4 LOGBOEK 



196 



medisch angstsyndroom is van de laatste maanden; Inzage in de 

Codex Medicus van tientallen jaren geleden leert anders; 

28: Een deskundige in astrologie geeft belangeloos uitleg aan de 

hand van enkele computerprogramma's over mijn horoscoop; De 

analyses blijken verrassende waarheidsgetrouwe details te leveren 

over wat hij niet en ik wel weet; De eerlijkheid zal binnen enkele 

jaren zegevieren is zijn verwachting; 

29: Ik ontvang het januari-nummer van Vlaamse kritisch- 

bibliografisch tijdschrift 'Leesidee' van het Vlaams Bibliografisch 

Informatiecentrum met daarin de recensie van Dossier 1850; Er 

blijken inhoudelijke onjuistheden in te staan; 

30: Daarover schrijf ik aan de redactie een brief ter correctie; 

FEBRUARI 1996 

3: Verslaggeefster van VPRO-Argos is bij C. Bousardt van de 
Stichting Werkgroep 1970 geweest; Later nog een keer; Zij heeft 
later ook uitgebreide contacten met onder meer 3 andere mij 
bekende getuigen, en met een man uit Asten (Een ervan blijkt later 
in de uitzending te komen); 

3: Mede-getuigen danken telefonisch voor mijn rapport; Vinden 
het schokkend, informatief en gedegen; 

5: Ik verneem telefonisch van het paaien van twee slachtoffers 
met geld of andere gunsten; Dit is dan bedoeld om verzekeraars te 
sauveren; Over een 'gedupeerde', die in een groep gedupeerden 
infiltreerde en de bijeenkomst frustreerde, had ik met anderen 
hetzelfde vermoeden; Dit verschijnsel is in de literatuur bekend; 
6: Bibliothecaresse uit de stad R. zendt me een schrijven; Zij 
betuigt haar deelneming en excuses en sluit een privé 
betaalopdracht in; Dit omdat betaling van het op 29 november 
1995 door mij overhandigde Dossier 1850 door haar bibliotheek 
nog steeds op te veel moeilijkheden stuit; 

6: Twee vriendinnen van mijn echtgenote waren hier; Wisten 
nog niets van wat ons overkwam; Dan komt het er uit: Beiden zijn 
mede-slachtoffer van vergelijkbare praktijk die hun ondernemer- 
echtgenoten overkwam; Durfden daar jarenlang nooit over praten; 
Het blijkt dat ze het er nog steeds geestelijk en financieel moeilijk 
mee hebben; 

9: Afgelopen nacht had ik een visioen: Ik word door een 
menigte vertwijfelden aangemoedigd een demonisch beeld te 
maken; De mensen schreeuwen me wanhopig toe; Duizenden 
handen reiken me brokken klei aan; 

9: Verslaggeefster van VPRO-Argos vraagt mijn hulp om de ex- 
Interpolismedewerker, die aan mij en mijn echtgenoot getuigde 
van de 'uitsmijter-artsen' in de uitzending te krijgen; Ik doe een 
schriftelijke poging en zend haar afschrift; Ook zij is naar hem 
toegegaan (De afloop is dat hij niet in de uitzending kwam); 
9: De integriteit van Simon Wiesenthal is in een Duits medium 
aangevallen; (Later blijkt het om uit verband gerukt oud nieuws te 
gaan); Zelfs na de erkenning blijkt een strijder tegen misstanden 
dus niet gevrijwaard van smadelijke praktijken; 
10: De Telegraaf bericht met 'Vermoeidheid onderschat 
probleem' over een AZU-conferentie, waarin klinisch medisch 
psycholoog Prof. Dr. J. Benzing zal spreken over ME, MS 
(aandoening aan het centrale zenuwstelsel) en Burnout (frequent 
voorkomend bij mensen die hoofdarbeid verrichten en bij 
succesvolle werkende vrouwen); Artsen bagatelliseren volgens 
hem deze problemen; 

10: Brabants Dagblad publiceert over de dissertatie 'Take it or 
leave it' van KUB-docent Dr. Ing. W. van Oorschot: 'amper de helft 
van de bijstandgerechtigden krijgt die uitkering'; En: 'schrijnende 
ervaringen met de ziektewet-afschaffing zullen over enkele jaren 
breed in de media worden uitgemeten'; 'Nu nog lage premies, 
straks gaan ze omhoog'; (Inderdaad: er volgen verhogingen tot 
40% in 1999); 

12: Iemand vertelt me dat mijn rapport in politieke kring 
circuleert; Hij zegt ook: 'De niet-gezonde mensen moeten sterven, 
dat gebeurt als God uit de wereld verdwenen Is'; 
12: RVU-tv behandelt in Dossier Weerwerk 'De zaak van Duren'; 
De man loopt bij bedrijfsongeval ammoniakvergiftiging op; Na 
jarenlange ontkenningen wordt hij door de Hoge Raad in het gelijk 
gesteld; Na weer vier jaar juridische strijd krijgt hij nog steeds geen 
schadevergoeding; Hij is al 15 jaar gedupeerd; (Inmiddels weet ik 
dat hij bij lange na geen uitzondering meer is); 
14: Ik hoor van de lijdensweg voor de familie wanneer iemand 
jarenlang vermist raakt; Ik zie opeens de parallel: Als 
arbeidsongeschiktheid ontkend wordt is er ook geen definitief 
afscheid en evenmin een verwerkingsproces; 

16: Het Brabants Dagblad spreekt in een artikel van 400 
verzekeraars (op 9 november 1996 spreekt het AD over 275 
schade- en levensverzekeraars) in Nederland; Ik realiseer me dat 
zelfs als een minderheid daarvan actief zou zijn op het gebied van 
particuliere arbeidsongeschiktheids-verzekering, de raming over 
het aantal gedupeerden, bij een tot dusver aangehouden aantal 
van 25 arbeidsongeschiktheidsverzekeraars veel te laag moet zijn; 
De zoveelste reden waarom de werkelijke omvang van het 
afschepen veel groter moet zijn dan in eerdere druk van dit rapport 
geraamd: 

Zelfstandigen die na een gedeeltelijke of gehele uitkering van 
zowel de Bedrijfsvereniging als hun particuliere maatschappij hun 
bedrijf gesloten hebben volgens mij een erkend gezondheids- 



probleem; Zij hoeven hierover in hun omgeving niet te blijven 
zwijgen; Toch ken ik geen voorbeeld van iemand die langdurig 
wordt uitgekeerd; Ook daarom denk ik dat de veronderstelling in de 
raming van de schades, die zouden worden afgescheept veel te 
laag is; (Later wordt dit uit nieuwe feiten steeds opnieuw 
bevestigd); 

17: De Telegraaf meldt als zou de Centrale Raad van Beroep ME 
niet als arbeidsongeschiktheid beschouwen, ondanks dat deze 
aandoening inmiddels is opgenomen in de internationale 
classificatie van ziekten van de wereldgezondheidsorganisatie (Op 
10 juni 1996 schrijft Ineke Hendrickx uit Venlo in de Volkskrant dat 
ME is opgenomen in de internationale ziekteclassificatie van de 
WHO, maar desondanks in Nederland geen enkel recht op uitkering 
geeft); 

20: Een arts vertelt mij, dat hij een patiënt moest voorzeggen bij 
de Rechter over zijn gebreken; De man beweerde altijd heel stoer 
dat hij alles kon; Niemand had hem ooit gevraagd naar de dag 
daarop: Dan lag hij namelijk uitgeteld op bed; Artsen vroegen mij 
evenmin over 'de dag erna' te spreken; Ik vergat het ook; Hoevelen 
verging het ook zo? (Inmiddels las ik, voor hem ook te laat, van de 
mogelijkheid gebruik te maken van een klankbord ter voorbereiding 
op keuringen door vakorganisaties en in WAO-steunpunten, van de 
mogelijkheid van een dagboek, en van de mogelijkheid je door een 
hulpverlener te laten vergezellen); 

20: De media melden van de beheerscrisis bij de Ctsv; Dit 
controle-orgaan zou moeten toezien op het beheer van 80-150 
miljard gulden publieke verzekeringspremies; Het is opgericht om 
eerdere schandalen in de sociale sector voor altijd te voorkomen; 
Op 1 november 1996 onthulde Radio-Argos dat organisatie- 
onderzoek een eerdere rapportage op basis van interviews van 5 ... 
van de 200 personeelsleden toereikend achtte; Eerder was sprake 
van leugens door een of meer betrokken politici over het al dan niet 
tegenhouden van een concept Ctsv-rapportage voorafgaand aan de 
aanvaarding van de Ziektewet; De wet bleek namelijk te zijn 
achterhaald door onverwacht snelle daling van het ziekte-cijfer; De 
Ziektewet is desondanks daarop tóch aanvaard; Het bestuur krijgt 
daarna ontslag; Voorts volgt er een parlementair onderzoek, waarna 
ook de verantwoordelijk - van onbewezen leugens beschuldigde - 
Staatssecretaris het veld moet ruimen; Deze man treedt later onder 
meer in dienst van Rabobank-lnterpolis; De wet blijft overigens in 
werking; 

De Volkskrant van 3 augustus 1996 maakt melding van de punten 
waarop de Bedrijfsverenigingen ditmaal opnieuw ongecorrigeerd in 
de fout gaan: 

1. De politiek afgedwongen scheiding tussen Bedrijfsvereniging en 
Uitvoerder wordt niet gerespecteerd ; 

2. Getracht wordt om privacy-gevoelige informatie commercieel uit 
te buiten; 

3. Er wordt gesjoemeld met de ontwikkeling van commerciële 
activiteiten. 

Op 23 september 1996 volgt een vernietigend rapport van de 
Rekenkamer: Daarin wordt gewezen op een oncontroleerbare 
belangenvermenging in de publieke en de private tak waarbij een 
nacalculatiebasis de deur openzet voor nieuwe misstappen; Op 23 
oktober 1996 grijpt de Ctsv in bij het SFB: persoonsgegevens mogen 
niet voor commerciële doelen worden gebruikt; Daarmee is de zaak 
nog niet gedaan; Op 30 november 1996 wordt zonder 
noemenswaardig Kamerdebat de nieuwe organisatiewet sociale 
verzekeringen is aanvaard waarin per 1.1.97 (later wordt 1.3.97 
genoemd) het TICA (wordt later via het LISV opgevolgd door het 
UWV), waartoe Sectorraden zullen behoren die door werkgevers, 
werknemers en Kroonleden zullen worden geadviseerd over met 
welke concurrerende - de Bedrijfsverenigingen vervangende - 
uitvoeringsorganisaties een contract zal worden gesloten; De Ctsv 
heeft daarbij geen toezicht meer, maar is slechts adviesbevoegd; 
De Minister heeft aanwijzings-bevoegdheid; Begrijpt u het nog, 
waarde lezer? De Tweede Kamer wel! Of heeft deze de ogen even 
gesloten? Het gaat overigens nog steeds wél over de controle op f. 
80-150 mrd. geld van Nederlanders; De gekte gaat nog even 
verder; De niet onomstreden heer W. Scherpenhuijsen Rom. Zie: De 
geur van Geld) wordt de nieuwe Voorzitter; Intussen hebben enkele 
Bedrijfsverenigingen onnodig, maar wel praktisch, hun budgetten 
nog snel even opgevijzeld (Financieele Dagblad); Op 19 juni 1997 
wordt voor de zoveelste maal melding gemaakt van een nieuw 
waarschuwend signaal, dat er zaken niet kloppen, ditmaal een 
Rekenkamer-rapport inzake gebreken in de nieuwe WW- en WAO- 
regelgeving, afwezigheid van zicht op de mogelijke effecten, twijfels 
aan de vermeende marktwerking en kostendaling, en de controle 
daarop; Over het vervolg moet dan ook het ergste worden 
gevreesd; Uit de Volkskrant van 29 november 1997 blijkt dat de 
verzekeraars inderdaad massaal de wetten omzeilenl (Deze 
misleidende, geldverslindende en ziek(er)makende zaken worden - 
versluierd door steeds nieuwe structuurwijzigingen - tot op de dag 
van vandaag ongehinderd vervolgd)}; 

21: Het TICA meldt, eveneens na haar nog zo korte bestaan, een 
tekort van 5 miljard gulden; Een van de radio-berichten meldt dat 
het tekort is ingebouwd om de begroting sluitend te maken...! 
22: Verslaggeefster mevrouw Erica Verdegaal uit Dossier 1850, 
pagina 168 belt me tot mijn verbazing opnieuw na bijna een jaar; Of 
er nieuws is, want ze wil alsnog publiceren; Ik heb haar uitgelegd 
waarom ik niet meer kan bijdragen; Heb haar met nadruk verwezen 



BIJLAGE 4 LOGBOEK 



197 



naar mijn eerdere fax-correcties en mijn inmiddels verschenen 
boek; Gevraagd om afschrift als ze publiceert; 
23: De VPRO-Radio Argos-uitzending vindt plaats; Gedupeerden 
Tielen en Reuter komen aan het woord; Eerstgenoemde wordt, 
ondanks door zijn specialist onderbouwd volledig herstel, door een 
keuringsarts daarentegen vervolgens afgekeurd in zijn beroep en 
onverzekerbaar voor zijn pensioen; De medisch vastgestelde ziekte 
van ondernemer CA. Reuter werd door zijn verzekeraars ontkend; 
Hij zal niet meer werken, verliest na laakbaar handelen van zijn 
assuradeuren zijn uitkeringen en zijn verzekerde rechtshulp; Moet 
uiteindelijk zelfs zijn pensioenen afkopen om financieel te 
overleven; Na een keuring op bevel van de Rechter blijkt zijn 
volledige arbeidsongeschiktheid te worden herbevestigd en worden 
in ieder geval zijn uitkeringen hersteld; Verzekeraars doen bij 
monde van Prof. Dr. E. Fischer terloops op de valreep in deze 
uitzending de (volgens Dossier 1850 en dit rapport) onware en niet 
gestaafde suggestie als zou juist bij zelfstandigen veel meer aan 
reïntegratie worden gedaan; Ook de heer Reuter geeft met zijn 
verhaal, verwijzend naar vele hem eveneens bekende 
gedupeerden aan dat daar niets van klopt; De reïntegratie bestaat 
volgens Dossier 1850 en dit rapport hieruit, dat patiënten ondanks 
blijvende ziekte of gevolgen van ongeval door hun assuradeuren 
niet als arbeidsongeschikt worden beschouwd; En op alle mogelijke 
manieren uit de uitkering, resp. uit de verzekering worden 
gewerkt! 

(Reacties na de uitzending bereiken mogelijk uitsluitend het tevens 
aan de uitzending bijdragende Breed Platvorm Verzekerden; In elk 
geval wordt daarvan door anderen niet nader vernomen, ook niet 
wat het Platvorm daarmee dan eventueel wel gedaan heeft; Weer 
later blijkt dat het Platvorm voor gedupeerden ineffectief is); 
23: Management Team rapporteert over de prijzenslag, de 
verliezen en aan de lopende band vertrekkende directeuren bij de 
Arbodiensten na de invoering van de wet Terugdringing 
ziekteverzuim/Arbo; Over bedrijfsartsen die voor het eerst claims 
moeten gaan beoordelen; En over sociale verzekeringsartsen die 
ineens in een 'commerciële omgeving' moeten gaan beoordelen; 
24: Ik krijg verschillende reacties op de Argos-uitzending; De 
'onzuiverheid' is de meesten niet ontgaan; Insiders vinden ook 
ditmaal dat veel onder tafel is gebleven; 

24: Media melden dat wetsvoorstel PEMBA (premiedifferentiatie 
en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsregelingen) zal worden 
aangepast; Ongewijzigde invoering van de privatisering zou 
ongewenste tweedeling in de maatschappij te zeer bevorderen; 
24: PW bericht over de verstrengeling van Arbodiensten met 
verzekeraars; Het blijkt dat de verzekeraars luchtig de gevaren 
afwimpelen met gespierde verwijzingen naar privacyregels, 
richtlijnen van de branche-organisatie, procedures, 
kwaliteitssystemen, een projectbureau, en het advies om 
vooral de kleine lettertjes te lezen; Over controles daarop 
geen woord; 

26: (Psychisch) Zwaar gedupeerde meldt hoe zijn advocate hem 
intimideert na zijn verzet tegen haar extreem hoge financiële 
declaraties; Hij is opnieuw erg overstuur en tracht dit nu via de 
deken van advocaten te herstellen; 

28: Stadsnieuws Tilburg publiceert in groot artikel: Onder meer 
over waarschuwingen voor de gevaren van de Nieuwe Ziektewet; 
29: Ik verneem de naam van de verzekeraar waar 
automatiseerders werden ingehuurd om afscheepbrieven te 
concipiëren; 

29: IKON-Vesuvius brengt het programma: 'Druk, druk, druk'; 
Met daarin onder meer: de flexibele werknemer uit de 24-uurs 
economie is volgens de ervaring van een uitzendbureau beneden 
de 25 jaar; Boven de 30 zijn uitzendkrachten wat flexibiliteit betreft 
al niet geschikt meer; Verder onder meer: Veel Burnout onder 
huisartsen boven 50 jaar; 

29: tv-Ronde van Witteman: over ongewenste relaties van 
therapeuten en patiënten; Het blijkt fout te gaan als er sprake is 
van onvoldoende normbesef, een afhankelijkheidsrelatie en 
intimidatie; Geleidelijk is het me de laatste tijd duidelijk geworden: 
De parallel van kindermishandeling en incest met die van de 
gewraakte praktijk van een aantal particuliere ongevallen- en 
arbeidsongeschiktheid-verzekeraars en medici; Het gaat steeds 
meer, zo denk ik nu, over de onder misbruik van een 
afhankelijkheidsrelatie, de (geestelijke) verkrachting van mensen ; 
Dit wordt nog duidelijker onder meer uit de verklaringen: 
29: In het RTL4-tv programma Barend en van Dorp onthullen drie 
top-judoka's jarenlange onbewezen ernstige seksuele intimidaties 
door hun trainer-coach; Hij heeft deze aanvankelijk schriftelijk 
toegegeven en later ontkend; Een van de slachtoffers voelt zich 
bedreigd; Justitie is een onderzoek gestart; 

MAART 1996 

1: Het blad Wetenschapsbeleid meldt onder meer: '13.000 niet 
aangeboren ongevalshersenletsels per jaar; Een groot deel wordt 
naar huis gestuurd met blijvende klachten van cognitieve aard; 
Nog steeds wordt gedacht dat cognitieve aandoeningen niets met 
de sturing vanuit de hersenen te maken hebben; Je tanden op 
elkaar zetten en flink zijn, je best doen, anders is het je eigen 
schuld; Maar dat is een blunder van de eerste orde, want dat komt 
ook uit het brein voort; De whiplashdiscussie is daar een typisch 



voortvloeisel van; De maatschappelijke kosten zijn hoog' aldus het 
blad; (Kort daarop wordt de verschijning van dit blad gestaakt); 
1: Staatssecretaris van Sociale Zaken stuurde alle ondernemers 
een voorlichtingsbrief over de Nieuwe Ziektewet; Ik schrijf hem in 
antwoord opnieuw over mijn wederwaardigheden en de eerder 
gemelde verzekeraarspraktijken ditmaal ook met het verzoek om 
mij, vanwege de eerdere sluiting van mijn bedrijf, uit de mailinglist 
te verwijderen; (Ik krijg daar geen antwoord op); (Deze man heeft 
nog vele jaren een topfunctie in het Rabobank-lnterpolis concern); 
2: Docent psychologie Jan Boelhouwer stelt in het Brabants 
Dagblad onder meer 'dat de top-judoka's naar Justitie hadden 
moeten gaan'; Hij noemt de rechtstreekse publiciteit 
'karaktermoord' en 'vernietiging van persoonlijkheid zonder dat 
sprake is van schuld'; Volgens mij gaat hij voorbij aan de 
verantwoordelijkheid van de sportbond, die na een schriftelijke 
klacht al geruime tijd op de hoogte was; Het lijkt er ook op alsof 
Boelhouwer niet in staat is tot invoeling van de slachtoffers; (Later 
ontneemt de Sportbond de trainer-coach de licentie; Weer later 
achtte de Rechter de aanklacht bewezen); 

7: De krant van zorgverzekeraar CZ meldt dat er sprake is van 
een samenwerking met Rabobank-lnterpolis, waardoor men 
particuliere verzekeringen van CZ nu onder meer ook bij 
Rabobankkantoren kan afsluiten; 

7: Brabants Dagblad schrijft dat een van de op onze 
persconferentie op 29 augustus uitgenodigde afwezige politici, vóór 
het aannemen van de omstreden en achterhaalde Ziektewet op de 
hoogte was met de in het Ctsv-concept gemelde bezwaren. Zie 20 
februari 1996) en toch zwijgend instemde; (Enkele dagen later 
wordt in vele media gemeld dat ook gold voor andere 
regeringsfracties; Allen ontkennen later); 

7: Een van de slachtoffers in de kring van gedupeerden - een ex- 
Rabobank-lnterpolismedewerker - valt door de mand; Het blijkt een 
door zijn verzekeraar afgekochte zieke, die een 
slachtofferbijeenkomst frustreert; Verschillende gedupeerden 
hebben dit onafhankelijk van elkaar geconstateerd; 
7: VARA-tv onthult in het programma Zembla ernstige klachten 
van 20 uit 200 gedupeerde beroeps-militairen; Tegen medici, 
commandanten en legerleiding bij Defensie na missie in Cambodja; 
De klachten en de 'behandeling' vertonen op vele punten 
parallellen met die van de andere slachtoffers in dit rapport; 
8: Een politica vertelt in Brabants Dagblad: Jongeren rollen van 
de ene in de andere tijdelijke baan, zonder dat rechten (WW, WAO) 
worden opgebouwd; Eerst met 33 jaar hebben zij bij 
arbeidsongeschiktheid aanspraken op WAO; 

9: Brabants dagblad citeert Persofficier Koops van het OM Breda: 
'Zonder aangifte tegen judoleraar Ooms is strafvervolging 
onmogelijk'; (In 1998 is de wet op dit punt gewijzigd); 
9: Het Brabants Dagblad meldt naar aanleiding van de week van 
de psychiatrie: 'Als Nederland het probleem van de psychische 
overbelasting onder de bevolking niet snel onderkent bestaat de 
kans dat er een groot maatschappelijk probleem ontstaat, 
constateert het psychiatrische veld'; (Op 23 december 1998 wordt 
gepubliceerd dat een kwart van de stedelijke bevolking een ernstige 
psychische stoornis heeft; Maar er is niemand die zich erover (durft) 
op te winden: alsof dit normaal is; Over diepere oorzaken wordt nu 
en later niet gesproken); 

10: Zie ook het citaat van de consultant op 23 oktober 1994 
voorin dit rapport; Hij vertelt me vandaag verder over de 
Ombudsman Schadeverzekering, die in de RADAR-uitzending 
suggereerde als zou men de polisvoorwaarden niet lezen; En zegt: 
'Maar dat maakt niet uit; Bij de maatschappij waar ik de procedure 
voor de Ziektewetpolissen moet maken, ben ik de enige met 
verzekerings-ervaring; Omringd door onervaren assistenten en 
uitzendkrachten lopen we vast in de vragen aan de informatie-desk 
over de voorwaarden van reeds uitgegeven polissen: We weten het 
niet, want er is nog niet over nagedacht; We kijken met walging 
opzij; Als ik of mijn baas bezwaar zou maken zijn er voor ons zo tien 
anderen voor dit werk; De macht van het geld en de lobby is 
ongekend'; 

11: Het tv-RVU Programma 'Dossier Weerwerk' doet verslag van 
verkeerslachtoffer Hans van Maanen; Samen met een bureau 
Slachtofferhulp toont hij fouten aan, gemaakt door de Verkeers- 
officier van Justitie; Na veroordeling van zijn handelwijze door de 
Nationale Ombudsman kan er van de Officier geen excuus af; 
12: Opnieuw een bijdrage in het Brabants Dagblad naar 
aanleiding van de week van de psychiatrie; Ditmaal wordt melding 
gemaakt van de tegenstellingen tussen de 'somatische' (apparaten) 
geneeskunde, die met dure diagnostische middelen ziektepatronen 
vaak slechts zouden bestendigen (van een 'gelijke relatie' tussen 
arts en patiënt is geen sprake), en de psychiatrie, waar juist samen 
met de patiënt oorzaak en opheffing zou worden nagestreefd, en 
men pleit voor een betere samenwerking tussen beide groepen 
hulpverleners; 

13: Brabants Dagblad bericht over Dr. Caroline Swanink, die deze 
maand aan de KUN hoopt te promoveren op onderzoek naar ME. Zij 
heeft de moeheid van patiënten in zekere mate kunnen meten. 
(Zoals uit eerdere berichtgeving bekend) doen patiënten de 
grootste moeite om er bovenop te komen; Toch slaagde slechts 4% 
van haar onderzoeksgroep daarin; 

13: Radio 1 meldt: Tweede Kamer reageert geschokt op het 
relaas in besloten zitting van 27 militairen, die chronisch ziek 



BIJLAGE 4 LOGBOEK 



198 



werden na uitzending in Cambodja en wenst eigen onderzoek; De 

Kamer wil geen ontslag of andere benadeling van de betrokken 

militairen; Zie de eerdere onthulling op 7 maart; (Op 5 juni 1996 

zegt de Staatssecretaris aan de Kamer een onafhankelijke 

helpdesk en een nieuw, breder onderzoek onder alle uitgezonden 

Cambodja-gangers toe); 

14: Marcel van Dam vertelt in VARA-tv, dat eigen onderzoek 

heeft uitgewezen dat op 32.000 Nederlandse artsen in 1995 

slechts één klacht tegen een arts-collega is ingediend; Het betrof 

niet eens de beroeps-uitoefening: Het ging over het maken van 

reclame; 

19: Bericht in de Telegraaf: 'Verzekeraars geven gewonden 

zwijggeld'; 

20: Bericht in enkele dagbladen: 'Geknoei met slachtoffers van 

ongeval moet afgelopen zijn'; Daarin ook: C. Bousardt van de 

Stichting Werkgroep 1970 verzoekt de Minister van Justitie per 

brief om een Openbare Hoorzitting over de werkwijze van een 

aantal verzekeraars en medisch specialisten; (Hij ontving een jaar 

later van de Minister antwoord, waaruit geen enkel voornemen 

blijkt om de excessen in de kern te onderzoeken, laat staan aan te 

pakken); 

20: Stadsgewest schrijft over bureaus voor Rechtshulp; Onjuiste 

voorlichting over wie in aanmerking zou komen: Inkomen zou toets 

zijn, vermogenstoets wordt niet genoemd; 

20: Brabants Dagblad plaatst een ingezonden reactie: 'Dystrofie 

vraagt om zorgvuldigheid'; Weerwoord tegen de gemakkelijke niet 

aangetoonde (veronder)stelling van Dr. J. Lockefeer, dat bij 

Posttraumatische Dystrofie (PD) een psychische achtergrond zou 

spelen; Schrijfster stelt dat dit niet is bewezen; 

23: De Telegraaf schrijft over Karel Korporaal die na zware 

medische fout en onverschilligheid zwaar gedupeerd werd; De 

neuroloog wist een schorsing te ontlopen door de zaak voor te 

leggen aan de Rechtbank in Den Haag: Boete f. 2.500; Korporaal 

veranderde inmiddels van advocaat; 

23: In hetzelfde dagblad: Nationale Ombudsman laat een keuring 

toe van een patiënt, die al vele malen eerder medisch is gekeurd, 

in opdracht van de Centrale Raad van Beroep; Dit staat op 



gespannen voet met de gedragscode medisch adviseurs (waarborg 
van een patiënt tegen onnodig/bezwarend onderzoek); 
23: Ik lees in het blad 'Aaneen' over de zieke die na een 
dagverslag te overleggen en een kritisch gesprek met de 
controlerend arts hierover niet meer werd gesommeerd te werken; 
26: Steeds hoor ik hetzelfde verhaal: Ditmaal weer een andere 
orthopeed die weer een ander slachtoffer zei: "U heeft een ernstige 
rugafwijking." Korte tijd later ging deze medicus werken voor een 
verzekeringsmaatschappij, zag de patiënt opnieuw en achtte deze 
nu opeens gezond; De gedupeerde kreeg geen uitkering meer; Hij 
moest zijn zaak opgeven en raakte financieel aan de grond; 
26: Een advocaat doet een boekje voor me open: No cure no pay 
begint met een handtekening van de cliënt; Blijkt de patiënt later 
een gegeven tegen de raadsman vergeten te noemen of te hebben 
verzwegen, dan volgt alsnog declaratie; De fee kan volgens hem 
oplopen tot 60% van het met een overwinning gemoeide bedrag; 
Juristen hebben een uitgebreid arsenaal om de procesgang te 
traineren; Antidateren komt voor; Fouten bewust laten zitten ook; 
Juristen die de verleiding voor zwarte betaling niet weerstaan 
worden chanteerbaar; Regelmatig zijn er schrappingen uit het 
advocaten register; 

26: Ditmaal wel een erg slechte nacht; Uiteindelijk viel ik weer in 
slaap; Later droomde ik en zag: 'Ze kwamen eruit. Stuk voor stuk. 
Sommigen oogden normaal, anderen verfomfaaid, weer anderen 
verdwaasd. Enkelen riepen woorden. Af en toe werden langwerpige 
houten dozen uitgedragen en afgevoerd. Aan de andere kant stond 
een rij wachtenden. Onderbroken door pauzes gingen ze stuk voor 
stuk daar binnen, meestal oogden ze normaal, sommigen 
verdwaasd. Mensen eromheen keken ernaar, maar zagen het niet. 
Ze hoorden, maar verstonden niet. Zo ging het elke dag. Jaar in jaar 
uit. ' 

26: Het AVRO-tv programma 'Vinger aan de pols' zendt uit: Het 
gaat over 6 jaar ontkenning van ongeval- en coma-hersenschade bij 
patiënt Sandra. 

Einde van het Logboek. 



Belangrijke feiten na maart 1996 werden rechtstreeks in de tekst van dit rapport opgenomen. 



BIJLAGE 5 TALLOZEN OVER ONZUIVERE BEHANDELING 

Gedupeerden uit BIJLAGEN 3 en 9 en anderen meldden een aantal van onderstaande zaken: 

MISLEIDENDE VERKOOP 

1 . Misleid bij de polisaankoop 

2. Achteraf blijkt steeds weer de polis in het voordeel van de assuradeur te worden uitgelegd 

3. Sommige rechten van verzekerde zijn in de voorwaarden onvermeld 

ONBILLIJKHEDEN 

1. Als alles inzichtelijk is, kunt u een beroep doen op uw verzekering (Bouwfonds); Omdat u (door uw 
uitputting) naliet uw aandoening tijdig te melden keren wij u die periode niet uit (AEGON); Bron AD, 
21 oktober 1999 

2. 'Aangezien u meent aan het ongeval een hersenletsel te hebben overgehouden, verzoeken wij u het EEG 
(elektro-encefalogram) van vóór het ongeval te willen meebrengen. Wij zullen dit vervolgens na 
ontvangst voorleggen ter bestudering aan onze medisch deskundige.' 

3. Bij schade worden uit aanvraagformulieren ontbrekende gegevens gezocht en als verzwijging uitgelegd 

4. Na een jaar ziekte wordt het te duur en proberen een aantal verzekeraars met alle mogelijke middelen van 
de schade of van het slachtoffer af te komen 

5. 'Wij kunnen uw verzoek tot uitkering van schade niet honoreren omdat u tijdens uw verblijf in het 
concentratiekamp niet aan uw premieverplichtingen hebt voldaan '. Zie ook het boek Tsedaka van Em. 
Prof. Dr. I. Lipschits) 

6. Verzekeraars wijzen in hun contracten graag naar door hen zelf aan te wijzen artsen en distantiëren zich 
tegelijkertijd stelselmatig van hen onwelgevallige medische rapporten of traineren de inzage daarvan, 
zonder dat er sprake is van inhoudelijke argumenten, en kennelijk zonder dat zij daarop worden 
gecontroleerd of gecorrigeerd 

7. Omdat u zwart bent berekenen wij u een hogere premie (ING, Aegon, Fortis, 20 december 2000) 

MEDISCHE MALVERSATIES 

1. Verzekeraars oefenen in een aantal gevallen druk uit op medisch specialisten; Om hun bevindingen over 
de gezondheid, resp. het letsel van een patiënt niet op papier te zetten (bron: 694) 

2. Medische en arbeidsdeskundige rapporten bevatten steeds weer ongecontroleerde en ongecorrigeerde 
suggesties van (vermeende) gebeurtenissen en (veronderstelde) vroegere ziektes, ook over de jeugd, en 
ook over de karakterstructuur 

3. De keurend neuroloog was zo vriendelijk om in het keuringsrapport behalve een hersenkneuzing een 
lichte neiging tot epilepsie te noteren, waarna tot vreugde van de aansprakelijk verzekeraars de officier 
van Justitie ervan afzag om twee roekeloze automobilisten niet te vervolgen (VVS -Nieuwsbrief december 
1999) 

4. Patiënten klagen massaal over verschillen in wat artsen hen meedeelden en de door hen geschreven 
medische rapportages 

5. Ik machtigde Movir om informatie in te winnen bij mijn behandelend neuroloog, maar tot mijn verbazing 
werd ook een internist uit mijn vroegere zwangerschap gevraagd (gedupeerde fysiotherapeut Margot van 
Blijswijk in Argos op 9 januari 1999) 

6. Het medisch verzwijgen/weglaten/verdraaien van evidente feiten (Onder meer in de vorm van het 
bagatelliseren van foto-verslagen, overduidelijke letselschade die veroudering wordt genoemd; Ook ziet 
men het onjuist citeren van medische rapporten, het verdoezelen van röntgen- en andere medische 
rapporten of -transmissie, en valsheid in geschrifte; Zie ook 'Uw geld en uw Leven') 

WEGLATEN 

1. Na een ramp: De stoffen waarnaar wél is gezocht zijn niet gevonden 

2. Recht op een door patiënt zelf aan te wijzen keuringsarts werd verzwegen of gefrustreerd 

3. Gebrekkig medisch overleg of het achterwege laten ervan; Vaak is, waar gezegd wordt dat er overleg 
was, daarvan in de dossiers niets zichtbaar 

4. Dossiergegevens die zoekraken 



BIJLAGE 5 TALLOZEN OVER ONZUIVERE BEHANDELING -200- 

INTIMIDEREN 

1. De wens tot een door patiënt zelf aan te wijzen advocaat (bij een rechtsbijstandverzekering) wordt 
gefrustreerd 

2. Ontmoedigingspogingen of intimidatie, verwijzend naar repercussies; Voorbeeld: Als u geen Prozac slikt 
krijgt u geen uitkering (auteur Mr. Dr. Carien Carsten); Ander voorbeeld: Uw verzet tegen onze visie is niet 
bevorderlijk voor de financiering van uw onderneming 

3. Oneerlijkheden, onvolledigheid, bagatelliseren en traineren van zaken bij de behandeling door klacht- 
organen 

4. Frequent wordt melding gemaakt van laakbare handelingen bij de zaakbehandeling door schaderegelaars, 
advocaten en (plaatsvervangend) Rechters; Zie ook het IRM-rapport 

5. Wie tegen onrechtvaardige behandeling bezwaar aantekende ziet zich nadien in het medisch/ 
verzekeringscircuit gestigmatiseerd 

OVERIGE 

1. De door u gemelde wijziging in uw gezondheid beschouwen wij als een nieuwe ziektemelding, aangezien 
wij u inmiddels als gezond beschouwden. De in de polis overeengekomen wachttijd is daarmee opnieuw 
ingegaan (Rabobank-Interpolis); 

2. Bijna altijd klachten over de rechtsbijstandverzekering, van velerlei aard 

3. Patiënten ervaren het jojo-effect (Dossier 1850, pag. 118). 



BIJLAGE 6 TALLOZEN OVER ONEERLIJKE SUGGESTIES 

Suggesties aan gedupeerden en/of hun begeleiders gedaan door hun verzekeraar en/of (bank)tussenpersonen, artsen, 
arbeidsdeskundigen, medisch adviseurs, advocaten en journalisten. Gedupeerden melden meestal meerdere van 
onderstaande suggesties. Ze zijn onder meer bekend uit BIJLAGE 3 en 9: 

DOODDOENERS 

1. Het zijn nu eenmaal de kneusjes die zich verzekeren ('Uw geld en uw leven') 

2. Wij ontkennen dat het slachtoffer een vader had; Tevens ontkennen wij de economische waarde van de 
moeder (Boeiing, 5 jaar na de Bijlmerramp; Telegraaf 4 oktober 1997) 

3. U leest teveel damesbladen (plastisch chirurgen tegen siliconenslachtoffers) 

4. U bent ten prooi gevallen aan hysterie, het zit tussen de oren, of anders is het conversie (Groene 
Amsterdammer 20 mei 1998) 

5. U moet maar op streng dieet gaan dan zullen uw klachten wel overgaan (huisarts en psychologe van 
ernstige RSTpatiënte Corien Werk; 'Handvat, nr. 1997) 

6. Wij adviseren u de in de betreffende oorlog strijdende partijen aansprakelijk te stellen voor het verlies 
van uw onderbeen ('Ziek van Defensie') 

7. Terwijl u in coma lag hebben wij de door u betaalde premies terugwerkend tot vóór de datum van uw 
ongeval terugbetaald, zodat wij u nu niet meer behoeven uit te betalen (Telegraaf, 14 november 1998) 

8. Uw longemfyseem is geen ziekte (hoorde bouwvakker André van Ginkel met 25% restlonginhoud van 
zijn Uvi in Trouw, 16 januari 1999) 

9. De persoon die de garagedeur tegen u opende kon u niet zien, daarom keren wij niet uit (Interpolis en 
ARAG 'Ook dat nog' 22 februari 1998) 

10. Wij hebben uw brieven niet beantwoord, daarom werkt U niet mee 

11. U heeft het (door onze eigen Ombudsman Schadeverzekeraars bekritiseerde aanvraagformulier) niet 
goed ingevuld (UAP en andere verzekeraars) 

12. Volgens dit omstreden aanvraagformulier heeft u in onze interpretatie gebeurtenissen verzwegen (UAP 
en andere verzekeraars) 

13. U bent te vroeg gestopt vanwege uw zwangerschap 

14. Deze vrouw trachtte uit de mislukte abortus een slaatje te slaan door geen tweede abortus te ondergaan 
(Nationale Nederlanden, AD, 2 oktober 1999) 

15. Ondanks politierapporten en ziekenhuisver slagen zijn wij na 7 jaar onderhandelen van oordeel dat het 
ongeval, waardoor u invalide werd, niet heeft plaatsgevonden (Waarborgfonds) 

16. U bent te laat gestopt met werken toen u zwanger was 

17. U kunt toch op uw rug werken! (arbeidsdeskundige voor Rabobank- Interpolis) 

18. U heeft uw bedrijf moeten staken, dus zeggen wij nu de verzekering eenzijdig op (Rabobank- Interpolis, 
Movir) 

CAUSAAL GEGOOCHEL 

1. Gezien uw predispositie voor deze kwaal keren wij u niet uit; 

2. 'Conclusie: Patiënt met een psychiatrisch verleden' (neuroloog Dr. J.P.C. Peperkamp in zijn 
onderzoeksrapport op 28 september 1994) 

3. Er is iets met uw jeugd of uw karakterstructuur (vele verzekeraars) 

4. ... er is hier sprake van een reeds aanwezig dérangement intern... 

5. Vroegere ziekte of ongeval is de oorzaak (vele verzekeraars) 

6. 'Volgens onze informatie geven de geldende polisvoorwaarden u geen recht op uitkering, daar u als kind 
ooit van de trap bent gevallen' 

7. In de ons beschikbare medische rapporten lezen wij dat u ooit hoofdpijnklachten had; Dit overschaduwt 
de door u gemelde schade; 

8. Heeft niets te maken met ongeval, het is slechts een normaal verouderingsproces (vele keurders) 

9. U mankeerde al iets voor de ziekte of het ongeval (vele keurders) 

10. Ik blijf erbij dat uw armkwaal met pleuritis te maken heeft (Dr. Jhr. Stratenus voor Victoria Vesta in 'Uw 
geld en uw leven') 

11. U bent gewoon verkouden en de pijn in uw arm zal wel wegtrekken (GGD over Bijlmerslachtoffer uit 
1992 met chronische ontstekingen in de luchtwegen, zenuwpijnen in de arm, verdwenen reukvermogen 
en concentratieverlies; Nadere informatie: Telegraaf, 4 oktober 1997; Manifest, 25 september 1997) 

12. WIJ hebben u vóór toetreding goedgekeurd, en u werkte altijd gezond; Daarom moet U nu achteraf met 
medische rapporten bewijzen dat u vóór uw ziekte gezond was (vele verzekeraars) 



BIJLAGE 6 TALLOZEN OVER ONEERLIJKE SUGGESTIES -202- 

13. U bent ooit met skiën gevallen, volgens onze polisvoorwaarden bent u verplicht dit voorval binnen drie 
maanden te melden; Wij ontvingen een dergelijke melding niet; Wij keren derhalve niet uit 

14. U was anders toch in uw beroep of in de markt vastgelopen (vele verzekeraars) 

15. U heeft inmiddels een traumatische neurose opgelopen, maar deze gevolgschade heet een (niet 
objectiveerbaar) syndroom en is dus niet gedekt 

16. De schade is te ver verwijderd van de onzorgvuldigheid van de arts (Dordtse Rechter, Telegraaf, 31 juli 
1998) 

17. Wij zullen uw schade niet betalen aangezien een familielid van u ooit is veroordeeld was wegens oplichting 
(Nationale Nederlanden, AD, 2 oktober 1999) 

EIGEN SCHULD 

1. U heeft klakkeloos een polis gekocht (free-lance-journaliste E.V.) 

2. De verkeerde verzekeraar gekozen 

3. Verkeerde tussenpersoon gekozen 

4. Verkeerd pakket gekozen 

5. U heeft beknibbeld op het pakket 

6. Niet overgeschakeld naar betere verzekeraar of pakket 

7. Niet geluisterd, kleine lettertjes (suggestie van Mr. J. Beer voor RVU-tv en van anderen) of brieven niet 
gelezen (journalist) 

8. U heeft te hard gewerkt (journalist) 

9. U heeft de zaak beduveld 

10. Polisvoorwaarden overtreden (vele verzekeraars) 

11. U heeft teveel gesport 

12. U heeft te weinig aan sport en ontspanning gedaan 

13. Uw bedrijf loopt niet goed 

14. Uw bedrijf ligt nu eenmaal ongunstig 

15. Bijgaand een paar publicaties over de werkgever van uw tussenpersoon, ziet u nu ook dat u verkeerd heeft 
gekozen ? (verzekeraar NOG) 

16. U gedraagt zich niet als dossier, maar als mens 

17. Of erger nog: als zieke, en u verzet zich: Wij beschouwen u nu als querulant (vele verzekeraars); U heeft 
nu een 'dossier met stip' (advocaat) 

GEGOOCHEL MET AANDOENINGEN 

1. Men mankeert niets na het ongeval, grijpt zich vast aan een pseudo-kwaal, een mode-ziekte, steeds zijn het 
dappere mensen die streven naar het onbereikbare, zij vinden hierin een alibi om zonder eerverlies uit de 
race van de maatschappij te ontsnappen; Er is iets psychisch; Een aanklacht tegen de maatschappij en 
psychotherapie is het beste (hypotheses en advies van Psychiater Prof. Dr. G.F. Koerselman in diverse 
media, eind april 1998) 

2. 'In het ongeluk heeft hij een zondebok gevonden voor zijn frustraties' (zenuwarts M. Dorren in 'Uw geld 
en uw leven') 

3. Het mag dan waar zijn dat u volkomen bent opgebrand, in onze terminologie bent u overspannen, dat is 
volgens onze voorwaarden geen ziekte, maar een gebrek, dus krijgt u niets 

4. Wat u heeft is een (niet objectiveerbaar) syndroom en geen ziekte (vele verzekeraars) 

5. Spijtig voor u is er niets gevonden. ... Maar als u wil kan ik u wél behandelen. Dan moet u maar een 
afspraak maken. (Drs. B.R.M. Kuypers, klinisch psycholoog NIP, tevens psychotherapeut, onderhands 
ingeschakeld als 'onderaannemer' door favoriete keuringspsychiater Drs. SJ. Duinkerke van Rabobank- 
Interpolis; Bron: Dossier 1850) 

6. Dat is niet te zien: Dat is een schaduwlijntje; Dat valt binnen de marges van de foto' ('dat' bleek een 
wervelbreuk) 

7. Gaat u maar op streng dieet, dan gaan uw RSI-klachten wel over (psycholoog) 

8. Het is nog maar de vraag of uw vrouw in coma (mevrouw Stinissen) vreugde derft of smart lijdt; Oftewel: 
Uw vrouw is eigenlijk te ziek om schadevergoeding of smartengeld te krijgen (Nationale Nederlanden) 

9. Het treft ons (verzekeraar) bitter dat u als nabestaande van de patiënt vasthoudt aan een uitkeringsniveau, 
dat wij voor u als een onevenredig verlangen naar middelen beschouwen 



BIJLAGE 6 TALLOZEN OVER ONEERLIJKE SUGGESTIES -203- 

U KUNT NOG VAN ALLES 

1. U ziet er (te) goed uit 

2. Hij kan zijn papieren anders goed op een rij leggen (keurder voor 'de Goudse') 

3. U kunt zich verzetten, dus bent u gezond 

4. U kunt goed praten: dus bent u gezond 

5. Zijn kop staat er anders nog goed op, mevrouw! (keurder voor 'de Goudse') 

6. Patiënte is overigens wél in staat de patiëntenvereniging te bezoeken (aldus arts over gelaedeerde) 

HET ANTWOORD SCHULDIG 

1. Dit medisch rapport bevalt ons niet (vele verzekeraars) 

2. Rapport(en) en of machtiging(en) is/(zijn) door ons niet ontvangen (vele verzekeraars) 

3. Wij vinden geen verslag van het medisch overleg waar u over spreekt (vele verzekeraars) 

4. Wij kunnen het medisch geheim niet doorbreken 

5. Ik zie een niet-zieke vrouw (las Hilde Hoff in haar medisch dossier) 

PARAPLU GAAT DICHT 

1. U heeft op medisch advies uw bedrijf moeten verlaten, dus bent u nu gezond 

2. U meldde schade en raakte uit het arbeidsproces, dus is de polis beëindigd (vele verzekeraars) 

3. De plaats waar u zich tijdens het ongeval bevond valt buiten de dekking 

4. U bent een hele zeldzame uitzondering; een op zich staand geval, dat pech had 

DESGEWENST TRAINEREN WIJ TOT UW DOOD 

1. ...Een eventuele procedure zal minstens 12 jaar duren en dan bent u al een oude man (advocaat Witte voor 
de Rabobank tegenover gedupeerde ondernemer; Bron: Kees Huls, Heino, 30 januari 1998) 

2. Pak het zwijggeld nu maar aan, want binnenkort bent u dood, dan heeft u niets 

OVERIG 

1. Hier is sprake van één van die gelukkig zeldzame gebeurtenissen, welke nu eenmaal onvermijdelijk zijn en 
die het onafwendbare risico vormen van het uitoefenen van de geneeskunst (dr. AJ. Roskam, 
verzekeringsgeneeskundige van Nationale Nederlanden; De waarheid was evenwel totaal anders: 
ondeskundig, foutief en ongecontroleerd handelen van de anesthesist, en onvoldoende/onjuiste 
nabehandeling; Aldus rapport Smalhout, 6 maart 1978) 

2. De datum vullen wij later in 

3. 'Met de fusie van uw bedrijf zijn er uitsluitingen in uw polis opgenomen' (Nationale Nederlanden) 

4. Bedrijfsverenigingen waren altijd de soepelheid zelve; Bij ons is dat anders: Niet zeuren! (Rabobank- 
Interpolis) 

5. Onze medici worden nooit gecontroleerd 

6. De onafhankelijkheid van de medicus is ons hoogste goed (aldus Herman Wijffels voor Rabobank- 
Interpolis) 

7. Dan zoekt u toch een nieuwe levensgezel! (keuringsarts voor WUH) 

8. Dat u al jaren geregistreerd was als samenwonend komt ons slecht uit; Daarom betalen wij het verzekerd 
overlijden van uw partner niet uit (Zwolse Algemene) 

9. U heeft nog spaarcentjes (keuringspsychiater Drs. S.J. Duinkerke, een van de favoriete keurders van Rabobank- 
Interpolis; Dossier 1850) 

10. Wij hebben uw uitkering verlaagd, de rest krijgt u van de Bedrijfsvereniging 

1 1 . Ook als u een uitkering zou hebben gehad, dan zou deze door het bereiken van de eindleeftijd inmiddels 
zijn beëindigd (uitkeringsgerechtigde was 59-jaar; polis luidde: eindleeftijd 65 jaar; Rabobank-Interpolis) 

12. Wij beloofden u levenslang in verband met uw invaliditeit te vergoeden; Met dank aan het Nieuw 
Burgerlijk Wetboek dus niet en beroepen wij ons op de verjaringstermijn (Centraal Beheer, Ook dat nog, 8 
maart 1998) 

13. Zolang de Nederlandse Rechtsorde ons die mogelijkheid openlaat houden wij desnoods zaken onder tafel 
of nemen wij gaarne onze toevlucht tot de leugen (Nationale Nederlanden, AD, 2 oktober 1999) 



BIJLAGE 7 TALLOZEN OVER VERTRAGINGSACTIES 

Stereotiepe reacties van assuradeuren, Ombudsmannen, klachtorganen, meldpunten, 'rechtshandhavers' en 
'belangenbehartigers' aan duizenden slachtoffers. Deze ontmoedigingen dragen bij aan het te vaak afzien van rechten door 
deze patiënten. Gedupeerden die deze zaken hebben gemeld zijn onder meer bekend uit BIJLAGEN 3 en 9: 

VERTRAAGD 

1. Door fusie heeft het intern overleg langer geduurd 

2. Door een vergissing is het antwoord uitgebleven 

3. Vakanties hebben de zaak vertraagd 

4. Wij hebben uw machtiging niet ontvangen 

5. 'Er is thans een nieuwe medisch adviseur met uw dossier belast' 

6. Door ziekte is de zaak blijven liggen 

7. Tot mijn spijt heeft de beantwoording van uw brief enige vertraging (3 maanden) ondervonden, waarvoor ik mijn 
excuses aanbied (Justitie) 

8. 'Door mijn ziekte is u de laatste tijd niet bezocht' (arbeidsdeskundige) 

9. Onze excuses voor deze late registratie, die te wijten is aan een administratieve beslissing 

10. In het nieuwe computersysteem heeft uw dossier een andere code 

11. Spijtig dat het geschil over deze kwestie zo lang duurt; Aangezien het thans vijfjaar geleden is dat u in deze bent 
gekeurd is het resultaat inmiddels verlopen; In verband daarmee zullen wij voor u een nieuwe keuring arrangeren; 
Wij vertrouwen op uw begrip in deze 

GEGEVENS ZOEK 

1. We hebben uw melding niet ontvangen 

2. Wij hebben uw brief niet ontvangen 

3. Wij kunnen u niet uitkeren omdat uw dossier niet op de plaats is 

4. Door een fout in de naam zijn uw gegevens op de verkeerde plaats terechtgekomen 

5. 'Uw (medisch) dossier was er niet; Toch ga ik uw uitkering nu terugdraaien' (Interpolis) 

6. Wij hebben de brief van de controle-arts niet ontvangen 

7. 'Van de Ombudsman vernamen wij niets' 

8. Spijtig dat het advies door uw huisarts door hem wel is verzonden, maar bij ons in het ongerede is geraakt; 
Ingevolge de wet bent u evenwel verplicht de tijdige verzending bij hem én de tijdige ontvangst bij ons te 
controleren; U volgde de wet niet en bent nu uw uitkering kwijt 

FOUTJE 

1. 'U bent volgens onze gegevens reeds enige tijd hersteld; U moet nu een nieuw schadeformulier aanvragen en 
inzenden' 

2. De brief werd door ons reeds eerder verzonden; Vervelend voor u dat de adressering onjuist was 

3. Ik zag het over het hoofd, waarvoor excuses 

4. 'WIJ hebben vergeten u de premienota te zenden; Nu bent U onverzekerd' 

NU EVEN NIET 

1 . Wij gaan daar nu niet op in 

2. Ik zal uw gedachtengoed - waar mogelijk - bij mijn werk als Gedeputeerde betrekken 

3. 'We moeten deze, overigens niet- wetenschappelijke, reactie wél blijven beschouwen als gevormd in de context van 
de persoonlijke beleving van wat deze, mogelijk ietwat gevoelige, mens is overkomen' 

WIJZIGING 

1. Door reorganisatie wordt uw dossier elders behandeld 

2. Vanwege de schade geldt voor u niet de vijfde versie polisvoorwaarden die u inmiddels van ons ontving, maar is de 
tweede versie polisvoorwaarden nog van toepassing 

3. 'U valt inmiddels onder een andere schadebehandelaar' 

ONBEREIKBAAR 

1 . De u behandelende persoon is er alleen in de ochtend 

2. Huisarts: 'Ik kan de medisch adviseur van Interpolis steeds maar niet bereiken' 

3. 'Wij blijven proberen uw specialist te bereiken; Hij is moeilijk bereikbaar' 

NIET WETEN 

4. Van de medische rapporten waar u over spreekt is ons niets bekend 

5. Ons is niets bekend van de visie van uw specialist 

6. ' ... is op dit moment niet duidelijk' 



BIJLAGE 7 TALLOZEN OVER VERTRAGINGSACTIES -205- 

NIET BIJ ONS 

7. U moet contact nemen met uw tussenpersoon 

8. De mate van arbeidsongeschiktheid als vastgesteld door uw arts en specialist moet nu eerst door onze controlerend arts 
worden vastgesteld 

WIJ WACHTEN 

1 . Wij wachten nu eerst op gegevens van de Uitvoeringsinstelling 

2. Wij wachten nu even de ontwikkelingen af 

ONBEVOEGD 

1 . 'Dit valt evenwel buiten onze competentie' 

2. Wij hebben een toezichthoudende, geen beleidsvormende taak (Inspectie) 



BIJLAGE 8 GETUIGEN 



1. 9 Gedupeerden hebben als eerste de auteur in 1995 laten weten bereid te zijn om voor Justitie of voor de media, 
met verwijzing naar hun documenten, openbaar te getuigen. Enkele van hen hebben nog niet voor de media getuigd, 
of dit heeft niet tot berichtgeving geleid. Om privacy-redenen worden gegevens van hen die nog niet in 
berichtgeving verschenen niet herkenbaar weergegeven: 

2. de heer P. van S. uit het Land van Altena; 

3. de heer Z. uit Helmond; 

4. de heer O. te Eindhoven; Door media geïnterviewd, niet uitgezonden; 

5. de heer O. te Tilburg; 

6. de heer CA. Reuter; Getuigenis werd eerder in vele media openbaar gemaakt; Kent andere slachtoffers 
verenigd in de Stichting GAOS, Gedupeerde Arbeids Ongeschiktheids Slachtoffers; 

7. de heer Blonk; Getuigenis werd eerder in de media openbaar gemaakt (tv-Radar); 

8. de heer van der L. uit Limburg; 

9. de heer F. uit Brabant; 

10. de heer C. Bousardt van Stichting Werkgroep 1970; De verklaringen van hem en die van vele andere 
slachtoffers werden eerder in vele media openbaar gemaakt en bleven onweersproken; Hij kent 
honderden dossiers van gedupeerden. 

1 1 . Van de geboden mogelijkheid om deze en later bekend geworden andere getuigengedupeerden (waarvan 
er honderden naar buiten traden, zie BIJLAGEN 3 en 9) te horen heeft Justitie geen gebruik gemaakt. 

12. Voor media-berichten en over andere slachtoffers zie, voor zover bekend, BIJLAGEN 3 en 9. 

13. Dan zijn er de slachtoffers die zich naar aanleiding van de media-berichten bij gedupeerde CA. Reuter hebben 
gemeld en zich in de Stichting GAOS, Gedupeerde Arbeidsongeschiktheid Slachtoffers, hebben verenigd. 

14. 35 gedupeerden, waarvan de auteur het grootste deel in Dossier 1850 beschreef of citeerde. Hun 
gegevens waren met hun instemming gevoegd bij het tweede dossier dat hij op 16 augustus 1995 aan 
Justitie zond. Deze gegevens zijn ook opgenomen in BIJLAGEN 3 en 9. 

15. Twee ex-medewerkers van Interpolis. 

16. Zij waren niet vrij om belastende feiten, die zij mij eerder toevertrouwden, publiekelijk toe te lichten. 

17. Talrijke gespecialiseerde juristen, die uit eigen praktijk kunnen getuigen. 

18. Uitvoerders van deze praktijk die vroeg of laat vanwege gewetensproblematiek aan de dwang om te 
moeten praten gehoor geven. 

19. Prof. Dr. M. Zeegers. Hij sprak in de Radar-uitzending van 20 maart 1995 van 'tientallen psychische 
rapporten', die hem per maand worden voorgelegd. Die hij gewoonlijk moet bestrijden, waar hij meestal 
terechtwijzend op moet reageren. 

20. Dan zijn er een onbekend aantal medici, die na confrontaties met verzekeraar(s) hun geweten en 
beroepsethiek hebben laten prevaleren, en weigerden (nog langer) keuringen voor verzekeraars te 
verrichten. Een oproep onder deze groepen zou ook veel bewijsmateriaal naar voren kunnen brengen. 

21. Talloze anderen vanaf 1995 tot de dag van vandaag. 



BIJLAGE 9 GEDUPEERDEN EN ONREGELMATIGHEDEN -207 

BIJLAGE 9 GEDUPEERDEN EN ONREGELMATIGHEDEN 

Nu volgt het overzicht van het onderzochte deel van de bij de Stichting Werkgroep 1970 bekend geworden gedupeerden. De gegevens zijn in een database opgeslagen en 

verwerkt. Analyse van de gegevens van de database van gedupeerden maakte de overeenkomsten in de structuur van de schadebehandeling zichtbaar. 

Gegevens die tot herkenning van patiënten zouden kunnen leiden zijn weggelaten of versluierd. Het betreft soms het beroep, en in een groter aantal gevallen de woonplaats. De 

identiteitsgegevens van behandelaars zijn eveneens weggelaten. De database is in tabelvorm afgedrukt. 

Over het merendeel van de velden in de tabel is nog geen informatie verzameld. Voor zover later ook op deze aspecten gerichte dossierinzage en nadere vraagstelling mogelijk 

werd, kwamen steeds veel meer onregelmatigheden aan het licht. 

De database telde begin 2001 412 records (gedupeerden). De gegevens van deze slachtoffers zijn ook verwerkt in de BIJLAGEN 4, 5, 6, 7, 8 en 12. 

Talloze latere nieuwe feiten en gedupeerden leidden niet tot een ander beeld en zijn daarom niet meer toegevoegd. 

TOELICHTING bij de kolommen: 
(De aantallen per kolom worden in Hoofdstuk 6 besproken) 

1. Beroep 

2. Verdeling in mannen en vrouwen (m/v) 

3. Personen waarvan de gegevens die nog niet konden worden geverifieerd (N) 

4. Zelfstandig of in loondienst werkzaam (geweest) (Z/L) 

5. Uitschakeling van de patiënt door ziekte of letsel (Z/L) 

6. De ongevallen- en/of arbeidsongeschiktheidsverzekeraar/uitvoeringsinstelling 

7. Patiënt heeft de onderneming door de ziekte of het ongeval gestaakt of verlaten (S/V) 

8. Ontslag tijdens ziekte/na letsel (O) 

9. Zie 1 1 

10. Zie 11 

1 1 . Als wurgend ervaren koppeling met hypotheek of pensioenvoorziening door hetzelfde concern als de verzekeraar (K) 

12. Melding dat de gewraakte schade-afhandelingspraktijk (mede) leidde tot echtscheiding (E) 

1 3 . Patiënten of hun artsen geven blijk van psychische (gevolg)schade (P) 

14. Melding van serieuze overwegingen tot of daadwerkelijk ondernomen poging tot zelfdoding na omstreden schadebehandeling 

15. Geboortejaar 

16. Hier niet afgedrukte privé-gegevens van verzekerde 

17. Hier niet afgedrukte privé-gegevens van verzekerde 

18. Hier niet afgedrukte privé-gegevens van verzekerde 

19. Hier niet afgedrukte privé-gegevens van verzekerde 

20. Woonplaats of regio 

2 1 . Hier niet afgedrukte privé-gegevens van verzekerde 

22. Aanvangsjaar van de ziekte of het jaar waarin het letsel ontstond 

23. Hier niet afgedrukte privé-gegevens van verzekerde 

24. Jaar van beëindiging door opgave, een rechterlijke uitspraak, zwijggeld of overlijden 

25. Klachten over de tussenpersoon 

26. Klachten over oneerlijke polisverkoop of de uitleg van de polis of een ondeugdelijk formulier 

27. Melding van onjuistheid in het politierapport 

28. Klachten over onjuiste handelingen of rapportage door ongevallenpoli 

29. Klachten over de huisarts 

30. Klacht over de bedrijfs-/Arbo-arts 



BIJLAGE 9 GEDUPEERDEN EN ONREGELMATIGHEDEN -208 



3 1 . Klachten over de controle-arts en/of de controle-frequentie 

32. Klachten betreffen de handelwijze van de verzekeringsarts 

33. Klachten over de arbeidsdeskundige 

34. Klachten over de handelwijze van de orthopeed 

35. Klachten over een neuroloog 

36. Klachten over een psycholoog of psychiater 

37. Klachten over andere artsen dan hiervoor genoemd 

38. Klachten betreffen de schending van rechten van de verzekerde; Bijvoorbeeld inzake keuringen 

39. Melding van overtredingen van het patiëntenrecht 

40. Klachten over arts die opeens en zonder verklaring van mening verandert 

41. Klachten betreffen het bagatelliseren van de schade door een of meer bij de schade-afhandeling betrokken personen 

42. Hier niet afgedrukte ruimte registreert privé-gegevens van omstreden handelend artsen; 

43. Klachten over het spreken met twee monden door bij de schadebehandeling betrokken personen 

44. Klachten dat bij de schadebehandeling betrokken personen zich achter elkaar verschuilen 

45. Patiënten over oneerlijke suggesties door bij de schadebehandeling betrokken personen; Daarvan geeft BIJLAGE 6 een overzicht 

46. Gemelde poging(en) tot het zaaien van tweedracht tussen de patiënt en zijn of haar partner 

47. Klachten over rapportage en/of de visie van de arts van de patiënt waarnaar door de verzekeraar niet wordt gekeken 

48. Patiënten klagen over eenzijdig door verzekeraar opgelegde keurder 

49. Klachten over de bevreemdend verre reis die door patiënt voor een keuring moet worden gemaakt 

50. Klachten over keuring(en) en merkwaardige gebeurtenissen met foto's en rapportages 

5 1 . Melding gemaakt van (medische) gegevens die ontbreken of zijn zoekgeraakt 

52. Klachten over het Medisch Tuchtcollege 

53. Klachten over de Inspectie Volksgezondheid 

54. Klachten over de rechtsbijstandverzekeraar 

55. Klachten over de Ombudsman Schadeverzekering 

56. Klachten over de Raad van Toezicht van de Verzekeraars 

57. Klachten over intimidatie van de patiënt en/of diens naaste 

58. Melding van allerlei manieren van vertragen van het schadebehandelingsproces door de betrokken verzekeraar(s) 

59. Klachten over het stigmatiseren van de patiënt 

60. Klachten betreffen het jojo-effect, waarbij de Uitvoeringsinstelling de oren neigt naar de visie van de particuliere verzekeraar (zie pagina 1 18 in Dossier 1850) 

6 1 . Klachten betreffen het dubieus inzetten van Detectives 

62. Klachten betreffende advocaten/juristen 

63. Klachten over de Rechter 

64. Het bieden van zwijggeld of een fooi door de verzekeraar 

65. Melding van suggestieve berichtgeving door de media ten gunste van de verzekeraar 

66. Ontkenning van het verband tussen het letsel en de schade 

67. Bronvermelding (de nummers en letters verwijzen naar codering van eigen bronnen) 



BIJLAGE 9 GEDUPEERDEN EN ONREGELMATIGHEDEN 



-209 





1 


2 


3 


4 


5 


6 


7 


8 


9 


1 



1 
1 


1 

2 


1 
3 


1 
4 


1 
5 


20 


22 


24 


2 
5 


2 
6 


2 
7 


2 
8 


2 
9 


3 




3 
1 


3 
2 


3 
3 


3 
4 


3 
5 


3 
6 


3 
7 


3 
8 


3 
9 


4 



4 

1 


4 

3 


4 
4 


4 
5 


4 

6 


4 
7 


4 
8 


4 
9 


5 




5 

1 


5 
2 


5 
3 


5 
4 


5 

5 


5 

6 


5 
7 


5 
8 


5 
9 


6 



6 

1 


6 

2 


6 

3 


6 

4 


6 

5 


6 
6 


67 




























































































































1 


Poelier 


m 


N 


Z 


Z 


Nationale N 




















Meierij 


93 




























X 






X 




















































3'10 


2 


Slaqer 


m 


N 


Z 


z 




s 


















Betuwe 
























































































4 


3 


Arts 






z 






























































































X 


















6'St. De Ombudsman 


4 


Shovel- 


m 




z 


z 


Klaverblad 














P 




43 


Biddinghuizen 


90 


96 












































X 
















X 






x 








x 










6'14'348' Radar 20/3/96 


5 


Verpleeg - 


» 




L 


L 


interpolis 


















61 


Den Bosch 


85 


99 








































X 
























x 


x 








x 




X 






15 


6 


Veehouder 


m 


N 


Z 


Z 


Interpolis 




















Heeswijk 
























































































6 


7 


Grafisch 


m 




Z 


Z 


Winterthur 








K 


X 




P 






Brabant 


92 


95 




















































































6'489 


8 


Restaurant- 
houder 


m 




Z 


Z 


interpolis 












E 


P 




39 


Prov. Utrecht 


















x 


x 


















































x 


















6'18e.v.'121 


9 


Org. Adviseur 


m 




Z 


7/1 


Interp/UAP 


s 








X 




P 




39 


Berlicum 


90 




X 


X 


X 


X 


X 




X 


X 


X 




X 


X 


X 


V 


X 


X 


X 


X 


X 


X 


X 


X 


X 


X 


X 




X 






X 




X 


X 


X 




X 








X 




Radar '20/3/96'RVU Onderstr 


10 


Wierhandel 


m 




Z 


L 


Interpolis 


V 


















Zaandam 


;.;;; 






















































































6'8 


11 


Horeca 


m 




Z 


Z 


Interpolis/ 
GAK/AR 


v 










E 


P 






De Peel 


92 




X 








x 








x 






x 




X 




X 




x 




X 






x 


X 










x 












X 














G'25'455'456'868'889 


12 


Schoonmaak 


m 




Z 


Z 


Interpolis 














P 




b3 


Limburg 


91 


9b 


X 














X 




X 












X 






X 




























X 


















6'26'Fax aan Radar 


13 




m 


N 


L 


L 


Delta Lloyd 


















bb 


























































































6'29 


14 


Accountant 


m 




Z 


L 


GAK/Goudse 














P 




63 


Tilburg 


91 












X 












X 










X 


X 






X 




X 






X 


X 












X 


X 








X 


X 








e'31'214'305'352'572'1107 


15 


Groente- 
winkelier 


m 




Z 


Z 


Delta Lloyd 


















40 


Noord-Holland 


91 




X 






































X 












































6'33 


16 


Architect 


m 




Z 


Z 


Interpolis 


















4b 


Meierij 


93 




X 








X 








X 






















X 












































7 , 36'974 l 1213 


17 


Banketbakker 


m 


N 


Z 


Z 


Interpolis 






















93 






















































































7'37 


18 


Varkenshouder 


m 




Z 


Z 




V 
















53 




93 






X 














X 
















X 














X 










X 


























7'39 


19 


Verzekerings- 
agent 


m 




Z 


Z 


GAK/AMEV/Falco 


s 






K 


X 




P 




46 


Zoutelande 


90 


96 




x 




















x 
















X 










X 








x 


X 


x 




x 




X 














7'41'151'212'330'350'675'Argos 


20 


Directeur 


rri 




L 


z 


Amers/AEG 


V 






K 






P 




40 


Drente 


91 


9/ 














X 










X 


























X 










X 






X 








X 










7'44'256 l 313 , 740 


21 


Tuinder 


m 




Z 


L 


Interpolis 


V 
















63 


Meierij 


91 




X 






































X 


















X 


























7'46 


22 


Fakturiste 


V 


N 


L 


L 


Interpolis 












E 


P 








ai 






















































































5 


23 




m 


N 


Z 






V 










F 








Alkmaar 
























































































9 


24 


Fysiotherapeut 


m 


N 


Z 


z 




V 


















Langstraat 












































X 












































46 


25 


Aannemer 


m 




Z 


z 


Nationale N 


s 












P 




29 


Alblasserwaard 


83 






















































































137 


26 




m 




L 


L 


Nationale N 














P 






Woudrichem 


91 




























































X 


























138'348 l 577 


27 


Manager 


m 




L 


Z 























Bosch en Duin 


93 






















































































142'217 l 315 l 335 l 336 


28 


Medewerker 


m 




L 


L 


Interpolis 














P 






Helmond 


81 




























































x 
















x 










142'154 l 348 


29 


Therapeute 


V 




Z 




Centraal B 














P 






Den Bosch 


94 


9b 


















































X 








X 
















X 










145 


30 


Tandarts 


m 




Z 


L 


Cadans/BVG 














P 




32 


Utrecht 
























































































141'146 


31 


Directeur 


m 




L 


L 


AEGON/Nat.N 








K 






P 




41 


Rosmalen 


90 


96 




















X 














X 










X 






















X 


















146'1115 


32 


Kweker 


m 




Z 


Z 


1 ■ |.._ : uolis/GAK 


s 










L 






4/ 


Bommelerwaard 


93 






X 












































X 






















X 














146'816 


33 


Agr.Werker+ 


m 




L 


L 


GUO 












L 


P 




1/ 


Schijndel 


31 


96 
















X 


















X 




X 


X 










X 














X 


X 








X 










147'254'332'Gelderlander 20/ 


34 


Manager 


m 




L 


7/1 


Nationale N 















P 




4/ 


Eindhoven 


91 


01 












































X 






X 








X 








X 








X 


X 








147'221'332'636'637'1172'GAOS 


35 


Verzekering 


m 


N 


L 












K 












Brabant 
























































































154 


36 


Winkelier 


m 




Z 




AMEV 


V 
















b4 


Brabant 


93 


96 




















































































218'350 


37 


Agrariër 


m 


N 


Z 


L 






















Veghel 
























































































219 


38 


Secretaresse 


V 




L 


Z 


WUH 








K 






P 




33 


Veenendaal 


/9 










































X 










X 














X 


X 


X 
















Haarlems Dagblad 17/11/84 


39 


Typiste/Kostere 


• 




L 


L 


Oh ra 














P 






Oosthuizen 


82 


94 


































































x 










X 








Telegraaf 8+15/1 14/5 18+29/6 


40 


Medisch Ass. 


V 




L 


Z 


GAK 




















Berlicum 


93 


94 


















































X 




































41 


Verpleegk. 


v 


N 


L 




USZO/ABP 




















Friesland 
























































































FO 


42 


Atelierhouder 


m 




Z 


L 


General 


s 












P 




26 


Tilburg 


61 




























x 








X 
















X 
















x 


x 












X 


X 


1143'Zie vele media-berichten 


43 


Secretaresse 


V 




L 


L 
















P 






Veenendaal 


89 






















































































Noordhollands Dagblad 22/7/95 


44 




m 






L 






















Nijmegen 
























































































Noordhollands Dagblad 22/7/95 


45 




m 






L 






















Oude Tonge 


6!> 






















































































Noordhollands Dagblad 22/7/95 


46 




V 




















































































































Noordhollands Dagblad 22/7/95 


47 


Wielrenner 


m 




Z 


L 






















Limburg 
























































































Noordhollands Dagblad 22/7/95 


48 


Cafetariah. 


m 


N 


Z 
























Brabant 


83 
























































































49 


Kokkin 


V 


N 


L 
























Den Bosch 


93 
























































































50 


+ 


w 








IAK/ Nationale N 












L 


P 




24 


Zandvoort 


;.:;■; 


9/ 


























































X 








X 


















Haarlems Dagblad 17/11/84 


51 


Cafetaria- 
houder 


m 


N 


Z 
























Meierij 
























































































138 


52 


Militair 


m 




L 


L 


USZO/ABP 


















44 


Heerhugowaard 


IS 






















































































223 


53 




m 




L 


Z 
















P 




bb 




92 






















































































224 


54 




m 






L 






















Weert 


93 






















































































252 


55 


+ 


V 


N 




L 






















Moergestel 


9b 


9b 


























X 


























































257 


56 




V 




L 


L 
















P 






Breda 
























































































Fifty-One'2b/ 


57 


Slager 


m 


N 


Z 


Z 














































































































Fiftv-One 


58 


Graficus 


m 




L 


Z 


GAK 















P 




55 


Dokkum 


90 


00 














X 


X 














X 


X 


X 


X 




X 


X 


X 






X 














X 


X 


X 
















258'llOlRVU 9/10/95 


59 


Ortho- 
peadagoge 


• 




L 


L 






















Limburg 


81 






















































































Briefkaart 8/10/95'260'308 


60 


journaliste 


« 




Z/ 
L 


Z 















E 


P 












































X 






























x 




















Boek 'Opgejut en Uitgeput' 


61 


Gasfitter 


m 




L 


L 


ENNIA 














P 




44 




73 


















X 








X 










X 






X 




X 






X 


X 














X 


















Dossier 1850 pag.151 


62 


Baas 


m 




L 


L 
















P 




23 




/O 
















X 




















X 






X 




X 






X 


X 














X 


















Uw geld en uw leven'Dossierl850 


63 


Huisarts 


m 




Z 


L 




















8 




62 


II 


































































X 


















Uw geld en uw leven'Dossierl850 


64 


Secretaresse 


V 




L 


L 
























62 


II 




















































































Uw geld en uw leven'Dossierl850 


65 


Welzijnswerker 


m 




L 


L 


AMEV 














P 




46 




/O 












X 






X 




X 


X 


X 










X 




X 


X 




X 






X 




X 










X 


X 








X 


X 


X 




X 


Uw geld en uw even Vei ■■ eeisrecr. 


66 


Betonafwerker 


m 




L 


L 


Delta Lloyd 














P 




20 


Masstricht 


6/ 


II 






















X 












































X 


















Uw geld en uw leven'Dossierl850 


67 


Timmerman 


m 




Z 


Z 


Ennia + Nat N 






















M 


/b 


















































X 


































Uw geld en uw leven'Dossierl850 


68 


Timmerman 


m 




L 


L 


AMEV 












L 










63 


// 


































X 










X 






















X 


















Uw geld en uw leven'Dossierl850 


69 


Lerares 


V 




L 


L 


Nationale N 


















34 


Utrecht 


b3 






















































X 














X 








X 




X 






669'Alqemeen Dagblad 6/4/86 


70 


Chauffeur 


m 




L 


L 




















40 


Leersum 


/9 




















































X 


































Algemeen Dagblad 6/4/86 


71 




m 






L 






















Bennekom 
























































































Algemeen Dagblad 6/4/86 


72 










L 














































































































Algemeen Dagblad 6/4/86 


73 


Schilder 


m 




Z 


Z./L 


Amersfoortse 














P 






Sexbierum 


90 




































































X 


















RVU Onderstroom 25/9/95 


74 


Veehouder 


m 




Z 


Z./L 


Interpolis 














P 




b2 


Raalte 


9 2 




























































X 








X 


















774'782'Bijeenkomst 16/12/95 


75 


Restaurateur 


m 




Z 


Z 


GAK/AM EV 


V 












P 




57 


Limburg 


89 






X 






























































X 


















Bijeenkomst 16/12/95 


76 


Verpleeg- 


• 




L 


L 


USZO/ABP 












































































































301'Ookdat nog; 1995 


77 




V 






L 


Nationale N 


















/O 




8b 


9b 


































































X 


















301'257'Televizier 17/10/95 


78 




V 






L 














































X 




























































X 




304'Telegraaf 4/11/95 


79 


Analiste 


V 




L 


L 
























89 


















































































X 




UK11-9/11/95 


80 


Postzegel- 
handelaar 


m 




Z 


L 
























94 


















































































X 




UK11-9/11/95 


81 


Tandarts 


V 




Z 


Z 


Movir 














P 








89 


























X 




























































305 


82 


Makelaar 


m 


N 


Z 


Z 




s 












































































































83 


Garagehouder 


m 


N 


Z 


Z 




s 


















Brabant 


























































































84 




V 






L 


Zi i/eren Kruis 


















62 


Maastricht 




































































X 








X 








X 




308'SBS/Volkskrant 16/11/95 


85 


Administratie 


V 






L 


Elvia 


V 
















63 




93 


98 
































































X 


X 






X 












626'11/11/95'Verkeersrecht 7/8/98 



BIJLAGE 9 GEDUPEERDEN EN ONREGELMATIGHEDEN 



■210 



86 


Verpleegster 


V 




L 


Z 


USZO/ABP 


















39 


























































































313'Brandpunt 8/12/95 


87 


Manaqer 


m 




Z 
















































































































313'Brandpunt 8/12/95 


88 




m 




























il. M ■Ji.iie-I.e 
























































































314 


89 


Aannemer 


m 




Z 


L 


AMEV 




















Meierij 


91 






















































































315 


90 




v 






Z 
















p 












































X 














































X 




316'Catherine Keyl RTL4 3/1/96 


91 




V 


































































X 


































X 












X 




317'RTL4 13/1/96 


92 




V 
















































X 


















X 






X 








































X 




317'RTL4 13/1/96 


93 




v 


































































X 














































X 




317'RTL4 13/1/96 


94 




V 


































































X 














































X 




317'RTL4 13/1/96 


95 




m 


























51 








































X 


































X 












X 




317'RTL4 13/1/96 


96 


Monteur 


m 








GAK 






















60 




















































X 
















X 


















Trouw 14/1/95 


97 


Kellner 


m 






























4/ 




















































X 


































Trouw 14/1/95 


98 


Journaliste 


V 


























/O 
























































X 


































Trouw 14/1/95 


99 


Slager 


m 




Z 






S 




















/9 


81 




















X 












X 


















X 


























X 








323'345'459 


100 




m 




Z 


















P 






Rosmalen 






















































X 


































323 Th/M 


101 


Operator 


m 




L 


L 

















P 








80 












X 


X 








































































325'RVU Dossier Weerwerk 12/2/96 


102 


Bedrijfsleider 


m 




L 


Z 


Nationale N 


















46 






















X 


































X 


































327'Argos 23/2/96 


103 


Org. Adviseur 


rv 


N 


















































































































336'hr. P. 


104 


Marinier 


m 




L 


z 


USZO/ABP 














P 








92 




































X 
















X 














X 


X 


















337'Zembla 7/3/96 


105 


Militair 


m 




l_L 


z 


USZO/ABP 






















92 




































X 
















X 














X 


X 


















337'Zembla 7/3/96 


106 


Research 


m 




L 


L 
















P 




57 


Muiden 


9 




































































X 


















339'RVU Dossier Weerwerk 11/3/96 


107 


Restaurateur 


m 


N 


Z 


z 






















Meierij 
























































































345'460 


108 




v 




L 


L 
















P 


X 






91 












X 












X 












































X 


















347'Vinger aan de Pols 26/3/96 


109 


Stratenmaker 


rv 


N 


Z 


Z 




V 


















Meierij 


























































































110 


Schilder 


m 




L 


Z 




















51 


























































































351'Witteman,week 16/96 


111 


Schilder 


m 




L 


Z 




















4b 


























































































351'Witteman,week 16/96 


112 


































94 


































































X 




















351'AD 20/4/96 


113 




m 


N 


















































































































Violist V-O'-keü. 


114 




m 


N 




L 














































































































Round Table 


115 




V 


























62 


























































































626'Panorama nr 23/95 


116 




m 






L 














E 






b'2 


Apeldoorn 


79 














































X 






X 


































Panorama nr 23/95 


117 


Student 


m 




L 


L 


USZO/ABP 












































































































Intermediair 21/7/95 


118 




m 




L 


Z 






















































X 
























































Intermediair 21/7/95 


119 


Org .Adviseur 


m 




L 


Z 


Zwitserleven 



















32 


Randstad 


89 


94 




















































































Brief 5/10/95 


120 


Landbouwer- 


m 


N 


Z 


Z 




s 


















Meierij 
























































































T 


121 


Secretaresse 


V 






z 


GAK/UAP 


















40 


Meierij 


86 


9 2 










X 










X 






X 








X 
















X 


















X 








X 








Zie dossier 


122 


Militair 


m 




L 


z 


USZO/ABP 















p 


x 




























































































353' Ziek van Defensie '98 


123 


Militair 


m 




L 


z 


USZO/ABP 














P 


X 




Brunssum 


93 


























X 
















X 
























X 




X 
















353'Zembla 2/5/96 


124 


Mili'.air 


m 




L 


L 


USZO/ABP 














P 


X 






'32 






















































































353'Zembla 2/5/96 


125 


Marinier 


m 




L 


Z 


USZO/ABP 














P 






























































































353'Zembla 2/5/96 


126 


Militair 


rv 




L 


L 


USZO/ABP 














P 




































X 


























































353'Zembla 2/5/96 


127 


Militair 


m 




L 


L 


USZO/ABP 














p 






























































































353'Zembla 2/5/96 


128 




v 






L 


Nationale N 






















:. ; ;■■; 


96 


































































X 


















354'KRO Onqeloofliike verhalen 


129 


Kok 


m 




L 


L 


Tie I-Utrecht 
























































































X 




















354'KRO Ongelooflijke verhalen 


130 


Brandstof- 
handelaar 


m 




Z 


Z 




v 


















Meierij 


























































































131 


Mijnwerker 


m 




L 


Z 


Stichting 

Silicose 


















21 


Maarheeze 
























































































440'BD 22/5/96; Breekijzer 


132 


Slijter 


m 


N 


Z 


Z 




s 


















Meierij 
























































































411